„Planeta Lem” – nowy dom dla literatury i języka w Krakowie

W Krakowie powstanie pierwsze w Polsce centrum poświęcone literaturze i językowi. Budowę Centrum Literatury i Języka „Planeta Lem” w dawnym Składzie Solnym na Zabłociu ogłosiło Miasto Kraków podczas konferencji prasowej w dniu 6 września 2018 r. Konferencji towarzyszyło ogłoszenie międzynarodowego konkursu architektoniczno-urbanistycznego na koncepcję Centrum.

Planeta LEM - Stanisław Lem , 1966 rakieta, fot. archiwum spadkobiercy

Patronem Centrum będzie Stanisław Lem.  To najpoczytniejszy i najpopularniejszy polski autor, pisarz podejmujący uniwersalne i aktualne także dla dzisiejszego czytelnika tematy. Planeta Lem będzie miejscem szeroko prezentującym literaturę i dziedzictwo językowe i stanie się symbolem Krakowa Miasta Literatury UNESCO  – mówi Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa. Prace nad szczegółową koncepcją centrum trwały przez wiele lat i uczestniczyły w nich wszystkie środowiska literackie naszego miasta - i nie tylko. Na 5-lecie tytułu Miasta Literatury UNESCO dla Krakowa z dumą prezentujemy Państwu dojrzałą wizję miejsca opartego na idei wielopokoleniowej edukacji literackiej i językowej. Chcemy godnie zagospodarować na cele społeczne tę ważną lokalizację ¬– w jej szczególnym kontekście na styku trzech dzielnic i w kontekście innych instytucji kultury Podgórza i Zabłocia – dodaje Prezydent.

Inwestycja powstanie na należącej do miasta działce o powierzchni ok. 1 hektara przy ul. Na Zjeździe 8, w sąsiedztwie innych instytucji kultury na prawym brzegu Wisły – Fabryki Emalia Oskara Schindlera, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK i Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka, w pobliżu estakady kolei aglomeracyjnej, Muzeum Podgórza i terenów zielonych Bulwarów Wiślanych. W ten sposób powstanie miejsce w sposób szczególny dowartościowujące dzielnicę kultury, jaką w ostatnich latach staje się Zabłocie i Podgórze. Nie bez znaczenia pozostaje także kontekst pobliskiego Placu Bohaterów Getta, a także sukcesywny rozwój Zabłocia, w którym w ostatnich latach przybyło znacząco mieszkańców, rodzin z dziećmi – poszukujących dla siebie tzw. trzeciego miejsca – miejsca spędzania czasu wolnego, edukacji, odpoczynku.

Stanisław Lem patronem literackiego domu Krakowa

Planeta LEM - Mural Skład Solny, fot. Michał Ramus 

Historyczny budynek Składu Solnego od wielu lat był brany pod uwagę jako przyszła przestrzeń kultury. Rozważano w tym miejscu umieszczenie siedzib kolejno: Krakowskiego Biura Festiwalowego, Sinfonietty Cracovii, Muzeum Podgórza i Biblioteki Kraków. Przedmiotem międzynarodowego konkursu na wizję „Planety Lem” jest rewitalizacja XVIII-wiecznego budynku magazynu solnego i dobudowa nowego obiektu po jego wschodniej stronie. Całość będzie stanowić miejsce wielofunkcyjne, otwarte dla wszystkich grup wiekowych, miejsce edukacji literackiej i zarazem wizytówkę pierwszego słowiańskiego miasta literatury UNESCO, którym od 2013 r. jest Kraków. 
Sercem inwestycji będzie nowoczesna wystawa dedykowana uniwersum tematycznemu powieści Stanisława Lema – futurologa, powieściopisarza, najczęściej tłumaczonego i wydawanego polskiego pisarza. W tym miejscu pielęgnowana będzie także pamięć o dorobku twórczym innych wybitnych mistrzów słowa, przede wszystkim tych związanych z Krakowem, m.in.: Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Stanisława Wyspiańskiego, Josepha Conrada, Sławomira Mrożka, a także wybitnych tłumaczy, ilustratorów, autorów książki dziecięcej.

Wielofunkcyjna i innowacyjna przestrzeń dla literatury

Koncepcję wystawy głównej przygotowało studio Tengent, którego twórcy byli związani m.in. z sukcesami uznanej grupy Platige Image. Wizja powstała według pomysłu Jacka Dukaja, jednego z najważniejszych współczesnych polskich powieściopisarzy. Narracja wystawy jest zbudowana wokół kluczowych dla Lema zagadnień postępu technologicznego, przypadku, ewolucji, obcości i granicy poznania. Będzie zarazem skierowana do szerokiej publiczności, w tym przede wszystkim do odbiorcy w młodym wieku i dzieci, wciągając uczestników w interaktywną grę z wykorzystaniem innowacyjnych technologii.

We współpracy z Fundacją na Rzecz Muzeum Języka Polskiego powstała także koncepcja dodatkowej wystawy stałej, poświęconej językowi (w tym w szczególności języka polskiego we wszystkich jego odmianach) i ogólnie rozumianej komunikacji. Planowane są ekspozycje ruchome, przypominające wybitne postaci literackiego Krakowa, nowoczesne, modułowe sale wielofunkcyjne z przeznaczeniem na festiwale i inne wydarzenia literackie (w tym Festiwal Conrada, Festiwal Miłosza, Festiwal Non-Fiction, Festiwal Literatury dla Dzieci, Festiwal Komiksu) oraz szereg innych inicjatyw literackich realizowanych przez przyszłych partnerów centrum), a także mediatekę, kawiarnio-księgarnię i przestrzeń coworkingową dla literackich i kreatywnych środowisk Krakowa. Obiekt uzupełni przyległy ogród, dzięki czemu poprzemysłowe Zabłocie wzbogaci się o nową przestrzeń zieloną. Inwestycja domyka program rewitalizacji Zabłocia, tworząc wspólny dom dla różnorodnych inicjatyw literackich i wszystkich podmiotów, które od lat budują literacki Kraków. Nasze miasto potrzebuje takiego miejsca i od dawna wspólnie ze środowiskami literackimi naszego miasta, a także Radą Honorową Miasta Literatury UNESCO, rozmawiamy o takiej pojemnej i włączającej różnorodne fenomeny literackiego Krakowa koncepcji – mówi Prezydent Majchrowski. Realizacja „Planety Lem” to wypełnienie najważniejszej deklaracji Krakowa z aplikacji o przyjęcie do Sieci Miast Kreatywnych UNESCO. Operatorem obiektu będzie Krakowskie Biuro Festiwalowe, które w imieniu Miasta prowadzi proces inwestycyjny.

Realizację inwestycji poparły nie tylko różnorodne środowiska literackie Krakowa, w tym pisarze skupieni wokół Rady Honorowej Krakowa Miasta Literatury UNESCO, przedstawiciele Rady Języka Polskiego i koalicja polskich językoznawców reprezentowana przez Fundację na rzecz Muzeum Języka Polskiego, reprezentanci Miast Literatury UNESCO z całego świata, ale także liczni goście krakowskich festiwali literackich, księgarze, wydawcy i tłumacze.

Pierwsze w Polsce Centrum Literatury i Języka

Centrum literackie w Składzie Solnym będzie pierwszym w kraju miejscem poświęconym nowoczesnej refleksji nad językiem. Utworzenie Centrum zgodnie poparły Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN oraz wszystkie liczące się środowiska językoznawcze w Polsce. Idea nowoczesnego centrum dla języka wynika z przekonania o niezmienności jego znaczenia w życiu kultur i społeczeństw. Na całym świecie istnieją interdyscyplinarne placówki wykorzystujące w swojej misji najnowocześniejsze technologie, interaktywne instalacje i obiekty przestrzenne pozwalające na przedstawianie zagadnień językowych w sposób przystępny dla szerokiego grona odbiorców. Swoje własne muzea mają już m.in. język hiszpański (Casa del lector w Madrycie oraz Museo del Libro y de la Lengua w Buenos Aires), portugalski (Museu da Língua Portuguesa w São Paulo) czy litewski (Lietuvių Kalbos Muziejus w Wilnie).
Ogromne, lecz ciągle mało znane i często niedoceniane bogactwo historii polszczyzny i różnorodność zjawisk zachodzących we współczesnym języku polskim może być punktem wyjścia do narracji włączającej nie tylko rodzimych użytkowników języka, ale społeczności polonijne na całym świecie i wszystkich zainteresowanych poznawaniem i zgłębianiem języka jako najdoskonalszego narzędzia komunikacji.

Międzynarodowy konkurs architektoniczny

Ogłoszenie inwestycji zbiega się z inauguracją międzynarodowego konkursu architektoniczno-urbanistycznego na koncepcję Centrum, zorganizowanego we współpracy z Stowarzyszeniem Architektów Polskich oddział Kraków. Dwuetapowy konkurs skierowany do pracowni z całego świata obejmuje rewitalizację dawnego budynku Składu Solnego i realizację nowej bryły lub zespołu budynków po jego wschodniej stronie.
W sądzie konkursowym pod przewodnictwem Piotra Lewickiego zasiądą architekci doświadczeni w realizacjach w dziedzinie kultury, w tym m.in. Alberto Veiga ze studia Barrozzi/Veiga (Filharmonia w Szczecinie, Auditorio Águilas, sale koncertowe w Monachium i Edynburgu, Muzeum Sztuk Pięknych w szwajcarskim Chur) czy Zbigniew Maćków (rewitalizacja dworca PKP we Wrocławiu, odpowiedzialny za głośny projekt Kościół. Piękno i Kicz w ramach programu obchodów Europejskiej Stolicy Kultury 2016 Wrocław). Na 28 września wyznaczono termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w konkursie, w marcu 2019 zostaną ogłoszone jego wyniki.

Inwestycja będzie realizowana w latach 2019-2022. Otwarcie obiektu zaplanowane na 2022 rozpocznie nowy rozdział w popularyzacji dzieła Stanisława Lema i dopełni projekt kulturalno-edukacyjny Lem 2021 realizowany pod auspicjami programu Kraków Miasto Literatury UNESCO w związku z przypadającą na rok 2021 setną rocznicą urodzin pisarza.

Inwestycja powstanie w większej części ze środków miejskich, organizatorzy deklarują jednak starania o pozyskanie funduszy zewnętrznych, m.in. z planowanego naboru do Funduszy Norweskich. „Planeta Lem” spełnia wszystkie wymagania stawiane inwestycjom o charakterze społecznym i kulturotwórczym. Za wzór stawiamy sobie analogiczne centra literackie i kreatywne funkcjonujące z powodzeniem od lat na świecie – Federation Square w Melbourne, Casa del lector w Madrycie, Writers’ Centre w Norwich, niemieckie domy literatury. Jesteśmy przekonani, że Kraków jako miasto o szczególnej literackiej tożsamości, a także jedna z kolebek języka polskiego, zasługuje na miejsce będące należytym podkreśleniem tych tradycji, a zarazem przestrzenią dalszej popularyzacji literatury i rozwoju wiedzy o języku – konkluduje Prezydent Majchrowski.

informacja prasowa

"Boli tylko, gdy się śmieję". Listy i rozmowy Stanisława Lema, Ewy Lipskiej, Tomasza Lema /recenzja książki/

Korespondencja Ewy Lipskiej ze Stanisławem Lemem i jego synem Tomaszem to prawdziwa perełka epistolografii. Czyta się ją z niekłamaną przyjemnością, podziwiając wnikliwość i poczucie humoru całej trójki. 

Mój egzemplarz tomu korespondencji, jak widać "zaczytany" :-)

"Dzisiaj takich listów nie piszemy. Wysyłamy e-mailowe komunikaty, które lądują potem w elektronicznym koszu. (...) Może warto w naszym codziennym zabieganiu na chwilę się zatrzymać i popędzić co tchu w przeszłość" - radzi we wstępie Ewa Lipska. Ba, teraz to już nawet o papier listowy trudno, o czym sama się niedawno przekonałam, ale przede wszystkim poczułam nostalgię za czasami, kiedy sama często pisywałam listy albo pisywali je do mnie ludzie, z których wielu już odeszło... Mimo różnych życiowych zawirowań, część tej korespondencji udało mi się zachować i mogę dzięki temu "udać się w przeszłość", jak radzi poetka.

Jednak choć sama niezmiernie rzadko pisuję tradycyjne listy, to chętnie sięgam po korespondencję pisarzy. Bardzo lubię listy Kafki do Felicji Bauer, korespondencję Zbigniewa Herberta oraz Magdaleny i Zbigniewa Czajkowskich albo listy Stanisławy Przybyszewskiej do przyrodniej siostry Iwy Bennett - odsłaniają one bowiem intymny portret piszącego, jakiego trudno się dopatrzyć w jego "oficjalnej" twórczości. Tak było również w odniesieniu do korespondencji Ewy Lipskiej ze Stanisławem Lemem. Wyłania się z niej zupełnie inny portret poetki, którą kojarzyłam do tej pory z mrocznymi tekstami z tomu "Trzeci tom wierszy" (1972) czy "Żywa śmierć" (1979). W listach Lipska ma wspaniałe poczucie humoru, podobnie jak Lem.

Korespondencja rozwija się w okresie, gdy Stanisław Lem przebywa wraz z żoną i synem za granicą - w Wiedniu. Rozpoczyna się  w maju 1983 roku, kończy zaś w lutym 1991 roku i ten kontekst czasowy - stan wojenny i początki transformacji ustrojowej - odgrywa znaczącą rolę zarówno w życiu autorów listów, jak też jako temat ich korespondencji.

O czym piszą? Lem przeważnie o problemach ze zdrowiem, które traktuje z właściwym sobie ironicznym dystansem, a także o tym, jak im się żyje samotnie i markotno. Autor "Solaris" potrafi pisać inspirująco na każdy właściwie, nawet pozornie banalny, temat. Na przykład o gotowaniu obiadów przez żonę:

Żona moja oddaje się zuchwałym gastronomicznym eksperymentom, dającymi skutki lepsze lub gorsze, ale zawsze zaskakujące. Dziś uzyskała naleśniki, jakich by się najlepszy wytwórca egipskich pergaminów nie powstydził, ale onegdaj babka przewyższyła pulchnością pierzyny.

Piękne, prawda? :-)

Trwa stan wojenny, więc wszystkiego brakuje, ale i w tym wypadku poetka okazuje się zaradna i pomysłowa, jak większość z nas wtedy. Podczas gdy "Naród się konstytuuje, zrzesza, rewizytuje, obraduje", ona ... szyje.

Nic, tylko szyję... - pisze z sarkazmem, a mnie się to kojarzy z przedstawieniem "Niech sczezną artyści" Tadeusza Kantora, gdzie podobny tekst wygłaszał jeden z bohaterów. Mam też wiele zamówień na męskie koszule nocne. Na razie mogę je wykonywać z materiałów obiciowych, gdyż właśnie takie rzucili na rynek. Przyzna Pan jednak, że obiciowa koszula nocna to jest coś! I jakby zabezpieczając się przed cenzurą, dodaje: Nie ma to nic wspólnego z jakimkolwiek biciem i jest to też żadna aluzja polityczna (to uwagi dla dodatkowych czytelników).

Odpowiadając jej Stanisław Lem żartuje:
Koszule nocne z materiałów obiciowych dają wielkie możliwości, prócz noszenia ich, zwłaszcza w nocy, no bo chyba drapią? Ale może naród chce się hartować?

Pisarz ma inne problemy: przeprowadzkę, samotność, nudę, a przede wszystkim kłopoty ze zdrowiem: Tracę zmysły - zwierza się - wzrok i słuch, ale tu wszyscy tak ryzykownie jeżdżą, że prowadzić auto mogę spokojnie dalej.:-)
Przechodzi kolejne operacje, podczas których traci "dużo różnych wątpiów". To właśnie po jednej z nich wdaje się w rozmowę z lekarzem, który opowiada mu anegdotę o człowieku, który leżał w rowie, mając wbity w plecy ogromny nóż. Otóż został zagadnięty przez przechodnia, czy go nie boli, na co odparł: Tylko kiedy się śmieję. 
No i faktycznie zaśmiałem się - konkluduje pisarz - i zabolało jak diabli.

Życie niejednokrotnie jeszcze zaboli, ale oboje korespondenci (a później również przebywający na studiach w Stanach Zjednoczonych Tomasz) śmieją się właśnie dlatego, aby tak nie bolało.

Potem, wraz z transformacją, role się odwrócą, ale kierunek, w którym wędrują listy - nie. Ewa Lipska zostanie wicedyrektorem Instytutu Polskiego w Wiedniu, a Stanisław Lem powróci do Krakowa. Nadal będą śledzić absurdy życia społecznego i politycznego, także w Stanach (za sprawą Tomasza). Okazuje się, że tego nigdzie nie brakuje. Listy uzupełniają rozmowy Lipskiej z Lemem - równie błyskotliwe i dowcipne jak listy.

"Boli tylko, gdy się śmieję". Listy i rozmowy Stanisława Lema, Ewy Lipskiej, Tomasza Lema powinien przeczytać każdy, kto doświadczył tamtych czasów - aby je skonfrontować z własną refleksją, ale także młodsi czytelnicy - aby się przekonać, jak interesująca może być rozmowa, wymiana listów i jak jednak wiele straciliśmy porzucając tradycyjną korespondencję dla maili.

Korespondencja Ewy Lipskiej ze Stanisławem Lemem i jego synem Tomaszem to prawdziwa perełka epistolografii. Czyta się ją z niekłamaną przyjemnością, podziwiając wnikliwość i poczucie humoru całej trójki.

Boli tylko, gdy się śmieję". Listy i rozmowy Stanisława Lema, Ewy Lipskiej, Tomasza Lema ukazała się w Wydawnictwie Literackim, we wrześniu 2018 roku.

LEM: URODZINY na Festiwalu Sacrum Profanum

12 września, jak co roku w Krakowie, obchodzimy urodziny Stanisława Lema. Po raz pierwszy jednak zobaczymy się w ramach jubileuszu na Festiwalu Sacrum Profanum. W programie premiera książki „Boli tylko, gdy się śmieję” oraz wyjątkowe słuchowisko – „Solaris” na żywo. 

Wieczór 12 września rozpocznie się w Muzeum Inżynierii Miejskiej od premiery książki pt. Boli tylko, gdy się śmieję. Ewa Lipska, Stanisław Lem i Tomasz Lem. Listy i rozmowy. W spotkaniu udział weźmie Ewa Lipska, a rozmawiać z nią będą jedni z najwybitniejszych polskich lemologów: Tomasz Fiałkowski i Stanisław Bereś. Na tę pozycję, przygotowaną przez Wydawnictwo Literackie, składają się niepublikowane dotychczas listy Lipskiej i Lema, zapisy ich rozmów oraz korespondencja poetki z Tomaszem Lemem. Już wcześniejsze tomy listów Stanisława Lema, jak chociażby jego korespondencja ze Sławomirem Mrożkiem czy Michaelem Kandlem, budziły ogromne zainteresowanie czytelników. Nie można mieć wątpliwości, że tegoroczna nowość będzie równie interesującą lekturą – Boli tylko, gdy się śmieję to nie tylko zapis przyjaźni, ale też wyśmienita dawka humoru, zabawy językiem i obserwacji – celnych i ostrych jak brzytwa.    

Bezpośrednio po tym spotkaniu zapraszamy na SOLARIS - słuchowisko na żywo, podczas którego usłyszymy fragmenty Solaris - najsłynniejszej powieści Stanisława Lema w interpretacji znakomitych aktorów ze specjalnie skomponowaną muzyką oraz efektami dźwiękowymi na żywo. Wśród superprodukcji Audioteki Solaris jest jedną z najbardziej przejmujących. Bezdenna samotność i tęsknota Krisa Kelvina jest tu tylko spotęgowana wyśmienitą muzyką Karola Nepelskiego. Spotkanie z żywym oceanem chyba nigdy nie było tak namacalne. Tym razem będziemy je mogli przeżyć w trakcie tego wyjątkowego parateatralnego wydarzenia.   

Organizatorami wydarzenia LEM: URODZINY są Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Kraków Miasto Literatury UNESCO, Audioteka oraz Wydawnictwo Literackie. 

12 września 2018, godz. 18.30 – 21.00

Lokalizacja: Muzeum Inżynierii Miejskiej

Wydarzenie bezpłatne

Wejściówki  dostępne na evenea.pl

Premiera książki „Boli tylko, gdy się śmieję. Listy i rozmowy” wydanej przez Wydawnictwo Literackie. 

Gośćmi spotkania będą Ewa Lipska, Stanisław Bereś i Tomasz Fiałkowski.

SOLARIS. Słuchowisko na żywo (fragmenty)

Reżyseria: Waldemar Raźniak

Czytają: Robert Więckiewicz, Karolina Gorczyca, Cezary Kosiński 

Muzyka Karola Nepelskiego w wykonaniu: Renata Guzik (flet piccolo, flet, flet basowy, flet kontrabasowy), Jan Szymański (puzon), Gabriela Opacka (skrzypce), Krzysztof Jaworowski (kontrabas), Piotr Madej (elektronika).   

Sound design: Kamil Sajewicz

Produkcja: Audioteka

informacja prasowa

Lem w każdym gatunku na antenie radiowej Dwójki

W Roku Stanisława Lema Program 2 Polskiego Radia zaprasza na spotkanie z twórczością autora „Solaris”. W tygodniu poprzedzającym przypadającą 27 marca 15. rocznicę śmierci pisarza na antenie Dwójki specjalne audycje o pisarzu oraz nagrania archiwalne – z udziałem pisarza.

Stanisław Lem w roku 1966, zdj. udostępnione przez Wojciecha Zemka,
foto Wikipedia

Od 22 marca w cyklu „Głosy z przeszłości”, codziennie do piątku o godz. 12.45 emitowane są gawędy Stanisława Lema, nagrane w 1997 roku specjalnie dla Programu 2 Polskiego Radia. Pisarz w nagraniach archiwalnych opowiada o swojej młodości we Lwowie, tragicznych losach podczas II wojny światowej i początkach kariery literackiej, na starcie naznaczonej ingerencją cenzury, która wstrzymała wydanie pierwszej powieści „Szpital przemienienia” napisanej w 1948 roku. Przywołuje kolejne etapy swojej literackiej działalności , a także samokształcenie w zakresie cybernetyki, kosmologii i medycyny – dla tych prac naukowych rozwijał naukę języka angielskiego, by czerpać wiedzę z najnowszych ustaleń badaczy. Cykl rozmów z pisarzem nagrały w 1997 roku Elżbieta Marcinkowska i Joanna Szwedowska.

W przeddzień 15. rocznicy śmierci pisarza, w piątkowej „Strefie literatury” o godz.21.30, Katarzyna Hagmajer-Kwiatek zaprasza na audycję zatytułowaną W co wierzył Stanisław Lem? Twórczość literacka pisarza, mimo że sam wielokrotnie zarzekał się, że żadnej wiary przypisać sobie nie da, dowodzi, że myślenie religijne nie było dla Lema obojętne.

Ponadto na stronie internetowej Dwójki dostępne są audycje powstałe w ramach jubileuszowego cyklu „Wszystkie gatunki Lema”, w którym poznajemy życie i dorobek literacki i publicystyczny wybitnego pisarza, innowatora literatury fantastyczno-naukowej, a zarazem już klasyka tego gatunku. Autorzy audycji zastanawiają się, jakie aspekty jego twórczości są dziś najciekawsze dla czytelników, najbardziej intrygujące dla „lemologów”, co najcelniej definiuje autora „Kongresu futurologicznego, a wraz z zaproszonymi gośćmi przyglądają się utworom literackim Stanisława Lema, refleksjom filozoficznym i futurologicznym, jego bogatej korespondencji i wciąż nie do końca opisanej biografii. Cykl na antenie Dwójki ukazuje się co drugi poniedziałek o godz. 21.30.

informacja prasowa

Tydzień Stanisława Lema w Programie 1 Polskiego Radia

Od wtorku 23 marca, Jedynka Polskiego Radia rozpocznie cykl audycji poświęconych Stanisławowi Lemowi. Pisarz dał się poznać nie tylko jako doskonały twórca, ale też autor o różnych obliczach. Niektóre z nich będzie można poznać w najbliższych dniach na antenie Programu 1. 

Stanisław Lem, Foto: PAP/Irena Jarosińska

Rok 2021 został ustanowiony Rokiem Stanisława Lema, zaś w sobotę 27 marca przypada 15. rocznica śmierci pisarza. Z tej okazji na antenie Jedynki Polskiego Radia będzie można wysłuchać cyklu audycji, przybliżających tę wybitną postać.

23 marca o godz. 19.30 w audycji „Eureka” Stanisław Lem jako wizjoner, który przewidział powstanie  wielu wynalazków. Już w 1957  roku w jego powieści pt. „Obłok Magellana”  pojawiają się tajemnicze  kryształki,   na których zapisywana jest treść,  odtwarzana dzięki specjalnemu urządzeniu. Zatem to współczesne e-booki i tablety. W innych dziełach autora pojawiają się nowinki technologiczne odpowiadające Internetowi, smartfonom, drukowi 3D  czy wirtualnej rzeczywistości.

Stanisław Lem pisał satyryczno-groteskowe opowieści z międzygwiezdnym podróżnikiem Ijonem Tichym w roli głównej (m.in. „Dzienniki gwiazdowe”, „Pokój na Ziemi”), tworzył zabawne techniczno-feudalne neologizmy, ironicznie komentował rzeczywistość i recenzował książki nieistniejące. 

W piątek 26 marca w „Kulturalnej Jedynce” o humorze pisarza opowie m.in. Wojciech Orliński, autor książek poświęconych Lemowi. W audycji pojawia się również fragmenty prozy z archiwum Polskiego Radia między innymi w wykonaniu Kazimierza Rudzkiego, który w bezbłędny sposób podawał zawartą w utworach Stanisława Lema groteskę.

Cykl domknie audycja „Kultura przy kawie” w sobotę 27 marca, w której Martyna Podolska opowie o adaptacjach teatralnych i filmowych dzieł Stanisława Lema. Nie zabraknie rozmów o dwóch tegorocznych filmach krótkometrażowych na podstawie opowiadania „Maska” w reżyserii Hanny Brulińskiej i powieści „Pokój” w reż. Krzysztofa Jankowskiego. 

informacja prasowa

Wspomnienia o Macieju Parowskim i fandomowe historie na urodzinach Stanisława Lema

Kraków obchodzi po raz kolejny urodziny Stanisława Lema. Z tej okazji 24 września w Kinie Kijów będzie wspominany legendarny redaktor „Fantastyki” i „Nowej Fantastyki”, Maciej Parowski. Ponadto odbędzie się pokaz najnowszej adaptacji powieści Stanisława Lema: "Głos Pana" w reżyserii Györgya Pálfiego.

Przewidział powstanie smartfonów, wyszukiwarek internetowych i wydruków 3D. Zainspirował powstanie gry Sims. Jego nazwiskiem nazwano planetoidę, pierwszego polskiego satelitę naukowego oraz Centrum Literatury i Języka „Planeta Lem", które powstanie na terenie dawnego Składu Solnego na krakowskim Zabłociu.

98. urodziny Stanisława Lema to wyjątkowa okazja do tego, by przyjrzeć się najnowszym publikacjom dokumentującym rozwój myśli futurologicznej i prozy science fiction w Polsce, a także tworzącej się wokół niej społeczności fanów. Jedną z nich jest pośmiertne, dwutomowe wydanie dzieła redaktora–legendy, Macieja Parowskiego, "Wasz cyrk, moje małpy". O tym, kim był Maciej Parowski i dlaczego fandom to jego dziecko oraz jak się ma do tego Stanisław Lem, rozmawiać będą uczestnicy wydarzeń dawno zapomnianych, a brzemiennych w skutki. Pytań będzie zresztą więcej: Jak wykuwała się polska popkultura? Skąd się wziął Wiedźmin, nim trafił do Netflixa? Dlaczego kiedyś fandom był jeden i niepodzielny, a dziś fandomy są zdemokratyzowane i liczne?

Drugim tytułem, który wpłynął na program tegorocznych urodzin autora "Solaris" są "Historie fandomowe", reporterska rozprawa Tomasza Pindla z polskim fandomem fantastycznym: wielkim ruchem miłośników literatury, kina, komiksu, gier, którego początki sięgają czasów PRL-u. Wspominać, komentować i podejmować próby wejrzenia w przyszłość będą Piotr Górski, Joanna Mika, Tomasz Z. Majkowski, Łukasz Orbitowski, Tomasz Pindel, Wit Szostak i Wojciech Zemek. Dyskusję poprowadzi Katarzyna Borowiecka.

Jest też szansa – granicząca z pewnością – że przy okazji wspomnień o Macieju Parowskim pojawią się anegdoty czy legendy dotychczas nie upubliczniane... Czy Lem pojechałby na Pyrkon i dlaczego nie? Kto nie zna odpowiedzi, przyjść musi koniecznie, kto zna – niech przyjdzie i przedstawi swoją wersję wydarzeń. A na koniec tego zjazdu fandomitów przyjdzie pora na film Głos Pana – pokaz specjalny nowej ekranizacji prozy Stanisława Lema w reżyserii Györgya Pálfiego, węgierskiego twórcy słynącego z czarnego humoru i surrealistycznej wyobraźni.

Start urodzin 24 września o godzinie 18.00 w Kinie Kijów. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. Organizatorzy: Krakowskie Biuro Festiwalowe, Kraków Miasto Literatury UNESCO i Wydawnictwo SQN.

Dwójka na miejscu z Wrocławia

 Program 2 Polskiego Radia zaprasza na specjalną audycję „Dwójka na miejscu” z Wrocławia. W sobotę, 21 marca wydanie poświęcone będzie jubileuszowi 65-lecia miesięcznika „Odra”. Zapraszają Monika Zając i Małgorzata Szymankiewicz.

21 marca, w specjalnym wydaniu „Dwójki na miejscu" z Wrocławia będzie można usłyszeć archiwalia, które opowiadają o przeszłości „Odry”, czyli pisma kulturalno-społecznego, które od kilku dekad jest ważnym forum debat, miejscem dyskusji i polemik z udziałem najwybitniejszych krajowych i zagranicznych badaczy, pisarzy, artystów i publicystów. Dziennikarki Programu 2 Polskiego Radia porozmawiają m. in. o tym, jakie znaczenie dla współczesnych twórców i czytelników ma dziś „Odra", której pierwszy numer ukazał się 65 lat temu, w marcu 1961 roku. 

To na jego łamach swoje wiersze, opowiadania, reportaże i teksty filozoficzne publikowali najważniejsi twórcy powojennej Polski: wrocławianie Jerzy Grotowski, Tadeusz Różewicz, Urszula Kozioł, a także Stanisław Lem, Wisława Szymborska, Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert, Gustaw Herling-Grudziński, Ryszard Kapuściński, Hanna Krall, Józef Hen i Jarosław Marek Rymkiewicz.

informacja prasowa

Już dziś startuje 27. Festiwal Filmów Dokumentalnych OFF CINEMA

Startuje 27. edycja Festiwalu Filmów Dokumentalnych OFF CINEMA. Na publiczność czeka ponad 70 seansów, a wiele tytułów pojawi się na ekranie przedpremierowo, zanim trafi do kin. Do Poznania przyjeżdża wielu twórców i wiele twórczyń filmów, by spotkać się z widownią. Od wtorku do niedzieli – 29 października Kino Pałacowe w Centrum Kultury ZAMEK będzie przestrzenią wymiany doświadczeń i wglądu w najróżniejsze zakamarki współczesnej rzeczywistości.

Po pierwsze – filmy. Po drugie – spotkania z twórcami i twórczyniami. Festiwal OFF CINEMA jest świętem dokumentu, ponieważ stwarza znakomitą okazję, by zaprosić autorów i autorki, a w trakcie spotkań dowiedzieć się więcej o powstaniu filmu, jego kulisach i jeszcze bardziej wniknąć w świat bohaterów. Oglądane filmy i podejmowane w nich tematy poszerzą spotkania literackie.

WIDOK ZZA KULIS

Pierwsza okazja do zagłębienia się w świat bohaterów nadarzy się już pierwszego dnia podczas Filmu Otwarcia – jest nim „Pianoforte” w reżyserii Jakuba Piątka, który z kamerą towarzyszył finalistom i finalistkom ostatniego Konkursu Chopinowskiego, obserwując ich zmagania od kulis. Film, budzący niemalże sportowe emocje, pokazuje wyzwania stojące przed młodymi i wybitnymi pianistami i pianistkami w walce o najwyższe podium. Po seansie Marcin Wieczorek – bohater filmu i finalista XVIII Konkursu Chopinowskiego w 2021 roku zagra recital fortepianowy, następnie wraz z reżyserem filmu zasiądą do rozmowy z publicznością, którą poprowadzi Andrzej Marzec.

ŻYWA ROZMOWA

Podziw wzbudzą dokumenty ukazujące piękno i majestat gór, groźne oblicze natury, ale i doświadczenia zderzających się z nimi osób. Reżyser „The Silent Escape”, Oswald Rodrigo Pereira podczas spotkania opowie o realizacji filmu rozgrywającego się w Himalajach. Kuratorka sekcji Dokumenty górskie, Alicja Głów po seansie filmu „W podziemiach” porozmawia także z uczestnikami wyprawy do Jaskini Cheve w Meksyku, Sonią Hoffmann i Witoldem Hoffmannem. Dzięki spotkaniu z twórcami filmu „Polarniczki” Kubą Witkiem i Dagą Bożek publiczność zgłębi wiedzę o dokonaniach polskich pionierek badań na biegunach.

POMOCNE SŁOWA

O obrazie radykalnej grupy teatralnej „Workcenter” pracującej metodą Jerzego Grotowskiego będzie można porozmawiać z twórczyniami filmu – reżyserką Anielą Gabryel i autorką zdjęć Zuzanną Kernbach. Słowa pomogą nam opowiedzieć o świecie osób g/Głuchych podczas spotkania literackiego z Anną Goc, autorką reportażu „Głusza”, uhonorowanego Nagrodą im. R. Kapuścińskiego. Niewypowiedziane wprost przeżycia wojenne Stanisława Lema to temat filmu Kuby Mikurdy „Solaris Mon Amour” i zarazem temat spotkania reżysera z autorką biografii „Stanisław Lem. Wypędzony z Wysokiego Zamku”, Agnieszką Gajewską. Do Poznania przyjedzie także Małgorzata Kozera, reżyserka filmu „Twarze Agaty” o oswajaniu choroby oraz Agnieszka Iwańska, autorka pierwszego dokumentu o Urszuli Dudziak. W programie tegorocznej edycji OFF CINEMA znalazła się także dyskusja o roli płci w życiu człowieka, która odbędzie się po seansie filmu „Orlando, moja polityczna biografia” w reżyserii Paula B. Preciado. Pisarka Dorota Kotas będzie rozmawiać z zaproszonymi osobami: Anną M. Kłonkowską, aktywistką Lu Olszewski i dokumentalistą Anu Czerwińskim.

Z MIEJSCA NA MIEJSCE

Spotkanie szczególne, z Maciejem Hamelą, autorem filmu „Skąd dokąd” to ponowne pytanie o traumę wojny. Tym razem tej, która wciąż rozgrywa się w Ukrainie. Reżyser zebrał historie ludzi opuszczających swoje domy w trakcie pospiesznej ewakuacji, w której sam także uczestniczył. „Nie na miejscu” to tytuł z sekcji Eco Doc, wizualnie piękny film o śmieciach i ich obecności we wszystkich zakątkach Ziemi. Zagadnieniom ekologii jest też poświęcone jedno ze spotkań literackich, podczas którego Maria Krześlak-Kandziora porozmawia z Szymonem Opryszkiem, autorem książki „Woda. Historia pewnego porwania”.

informacja prasowa

FESTIWAL FABUŁY 2018

Nowy tydzień rozpocznie się i (prawie) skończy Festiwalem Fabuły. Od poniedziałku do soboty (21-26.05.2018) CK ZAMEK w Poznaniu nabierze literackiego sznytu. Będzie miejsce zarówno dla prozy życia, jak i wątków fabularnych.

Porozmawiamy o tłumaczach i pokażemy kim są te szare eminencje literatury. Wywołamy kilka kanonicznych nazwisk, które nieodwracalnie wryły się nam w głowy podczas lekcji języka polskiego: Sienkiewicz, Gombrowicz
i Lem!

Kanon nie jest przecież nienaruszalny i w świetle nowych / innych kontekstów, może być czytany całkiem inaczej. Jak nowe tłumaczenie „Odysei" Emily Wilson, która odkryła jak wiele mizoginicznych określeń, nie istniejących w greckim oryginale, dodawali na przestrzeni wieków właśnie tłumacze.

Pełen program to 30 wydarzeń: spotkań, projekcji, warsztatów, a także wystawa oraz wręczenie Poznańskiej Nagrody Literackiej (25.05. g. 19). Izabellę Effenberg, której koncert uświetni galę przyznania Nagrody, będzie można także usłyszeć 26.05. w ramach Jazzamek #15.


Pełny program znajdziecie pod adresem"

PROGRAM

INFORMACJA PRASOWA

Święto Animacji w kinie Iluzjon

Treser owadów, czarodziej, alchemik, polski Disney – Władysław Starewicz jest bohaterem pierwszego Święta Animacji w kinie Iluzjon! Z okazji 140-lecia urodzin tego legendarnego artysty zostaną zaprezentowane jego filmy dźwiękowe oraz nieme z akompaniamentem muzyki wykonywanej na żywo. 

materiały promocyjne FINA

Kino Iluzjon zaprezentuje także bogactwo filmu lalkowego w najciekawszych produkcjach studia filmowego Se-Ma-For. Gościem specjalnym wydarzenia będzie wnuczka Starewicza – Léona-Béatrice Martin-Starewitch. Młodszych widzów zapraszamy m.in. na warsztaty z animacji poklatkowej. W przestrzeni kina Iluzjon będzie można także obejrzeć wystawę prac innego polskiego pioniera kina lalkowego – Zenona Wasilewskiego. Zapraszamy do kina Iluzjon już 25 i 26 czerwca!

Władysław Starewicz, fot. Wikipedia

Władysław Starewicz, twórca i pionier filmów animowanych, urodził się w Moskwie jako syn powstańca styczniowego, Aleksandra Starewicza i Antoniny Legęckiej. Po śmierci matki został wysłany do dziadków w Kownie (dzisiejsza Litwa), gdzie spędził dzieciństwo i młodość. W 1912 r. przeniósł się z rodziną do Moskwy, w 1919 r. uciekł przed bolszewikami do Paryża i tam spędził resztę życia. 

Podczas Święta Animacji zostaną zaprezentowane najważniejsze animacje artysty zarówno z jego okresu rosyjskiego jak i francuskiego. Filmom niemym towarzyszyć będzie muzyka wykonywana na żywo. Podczas uroczystości otwarcia wydarzenia o Starewiczu opowie jego wnuczka Léona-Béatrice MartinStarewitch, a rozmowę z nią poprowadzi Marcin Giżycki – historyk filmu animowanego. Finał festiwalu dopełni jedyny pełnometrażowy film w dorobku Starewicza Opowieść o Lisie.

Starewicz był także inspiracją dla wielu pokoleń twórców kina lalkowego. Chociaż nie miał okazji nigdy tworzyć w Polsce, to zawsze był obecny w świadomości polskiej kinematografii. Podczas Święta Animacji pokażemy najważniejsze animacje z legendarnego Studia Małych Form Filmowych Se- Ma- For, zarówno te dla dzieci, jak i te skierowane to widzów dorosłych. Zostaną pokazane filmy takich reżyserów jak: Zenon Wasilewski, Jerzy Kotowski, Edward Sturlis czy Tadeusz Wilkosz. Przypomnimy też rzadko prezentowane filmy polskich reżyserek: Katarzyny Latałło, Lidii Hornickiej czy Zofii Ołdak. Dopełnieniem programu będzie prezentacja na NINATECE mało znanych w Polsce animacji lalkowych ukraińskiego reżysera Stepana Kovala, który w 2003 roku zdobył Srebrnego Niedźwiedzia na Berlinale.

W tym roku odbędzie się pierwsza edycja Święta Animacji organizowanego przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny. W kolejnych edycjach będziemy celebrować barwną i różnorodną historię oraz dokonania współczesnej animacji polskiej i światowej. Filmy skierowane będą zarówno do dzieci, jak i do dorosłych. Pokazom towarzyszyć będą także warsztaty, wystawy oraz spotkania z gośćmi.

PROGRAM WYDARZENIA:

25 CZERWCA

10:00 – Filmy SE-MA-FOR dla dzieci 10+ (Nie tylko Miś Uszatek i Colargol) – 74 min

11:30 – Warsztaty dla dzieci i młodzieży z animacji poklatkowej (10+). Prowadzenie: Magda Bryll

11:30 – Filmy SE-MA-FOR dla dorosłych – 80 min

16:00 – Uroczyste otwarcie festiwalu. Prezentacja o Władysławie Starewiczu (Léona-Béatrice

Martin-Starewitch) ok. 30 – 40 min. Po prezentacji rozmowa z Léona-Béatrice Martin-Starewitch.

Prowadzenie Marcin Giżycki

17:30 – Blok filmów Władysława Starewicza – 81 min: filmy nieme z muzyką na żywo w wykonaniu

Zbigniewa Chojnackiego

26 CZERWCA

12:30 – Warsztaty dla dzieci Bohater filmowy i jego żywot ciasteczkowy (5+) Prowadzenie: Paulina

Małochwiej– plac na zewnątrz kina/w razie deszczu w środku.

15:30 – Blok filmów dźwiękowych Władysława Starewicza – 62 min

17:00 – Finał festiwalu. Opowieść o lisie, reż. Władysław Starewicz– 70 min

Wstęp na pokazy filmów oraz spotkanie jest bezpłatny. Rezerwacji miejsc można dokonać poprzez

kontakt mailowy: kasa.iluzjon@fina.gov.pl oraz telefoniczny: +22 848 33 33. Wejściówki do odbioru

w kasie kina Iluzjon w godz. 14:00-20:30.

Na warsztaty obowiązują zapisy poprzez formularz rejestracyjny dostępny na stronie fina.gov.pl

Blok filmów niemych Władysława Starewicza z muzyką na żywo w wykonaniu Zbigniewa Chojnackiego

Zbigniew Chojnacki muzykę̨ oraz dźwięki postrzega swobodnie i umownie, najistotniejszy jest dialog i spotkanie z drugim człowiekiem. Każda forma wydawania dźwięku jest ułatwieniem nawiązania kontaktu z ludźmi. Inspiracje czerpie z elementów najczęściej niezwiązanych bezpośrednio z muzyką, jak sam mówi ,,stara pralka, źdźbło trawy, warkot silnika autobusu, a nawet zwykłe krzesło na środku sceny mogą̨ być́ inspirujące. Każdy koncert jest zupełnie inny i jedyne, co jest stałym elementem to instrument’’.

Występował na takich festiwalach jak m.in. A L’Arme Festiwal w Berlinie, Sharpe Festiwal w Bratysławie, LEM Festiwal w Barcelonie, Ring Ring Festiwal w Belgradzie czy Oct Loft jazz Festiwal w Shenzhen. Miał okazję współpracować z takimi artystami jak m.in. Adam Pierończyk, Krzysztof Knittel, Joelle Leandre, TOC, Marcin Albert Steczkowski, Anna Gadt, Krzysztof Gradziuk, Michał Urbaniak, David Kollar, Ramon Prats, Yuhan Su, John Derek Bishop. Na co dzień wraz Łukaszem Czekałą tworzy duet Backspace, który określa swoją muzykę jako improwizowaną muzykę współczesną. 

Zenon Wasilewski (1903-1966). Pionier polskiego filmu lalkowego.

Wystawa w kinie Iluzjon

Zenon Wasilewski

Zenon Wasilewski urodził się w Sosnowcu. Studiował prawo i polonistykę. W dziedzinie rysunku,

malarstwa i filmu był samoukiem. W okresie międzywojennym publikował rysunki satyryczne w prasie, m.in. w "Szpilkach" i "Cyruliku Warszawskim". W roku 1935 dołączył do pracowni Włodzimierza Kowańki – pioniera filmu rysunkowego, gdzie zaraził się bakcylem filmu animowanego. Przed wojną zrealizował pierwszą wersję filmu "Za króla Krakusa". Kopia tej animacji zaginęła w okresie wojny. W roku 1945 r. został przyjęty na stanowisko reżysera filmów kukiełkowych w Wytwórni Filmowej Wojska Polskiego. Tam powstała druga wersję animacji Za króla Krakusa (1947), która przyniosła mu nagrody na międzynarodowych festiwalach. Pomimo sukcesu, władze kinematografii utrudniały mu realizację jego autorskich pomysłów i musiał skupić się na animacjach dla dzieci. 

Do najciekawszych należą Kotek Napłotek (1957), Drewniany jeździec (1964) czy Smok z Banialuki (1964). Wśród tych skierowanych dla dorosłych warto wyróżnić takie animacje jak: Pan piórko śni (1949), Uwaga diabeł! (1959), Pięć minut dla zdrowia (1959) czy Zbrodnia na ulicy Kota Brzuchomówcy (1961). 

W latach 1946-1966 Wasilewski zrealizował łącznie 21 filmów kukiełkowych. Wystawa prezentuje wycinek z ogromnego dorobku, który pozostawił po sobie artysta. Są to materiały przedprodukcyjne do filmów: fragmenty storyboardów, projekty postaci i scenografii, a także projekty konstrukcji kukiełek filmowych.

Fragment wystawy to także zbiory fotograficzne prezentujące Wasilewskiego podczas pracy

nad swoimi filmami.

Kuratorem wystawy jest Michał Mróz. Prace Wasilewskiego będzie można obejrzeć na ekranach w

Iluzjonie podczas Święta Animacji.

Warsztaty dla dzieci i młodzieży z animacji poklatkowej (10+).

Prowadzenie: Magda Bryll

W sobotę 25 czerwca o godz. 11:30 zapraszamy na warsztaty z animacji poklatkowej w ramach

pierwszego Święta Animacji. Zajęcia odbędą się w kinie Iluzjon przy ul. Narbutta 51 a w Warszawie.

Zajęcia skierowane są od grupy wiekowej 10+. Liczba miejsc ograniczona. Zapisy przez formularz

dostępny na stronie fina.gov.pl.

Podczas zajęć dzieci dowiedzą się, czym jest animacja poklatkowa oraz stworzą swój własny film

animowany. Tematem przewodnim zajęć będą owady oraz twórczość wybitnego filmowca oraz

pioniera kina animowanego Władysława Starewicza.

Warsztaty poprowadzi Magda Bryll, absolwentka Szkoły Filmowej w Łodzi, reżyserka, twórczyni wielu filmów animowanych, uczestniczyła w realizacji m.in. filmu animowanego Piotruś i wilk, który w 2008 roku zdobył Oscara w kategorii Najlepszy krótkometrażowy film animowany. 

Warsztaty dla dzieci Bohater filmowy i jego żywot ciasteczkowy.

Prowadzenie: Paulina Małochwiej

Warsztaty dla dzieci (5+). Dekorowanie ciasteczek i babeczek w filmowym stylu – plac na zewnątrz

kina/w razie deszczu w środku. Limit: 20 osób. Odbiór wejściówek w kasie kina w dniu wydarzenia.

Warsztaty skierowane są do dzieci w wieku 4-10 lat.

Głównym tematem spotkania będzie bohater filmowy. Porozmawiamy z dziećmi na temat tego, kto

może być bohaterem filmu? Czy lubią Reksia, Uszatka, Rudolfa czy Elzę? A może wolą Maszę? A może jeszcze z kimś innym odbywają filmowe przygody? Jakie dobranocki lubią oglądać wieczorem? Co sprawia, że postać jest wyjątkowa, że chcemy razem z nią spędzać czas? I czy rodzice mają swoich

ulubionych bohaterów?

Będziemy układać filmowe puzzle i odgadywać quizy. Będziemy też rozmawiać o przysmakach jakie

lubią nasi bohaterowie. Czy Myszka Miki lubiła tylko ser? Sprawdzimy też, czy ten najbardziej

intensywnie pachnący spotka się z uznaniem Małych Kinomanów. Czy Colllargol jest fanem kakao,

czy raczej mleka z jagodami? I czy miód jest rzeczywiście przysmakiem Puchatka?

A na koniec przygotujemy czarodziejskie, kolorowe, filmowe ciasteczka i babeczki. Każda inna i każda

wyjątkowa – bo przygotowana przez małych wielbicieli kina. 

Pokazy filmów

25 czerwca (SOBOTA):

10:00 - Filmy SE-MA-FOR dla dzieci (wiek: 10+) – 74 min

Kidnaperzy, reż. Edward Sturlis, 1968, 9 min

Gang kidnaperów porywa okoliczne dzieci, żeby zdobyć za nie okup. Przestępcy nie spodziewają się

jednak jakie kłopoty mogą sprawiać małe dzieci.

Sputnikowy western, reż. Jerzy Kotowski, 1967, 6 min

Dwa sputniki toczą ze sobą walkę w kosmicznej przestrzeni dążąc do wzajemnego unicestwienia.

Dopiero pojawienie się trzeciego sputnika jednoczy je we wspólnym działaniu przeciwko intruzowi.

Upiór w pałacu, reż. Lidia Hornicka, 1960, 14 min

Pełna humoru opowieść o bogatym Amerykaninie, który kupuje od angielskiego arystokraty pałac

wraz ze straszącym tam upiorem. Okazuje się jednak, że to nie duch staje się największym

postrachem domostwa. Film zrealizowany na podstawie noweli Oscara Wilde’a.

Duecik, reż. Edward Sturlis, 1970, 4 min

Pełna tańca i zabawy opowieść o spragnionej przyjaźni wiewiórce, która zawiera bliską znajomość ze

strzelbą.

W 10 minut dookoła świata, reż. Jerzy Kotowski, 1962, 12 min

Film przedstawia kulturę i zwyczaje różnych krajów świata: hiszpańską corridę, argentyńskie

serenady, holenderskie wiatraki, weneckie gondole, eskimoską zimową scenerie z reniferami,

afrykańską wioskę, indiański obóz, arabskie pustynie, paryski teatr i polski taniec góralski.

Kwartecik, reż. Edward Sturlis, 1965, 7 min

Gdy pianista kończy ćwiczyć gamę, stojące na fortepianie figurki w starogreckich strojach same

wskakują na klawiaturę instrumentu i zaczynają grać.

Czapki na sprzedaż, reż. Jerzy Kotowski, 1963, 8 min

Sprzedawca czapek próbuje sprzedać swój towar, ale nikt nie chce mu za nie zapłacić.

Niezwykła kariera, reż. Tadeusz Wilkosz, 1962, 11 min

Historia zwykłej wiejskiej gąski, która zakosztowawszy kariery gwiazdy filmowej, wraca na swoje podwórko. 

11:30 - Filmy SE-MA-FOR dla dorosłych – 80 min

Miejsce, reż. Edward Sturlis, 1965, 7 min

Opowieść o plażowych przepychankach i walce o miejsce na piasku.

Walc, reż. Stanisław Śliskowski, 1980, 6 min

Przy dźwiękach walca wirują białe papierowe serwetki. Tańczące z nimi kolorowe kredki i flamastry

malują je w ornamenty.

Kochajmy maszyny, reż. Edward Sturlis, 1973, 9 min

Satyra na przesadne zafascynowanie techniką.

Świat w operze, Jerzy Kotowski, 1966, 11 min

Fragmenty opery „Carmen” Georges’a Bizeta odgrywane przez druciane lalki.

Człowiek i Anioł, reż. Edward Sturlis, 1966, 9 min

Przewrotna i satyryczna opowieść o człowieku i aniele, którzy zamieniają się rolami.

Człowiek z lustra, reż. Zenon Wasilewski, 1966, 11 min

Satyra na ludzi, którzy zbyt często zaglądają do kieliszka.

Kat i Katarzyna, reż. Katarzyna Latałło, 1965, 9 min

W ponurym państwie, w którym rządzi okrutny król nadworny Kat zaprzyjaźnia się z małą

dziewczynką o imieniu Katarzyna.

Cień czasu, reż. Jerzy Kotowski, 1964, 7 min

Tematem filmu jest zagadnienie odradzającego się militaryzmu.

Klient Nasz Pan, reż. Zofia Ołdak, 1963, 12 min

Satyra na system handlu w Polsce, historia klienta, który potrzebuje zrobić zakupy spożywcze, ale

w każdym sklepie spotykają go trudności

17:30 - I Blok Filmów Starewicza – 81 min

Lalki Władysława Starewicza, reż. Wadim Berestowski, Polska, 1988, 15 min

Film dokumentalny poświęcony pionierowi animacji lalkowej Władysławowi Starewiczowi. Na

potrzeby filmu w pracowni studia Se-Ma-For zrekonstruowano lalki według oryginalnych projektów

Starewicza.

Filmy nieme z muzyką na żywo w wykonaniu Zbigniewa Chojnackiego, (akordeon + elektonika):

Piękna Lukanida (Prekrasnaya Lyukanida), reż. Władysław Starewicz, Rosja, 1910, 6 min.

Baśniowa historia miłosna rozgrywająca się w czasach średniowiecznych. Jej głównymi bohaterami są

owady – Lukanida, królowa rogatych żuków oraz Hrabiego Herosa z konkurencyjnego plemienia żuków wąsatych.

Zemsta Kinooperatora (Mest kinematograficheskogo operatora), reż. Władysław Starewicz, Rosja,

1912, 12 min

Ironiczna opowieść o zdradzie małżeńskiej w świecie owadów (żuków), sfilmowanie tej zdrady przez

operatora filmowego, a następnie ujawnienie jej w kinie dla owadów.

Konik polny i mrówka (Strekoza i muravej), reż. Władysław Starewicz, Rosja, 1912, 5 min.

Film zapoczątkował w twórczości Starewicza nurt adaptacji znanych bajek i baśni. Tutaj po raz pierwszy zastosowano duże lalki, wykonane specjalnie do zbliżeń, co umożliwiało wzbogacenie mimiki postaci. Obraz jest ekranizacją bajki Iwana Kryłowa, opowiadający o mrówce, która przez cały rok gromadzi zapasy na zimę i koniku polnym, lekkoduchu, który szuka schronienia w domu pracowitej mrówki. Film, dzięki rekordowej liczbie stu czterdziestu kopii, mogli obejrzeć widzowie w całej Europie i Ameryce.

Zabawne sceny z życia owadów (Veselye stsenki iż zhizni zhivotnykh), reż. Władysław Starewicz,

Rosja, 1912, 5 min

Akcja filmu dzieje się podczas wesele owadów. Biją kościelne dzwony, a na miniaturowych

instrumentach gra orkiestra pasikoników. Para młoda to samiec jelonek rogacz i samica ważka

z rodzaju Calopteryx. Rolę kapłana przypieczętowującego ich małżeństwo odgrywa motyl

zawisakowaty. Jedzenie dla gości przygotowują i roznoszą pszczoły robotnice

Boże Narodzenie u Owadów (Rozhdestvo obitatelei lesa), reż. Władysław Starewicz, Rosja, 1913,

6 min

Dziadek Mróz schodzi z udekorowanego drzewka i idzie do lasu. Tam tworzy i ozdabia choinkę dla

leśnych stworzeń. Następnie zaprasza wszystkie owady, a także przyjazną żabę, aby przyszły i cieszyły

się przygotowanymi przez niego prezentami oraz świętowały Boże Narodzenie.

Lilia Belgii (Liliya Belgii), reż. Władysław Starewicz, Rosja 1915, 14 min

Starewicz stworzył szereg parodii obyczajowych oraz kilka grotesek politycznych o antywojennej

wymowie. Jedną z nich jest "Lilia Belgii", będąca satyrą na Wilhelmowskie Niemcy, dokonujące najazdu na Belgię. W filmie widzimy dziadka, który opowiada swojej wnuczce bajkę o napaści złych owadów na dobre.

W szponach pająka (Dans les griffes de l'araignée), reż. Władysław Starewicz, Francja, 1920, 18 min

Pierwszy film Starewicza zrealizowany we Francji. Bohaterami są: bankier, piękna i młoda aktorka

kabaretowa i zakochany w niej młodzieniec. Przed oczami widzów rozgrywa się obraz obyczajowego

rozkładu wyższych sfer. Bogaty bankier uwodzi piękną i naiwną aktoreczkę. Porywa ją do swego pałac,

ale na szczęście zakochany w niej szlachetny młodzieniec staje w jej obronie i w ostatniej chwili udaje

mu się ją uratować.

26 czerwca (NIEDZIELA):

15:30 - II Blok Filmów Starewicza – 62 min

Władysław Starewicz, reż. Wadim Berestowski, Polska, 1986, 25 min

Film poświęcony pionierowi animacji filmowej, Władysławowi Starewiczowi (1882-1965). W filmie

wykorzystano fragmenty filmów Starewicza. O nim samym mówią: córka Irena i przyjaciel, krytyk

Charles Ford.

Filmy dźwiękowe Starewicza:

Lew i Mucha (Le Lion et le Moucheron), reż. Władysław Starewicz, Francja, 1932, 8 min

Adaptacja bajki Jean de La Fontaine. Król lew jest pewnym siebie władcą, który nie szanuje swoich

poddanych. Jedynie mucha nie obawia się go i dokucza mu swoim bzyczeniem i kąsaniem. 

Lew starzeje się (Le Lion Devenu Vieux), reż. Władysław Starewicz, Francja, 1932, 8 min

Adaptacja bajki Jean de La Fontaine. Starzejący się lew wspomina swoje młodzieńcze lata kiedy żył

w Afryce, romansował z młodą lwią księżniczką i z łatwością pokonywał swoich wrogów.

Fetysz Maskotka, reż. Władysław Starewicz, Francja, 1933, 21 min.

Opowieść o chorej dziewczynce i jej matce, która nie ma pieniędzy aby kupić jej pomarańcze. Łza matki sprawie, że ożywa szyty przez nią pluszowy pies Fetysz. Pies ucieka na ulicę i robi wszystko aby zdobyć pomarańczę dla dziewczynki.

17:00 Wieczorny finał festiwalu. Opowieść o lisie, reż. Starewicz, 70 min

Opowieść o lisie (Le Roman de Renard), reż. Władysław Starewicz, Francja, 1930, 70 min

W królestwie zwierząt żyje pewien Lis, który bardzo lubi błaznować i nabierać wszystkich wokoło. Król Zwierząt - Lew - otrzymuje coraz więcej przeróżnych skarg dotyczących niesfornego Lisa. Nakazuje więc aresztować zwierzę i przyprowadzić do siebie...

informacja prasowa

Siedem słuchowisk na 70-lecie Empiku

Siedem słuchowisk zrealizowanych przez Empik we współpracy z Biblioteką Akustyczną to element kulturalnych obchodów 70–lecia firmy. Realizowane na żywo w siedmiu miastach w Polsce: Katowicach, Wrocławiu, Poznaniu, Sopocie, Łodzi, Warszawie i Krakowie, powstają w oparciu o najciekawsze teksty polskiej prozy ostatnich siedmiu dziesięcioleci.

Każde przedstawienie związane jest z kolejną dekadą, w której działał Klub Międzynarodowej Prasy i Książki a później jego spadkobierca: Empik. Cykl wydarzeń rozpoczął „Zły” Leopolda Tyrmanda, zaprezentowany szerokiej publiczności podczas tegorocznej edycji OFF Festivalu w Katowicach. Kuratorką projektu jest Sylwia Chutnik.

Z okazji swoich 70.urodzin Empik zabiera miłośników kultury i polskiej literatury w niezwykłą podróż w czasie. Każde słuchowisko będzie odgrywane na żywo tylko raz, co pozwoli poczuć wyjątkową magię i ulotność teatru. Aktorki i aktorzy, którzy na co dzień pracują przy realizowaniu tego rodzaju nagrań oraz przy produkcji audiobooków dla Biblioteki Akustycznej, zaprezentują przed publicznością kultowe teksty ostatniego siedemdziesięciolecia w wersji live. Premierowe słuchowisko, na które złożyły się fragmenty powieści „Zły” Leopolda Tyrmanda odbyło się w Kawiarni Literackiej, podczas OFF Festivalu w Katowicach. To właśnie na Śląsku zaprezentowano pierwszy tekst w wersji live, pokazując Warszawę lat 50.

Słuchowiska są nieodłącznie związane z historią polskiej radiofonii. To wyjątkowe doświadczenie, w którym za sprawą wzroku i słuchu, poruszamy umysł i przenosimy się do świata, gdzie dźwięk towarzyszy słowu. – „Niewidoczność” aktorów i świata przedstawionego daje nam wiele wolności, możemy wreszcie zamknąć oczy i uruchomić wyobraźnię. Choć wydaje się, że słuchowisko jako gatunek zniknęło, wyparte przez seriale, telewizję na życzenie i internetowe wideo, to wciąż istnieje grupa zapaleńców, która dba o radiowy teatr, realizując setki nowych adaptacji – podkreśla Sylwia Chutnik.

Poruszając się przez kolejne dekady, słuchacze empikowego cyklu będą mieli okazję przenieść się w czasie i wziąć udział w wyjątkowej lekcji historii. W Sopocie uczestnicy przeniosą się do lat 40. wraz ze Stanisławem Lemem za sprawą słuchowiska „Szpital Przemienienia”. W Warszawie pozornie stabilne lata 60. przypomni słuchowisko według „Pięknych dwudziestoletnich” Marka Hłaski. Kolejny przystanek na mapie to Łódź, gdzie za sprawą „Szumów, zlepów i ciągów” Mirona Białoszewskiego publiczność na nowo odkryje świat propagandy, sukcesu i zagubienia w latach siedemdziesiątych. Ikonicznym tekstem dla lat 80. stanie się zaś „Drzewo” Wiesława Myśliwskiego, a dzięki zrealizowanemu w Poznaniu na jego bazie słuchowisku, na żywo będzie można poczuć PRL-owski wiatr zmian. We Wrocławiu powrót do lat 90. zapewni Olga Tokarczuk i wybrane fragmenty z jej książki „Prawiek i inne czasy”, natomiast w Krakowie przełomowe lata dwutysięczne poczujemy dzięki słuchowisku na podstawie „Wojny polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną” Doroty Masłowskiej.

Cykl słuchowisk przygotowanych przez Empik to nie lada gratka dla wszystkich fanów literatury oraz historii. Przedstawienia realizowane na żywo to bazująca na najlepszej prozie i przez jej pryzmat snuta opowieść o 70 latach z kulturą, o tym jak przez ten czas kształtowała się i zmieniała, ale również poruszała i wpływała na jej odbiorców, w tym klientów Empiku. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny. Dodatkowo, słuchowiska będą także transmitowane na żywo na profilu Empik na Facebooku.

PROGRAM SŁUCHOWISK

7 września 2018 roku, godz. 19:00 
Barbara we Wrocławiu
Lata dziewięćdziesiąte: tanio kupię, drogo sprzedam.
Olga Tokarczuk „Prawiek i inne czasy”

19 września 2018 roku, godz. 19:00
Klub SPATiF w Sopocie
Lata czterdzieste: powojenny zamęt.
Stanisław Lem „Szpital Przemienienia” (trylogia „Czas Nieutracony”)

11 października 2018 roku, godz. 19:00
Klub SPATiF W Warszawie 
Lata sześćdziesiąte: nasza mała stabilizacja.
Marek Hłasko „Piękni dwudziestoletni”

27 października 2018 roku, godz. 19:00
Kraków
Lata dwutysięczne: millenialsi.
Dorota Masłowska „Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną”

12 listopada 2018 roku, godz. 19:00
Pawilon w Poznaniu
Lata osiemdziesiąte: wind of change.
Wiesław Myśliwski „Drzewo"

22 listopada 2018 roku, godz. 19:00
Niebostan w Łodzi
Lata siedemdziesiąte: propaganda sukcesu i zagubienie.
Miron Białoszewski „Szumy, zlepy, ciągi”

informacja prasowa

20. MDAG - o festiwalu w pigułce

12 maja (w piątek) rozpocznie się wrocławska edycja 20. Millennium Docs Against Gravity. Oto najważniejsze informacje o festiwalu w pigułce (hasło, sekcje, tematy, filmy).

20. MDAG w skrócie: wielki jubileusz, hasło festiwalu, nowe sekcje i najważniejsze nazwiska kina dokumentalnego

Wrocławska odsłona 20. Millennium Docs Against Gravity, największego polskiego festiwalu filmowego, odbędzie się w dniach 12–21 maja w Dolnośląskim Centrum Filmowym oraz od 23 maja do 4 czerwca online na mdag.pl. Niezapomnianym filmowym podróżom będą tradycyjnie towarzyszyły spotkania z osobami tworzącymi kino dokumentalne oraz debaty wokół ważnych tematów zaprezentowanych na ekranie.

Hasło 20. MDAG

Hasło tegorocznej edycji MDAG brzmi „Nie bądź obojętny_a” i odwołuje się do słynnych słów Mariana Turskiego, które stały się także hasłem obchodów 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim organizowanych przez Muzeum POLIN. Te słowa korespondują z misją Millennium Docs Against Gravity oraz prezentowanym na festiwalu od lat programem filmowym. To wyraz wartości, które towarzyszą festiwalowi od początku istnienia - uważności i wrażliwości (także językowej) na otaczających nas ludzi.

Filmy i Ukraina

W tym roku wszyscy jesteśmy myślami z Ukraińcami i Ukrainkami cierpiącymi z powodu rosyjskiej napaści, dlatego w programie znalazły się filmy opowiadającego o różnych obliczach inwazji. „Skąd dokąd” (In the Rearview) Maćka Hameli opowiada o początku rosyjskiej agresji z 2022 roku. Ludzie zawieszeni w czasie i przestrzeni decydują się na porzucenie tego, co mają najcenniejsze i wsiadają bez zastanowienia do zakurzonego vana na obcych rejestracjach, który należy do reżysera. Samochód przemierza tysiące kilometrów, pełniąc rozmaite funkcje: poczekalni, szpitala, schronu, a przede wszystkim przestrzeni do zwierzeń i wyznań. Skali zniszczeń, które niesie ze sobą wojna oraz próbie powrotu do normalności na wyzwolonych obszarach przyglądają się z kolei Piotr Pawlus i Tomasz Wolski w filmie „W Ukrainie”.W obliczu rosyjskiej inwazji z 2022 roku zupełnie nowego wymiaru nabiera film Alisy Kovalenko – „Nie znikniemy” (We Will Not Fade Away). Wracamy w nim do 2019 roku. Obserwujemy piątkę wchodzących w dorosłość nastolatków, którzy zaczynają poważnie myśleć o swojej przyszłości. Alisa Kovalenko nie tworzy filmu o dramacie wojny, ale pełną nadziei i piękna płynącego z bohaterów opowieść o dojrzewaniu. 

Sekcje filmowe 20. MDAG

Siła siostrzeństwa to opowieści o solidarności, tworzeniu bezpiecznych przestrzeni, szukaniu swojej drogi oraz wspólnym działaniu wobec przemocy i nierówności, które podejmują kobiety na całym świecie. Se_x Work to sekcja poświęcona pornografii i pracy seksualnej, We're Here, We're Queer odpowiada na pytanie, jak żyje się osobom LGBTQ+ w różnych strona świata, z kolei Siła słowa to spojrzenie na twórczość największych postaci świata literatury, takich jak Elfriede Jelinek, Annie Ernaux, Stanisław Lem, Guy Debord czy Umberto Eco. W sekcji What the Doc?! zaprezentowane zostaną niecodzienne historie, które potrafią wprawić w zdumienie, rozbawić ale też przerazić. Powraca sekcja Cinéma, Mon Amour opowiadająca o najważniejszych reżyserach_kach współczesnego kina oraz odpowiedzialności dokumentalistów za bohaterów_ki. Podczas festiwalu zostanie zaprezentowany też wybór najciekawszych doświadczeń VR pod nazwą Reality Check. 

Ponad 70 filmów

Na festiwalu nie zabraknie filmów wybitnych twórców oraz hitów największych światowych festiwali. Legendarny Werner Herzog powraca z filmem „Scena myśli” (Theatre of Thought), w którym bada jedyne miejsce na Ziemi, do którego jeszcze nie dotarł – ludzki mózg, stawiając równocześnie pytanie o rolę neurobiologii we współczesnym świecie. Z kolei Laura Poitras („Citizenfour”), na festiwal po raz pierwszy zaprezentuje polskiej publiczności film „Całe to piękno i krew” (All the Beauty and the Bloodshed), który zdobył główną nagrodę na festiwalu w Wenecji oraz nominację do Oscara®. To opowieść o Nan Goldin – fotografce, które zdobyła sławę, dokumentując życie osób LGBT+ w Stanach Zjednoczonych i epidemię AIDS w latach 80. i 90. a obecnie walczy z koncernem farmaceutycznym odpowiedzialnym za kryzys opioidowy. Anna Hints, nagrodzona nagrodą reżyserską w Sundance, zabierze z kolei publiczność do estońskiej sauny w filmie „Siostrzeństwo świętej sauny” (Smoke Sauna Sisterhood). To miejsce, gdzie kobiety mogą podzielić się swoimi najbardziej intymnymi historiami oraz przeżyciami. W programie znalazł się także wielki zwycięzca festiwalu IDFA, film „Apolonia, Apolonia” Lei Glob. To intymny portret malarki Apolonii Sokol, która walczy o zaistnienie w świecie sztuki. Mistrz kina dokumentalnego Nikolaus Geyrhalter w „Nie na miejscu” (Matter Out of Place) opowiada z kolei, jak radzimy sobie z nadprodukcją śmieci, w sugestywnych obrazach pokazując globalną skalę problemu. 

W tym roku na festiwalu nie zabraknie także wielu interesujących filmów polskich. Jakub Piątek zaprezentuje swój najnowszy film „Pianoforte”, który miał premierę w Sundance. To trzymająca w napięciu niczym rasowy thriller opowieść o uczestnikach_czkach Konkursu Chopinowskiego. Kuba Mikurda, dwukrotny zdobywca Nosa Chopina podczas MDAG, tym razem zaprezentuje publiczności świeże spojrzenie na „Solaris” Stanisława Lema w filmie „Solaris Mon Amour”.

20. Millennium Docs Against Gravity będzie fascynującą podróżą nie tylko dookoła świata, ale także przez wiele ważnych tematów – od ekologii, przez politykę, psychologię, prawa człowieka, sztukę (także awangardową), popkulturę oraz relacje rodzinne.

Bilety na seanse można kupować online na mdag.pl oraz w kasach i na stronie internetowej Dolnośląskiego Centrum Filmowego.

Jubileuszowa 20. edycja MDAG we Wrocławiu odbędzie się w dniach 12-21 maja 2023 roku w Dolnośląskim Centrum Filmowym, a część online od 23 maja do 4 czerwca na platformie mdag.pl. Mecenasem tytularnym festiwalu jest Bank Millennium (www.bankmillennium.pl).

informacja prasowa

Nagroda Literacka GDYNIA w Mieście Słowa 2019

FESTIWAL MIASTO SŁOWA / NAGRODA LITERACKA GDYNIA 2019
26 sierpnia – 1 września 2019

- Za rok świętować będziemy 15-lecie Nagrody, tymczasem przed nami emocje, związane z wyborem najlepszych czterech książek wydanych w 2018 roku. Uważam, że właśnie w tym tkwi największa siła Nagrody - nie wybieramy jednej książki, ale honorujemy dokonania w czterech różnych kategoriach: eseju, poezji, prozie i przekładzie na język polski. Napięcie oczekiwania na werdykt Kapituły złagodzi nieco Festiwal Miasto Słowa czyli tydzień fantastycznych wydarzeń przeznaczonych dla wszystkich miłośników literatury – debat, spotkań, koncertów i warsztatów dla najmłodszych oraz całych rodzin - mówi Wojciech Szczurek, prezydent Gdyni.

Sapkowski, Jęczmyk, Polch, Parowski, Oramus - redakcja Nowej Fantastyki, lata-90.XX w./fot. organizatorów

Zaczynamy od fandomu. Jest ku temu wiele powodów, w tym jeden niezwykle smutny – odejście Macieja Parowskiego, legendarnego redaktora „Nowej Fantastyki”. Autorki i autorzy, którzy wyszli spod jego ręki, wielokrotnie gościli już na festiwalu i byli wśród nominowanych do gdyńskich Kostek Literackich. I tak pierwszego dnia zobaczyć będziemy mogli fragment jego gigantycznej kolekcji zdjęć dokumentujących historię fandomu. Tego samego dnia zapraszamy na spotkanie z Tomaszem Pindlem i Wojciechem Orlińskim, którzy porozmawiają, czym jest, był i będzie fandom.

Wit Szostak, fot. Mikołaj Starzyński

W poniedziałek w Gdyni gościć będzie również Wit Szostak, to pierwsze z licznych spotkań autorskich wokół nowych książek. Swoje najnowsze powieści przedstawią też Łukasz Orbitowski, Jacek Dehnel czy Tomasz Organek – spotkania prowadzi Agnieszka Szydłowska. Będzie też okazja, by posłuchać wierszy z debiutanckiego tomu Puliny Pidzik oraz wziąć udział w spotkaniu z Markiem Bieńczykiem, które poprowadzą Zofia Król i Marcin Wicha.

Tomasz Organek, fot. Maciej Zienkiewicz

Chcemy rozmawiać o rzeczach istotnych, które znaleźć można w literaturze, stąd spotkania zatytułowane „Małe matczyzny”, „Surrealistki?” czy „Wsłuchani w przyrodę”. Te rozmowy będą próbą diagnozy, co w nowych polskich książkach piszczy, a czasami wręcz krzyczy. Jednocześnie to, że z uwagą wsłuchiwać się będziemy w odgłosy przyrody, kobiece głosy opowiadające historię historii czy w końcu w formalnie nowatorskie prozatorskie miniatury, będzie świadectwem wcześniejszego czytelniczego niedosytu. Gdyby mimo wszystko ktoś po tym tygodniowym literackim obżarstwie odczuwał choćby jeszcze cień łaknienia, to wisienką na torcie będzie, jakżeby inaczej, spotkanie z laureatami Nagrody Literackiej GDYNIA, które poprowadzi Michał Nogaś.     

Dopełnieniem spotkań literackich jest kino i muzyka. "Niepotrzebna pogodynka, żeby znać kierunek wiatru" – tak brzmi po polsku fragment legendarnego dylanowskiego Subterennean Homesick Blues, to też tytuł płyty projektu Filipa Łobodzińskiego Dylan.pl. Jak brzmi całość będziemy mogli się przekonać już 31 sierpnia w gdyńskim Blues Clubie. Koncert poprzedzi odczytanie poematu „Koniec wakacji” przez jego autorów – Marcinów Barana i Sendeckiego. Z kolei program filmowy, dokumentalny i fabularny poszerza poruszaną na festiwalu tematykę: fantomowe „Głos Pana” i „Wizyta”, „Matki”, „Małe matczyzny”, Obyś się udławił - kuchnia dyktatorów, a więc film „Kucharze historii”, kłopoty Noblisty w „Honorowym obywatelu” czy, niewymagająca dodatkowego komentarza, premierowo pokazana, „Ferrante Fever. Gorączka czytania”.

Ważnym elementem festiwalu są też spotkania dla dzieci, w tym przede wszystkim niedzielny piknik rodzinny, podczas którego odbędą się spotkania z Marcinem Wichą, Agnieszką Taborską i fenomenalny spektakl Teatru Uszytego.  

Festiwal literacki nie byłby festiwalem literackim, gdyby nie towarzyszyła mu księgarnia – w Mieście Słowa jest nią niezastąpiona księgarnia Vademecum. Na jej stoisku, przez cały czas trwania festiwalu, kupić będzie można książki nominowanych i gości. Bez względu na listy bestsellerów, trendy, promocje i rabaty, Vademecum ma zawsze książki takie, na jakich na festiwalu najbardziej nam zależy – po prostu dobre. I takich książek, i takich lektur w tym roku państwu życzymy.

Zapraszamy do bieżącego śledzenia naszych serwisów internetowych.

Na wydarzenia wstęp wolny! Projekcje filmowe – 12 zł – Gdyńskie Centrum Filmowe.
Na warsztaty obowiązują zapisy i limit miejsc! Koncert Dylan.pl - 50 zł – Gdynia Blues Club.

Nagrodzie Literackiej GDYNIA, po raz kolejny, towarzyszy festiwal Miasto Słowa, a podczas niego spotkania z nominowanymi i laureatami Nagrody Literackiej GDYNIA, akcje miejskie, pokazy filmów i panele dyskusyjne z udziałem pisarzy i pisarek. W dniach 26 sierpnia – 1 września 2019 gościć będziemy w Gdyni znamienitych polskich autorów i autorki, w tym: Marka Bieńczyka, Paulinę Pidzik, Wita Szostaka, Marcina Wichę, Olgę Drendę, Tomasza Pindla, najnowsze powieści przedstawią Tomasz Organek, Łukasz Orbitowski czy Jacek Dehnel, a muzycznie porwie nas zespół Dylan.pl.

Projekcje filmowe – wstęp 12 zł – Gdyńskie Centrum Filmowe
Koncert Dylan.pl – wstęp 50 zł – Gdynia Blues Club
Gala – wstęp na zaproszenia
Warsztaty – obowiązują zapisy i limit miejsc. Adres: promocja@bibliotekagdynia.pl w temacie wiadomości należy wpisać tytuł wybranego warsztatu

Program

26.08 | poniedziałek

10.00–21.00 CZYTELNIA MIASTA SŁOWA | Konsulat Kultury
12.00 WARSZTATY POEZJI. Prowadzi Eliza Kącka | Biblioteka Śródmieście | wstęp: zapisy
15.00 WARSZTATY PRZEKŁADU. Prowadzi Tomasz Pindel | Biblioteka Śródmieście | wstęp: zapisy
17.30 MACIEJ PAROWSKI IN MEMORIAM | Wernisaż wystawy | Konsulat Kultury
Redaktor legenda. Zostawił po sobie morze tekstów własnych i cudzych, armię pisarzy. Zostało też archiwum, a w nim tysiące zdjęć. O tych po raz pierwszy prezentowanych zdjęciach z archiwum Macieja Parowskiego opowie kurator Artur Wabik. 
18.00 PONIEWCZASIE. Spotkanie z Witem Szostakiem prowadzi Artur Wabik | Konsulat Kultury | wstęp wolny
Metaproza – to można powiedzieć o najnowszej książce Szostaka. „Poniewczasie” to dziennik nie-dziennik, powieść nie-powieść, to czysty Szostkak. Autor „Dumanowskiego” kroczy swoją własną drogą, która dla konsumenta sformatowanej literatury może być zaskakująca czy hermetyczna, dla czytelnika jest po prostu spełnieniem.
19.00 FANDOMOWE HISTORIE. Spotkanie z Tomaszem Pindlem i Wojciechem Orlińskim prowadzi Katarzyna Borowiecka | Konsulat Kultury | wstęp wolny
Pierwszy reporterski opis jednego z najważniejszych zjawisk w literaturze polskiej. Wśród bohaterów: Dukaj, Lem, Orbitowski, Piekara, Sapkowski, Szostak, Twardoch… z czasem pojawiają się też bohaterki. Pindel i Orliński opowiedzą o tym, czym był i czym jest polski fandom, a Borowiecka zapyta, czym będzie. Dla niewtajemniczonych obecność na spotkaniu jest poznawczą koniecznością, dla wtajemniczonych to przyjęcie urodzinowe.
20:00 LITERATURA I FILM. „Głos Pana”, reż. György Pálfi, Francja / Kanada / Szwecja / USA / Węgry, 2019, 108 min. | Gdyńskie Centrum Filmowe | sala Morskie Oko | wstęp: bilety 12 zł

30 sierpnia | piątek

10.00–21.00 CZYTELNIA MIASTA SŁOWA | Konsulat Kultury
12.00 MARSZ, MARSZ BATORY. Warsztaty dla dzieci i młodzieży i nie tylko. Prowadzą Barbara Caillot i Aleksandra Karkowska | Konsulat Kultury | wstęp wolny
17.00 KONTENER. Spotkanie autorskie z Markiem Bieńczykiem. Rozmawiają Zofia Król i Marcin Wicha | Konsulat Kultury | wstęp wolny | Partner spotkania: „Tygodnik Powszechny”
Melancholik doskonały w rozmowie z teoretyczką i praktykiem. Bieńczyk od lat pojawiał się w Gdyni w roli jurora, tym razem spotkamy się z Bieńczykiem-pisarzem, a zarazem Bieńczykiem-czytelnikiem, dla którego literatura jest nie tylko sposobem zrozumienia świata, ale jedynym instrumentem na jego oswojenie. 
19.00 GALA NAGRODY Literackiej GDYNIA | Muzeum Emigracji | wstęp: zaproszenia / streaming 

31 sierpnia | sobota

10.00–21.00 CZYTELNIA MIASTA SŁOWA | Konsulat Kultury
14.00 LITERATURA I FILM. „Matki”, reż. Joonas Berghäll, Finlandia / Dania / Szwecja, 2015, 85 min.| Gdyńskie Centrum Filmowe | sala Morskie Oko | wstęp: bilety 12 zł
16.00 SURREALISTKI? Julia Szychowiak, Adelajda Truścińska, Eliza Kącka. Rozmawia Agnieszka Taborska | Konsulat Kultury | wstęp wolny
No właśnie, czy aby na pewno? Na to pytanie spróbuje znaleźć odpowiedź Agnieszka Taborska. Trzy autorki, z których każda pisze własnym, wyrazistym językiem. Z pozoru nie mają ze sobą nic wspólnego, może poza nadrealnością, obokrealnością, innorealnością. Surrealizmem? To dylemat czysto teoretyczny i chyba istotniejsze jest to, że po raz pierwszy na jednej scenie spotkają się najoryginalniejsze nowe głosy literatury polskiej.
17.00 MAŁE MATCZYZNY. Małgorzata Lebda, Zyta Rudzka, Waldemar Bawołek. Rozmawiają Monika Ochędowska i Justyna Sobolewska | Konsulat Kultury | wstęp wolny   
O miejscach małych, prywatnych, matczynych i zupełnie innych, gdzie  tożsamości się nie lepi, nie kształtuje, ale gdzie tożsamość sama się rodzi, porozmawia troje niezwykle wyważonych, ale jednocześnie wyrazistych twórców.
18.00 WSŁUCHANI (W PRZYRODĘ). Krzysztof Środa, Paulina Pidzik, Urszula Zajączkowska. Rozmawia Szymon Kloska |  Konsulat Kultury | wstęp wolny | Partner spotkania: Kraków Miasto Literatury UNESCO
Plemię wsłuchanych rośnie. Ta sekta przybiera na sile. Inni, ci zapatrzeni w wielką historię, w prawdę, w pamięć czy w pop okupują pierwsze strony gazet i równie eksponowane miejsca w Internecie. Wsłuchani tymczasem siedzą nad brzegiem, kręcą się nawet nie w puszczy, tylko w jakimś zapomnianym lasanku i słuchają, i mają się coraz lepiej. W trakcie spotkania przeczytają i opowiedzą, o czym szumią drzewa i co im samym snuje się po głowach.
20.00 KONCERT – DYLAN.PL w składzie: Filip Łobodziński, Tomek Hernik, Krzysztof Poliński, Jacek Wąsowski, Marek Wojtczak. Support poetycki: Marcin Baran i Marcin Sendecki – poemat „Koniec Wakacji” live | Koncert | Blues Club | wstęp: bilety 50 zł
Filip Łobodziński bywał już Llachem, bywał i Brassensem, ale chyba najbardziej mu do twarzy z Dylanem, którego tłumaczył zarówno piosenki, jak i nominowaną do Nagrody Literackiej GDYNIA „Tarantulę”. Zespół Dylan.pl to nie coverband, to przedsięwzięcie muzyczno-literackie, które dla fanów jest ucztą, a dla pozostałych próbą odpowiedzi na pytanie, o co chodzi z tym Dylanem. Przed koncertem wysłuchamy na żywo najdłuższego w historii literatury poematu napisanego przez dwóch autorów: „Koniec wakacji” na koniec wakacji. 

1 września | niedziela

10.00–21.00 CZYTELNIA MIASTA SŁOWA | Konsulat Kultury
11.00–14.00 LITERACKI PIKNIK RODZINNY | warsztaty, spotkania, teatr | Co do licha?!  Licha polskie – spotkanie z Agnieszką Taborską; Marcin Wicha prezentuje: „Wampir, Klara, Łysol i inne licha”. Teatr Uszyty Licho – spektakl na podstawie książki Agnieszki Taborskiej | Konsulat Kultury | wstęp wolny
12.00 LITERATURA I FILM. „Dzieciństwo”, reż. Margreth Olin, Norwegia, 2017, 90 min.| Gdyńskie Centrum Filmowe| sala Morskie Oko | wstęp: bilety 12 zł
14.00 OBYŚ SIĘ UDŁAWIŁ – KUCHNIA DYKTATORÓW. Spotkanie autorskie i warsztaty kulinarne z Witoldem Szabłowskim prowadzi Szymon Kloska | Konsulat Kultury | wstęp wolny
Przemoc od kuchni? Jest tak samo obrzydliwa jak od frontu, ale jakby mniej oczywista. Szabłowski opisuje najokropniejszych zbrodniarzy ostatnich dwóch stuleci, ale nie tych znanych z pomników i portretów, ale prywatnych. Jednocześnie odstręczający i mali, cudacznie karykaturalni i do bólu zwyczajni, tacy są od kuchni. Spotkaniu towarzyszyć będzie dyktatorskie co nieco, które oby nie stanęło nam w gardle.
16.00 ZOMBIARIUSZ POLSKI CZ. II. Spotkanie z Łukaszem Orbitowskim prowadzi Przemek Rydzewski | Konsulat Kultury | wstęp wolny
Najnowsza powieść Orbitowskiego opowiada o oławskich objawieniach. Ale bardziej niż na faktach książka ta opiera się na wrażliwości autora, wrażliwości, która wbrew logice, z książki na książkę, zdaje się intensyfikować i zagęszczać.
17.00 SPOTKANIE Z LAUREATAMI Nagrody Literackiej GDYNIA. Prowadzi Michał Nogaś | Konsulat Kultury | wstęp wolny
Cztery kategorie, czterech laureatów i zero cech wspólnych. A może jednak coś by się znalazło? To spotkanie to najlepszy sposób, by dowiedzieć się, czym stoi dzisiejsza pisana polszczyzna. Przy czym to sposób dość wymagający, zaskakujący ciągłymi zmianami poetyk, fraz, osobowości twórczych (i scenicznych), który za sprawą Michała Nogasia wybrzmi, wbrew swemu potencjałowi chaotycznego koszmaru, nadspodziewanie harmonijnie.
20.00 LITERATURA I FILM. „Kucharze historii”, reż. Péter Kerekes, Austria / Czechy / Finlandia / Słowacja, 2009, 88 min.| Gdyńskie Centrum Filmowe| sala Morskie Oko | wstęp: bilety 12 zł

Szczegółowy program dostępny na:
www.nagrodaliterackagdynia.pl/festiwal

informacja prasowa