Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania Jerzy Kawalerowicz, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty
Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania Jerzy Kawalerowicz, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty

wtorek, 11 stycznia 2022

Jerzy Kawalerowicz | Przegląd w 100. rocznicę urodzin

Z okazji setnej rocznicy urodzin Jerzego Kawalerowicza Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny zaprasza do Kina Iluzjon na przegląd filmów tego znakomitego reżysera. Rozpocznie się 14 stycznia 2022 roku.

Jerzy Kawalerowicz, materiały prasowe

19 stycznia 2022 roku mija setna rocznica urodzin Jerzego Kawalerowicza – jednego z mistrzów polskiego kina i najważniejszych postaci środowiska filmowego, reżysera, scenarzysty, szefa Zespołu Filmowego „Kadr”, prezesa Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Słusznie nazywany największym stylistą polskiego kina i wirtuozem kamery należał do twórców dbających o wizualną formę swoich filmów, nie bał się artystycznych eksperymentów, bo, jak sam podkreślał, najważniejsze, by nie powtarzać siebie.

Wyrafinowany adaptator, rekonstruktor światów zaginionych, artysta pokazujący, jak działają mechanizmy wielkiej Historii, jak i opowiadający kameralne, ludzkie historie o miłości i samotności – wszystkie te twarze Jerzego Kawalerowicza przybliży jubileuszowa retrospektywa.

W ramach przeglądu pokażemy zarówno najgłośniejsze, najważniejsze, nagradzane w kraju i zagranicą filmy reżysera, jak Pociąg, Matka Joanna od Aniołów, Faraon, Śmierć prezydenta czy Austeria, jak i mniej znane, m.in. Gromadę, Celulozę, Grę czy Prawdziwy koniec wielkiej wojny.

W ramach cyklu Jerzy Kawalerowicz. Przegląd w 100. rocznicę urodzin pokażemy:

Austeria,  reż. Jerzy Kawalerowicz, 105 min., 1982, Polska

Galicja, lato 1914 roku. W prowadzonej przez starego Taga tytułowej karczmie pierwszej wojennej nocy krzyżują się drogi wielu ludzi, głównie żydowskich uciekinierów z miasta, od zasymilowanej burżuazji po chasydów. Ci ostatni, pogrążeni w religijnych rytuałach i tańcu, nie zdają sobie sprawy z powagi sytuacji. Świadomy nadciągającej katastrofy jest za to Tag, filozof, religijny, ale i sceptyczny nieco Żyd, który często wadzi się z Bogiem – teraz przeczuwa, że cena za bycie narodem wybranym będzie wysoka.

Arcydzieło polskiego kina, zdobywca Złotych Lwów 9. FPFF. Znakomita adaptacja powieści Juliana Stryjkowskiego zrealizowana przy udziale autora. Opowieść o żydowskiej Atlantydzie snuta z pozycji świadka Holokaustu, z wizyjnymi zdjęcia Zygmunta Samosiuka, znakomitą kreacją Franciszka Pieczki i symboliczną, finałową scena krwawej kąpieli jako zapowiedzią nadciągającej Zagłady.

Celuloza, reż. Jerzy Kawalerowicz, 124 min., 1953, Polska

Fabułę filmu stanowią wspomnienia Szczęsnego, który w rozmowie ze spotkaną przypadkowo działaczką komunistyczną, opowiada historię swojego życia. Urodził się w małej wiosce, gdzie wraz z rodziną żył w straszliwej nędzy. W poszukiwaniu pracy wywędrował z ojcem do Włocławka, gdzie obaj zatrudnili się w fabryce papieru. Tu zetknął się po raz pierwszy z działalnością związkową i polityczną, ze zorganizowanym ruchem robotniczym. Na życzenie ojca wyruszył w poszukiwaniu pracy do Warszawy, gdzie przez jakiś czas terminował u stolarza. Odbył też służbę wojskową. Wszędzie gdzie się znajdował dostrzegał straszliwe różnice klasowe i niesprawiedliwość społeczną. Bogactwo warstw posiadających i nędzę oraz bezrobocie klasy pracującej. Postanowił podjąć walkę przeciwko niesprawiedliwości i został komunistą.

Cień, reż. Jerzy Kawalerowicz, 94 min., 1956, Polska

Dwoje młodych ludzi zauważa, że z pędzącego pociągu skacze człowiek. Mężczyzna odnosi poważne obrażenia i umiera po przewiezieniu do szpitala. Ustalenie tożsamości ofiary jest trudne, ponieważ zmarły nie miał przy sobie żadnych dokumentów, a jego twarz została całkowicie zmasakrowana. Prowadzący śledztwo milicjanci, lekarz oraz sekretarz partii starają się odtworzyć życiorys mężczyzny. Tajemnicza sytuacja skłania bohaterów filmu do opowiedzenia o trzech zagadkowych zdarzeniach z przeszłości.

Oparty na opowiadaniu Aleksandra Ścibora-Rylskiego, Cień jest obrazem sensacyjnym, rozgrywającym się między innymi w czasie okupacji i zaraz po wojnie. Krytycy uznali, że dla Jerzego Kawalerowicza film był przede wszystkim ćwiczeniem realizacyjnym, pozwalał bowiem rozwinąć reżyserowi narrację z subiektywnego punktu widzenia bohaterów. Cień charakteryzuje się drobiazgowo przemyślaną formą – na szczególną uwagę zasługują w nim zdjęcia Jerzego Lipmana.

Gra, reż. Jerzy Kwalerowicz, 91 min., 1968, Polska

Warszawa lat 60. XX wieku. Ona to architektka, on – urzędnik wysokiego szczebla. Po 12 latach wspólnego życia ich małżeństwo przeżywa głęboki kryzys, nie potrafią już porozumiewać się inaczej, jak tylko prowadząc ową tytułową grę pozorów i pustych rytuałów, podszytą prowokacją i dwuznacznymi sugestiami. Powinni się rozstać, ale wciąż pozostają razem…

Kameralna, współczesna opowieść podejmująca jeden z kluczowych dla kina Jerzego Kawalerowicza temat relacji między mężczyzną a kobietą. Formalnie wyrafinowany – z zaskakującymi ruchami kamery, niechronologiczną narracją – film potwierdzający status reżysera jako jednego z największych stylistów polskiego kina i twórcy wciąż poszukującego nowych artystycznych rozwiązań. Ostatnie wspólne dzieło Kawalerowicza i Lucyny Winnickiej, jego ówczesnej żony i muzy.

Gromada, reż. Jerzy Kawalerowicz, Kazimierz Sumerski, 105 min., Polska

Mało znany, socrealistyczny debiut Jerzego Kawalerowicza. We wsi Mostowice trwa budowa nowego młyna, która szkodzi interesom kułaka Jana Zielińskiego. Egoistyczny młynarz razem ze szwagrem i kilkoma innymi kułakami próbuje sabotować inwestycję. Chłopi zmuszeni są do mobilizacji…

Zrealizowany w okresie stalinizmu „produkcyjniak” nosi wszelkie cechy kina socrealistycznego - w czarno-biały sposób przedstawia walkę postępowych chłopów z karykaturalnie ukazanymi kułakami. Film był jednak miło wspominany przez samego Kawalerowicza, który mówił później, że realizując Gromadę mógł przećwiczyć swoją „wyobraźnię emocjonalno-plastyczną”. Czy w socrealistycznym filmie można znaleźć cechy późniejszych filmów Kawalerowicza? Warto przekonać się samemu.

Faraon, reż. Jerzy Kawalerowicz, 151 min., 1965, Polska

Egipt epoki Ramesydów. Nowy faraon Ramzes XIII chce reformować państwo i budować jego potęgę kosztem kapłanów, którzy – na czele z potężnym Herhorem – za rządów poprzedniego władcy zyskali ogromne wpływy. Młodość – idealistyczna i niecierpliwa – w konfrontacji ze sceptyczną i mądrą dojrzałością przeciwnika, posiadającego bogactwa i stanowiącą silną broń wiedzę, skazana jest jednak na nieuchronną klęskę.

Znakomita adaptacja powieści Bolesława Prusa, w której uniwersalna opowieść o mechanizmach i dylematach władzy łączy się z wyjątkową wizualną formą. Oryginalne, autorskie kino Jerzego Kawalerowicza (w twórczym duecie z operatorem Jerzym Wójcikiem), docenione zostało zarówno przez rodzimą widownię ( Złota Kaczka 1967 dla najlepszego filmu) jak i amerykańskich akademików (nominacja do Oscara w kategorii filmu nieanglojęzycznego), sukces komercyjny i artystyczny.

Matka Joanna od Aniołów, reż. Jerzy Kawalerowicz, 119 min., 1960, Polska

XVIII-wieczna Smoleńszczyzna. Do tutejszego klasztoru urszulanek przybywa ojciec Suryn, jezuita i egzorcysta, który ma pomóc siostrom, a zwłaszcza ich przeoryszy, matce Joannie, uwolnić się spod władzy demonów. Wspólne rozmowy zbliżają oboje i wkrótce zakonnik staje w obliczu nieznanego sobie dotąd uczucia…

Autorska adaptacja opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza wykorzystującego słynny motyw „diabłów z Loudun”. Wyrafinowana formalnie, oparta na symbolice czerni i bieli uniwersalna opowieść o konflikcie wiary i uczucia, buncie jednostki przeciw narzuconym ograniczeniom, a przede wszystkim miłości niemożliwej, stanowiącej jeden z lejtmotywów twórczości reżysera. Nagrodzone m.in. Srebrną Palmą w Cannes, wpisywane w aktualny kontekst polityczny dzieło twórczego duetu Kawalerowicza i autora zdjęć Jerzego Wójcika, ze wspaniałą kreacją Lucyny Winnickiej w roli tytułowej.

Pociąg, reż. Jerzy Kawalerowicz, 97 min., 1959, Polska

Polska końca lat 50. XX w. W przedziale sypialnym nocnego pociągu na Hel los styka ze sobą meteorolożkę Martę i lekarza Andrzeja. Pomiędzy parą nieznajomych zaczyna się gra emocji – od wzajemnej niechęci do pozbawionej perspektyw bliskości. A w tle pozostali pasażerowie: znudzona małżonkiem kokietka, walczący z bezsennością były więzień kacetu, jadące na pielgrzymkę stare kobiety… Monotonię podróży zakłóca informacja, że w pociągu znajduje się morderca…

Inspirowane osobistą przygodą reżysera, wykorzystujące elementy thrillera i melodramatu kameralne studium psychologiczne, ale też zbiorowy portret Polaków końca lat 50. Znakomita aktorsko opowieść o samotności i miłości niemożliwej, której melancholijny nastrój współtworzy muzyka, zwłaszcza balladowa wokaliza Wandy Warskiej stanowiąca motyw przewodni filmu.

Pod gwiazdą frygijską, reż. Jerzy Kawalerowicz, 112 min., 1954, Polska

Druga część Celulozy opowiada dalsze losy Szczęsnego.

Na akcję składa się kilka epizodów walk komunistów z reżimem sanacyjnym, m. in. uruchomienie tajnej drukarni, zdemaskowanie prowokatora (którego samowolnie zabija Szczęsny) i wreszcie wielkie manifestacje uliczne zakończone starciem strajkujących robotników z atakującą brygady policją. Drugi równoległy wątek stanowią dzieje miłości Szczęsnego i działaczki partyjnej Madzi. Szczęsny, któremu grozi aresztowanie, wyjeżdża do Hiszpanii, by wziąć udział w wojnie domowej. 

Obie części tej wielkiej proletariackiej epopei zrealizowane zostały w duchu włoskiego neorealizmu i odnaleźć tu można wiele ciekawych i przekonujących sekwencji. Propagandowa wymowa filmu zdecydowanie przesłania jednak jego walory artystyczne.

Prawdziwy koniec wielkiej wojny, reż. Jerzy Kawalerowicz, 88 min., 1957, Francja

Bohaterem filmu jest Juliusz, przed wojną uznany architekt, po wojnie – człowiek okaleczony psychicznie i zamknięty w sobie. Żona mężczyzny, Róża jest zmęczona życiem z wyobcowanym mężem i zaczyna spotykać się ze znajomym z pracy. Czy małżeństwu uda się przetrwać kryzys?

Prawdziwy koniec wielkiej wojny jest ekspresyjnym dramatem psychologicznym znacznie różniącym się od późniejszych, bardziej ascetycznych dzieł Kawalerowicza. W tytule filmu pobrzmiewa gorzka ironia, bowiem zakończenie wojny nie oznacza wcale końca koszmaru dla straumatyzowanego bohatera, który nie jest w stanie funkcjonować w normalnej rzeczywistości. Jego stan emocjonalny oddawany jest za pomocą rozmaitych technik wizualnych – na przykład dynamicznej, subiektywnej kamery. Przyjęty bez entuzjazmu przez krytyków wydaje się dziś jednym z najbardziej niedocenionych dzieł Kawalerowicza.

Śmierć prezydenta, reż. Jerzy Kawalerowicz, 137 min., 1977, Polska

Początki II RP. Gabriel Narutowicz wraca po latach emigracji do kraju i decyduje się startować w wyborach na prezydenta. 9 grudnia 1922 roku Zgromadzenie Narodowe po raz pierwszy w historii II RP ma dokonać wyboru głowy państwa: w sejmowych kuluarach toczą się rozmowy, zawiązują koalicje, liczone są głosy. Ostatecznie, w piątej turze, prezydentem zostaje Narutowicz. Jego elekcja wywołuje gwałtowny sprzeciw środowisk prawicowo-nacjonalistycznych…

Śmierć prezydenta jest niemal paradokumentalną rekonstrukcją wyborów prezydenckich oraz krótkiej prezydentury Narutowicza. Aby przedstawiać polityczne wydarzenia w porywający sposób, Kawalerowicz stosuje rozmaite chwyty audiowizualne – posługuje się dynamiczną kamerą, wygrywa napięcia między bohaterami i przeplata akcję scenami z przesłuchania Niewiadomskiego, mordercy Narutowicza. Jak pisała po premierze Ewa Nurczyńska: Film zachwyca bogactwem rekonstrukcji i inscenizacji scen kameralnych i zbiorowych, których przebieg posiada swe autentyczne, historyczne pierwowzory.

PROGRAM | BILETY 

informacja prasowa

poniedziałek, 29 kwietnia 2019

Przegląd filmów „Polskim Okiem – Jerzy Wójcik” od 9 maja w Kinie Iluzjon

„Potop”, „Krwawa bajka”, „Eroica”, „Samson”, „Nikt nie woła”, „Popiół i diament”, „Ryś”, i „Faraon” – autorem zdjęć do tych filmów był Jerzy Wójcik i te właśnie tytuły będzie można zobaczyć w warszawskim kinie Iluzjon podczas trwającego cały miesiąc przeglądu poświęconego zmarłemu niedawno operatorowi. Już 9 maja cykl otworzy „Potop Redivivus” – cyfrowo zrekonstruowana i skrócona, pod artystycznym nadzorem twórców, wersja monumentalnego dzieła Jerzego Hoffmana.

Jerzy Wójcik, fot. Jerzy Troszczyński, Fototeka FINA

Zmarłego 4 kwietnia Jerzego Wójcika (1930-2019), absolwenta Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi (1955), nazywano „filozofem kamery”. Prezentowane w ramach przeglądu filmy ukażą wszechstronność jego talentu. Będą wśród nich dzieła z kanonu polskiej szkoły filmowej, której Wójcik był jednym z czołowych operatorów, ale i mniej znane („Samson” Andrzeja Wajdy, „Ryś” Stanisława Różewicza, jugosłowiańska „Krwawa bajka” Branimira Tori Jankovicia).

Zwykle, kiedy mówimy o autorze zdjęć filmowych, że był czy jest wybitnie utalentowany, mamy na myśli głównie jego umiejętność idealnego dostosowania obrazu w dziele filmowym do scenariusza, tak by obraz nie stał się sztuką dla sztuki. Wybitność Jerzego Wójcika (…) odpowiadała tej charakterystyce, ale zarazem wykraczała poza jej ramy. Wójcik odcisnął na warstwie wizualnej filmów ze swego dorobku znak szczególny: wniósł do niej – jak po nim wielu jego uczniów – pierwiastek intelektualny. Dla Wójcika – erudyty imponującego wiedzą o historii i teorii sztuki, literatury, kina – światło, kolor, przestrzeń, materia były narzędziami interpretacji filmowanej rzeczywistości, budowania metafory, odsyłania widza poprzez to, co namacalne w obrazie filmowym, do tego, co w nim duchowe ­– mówił o Jerzym Wójciku filmoznawca i krytyk filmowy, Andrzej Bukowiecki. 

Przegląd „Polskim Okiem – Jerzy Wójcik” otworzą i zamkną filmy widowiskowe – „Potop” Jerzego Hoffmana w szczególnej wersji „Potop Redivivus” i „Faraon” Jerzego Kawalerowicza, wyjątkowe w twórczości Wójcika, jednak doskonale obrazujące jego refleksyjne podeście do pracy operatora i kina.

 „Potop Redivivus”, czyli „Potop odrodzony”, to szczególny projekt Filmoteki Narodowej-Instytutu Audiowizualnego, którego celem było przybliżenie jednego z najznakomitszych dzieł polskiej kinematografii współczesnej publiczności. W pełni cyfrowo zrekonstruowany materiał filmowy posłużył stworzeniu obrazu znacznie krótszego, będącego swoistą kondensacją monumentalnego dzieła. Pieczołowicie odrestaurowany i na nowo zmontowany pod nadzorem artystycznym reżysera – Jerzego Hoffmana i autora zdjęć – Jerzego Wójcika, film został skrócony z ponad pięciu do trzech godzin. Montażu dokonał współpracownik Jerzego Hoffmana przy „Ogniem i mieczem” i „1920 Bitwa Warszawska” – Marcin Kot Bastkowski.

Szczegółowy program przeglądu:


9.05 g. 18.00 POTOP REDIVIVUS, reż. Jerzy Hoffman, Polska 1974, 315 minut

20.05 g. 19.00 SAMSON, reż. Andrzej Wajda, Polska 1961, 117 minut

23.05 g. 20.00 NIKT NIE WOŁA, reż. Kazimierz Kutz, Polska 1960, 88 minut


24.05 g. 20.00 POPIÓŁ I DIAMENT, reż. Andrzej Wajda, Polska 1958, 110 minut


28.05 g. 18.00 EROICA. SYMFONIA BOHATERSKA W DWÓCH CZĘŚCIACH, reż. Andrzej Munk, Polska 1957, 78 minut

28.05 g. 20.00 RYŚ, reż. Stanisław Różewicz, Polska 1981, 82 minuty


29.05 g. 19.00 FARAON, reż. Jerzy Kawalerowicz, Polska 1966, 180 minut

31.05 g. 18.00 KRWAWA BAJKA (Krvava bajka), reż. Branimir Tori Janković, Jugosławia 1969, 88 minut



Więcej informacji: http://www.iluzjon.fn.org.pl/cykle/info/1036/polskim-okiem-jerzy-wojcik.html

informacja prasowa

wtorek, 10 maja 2022

Piramida kinematografii, czyli „Faraon”. Zaćmienie słońca w Iluzjonie

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zaprasza w dniach 21-22 maja 2022 roku na wyjątkowe wydarzenie filmowe „Faraon”. Zaćmienie słońca. Jest to drugie wydarzenie z cyklu W drodze po Oscara, w którym przedstawimy dziesięć polskich filmów, walczących przed laty o najbardziej prestiżową nagrodę filmową na świecie w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny. Panel filmoznawców, spotkanie z Jerzym Zelnikiem, wystawa i koncert zespołu Bastarda wzbogacą program wydarzenia, umożliwiając spojrzenie na film w szerszej – współczesnej perspektywie.


Program wydarzenia

Faraon zyskał uznanie nie tylko w Polsce, lecz także na świecie – zdobył Złotą Kaczkę za najlepszy film roku oraz nominację do Oscara za Najlepszy Film Nieanglojęzyczny. Krytycy skupiali się przede wszystkim na ukazanych przez reżysera technikach rządzenia. Czy jednak opowieść o  konflikcie między młodym, idealistycznym Ramzesem a chłodnym, racjonalnym kapłanem Herhortem, jest tylko dramatem władzy? Warto ponad pół wieku po premierze bliżej przyjrzeć się temu arcydziełu, które skłaniać może do rozmaitych interpretacji.

PROGRAM:

21 MAJA (SOBOTA)

12:00 – 15:00 warsztaty dla dzieci W poszukiwaniu złotego skarabeusza

Warsztaty plastyczne dla dzieci w wieku 5-10 lat

Prowadząca: Klaudia Rutkowska

Makijaż egipski: Aleksandra Plewako-Szczerbińska


13:00 – 15:00 pokaz filmów dokumentalnych wokół Faraona i panel filmoznawców, Sala Mała Czarna

Goście: prof. Krzysztof Kornacki, dr Jacek Pająk oraz prof. Piotr Sitarski

Prowadzący: dr Robert Birkholc


15:30 – otwarcie wystawy Wokół Faraona


22 MAJA (NIEDZIELA)

12.00 – projekcja filmu Faraon, Sala Stolica

14:30 – spotkanie z aktorem Jerzym Zelnikiem oraz z  filmoznawcą i miłośnikiem Faraona Andrzejem Bukowieckim oraz Katarzyną Gliwą, kierowniczką Muzeum Barbary i  Stanisława Ptaków (Dział Teatralno-Filmowy Muzeum Katowic), Sala Stolica

19.30 – koncert zespołu Bastarda, Sala Stolica


23.05 godz. 20.00 – 25.05 godz. 20.00

Film Faraon oraz nagranie ze spotkania dostępne bezpłatnie na platformie Ninateka.pl

Pokaz filmu Faraon, reż. Jerzy Kawalerowicz, Polska, 1966, 150 min

22 maja, godz. 12:00, kino Iluzjon

Kadr z filmu Faraon, Fot. WFDIF

Egipt epoki Ramesydów. Nowy faraon Ramzes XIII chce reformować państwo i budować jego potęgę kosztem kapłanów, którzy – na czele z potężnym Herhorem – za rządów poprzedniego władcy zyskali ogromne wpływy. Młodość – idealistyczna i niecierpliwa – w konfrontacji ze sceptyczną i mądrą dojrzałością przeciwnika, posiadającego bogactwa i stanowiącą silną broń wiedzę, skazana jest jednak na nieuchronną klęskę.

Piramida kinematografii, superfilm uszlachetniony, anty-Kleopatra – donosiła polska prasa po premierze Faraona w 1966 roku. Już na długo przed wejściem filmu na ekrany dziennikarze kreowali atmosferę sensacji i szumnie zapowiadali dzieło Jerzego Kawalerowicza. Relacjonowano szczegóły wielkiej produkcji, kręconej między innymi na pustyni Kyzył-Kum pod Bucharą w Uzbekistanie oraz w Egipcie i ekscytowano się liczbą statystów, w roli których wystąpili…żołnierze armii radzieckiej. Film zachowa znamiona wielkiego spektaklu, będą sceny batalistyczne, wyścigi kwadryg, wielotysięczna armia statystów, którą wypełnię ekran, ale widowiskowość tych scen będzie jedynie służyła przedstawieniu jakiegoś innego świata – zaznaczał jednak sam Kawalerowicz przed realizacją.

Choć Faraon był ogromnym przedsięwzięciem produkcyjnym, zrealizowanym przy ogromnym wysiłku wszystkich członków ekipy, to jednak dla wielu okazał się dużym zaskoczeniem. Adaptacja słynnej powieści Bolesława Prusa nie miała w sobie bowiem nic z wystawnych, komercyjnych superwidowisk w stylu Ben Hura czy Kleopatry. Zamiast mnożyć gatunkowe atrakcje i epatować widzów wizualnymi bodźcami, reżyser postawił bowiem na ascetyzm i  redukcję. W efekcie powstał jeden z najbardziej oryginalnych filmów kostiumowych w  historii światowego kina.

Idei redukcji podporządkowana została zarówno znakomita scenografia Jerzego Skrzepińskiego, jak i fenomenalne zdjęcia Jerzego Wójcika, Wiesława Zdorta i Witolda Sobocińskiego. Wielobarwna, jaskrawa, kiczowata stylistyka hollywoodzkich „supergigantów” została zastąpiona w Faraonie paletą barw opartą na ugrach, bieli, czerni i złocie, kreującą specyficzny efekt patyny.

Jerzy Zelnik w filmie Faraon, Fot. WFDIF

Spotkanie z aktorem Jerzym Zelnikiem, z  filmoznawcą i miłośnikiem Faraona Andrzejem Bukowieckim oraz Katarzyną Gliwą, kierowniczką Muzeum Barbary i  Stanisława Ptaków

22 maja, godz. 14:30, kino Iluzjon

Jerzy Zelnik – aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, kojarzony przede wszystkim z podwójną rolą w Faraonie Jerzego Kawalerowicza, którą zagrał jeszcze jako student warszawskiej PWST. W latach 60. był aktorem Starego Teatru w Krakowie, potem warszawskiego Teatru Powszechnego za dyrekcji Zygmunta Hűbnera i po jego śmierci. Zagrał w pięciu filmach Andrzeja Wajdy: Przekładańcu (1968) wg utworów Stanisława Lema jako doktor Burton, Krajobrazie po bitwie (1970) wg Tadeusza Borowskiego jako amerykański komendant, Piłacie i innych (1971) wg Mistrza i Małgorzaty Bułhakowa w roli Judy z Kiriatu, w adaptacji powieści Ziemia obiecana Władysława Reymonta (1975) jako Stein, pracownik kantoru oraz w Smudze cienia (1976). Wcielił się też w Łukasza Niepołomskiego w ekranizacji powieści Dzieje grzechu Stefana Żeromskiego w reż. Waleriana Borowczyka (1975). Telewizyjnej widowni znany był jako szlachetny prawnik Franciszek Murek w serialu Doktor Murek (1979) wg powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza czy Zygmunt August w serialu Królowa Bona (1980) i ekranizacji Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny (1982) z Anną Dymną (serial i film w reż. Janusza Majewskiego). Znakomity był jako Razumow w Spiskowcach wg Conrada w teatralnym spektaklu Zygmunta Hűbnera (1979) i jako hrabia Henryk z Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego w telewizyjnym spektaklu tego reżysera (1982).

Andrzej Bukowiecki – absolwent filmoznawstwa UŁ i Studium Wiedzy o Filmie w Szkole Filmowej w Łodzi. W l. 1984–2011 pracownik, a w l. 2011-20 – dyrektor Domu Sztuki SMB „Jary” na Ursynowie. W placówce tej przez 36 lat upowszechniał kulturę filmową. Wykładał m.in. na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie i Akademii Polskiego Filmu. Współautor (z dr Rafałem Marszałkiem) albumu 100 lat polskiego filmu. 1908–2008 (2008). Autor m.in. monografii Kazimierza Prószyńskiego w wyd. Sto lat polskiego filmu. Część pierwsza: Początki (2008) oraz tekstu w pracy zbiorowej Jerzy Płażewski pod red. Barbary Gizy i Piotra Zwierzchowskiego (2021). Laureat Nagrody ZAIKS-u im. Krzysztofa Teodora Toeplitza za osiągnięcia w publicystyce filmowej (2020).

Katarzyna Gliwa –  magister teatrologii UJ, pracuje w Muzeum Historii Katowic, od 2010 roku kierownik Działu Teatralno-Filmowego z ekspozycją stałą „Muzeum Barbary i Stanisława Ptaków”. W zbiorach znajdują się pamiątki oraz dokumentacja życia artystycznego i prywatnego Barbary Ptak. Można tam oglądać fotografie, kostiumy sceniczne (m.in. dwie zbroje zaprojektowane do musicalu Człowiek z La Manchy, w którym wystąpił mąż Barbary, Stanisław Ptak), plakaty, nagrody, wyróżnienia oraz wiele innych ciekawostek zgromadzonych przez lata przez tę parę artystów.

Pokaz filmów dokumentalnych wokół Faraona

21 maja, godz. 13:00, kino Iluzjon

Fot. WFDIF
150 dni Faraona, reż. Grzegorz Lasota, 1966, 20 min

Film został zrealizowany dla Telewizji Polskiej podczas kręcenia dzieła Kawalerowicza i jest rodzajem making-offu.

Buchara-Faraon, reż. Ryszard Ronczewski, 2005

Wyreżyserowany przez Ryszarda Ronczewskiego – aktora grającego w adaptacji powieści Bolesława Prusa Eunanę – powstał po latach od premiery Faraona, jednak składa się głównie z fotografii zrealizowanych na planie filmu, którym towarzyszy komentarz twórców. Warto dodać, że dokument Ronczewskiego jest obrazem unikatowym, bardzo rzadko pokazywanym publicznie. 

Oskarowe kostiumy Barbary Ptak, reż. Krzysztof Korwin-Piotrowski, 2011, 48 min

Barwny, dynamiczny, pełen cennych wypowiedzi ludzi kina i teatru film o jednej z najciekawszych postaci świata polskiej kultury.

Panel filmoznawców „Piramida kinematografii“? Wokół „Faraona”

21 maja, godz. 13:00, kino Iluzjon

Fot. WFDIF
Uczestnicy debaty filmoznawczej „Piramida kinematografii“? Wokół „Faraona” pochylą się nad niezwykłą formą dzieła Kawalerowicza, postarają się odpowiedzieć na pytanie o wyjątkowość filmu na tle polskiej i światowej kinematografii, a także naświetlą rozmaite konteksty związane z jego powstaniem oraz recepcją. W spotkaniu udział wezmą dr hab. Krzysztof Kornacki (prof. UG), dr hab. Piotr Sitarski (prof. UŁ), dr Jacek Pająk oraz dr Robert Birkholc, który poprowadzi rozmowę. 

Krzysztof Kornacki – dr hab., prof. UG, filmoznawca specjalizujący się w historii kina polskiego. Autor monografii Kino polskie wobec katolicyzmu 1945 – 1970  (2004) oraz Popiół i diament Andrzeja Wajdy (2011). Współredaktor m.in. książek Sacrum w kinie: poszukiwanie i  degradowanie oraz Sacrum w kinie: dekadę później: szkice, eseje, rozprawy.

Piotr Sitarski – dr hab., prof. UŁ, filmoznawca zajmujący się kinem oraz nowymi mediami. Autor książek Rozmowa z cyfrowym cieniem. Model komunikacyjny rzeczywistości wirtualnej (2002) oraz Sens stylu: o twórczości filmowej Ridleya Scotta (2010). Współredaktor m.in. książek Filmowy świat Andrzeja Wajdy i Kamera - światło – montaż.

Jacek Pająk – dr, wykładowca w Warszawskiej Szkole Filmowej i reżyser dźwięku. Autor książki Dźwięk w filmie. Między sztuką a rzemiosłem (2018) oraz rozpraw m.in. w monografiach Antropologia postaci w dziele filmowym (2015) i Faraon. Poetyka filmu (2016) (pod red. S.  Kuśmierczyka). Przeprowadzał wywiady do książki Faraon. Rozmowy o filmie (2017) (red. S. Kuśmierczyk).

Robert Birkholc – dr, komparatysta zajmujący się relacjami literatury i filmu. Autor książki Podwójna perspektywa. O subiektywizacji zapośredniczonej w filmie (2019) oraz rozpraw m.in. w monografiach Antropologia postaci w dziele filmowym (2015) i Faraon. Poetyka filmu (2016) (pod red. S. Kuśmierczyka). Przeprowadzał wywiady do książki Faraon. Rozmowy o filmie (2017) (red. S. Kuśmierczyk).

Wystawa Wokół Faraona

Otwarcie wystawy 21 maja, godz. 15:30 

Fot. WFDIF

Na ekspozycję złożą się nagrania spotkań z osobami, które z różnych względów nie zagoszczą w głównym niedzielnym panelu. Obejrzymy rozmowy filmoznawcy  Andrzeja Bukowieckiego: ze znakomitym operatorem i reżyserem Łukaszem Guttem porozmawiają o  zmianach w sztuce operatorskiej od czasów Faraona i o tym czy film się zestarzał, z Anną Adamek –  siostrą nieżyjącej już charakteryzatorki filmu Faraon Teresy Tomaszewskiej – o jej współpracy przy tym projekcie i o tym jak charakteryzatornia zmienia się w gabinet terapeutyczny. Scenarzysta i reżyser Krzysztof Korwin-Piotrowski, autor filmu Oskarowe kostiumy Barbary Ptak, opowie swoim spotkaniu z tą wspaniałą kostiumografką. Igor Strojewski, zaprzyjaźniony z rodziną Bolesława Prusa przedstawi nam potomkinię pisarza. A egiptolog, profesor Andrzej Niwiński, znakomicie przedstawi analizę kilku scen z książki i filmu poddając je weryfikacji z punktu widzenia realiów tamtych czasów.

Na wystawie pokażemy jedyny zachowany fragment kostiumu z filmu – nakrycie głowy Faraona z ostatnich scen, w tym ze sceny śmierci. Obejrzeć będzie można nagranie makijażu egipskiego, wykonanego techniką z tamtych czasów, któremu towarzyszy opowieść o kolorach i naturalnych barwnikach.

Wystawę otworzy  Grzegorz Dziemidowicz były ambasador RP w Egipcie.

Koncert zespołu BASTARDA

22 maja, godz. 19:30, kino Iluzjon

Fot. materiały promocyjne zespołu
Zespół BASTARDA zagra koncert specjalny pod tytułem Faraon!  Muzyka tria oscylować będzie wokół tematów i motywów z filmu oraz oryginalnej ścieżki dźwiękowej Adama Walacińskiego. Odwołując się zarówno do treści jak i narracji dramatycznej dzieła, a także do wspaniałych kompozycji filmowych – BASTARDA stworzy nową, unikatową opowieść i z pewnością zabierzePaństwa w niezwykłą podróż.

BASTARDA to zespół powołany do życia przez Pawła Szamburskiego (klarnet), Tomasza Pokrzywińskiego (wiolonczela) oraz Michała Górczyńskiego (klarnet kontrabasowy). Grupa wydawniczo i środowiskowo związana z wytwórnią Lado ABC, jest również partnerem międzynarodowego projektu badawczego HERA Sound Memories. The Musical Past in Late - Medieval and Early Modern Europe. Artyści podejmują odważną próbę reinterpretacji muzyki dawnej oraz stworzenia na jej podstawie autorskiego języka dźwiękowego. Kilkusetletnie śpiewy chorałowe, motety, litanie rozbijają niejednokrotnie się na małe odcinki, stale zmieniający się kontrapunkt wczesnej polifonii imploduje w minimalizm. Muzycy improwizując wokół archaicznych melodii, komponując i aranżując na ich podstawie zupełnie nowe utwory - budują pomost łączący odległe w czasie muzyczne światy, docierają do ich uniwersalnego, duchowego wymiaru. Muzyka Bastardy to współczesna, oryginalna i bardzo osobista wypowiedź wsparta na bogatych tradycjach muzycznych

Zespół wystąpi w składzie:

Paweł Szamburski – klarnet
Tomasz Pokrzywiński - wiolonczela,
Michał Górczyński - klarnet kontrabasowy

Faraon – pokaz filmu na Ninatece!

23.05 godz. 20.00 – 25.05 godz. 20.00


W ramach wydarzenia "Faraon. Zaćmienie słońca", organizowanego przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny i Kino Iluzjon zapraszamy na pokaz filmu Jerzego Kawalerowicza Faraon na Ninatece!

Oprócz filmu na Ninatece pojawi się również nagranie ze spotkania z aktorem Jerzym Zelnikiem oraz z filmoznawcą i miłośnikiem Faraona Andrzejem Bukowieckim oraz Katarzyną Gliwą, kierowniczką Muzeum Barbary i Stanisława Ptaków, które odbędzie się 22 maja w Kinie Iluzjon.

informacja prasowa

czwartek, 9 marca 2023

Co nowego w DCF | 10-16 marca 2023

 Od 10 marca Dolnośląskie Centrum Filmowe zaprasza na "Pociąg" Jerzego Kawalerowicza z nowego cyklu Krótka Historia Polskiego Kina, komedię obyczajową „Na twoim miejscu” z cyklu KOBIETY, KINO I WINO, oscarowe krótkie metraże, a także na filmy przedpremierowe i premiery.

WYDARZENIA




Krótka Historia Polskiego Kina | Pociąg | 14 marca | godz. 12:00

Specjalny pokaz w ramach Filmowego Klubu Seniorów oraz Krótkiej Historii Polskiego Kina

Kameralne studium psychologiczne, poetycka opowieść o samotności, a jednocześnie zbiorowy portret Polaków końca lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Dwoje przypadkowych podróżnych spotyka się w przedziale sypialnym. Subtelna gra ich emocji – od wzajemnej niechęci do pozbawionej perspektyw bliskości – rozgrywa się na tle stłoczonego w pociągu ludzkiego mikrokosmosu.

Pomysł na film podsunęło życie: Jerzy Kawalerowicz jechał kiedyś nad morze w damskim przedziale sypialnym z przeżywającą kryzys kobietą, która przez noc opowiedziała mu historię swojego życia. Reżyser, szukając najlepszego sposobu na filmową wersję tej opowieści, postanowił umieścić niemal całą akcję w pociągu. Trwa ona tyle, ile kurs nocnego ekspresu na Hel, a bohaterami są stłoczeni w jego ciasnych wnętrzach pasażerowie. Widz wie o nich tylko tyle, ile dowiedzieć się można o przypadkowych towarzyszach podróży – znudzona małżonkiem kokietka uwodzi kogo może, były więzień obozu koncentracyjnego walczy z bezsennością, stare kobiety jadą na pielgrzymkę, wakacyjny podrywacz poluje na zdobycz. Punktem zwrotnym wydaje się moment pojawienia się milicji i informacja, że w pociągu znajduje się morderca…


Kobiety, kino i wino | Na twoim miejscu | 17 marca | godz. 19:00

17 marca o 19:00 zapraszamy na pierwsze niemal wiosenne spotkanie w Waszym ulubionym towarzystwie. W ramach cyklu KOBIETY, KINO I WINO tym razem polska obyczajowa komedia „Na twoim miejscu”, która w lekki sposób rozprawia się z ważkimi tematami, ukazując uniwersalną prawdę o międzyludzkich relacjach. Z kolei prawda o naszym cyklu jest niezmienna – gwarantujemy odprężający wieczór i moc atrakcji.

W marcu wino zaserwują nam Tomasz i Dorian z Winnicy 55-10, a Food Think Tank i Tim Catering obficie zastawią stoły pysznymi przekąskami. Dodatkowo, każda z Pań przed seansem będzie miała okazję wzmocnić się świeżym sokiem. Będzie słodko, wytrawnie i na pewno bardzo zdrowo!

Pod szczęśliwymi fotelami tradycyjnie już czekać będą prezenty od naszych partnerów: kosmetyczne pachnące cuda od Mokosh Cosmetics i Organique, vouchery prezentowe do Studia Kosmetycznego Reforma, vouchery na kompleksowe sprzątanie domu od Pani Pomocnej, vouchery na 3-dniowe diety od Tim Catering oraz czekoladowe Vroclinki.

POKAZ SPECJALNY


Oscarowe krótkie metraże | Filmy aktorskie | 10 marca | godz. 20:30

Oscary przyznawane przez Amerykańską Akademię Filmową to jedne z najbardziej prestiżowych nagród w świecie kina. Nominacje ogłaszane są w kilkunastu kategoriach, a wśród nich również dla najlepszych filmów krótkometrażowych. Krótkie metraże pokazywane są w zestawie po kilka filmów, dzięki czemu jedna wizyta w kinie to spektrum emocji i niesamowitych, inspirujących historii zaklętych w krótkiej, innowacyjnej formie!

Pięć fabularnych krótkich metraży z różnych zakątków świata. Spotkanie dwóch zjednoczonych po latach rozłąki braci na farmie w Irlandii Północnej, poszukiwania zaginionej siostry z tajemniczym krajobrazem Grenlandii w tle, przygody zbuntowanych dziewcząt w surowych murach włoskiej szkoły z internatem, zaskakujący zwrot akcji podczas podróży tramwajem w środku norweskiej nocy i wieczór na lotnisku w Luksemburgu, który zmieni na zawsze życie bohaterki z Iranu.

Irlandzkie pożegnanie (An Irish Goodbye) / reż. Tom Berkeley, Ross White / Irlandia / 2022 / 23’

Ivalu / reż. Anders Walter / Dania / 2022 / 16’

Uczniaki (The Pupils) / reż. Alice Rohrwacher / Włochy, USA / 2022 / 37’

Nocna jazda (Night Ride) / reż. Eirik Tveiten / Norwegia / 2020 / 15’

Czerwona walizka (The Red Suitcase) / reż. Cyrus Neshvad / Luksemburg / 2022 / 17’

Łączny czas programu filmów nominowanych do Oscara w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Aktorski (czas filmów + materiały dodatkowe będące integralną częścią kopii): 114 minut.

POKAZ PRZEDPREMIEROWY



Syn | reż. Florian Zeller | 12 marca | godz. 16:30

Po fenomenalnym OJCU z 2020 roku z oscarową rolą Anthony’ego Hopkinsa, reżyser Florian Zeller powraca z kolejną częścią rodzinnej trylogii – SYN.

Poukładane życie Petera zakłócają nagłe problemy z nastoletnim synem z poprzedniego małżeństwa, Nicholasem (Zen McGrath). Niesprawiający dotychczas kłopotów Nicholas ma objawy depresji, opuszcza szkołę, z wrogością odnosi się do matki, z którą mieszka. Peter bardzo stara się być lepszym ojcem. Razem z matką Nicholasa i jednocześnie swoją byłą żoną Kate (Laura Dern) wspierają syna i szukają dla niego pomocy, ale nie wydaje się, by rozwiązanie było na wyciągnięcie ręki.

Film SYN jest kolejną adaptacją sztuki Floriana Zellera, pisarza, dramatopisarza, scenarzysty i reżysera, laureata licznych nagród, w tym Oscara za OJCA w kategorii najlepszy scenariusz adaptowany.  SYN to najbardziej osobiste dzieło Zellera. Dedykowany własnemu synowi stanowi część trylogii, która przedstawia studium trudnych relacji z najbliższymi.

Wszystkie trzy sztuki, a tym samym i filmy – OJCIEC, SYN, MATKA (film w planach), badają z emocjonalną brutalnością więzi łączące rodziny, które Zeller jest w stanie uchwycić poprzez bliskie relacje z aktorami.

PONOWNIE W REPERTUARZE

IO | reż. Jerzy Skolimowski | Polska. Włochy | 2022

11, 12 marca | godz. 13:00


PREMIERY OD 10 MARCA 2023

Holy Spider | reż. Ali Abbasi | Dania, Niemcy, Szwecja, Francja, 2022

Oparty na faktach thriller w duchu filmów Davida Finchera, a jednocześnie bezkompromisowy obraz współczesnego Iranu. „Holy Spider” w reżyserii Aliego Abbasiego, twórcy nominowanej do Oscara „Granicy”, obnaża przemoc, jaką posługuje się opresyjny, patriarchalny system. Doskonale przy tym tłumaczy, jak zrodził się gniew protestujących dziś Iranek i Irańczyków.

Choć akcja filmu rozgrywa się w Iranie, ten mroczny thriller świadomie nawiązuje do wybitnych amerykańskich klasyków gatunku, takich jak „Taksówkarz” Scorsesego i „Zodiak” Finchera. Posępny i gęsty jak parna, miejska noc film Abbasiego miał swoją premierę w konkursie festiwalu w Cannes, skąd z nagrodą dla najlepszej aktorki wyjechała Zar Amir Ebrahimi.

„Holy Spider” to mistrzowski true crime o kobiecie, która z narażeniem życia docieka prawdy, rzucając wyzwanie patriarchalnej zmowie. Ebrahimi zagrała dziennikarkę tropiącą seryjnego zabójcę pracownic seksualnych w świętym irańskim mieście Meszhed (zbrodnie w Meszhedzie wydarzyły się naprawdę – zginęło szesnaście kobiet). Religijni przywódcy, policja i media nie kryją cichego podziwu dla fanatyka, który „czyści” ulice z zepsucia i grzechu. Bohaterka ma więc przeciwko sobie nie tylko mordercę, ale także drapieżników w mundurach i na stanowiskach, dla których życie kobiet – w tym jej własne – nie ma żadnej wartości. Świat „Holy Spider” jest jak zastawiona na nie lepka pajęczyna.

Imperium światła | reż. Sam Mendes | UK, USA, 2022

Imperium światła w reżyserii nagrodzonego Oscarem® Sama Mendesa to mocna i przejmująca opowieść o więziach międzyludzkich oraz magii kina osadzona w realiach nadmorskiego miasteczka w Anglii z początku lat 80-tych XX wieku. Mocną stroną filmu jest gwiazdorska obsada, na czele z laureatką Oscara® Olivią Colman (Faworyta, Córka), laureatem BAFT-y Michealem Wardem (Blue Story, Top Boy) oraz zdobywcą Oscara® Colinem Firthem (Jak zostać królem, Samotny mężczyzna). Jest to również kolejna produkcja, przy której Mendes współpracuje z nagrodzonym Oscarem® autorem zdjęć Rogerem Deakinsem (1917, Skyfall).

W gorsecie | reż. Marie Kreutzer | Austria, Francja, Niemcy, Luksemburg, 2022

Jeden z najgłośniejszych filmów ostatnich miesięcy. Wibrujący, błyskotliwy, odarty z laurkowego pudru. Nagrodzona w Cannes wspaniała Vicky Krieps („Nić widmo”) w roli Sisi – skandalistki, buntowniczki i najpiękniejszej oraz najbardziej intrygującej kobiety tamtej epoki. Opowiedziana z pazurem ponadczasowa i uniwersalna opowieść o wolności.

Piękna i charyzmatyczna Sisi po ponad dwóch dekadach ma już serdecznie dość spiętego świata austriackiej monarchii, a reprezentowanie cesarstwa to ostatnia rzecz, na którą ma ochotę. O wiele bardziej ekscytująca wydaje jej się dekadencja – wyrusza więc w wielką podróż po Europie, aby spotkać się z dawnymi przyjaciółmi (i rozniecić na nowe stare płomienie). Jednak dworskie obowiązki wzywają ją z powrotem, a jej próby uczynienia życia bardziej ekscytującym wywołują w Wiedniu szok i zgorszenie. Czy skandalistka Sisi wymyśli sposób na to, by żyć tak jak naprawdę chce?

CYKLE

DKF „Centrum”

13.03 | Syndrom Hamleta | reż. Elwira Niewiera, Piotr Rosołowski | Polska, Niemcy 2022 | 90’

Seanse w każdy poniedziałek o godz. 19:00 | Bilety: 16 zł


Filmowy Klub Seniorów 

14.03 | Pociąg | reż. Jerzy Kawalerowicz | Polska 1959

Seanse w każdy wtorek o godz. 12:00 | Bilety: 16 zł  

informacja prasowa

wtorek, 19 marca 2019

11 kwietnia rusza w Warszawie 11. Festiwal Muzyki Filmowej

Od 11 do 13 kwietnia w Studiu Koncertowym PR im. W. Lutosławskiego oraz w Novym Kinie Wisła  odbędzie się 11. edycja  FESTIWALU  MUZYKI  FILMOWEJ  KRZYSZTOFA  KOMEDY. Ten  rok jest wyjątkowy , obchodzimy bowiem 50. rocznicę śmierci Krzysztofa Komedy pod patronatem Polskiego Komitetu  ds. UNESCO.



W ciekawy i różnorodny sposób  pokazujemy  twórczość Krzysztofa Komedy z różnych muzycznych perspektyw. Festiwal jest miejscem konfrontacji  twórczości „Chopina polskiego jazzu”  oraz  spotkań polskich i europejskich artystów których inspiruje twórczość polskiej ikony jazzu. Koncerty i premiery z udziałem polskich i europejskich gwiazd jazzu i  jazzowych odkryć, różnorodne wystawy, pokazy filmów z muzyką Komedy, to atrakcje festiwalu.


Festiwal ma piękny dorobek. Wystąpiły na nim polskie i europejskie gwiazdy jazzu, wybitni  artyści  i jazzowe odkrycia w specjalnych, premierowych projektach,  m.in.: Tomasz Stańko, Michał Urbaniak, Urszula Dudziak, Zbigniew Namysłowski, Jerzy Milian, Leszek Możdżer, Andrzej Jagodziński, Kattorna, Paweł Kaczmarczyk, Adam Bałdych, Marcin Wasilewski, Vladislav Adzik Sendecki, Krzesimir Dębski,  Andrzej Olejniczak, Joachim Mencel, Motion Trio, Atom String Quartet, Oleś Brothers & Christopher Dell , Janusz Olejniczak, Pianohooligan. Piotr Orzechowski & Marcin Masecki, Eabs & Michał Urbaniak.

Gośćmi festiwalu były także gwiazdy prestiżowych wytwórni europejskich  z ACT  Music oraz ECM Records  –  Radio String Quartet Vienna, Ketil Bjørnstad, Tore Brunborg, Bobo Stenson, Tord Gustavsen, Enrico Pieranunzi.

Festiwal gościł wybitnych reżyserów, aktorów , krytyków filmowych jak : Jerzy Kawalerowicz, Janusz Morgenstern, Kazimierz Kutz, Lucyna Winnicka, Leon Niemczyk, Andrzej Bukowiecki, Jerzy Płażewski.

Tegoroczny program festiwalu również zapowiada się bardzo ciekawie.


PROGRAM

DANILO REA TRIO Cinema Music Films  - Włochy


11 kwietnia - Studio Koncertowe PR im. W. Lutosławskiego, godz. 19.00


DANILO REA TRIO Cinema Music Films  - Włochy

Jeden z najwybitniejszych włoskich pianistów jazzowych o międzynarodowej renomie zagra włoskie kompozycje mistrzów muzyki filmowej oraz utwory K. Komedy w swojej aranżacji. Danilo Rea, jeden z największych włoskich muzyków  pianista wszechstronny, gra jazz, muzykę klasyczną i muzykę popularną. Wśród artystów, z którymi współpracował na scenie i podczas nagrań są największe nazwiska jazzu: Chet Baker,  Phil Woods , Michael Brecker, Billy Cobham, Joe Lovano.

Jest  poszukiwanym wykonawcą muzyki klasycznej. To pianista - wirtuoz. Jego gra jest pełna zaskakujących momentów wielkiej lirycznej, improwizacji, które spowodowały, że porównywany jest do Keitha Jarretta, jednak w przeciwieństwie do amerykańskiej gwiazdy, Rea czerpie inspirację z włoskiej tradycji muzycznej - jazzu i  muzyki klasycznej.  We Włoszech jest uważany za „największego poetę wśród muzyków jazzowych”, dlatego nazywany  jest ”poetą fortepianu”.

WYSTAWA  "KOMEDA -  kalendarium życia"

Wystawa  jest szkicem życiorysu artysty, wykonanym na podstawie: listów, fotografii, wycinków prasowych i publikacji o Krzysztofie Komedzie. Całość uzupełniają plakaty i afisze. Ekspozycja obejmuje  etap europejski i amerykański jego kariery. Wystawa pochodzi  z  kolekcji Muzeum Jazzu  w Warszawie.

WYSTAWA "POLSKI PLAKAT JAZZOWY"

Na wystawie zostaną zaprezentowane  w zdecydowanej  większości  plakaty z lat 60., 70. i 80., czyli złotego okresu polskiej szkoły plakatu.  Plakaty pochodzą z kolekcji Galerii The Art. of  Poster Piotra Dąbrowskiego, współzałożyciela International Vintage Poster Dealers Association w Nowym Jorku.

12 kwietnia - Nove KINO Wisła , godz. 20.15.

Projekcja  filmu "Do widzenia, do jutra" Janusza Morgensterna z muzyką K. Komedy

Pokaz poprzedzi spotkanie z krytykiem filmowym, publicystą tygodnika Polityka, Januszem Wróblewskim


13 kwietnia - Studio Koncertowe PR im. W. Lutosławskiego, start o godz. 19.00

 
SŁAWEK JASKUŁKE SEXTET KOMEDA RECOMPOSED


Projekt "Komeda Recomposed| napisany przez Jaskułke na sextet jazzowy,  jest interpretacją i odniesieniem do twórczości Krzysztofa Komedy,  ikonicznej płyty "Astigmatic", najważniejszego albumu w historii polskiej szkoły jazzowej.

Sławek Jaskułke. Należy do czołowych polskich pianistów jazzowych o międzynarodowej renomie. Jest jednym z najoryginalniejszych talentów polskiego jazzu ostatniego dziesięciolecia. Improwizator, kompozytor muzyki fortepianowej, orkiestrowej, teatralnej i filmowej.  Jest doktorem sztuk muzycznych, wykładowca Katedry Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Gdańsku. Ma za sobą występy na największych scenach muzycznych i festiwalach jazzowych, m.in.: Berlin Jazz Fest, North Sea Jazz Rotterdam, Symphony Hall Chicago, Carnegie Hall Nowy Jork, International Performing Arts Center Moskwa.



WOJTEK MAZOLEWSKI QUINTET KOMEDA


To najnowszy projekt zespołu stworzony w hołdzie dla Krzysztofa Komedy.  Zespół ciekawie i energetycznie łączą tradycję z nowoczesnością. Analogowe brzmienie kwintetu  nawiązujące do mistrzów jazzu, łączą elektronikę i współczesne brzmienia.

Wojtek Mazolewki. Basista i kompozytor, jeden z współtwórców yassu,  lider zespołów Pink Freud i Wojtek Mazolewski Quintet . Autor muzyki filmowej i teatralnej. To jeden z najpopularniejszych muzyków jazzowych ,  który prezentuje nowe oblicze polskiego jazzu. Laureat  wielu prestiżowych nagród , muzyczny partner m.in.  Tomasza Stańki, Johna Zorna, Tima Berne, Marcina Maseckiego, Wojtka Waglewskiego .

Jego studyjny album zespołu  „Polka” uzyskał w Polsce status Platynowej Płyty. Amerykański magazyn DownBeat  przyznał płycie Worldwide Deluxe Edition  pięć gwiazdek .

O fenomenie WMQ piszą polskie i zagraniczne media.


informacja prasowa

niedziela, 11 listopada 2018

Święto Niepodległości w kinie DCF

Wojewoda Dolnośląski oraz DCF-Dolnośląskie Centrum Filmowe zapraszają do wspólnego świętowania stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. W programie "Filmowej Nocy Niepodległości" znajdą się pokazy filmowe, spotkania i koncerty. Start 11 listopada o godz. 18.00, a o północy wzniesiemy toast za Niepodległą. Wstęp wolny, wejściówki dostępne już w kasie kina.


Program obchodów 11 listopada w kinie DCF:

SALA WARSZAWA
18.15 - "Ossolińczycy 200 lat historii", reż.Krzysztof Kunert
19.30 - "Przedwiośnie", reż. Filip Bajon
22.30 - Under - koncert i film "Solidarność walcząca"

SALA LWÓW:
18.15 - "1920. Bitwa Warszawska", reż. Jerzy Hoffman
21.30 - "Śmierć prezydenta", reż. Jerzy Kawalerowicz

SALA POLONIA:
18.00 - "Żołnierze wyklęci. Jerzy Woźniak"
20.00 - "Bitwa wrocławska", reż. Beata Januchta, zapowiedź autorki
22.30 - "Pionierzy", reż. Krzysztof Kunert, zapowiedź autora

PIANO BAR:
ok. 19.30 - Spotkanie z kombatantem (prowadzi Jacek Antczak)
20.30 - Koncert kwartetu smyczkowego

HOL GŁÓWNY:
Wystawa "Stu Bohaterów na stulecie Niepodległej", która prezentuje nazwiska i fotografie stu bohaterów z czasu walki o odzyskanie niepodległości - żołnierzy, powstańców, legionistów, harcerzy, sportowców, uczniów, nauczycieli, naukowców, artystów i wielu innych ciekawych i wyjątkowych postaci.

17.45 - Koncert kwartetu smyczkowego
23.59 - Toast dla Niepodległej i wystąpienie "Piłsudskiego"

informacja prasowa

sobota, 24 marca 2018

10. Festiwal Muzyki Filmowej Krzysztofa Komedy 2018

21 kwietnia rozpocznie się w Warszawie 10. jubileuszowa edycja FESTIWALU  MUZYKI FILMOWEJ  KRZYSZTOFA KOMEDY .  Festiwal potrwa  3 dni.  Koncerty odbędą się w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. W. Lutosławskiego oraz Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej.


 Festiwal jest miejscem do konfrontacji twórczości „Chopina polskiego jazzu”  oraz miejscem spotkań polskich i europejskich artystów, twórców różnych dyscyplin, których inspiruje  twórczość naszej  „ikony muzycznej”.   

Specjalne koncerty i premiery z udziałem polskich i europejskich gwiazd jazzu i  jazzowych odkryć, różnorodne wystawy, pokazy filmów z muzyką Komedy, to atrakcje festiwalu.

Festiwal Muzyki Filmowej Krzysztofa Komedy

O rozmachu przedsięwzięcia świadczy udział polskich gwiazd i wybitnych artystów w poprzednich edycjach  którzy wystąpili w specjalnych i premierowych projektach m.in.: Tomasz Stańko, Michał Urbaniak,
Urszula Dudziak, Zbigniew Namysłowski, Jerzy Milian, Leszek Możdżer, Andrzej Jagodziński, Kattorna, Paweł Kaczmarczyk, Adam Bałdych, Marcin Wasilewski , Vladislav Adzik Sendecki, Krzesimir Dębski,  Andrzej Olejniczak, Joachim Mencel, Motion Trio, Atom String Quartet, Oleś Brothers & Christopher Dell , Janusz Olejniczak.
  
Leszek Możdżer i Zohar Fresco wystąpili w Warszawie w Studio Koncertowym Polskiego Radia im. W. Lutosławskiego w ramach V FESTIWALU MUZYKI FILMOWEJ K. KOMEDY - 20.04.2013.


Gośćmi festiwalu były gwiazdy prestiżowych wytwórni europejskich z ACT  Music oraz ECM Records  –
Radio String Quartet Vienna , Bobo Stenson, Ketil Bjørnstad, Tore Brunborg, Tord Gustavsen , którzy specjalnie na festiwal grali autorskie wersje utworów Komedy.

Festiwal gościł  wybitnych reżyserów, aktorów , krytyków filmowych jak: Jerzy Kawalerowicz, Janusz Morgenstern, Lucyna Winnicka, Leon Niemczyk, Andrzej Bukowiecki,  Janusz Wróblewski.

 
Krzysztof Komeda/prasowe

Krzysztof Komeda Trzciński. Najsłynniejszy polski kompozytor muzyki jazzowej i filmowej, którego utwory zyskały światowy rozgłos. Pianista, jeden z najwybitniejszych reprezentantów „ polskiej szkoły jazzu”. W ciągu zaledwie jedenastu lat stworzył muzykę do ponad 65 filmów polskich i zagranicznych. Wywarł duży wpływ na nowoczesną polską i europejska muzykę. Zmarł w Warszawie 23 kwietnia 1969 roku .
informacja prasowa

środa, 19 grudnia 2018

Laureaci Nagród Stowarzyszenia Filmowców Polskich 2018

Krystyna Krupska-Wysocka, Jerzy Wójcik, Andrzej Mularczyk, Stanisław Śliskowski, Henryk Bielski, Paweł Kędzierski, Krzysztof Wodziński, Ryszard Kirejczyk (Nagroda Specjalna) to laureaci jedenastej edycji Nagród Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Te specjalne wyróżnienia przyznawane są przez Zarząd Stowarzyszenia filmowcom, których praca przyczyniła się w wyjątkowy sposób do rozwoju polskiej kinematografii.

Laureaci Nagród SFP 2018 Ryszard Kirejczyk, Krzysztof Wodziński, Paweł Kędzierski, 
Henryk Bielski, Stanisław Śliskowski, Andrzej Mularczyk, Tomasz Wójcik (w imieniu ojca Jerzego Wójcika)
 i Krystyna Krupska-Wysocka oraz Jacek Bromski, fot. Borys Skrzyński/SFP

Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich przyznawane są od 2007 roku. Ich powstaniu towarzyszyła obowiązująca do dziś idea, by statuetki trafiały w ręce nie tylko tych przedstawicieli filmowych zawodów, którzy stoją na pierwszej linii – reżyserów, operatorów – ale także tych, którzy pozostając nieco w cieniu, mają ogromny wpływ na ostateczny kształt dzieła filmowego - dźwiękowców, montażystów czy scenografów. Nagrody Stowarzyszenia Filmowców Polskich przyznawane są za całokształt dokonań artystycznych. Ludzie, którzy ją otrzymali, kształtowali oblicze polskiego filmu.

W 2017 roku Nagrody SFP otrzymali: Leszek Wronko - operator dźwięku, Bronisław Zeman - reżyser filmów animowanych, Maciej Putowski - scenograf i dekorator wnętrz, Marcel Łoziński - reżyser filmów dokumentalnych, Tadeusz Roman - operator telewizyjny, Witold Sobociński - autor zdjęć filmowych i Franciszek Pieczka (Nagroda Specjalna) – aktor.

Gala Nagród SFP 2018: Paweł Lewandowski - Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Radosław Śmigulski – Dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz Jacek Bromski – Prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich dzielą się opłatkiem, fot. Borys Skrzyński/SFP
W tym roku statuetki Nagród SFP wykonane przez Dorotę Dziekiewicz – Pilich otrzymali:


·         Krystyna Krupska-Wysocka - reżyserka i scenarzystka

·         Jerzy Wójcik - autor zdjęć filmowych

·         Andrzej Mularczyk - pisarz, scenarzysta

·         Stanisław Śliskowski - autor zdjęć filmowych

·         Henryk Bielski - reżyser filmowy

·         Paweł Kędzierski - reżyser filmów dokumentalnych

·         Krzysztof Wodziński - reżyser dźwięku

·         Ryszard Kirejczyk - Nagroda Specjalna



Gala Nagród Stowarzyszenia Filmowców Polskich odbyła się 18 grudnia 2018 roku w Hotelu Hilton w Warszawie.

Sylwetki nagrodzonych

Krystyna Krupska-Wysocka
reżyserka i scenarzystka

Urodziła się w Stołpcach. W wieku 14 lat obejrzała angielski film historyczny i postanowiła związać swoją przyszłość z kinem. Przeniosła się ze zwykłej szkoły średniej do Liceum Sztuk Plastycznych, gdyż uznała, że zdobędzie w nim wiedzę przydatną w urzeczywistnianiu planów filmowych. Po maturze zdawała do Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Na egzamin wstępny zabrała swoje prace malarskie. Komisja egzaminacyjna doradzała jej Wydział Operatorski. Obstawała przy reżyserii i dostała się. 

Funkcję zwaną współpracą reżyserską, nierzadko pokrywającą się z obowiązkami II reżysera, pełniła m.in. przy „Ludziach z pociągu” (1961) i „Milczeniu” (1963) Kazimierza Kutza, „Długiej nocy” Janusza Nasfetera (1967, prem. 1989), „Zazdrości i medycynie” Janusza Majewskiego (1973) oraz „Dolinie Issy” Tadeusza Konwickiego (1982). Była nominalnie II reżyserem filmów telewizyjnych Krzysztofa Zanussiego – „Gór o zmierzchu” (1970) i „Za ścianą” (1971) czy kinowych Konwickiego – „Jak daleko stąd, jak blisko” (1971) oraz „Lawy” (1989). I tak się złożyło, że jako II reżyser często pracowałam z dziećmi. Przyglądałam się tym dzieciom i stwierdziłam, że nie można kazać im recytować wyuczonych kwestii – trzeba pozwolić im mówić własnymi słowami – powiedziała Krupska-Wysocka w wywiadzie z książki Jerzego Armaty i Anny Wróblewskiej „Polski film dla dzieci i młodzieży” (wyd. Fundacja KINO, Warszawa 2014). We własnych filmach przywiązywała dużą wagę do naturalności zachowań i wypowiedzi dziecięcych czy nastoletnich bohaterów. Rozmawiając za pośrednictwem swych filmów z młodą publicznością, nie unikała trudnych tematów: narkomanii wśród młodzieży w miniserialu „Żuraw i Czapla” (1985), którym debiutowała, samotności dzieci i dorosłych – w komedii „Skutki noszenia kapelusza w maju” (1993, TV), ze znakomitą kreacją Wiesława Michnikowskiego, niepełnosprawności – w „Ptaszce” (1994). Do dzieci adresowała też aktorsko-animowany film „Mamo, czy kury potrafią mówić?” (1997), zrealizowany z Tadeuszem Wilkoszem.

 „Żuraw i Czapla” oraz „Skutki noszenia kapelusza w maju” zdobyły nagrody na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Młodego Widza Ale Kino! w Poznaniu (1988, 1994). W poznańskim Centrum Sztuki Dziecka Krupska-Wysocka uczestniczyła w projekcie warsztatowym – Wielka Przygoda z Filmem. Z myślą o młodych widzach zrealizowała spektakle telewizyjne „Ogrodnik i jego chlebodawcy” (1994) oraz „Agnieszka skrawek nieba” (1995).

 Krystyna Krupska-Wysocka aktywnie działała w NSZZ „Solidarność” – także w stanie wojennym, gdy z przyjaciółmi organizowała pomoc dla opozycji i środowiska filmowego. Przyjaźniła się z księdzem Stefanem Niedzielakiem, strażnikiem pamięci o zbrodni katyńskiej, zamordowanym w 1989 roku przez „nieznanych sprawców”.

Nie do przecenienia jest aktywność Krystyny Krupskiej-Wysockiej w Stowarzyszeniu Filmowców Polskich. Wieloletnia członkini Zarządu Głównego walnie przyczyniła się – wraz z byłym wiceprezesem Januszem Chodnikiewiczem – do udzielenia Stowarzyszeniu w 1995 roku licencji na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, co otworzyło drogę do utworzenia Związku Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA), a tym samym znacznej poprawy sytuacji materialnej członków Stowarzyszenia. Z zapałem włączyła się w prace nad ustawą o kinematografii z 2005 roku i współredagowanie „Magazynu Filmowego SFP”.
Wtedy nie był to jeszcze tak solidny, duży periodyk jak dziś. Ciepło i życzliwość pani Krystyny, a także jej niesłabnące zainteresowanie sprawami polskich filmowców były kapitałem, na którym budowaliśmy relacje z członkami SFP. Myślę, że ta wrażliwość kazała pani Krystynie zajmować się we własnej twórczości światem dzieci i ich małych wielkich problemów – mówi jej koleżanka redakcyjna Anna Wróblewska. 

 

Jerzy Wójcik
autor zdjęć filmowych

Zdjęcia Jerzego Wójcika wzbogaciły wybitne dzieła polskiej szkoły filmowej z przełomu lat 50. i 60. XX w. oraz wiele późniejszych, w tym widowiskowe, nominowane do Oscara – „Faraon” i „Potop”. Jerzy Wójcik jest też cenionym reżyserem i pedagogiem.

 Jerzy Wójcik urodził się 12 września 1930 roku w Nowym Sączu. W 1955 ukończył Wydział Operatorski PWSF w Łodzi. Uczelnia zainicjowała film zwiastujący Odwilż: „Koniec nocy” Juliana Dziedziny, Pawła Komorowskiego i Walentyny Uszyckiej (1956). Jerzy Wójcik był jednym z autorów zdjęć. Nadeszła polska szkoła filmowa – polemiczny, pogłębiony intelektualnie, ujęty w nowatorskie formy artystyczne obrachunek z doświadczeniami rodaków podczas okupacji i w pierwszych latach powojennych. Miałem szczęście, że moje zainteresowania biegły równolegle z rozwojem szkoły polskiej. Nie oznacza ona dla mnie tylko obecności na ekranie pewnych dokonań artystycznych, innego sposobu inscenizacji czy reżyserii, ale przede wszystkim mówienie o problemach, o tym, co ludzie myśleli, co chcieli powiedzieć – mówi Jerzy Wójcik, który przygodę z polską szkołą rozpoczął jako operator kamery filmów ze zdjęciami Jerzego Lipmana – „Kanału” Andrzeja Wajdy (1956) i „Prawdziwego końca wielkiej wojny” Jerzego Kawalerowicza (1957). W filmach szkoły po raz pierwszy zaistniał zintegrowany obraz. Mam na myśli wysoki stopień integracji obrazu filmowego wyrażony przez strukturę obrazu, jednoczącą wszystkie jej elementy w oryginalną wizualizację: kompozycję dzieła filmowego – dodaje.

Bez czarno-białych zdjęć Wójcika, w których światło, przestrzeń, materia to kategorie estetyczne, ale też metafory wizualne egzystencji człowieka i losu narodu, trudno wyobrazić sobie sukcesy kolejnych arcydzieł szkoły: „Eroiki” Andrzeja Munka (1958, tym filmem Wójcik zadebiutował jako samodzielny autor zdjęć), „Popiołu i diamentu” (1958) i „Samsona” (1961) Wajdy, „Krzyża Walecznych” (1958) i „Nikt nie woła” (1960) Kazimierza Kutza, czy odbiegającej od tematu wojny, historyczno-religijnej „Matki Joanny od Aniołów” Kawalerowicza (1960). U boku tego reżysera, we współpracy z Wiesławem Zdortem i Witoldem Sobocińskim, Wójcik rewelacyjnie sfotografował w kolorze „Faraona”, przeciwstawiając barwnej kakofonii hollywoodzkich widowisk historycznych zredukowaną gamę kolorystyczną, wspartą nieprzeładowaną kompozycją szerokoekranowych kadrów. „Bo nie sztuką jest dodawać, sztuką jest odejmować. Powiedział mi to Jerzy Wójcik, kiedy byłem jego studentem, i tym jednym zdaniem ukształtował mnie jako operatora – mówi autor zdjęć filmowych, przewodniczący Polish Society of Cinematographers, Arkadiusz Tomiak.

Artysta klasy Wójcika nie pozwoli zamknąć się w więzieniu jakiejkolwiek „gotowej” formuły estetycznej – uważa prof. dr hab. Marek Hendrykowski. Toteż inną superprodukcję – „Potop” Jerzego Hoffmana (1973-1974) – Wójcik sfilmował równie znakomicie, ale z większym dynamizmem kamery i bardziej urozmaiconą paletą barw. Ważne miejsce w twórczości Wójcika zajmują filmy wybitnego reżysera Stanisława Różewicza. Wieloletnia współpraca, rozpoczęta „Echem” (1964), a zakończona „Aniołem w szafie” (1987), zaowocowała też dramatami wojennymi: „Westerplatte” (1967), „Opadły liście z drzew” (1975) i „Ryś” (1981), obrazem historycznym „Pasja” (1977) czy kameralnym studium współczesnym „Kobieta w kapeluszu” (1984). 
Dla Różewicza użycie zbliżenia lub wybranie odpowiedniej szerokości obiektywu nie było decyzją wyłącznie rutynową. Wyrażało jego stosunek do rzeczywistości, o której opowiadał – mówi Wójcik.

Na dorobek operatorski Wójcika składają się ponadto filmy jugosłowiańskie. Na całościowy: spektakle Teatru Telewizji, dwa filmy, które z powodzeniem wyreżyserował – „Skarga” (1991) i „Wrota Europy” (1999), książki „Labirynt światła” (2006) i „Sztuka filmowa” (2017, współautor: Seweryn Kuśmierczyk) oraz blisko 30 lat pracy dydaktycznej w Szkole Filmowej w Łodzi z tytułem profesora zwyczajnego sztuki filmowej.

Za całokształt twórczości Jerzy Wójcik otrzymał, oprócz Nagrody SFP, m.in. Złotą Kamerę 300 na MFF Sztuki Operatorskiej im. Braci Manaki w Bitoli, Orła – Polską Nagrodę Filmową, Platynowe Lwy na FPFF w Gdyni (ex aequo z Witoldem Sobocińskim), Nagrodę Specjalną PSC, a ostatnio tytuł Doctora Honoris Causa Szkoły Filmowej w Łodzi.

 Andrzej Mularczyk
pisarz, scenarzysta

Twórca literatury faktu i słuchowisk radiowych. Autor scenariuszy filmów kinowych, telewizyjnych i seriali. Trylogia komediowa: „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć” oraz 25-odcinkowy serial „Dom” biły rekordy popularności.

Andrzej Mularczyk urodził się 13 czerwca 1930 roku w Warszawie. Będąc młodszym bratem prozaika i poety Romana Bratnego, który od dzieciństwa zdradzał ciągoty do literatury, sam też wcześnie połknął jej bakcyla: zadebiutował (pod pseudonimem) w wieku 13 lat, podczas okupacji, na łamach konspiracyjnego pisma Dźwigary. Po wojnie rozpoczął działalność dziennikarską, ukończył studia na Wydziale Dziennikarstwa UW (1955) i podjął współpracę z Polskim Radiem. Wyniesioną z domu nieśmiałość pokonywałem najpierw grą w piłkę nożną, bo jest to gra kontaktowa, a następnie uprawianiem literatury faktu, które też zmusza do kontaktów z ludźmi. Uznałem zresztą, że życie podsuwa najciekawsze historie – wyznaje Andrzej Mularczyk, autor cenionych reportaży. Z książek, które napisał, opartych na faktach, najbardziej lubi „Co się komu śni”, „Czyim ja żyłem życiem” i „Polskie miłości”. Prawdziwe zdarzenia legły też u podstaw większości słuchowisk radiowych Mularczyka, z których dwa – „Z głębokości wód” i „Cyrk odjechał, lwy zostały” – wyróżniono prestiżową Prix Italia.

Pierwsze zauroczenie kinem Mularczyk przeżył, mając 6 lat. Jego ojciec – wówczas kwatermistrz 1 Pułku Strzelców Konnych w Garwolinie – zaprowadził go na film instruktażowy dla wojska. Obraz żołnierza, który wpadłszy w zasadzkę połyka meldunek, by nie dostał się w ręce wroga, wywarł na chłopcu duże wrażenie, podobnie jak widok kosynierów z patriotycznego filmu Józefa Lejtesa „Kościuszko pod Racławicami” (1938). W czasie okupacji Mularczyk oczywiście respektował hasło „Tylko świnie siedzą w kinie”.

 Po wojnie świeże były jeszcze jej ślady, gdy oglądając w warszawskim Atlanticu „Mściwego jastrzębia” Howarda Hawksa czy „Komediantów” Marcela Carné, ponownie zachłysnął się X Muzą. W 1956, już z dorobkiem literackim, znalazł się w łódzkim środowisku filmowym. Przesiadywaliśmy w Honoratce. Przychodził Romek Polański, bywali współtwórcy filmu „Miasteczko” (1958), którym zadebiutowałem jako scenarzysta, wśród nich Julian Dziedzina i Janusz Łęski – wspomina Mularczyk.

Antoniemu Bohdziewiczowi spodobał się jego tekst „Wielkie słońce” – opowieść o chłopcu więzionym w czasach stalinowskich za udział w szkolnej konspiracji, który wprawdzie wyszedł na wolność, ale bez perspektyw na przyszłość. W liście do mnie groził rychłym samobójstwem, jeśli sytuacja się nie zmieni. Odnalazłem go, pomogłem mu dostać się na studia, a on opowiedział mi historię swego życia. Miał z niej powstać film, lecz wskutek pewnych decyzji artystycznych ja się z niego wycofałem i ostatecznie – także z powodu działania cenzury – nie powstał. Mimo to uważam ten niezrealizowany projekt za jedną z czterech najważniejszych przygód filmowych w mojej karierze – mówi pisarz.

Trzy pozostałe to oczywiście wspomniana, nieśmiertelna trylogia o waśniach Kargulów i Pawlaków, którą rozpoczęli „Sami swoi” (1967), a reżyserował Sylwester Chęciński, jakże warszawski serial Jana Łomnickiego „Dom” (1980-2000), według scenariusza Mularczyka i Jerzego Janickiego (chylę czoła przed Jankiem! – mówi Mularczyk) oraz „Wrota Europy” (1999) w reżyserii Jerzego Wójcika, zarazem współautora scenariusza – piękna adaptacja opowiadania Melchiora Wańkowicza. W naszej wspólnej pracy nad „Samymi swoimi” i kolejnymi filmami trylogii kluczową rolę odegrał sposób widzenia rzeczywistości przez Mularczyka. Z jego scenariuszy biła prawda postaci i sytuacji. Były to teksty świetne, a przy tym inspirujące do rozwijania zawartych w nich pomysłów – mówi Chęciński.

Scenariusze Mularczyka posłużyły też za podstawę m.in. takich filmów, jak „Ktokolwiek wie…” Kazimierza Kutza (1966), „Julia, Anna, Genowefa” Anny Sokołowskiej (1967), „Ostatnie takie trio” Jerzego Obłamskiego (1976, TV), „Wyjście awaryjne” Romana Załuskiego (1982) czy ostatni film Andrzeja Wajdy „Powidoki” (2016).

Andrzej Mularczyk był kierownikiem literackim Zespołu Filmowego Iluzjon (1970-1977). Jest członkiem Polskiej Akademii Filmowej.

Stanisław Śliskowski
autor zdjęć filmowych

Operator 140 filmów krótkometrażowych, w większości dokumentalnych, kilku animowanych. Dokumenty „Bykowi chwała”, „Darek Dziedziech” i „Usłyszcie mój krzyk” uchodzą za arcydzieła. Mistrz zdjęć specjalnych, pedagog, członek założyciel SFP.

Stanisław Śliskowski urodził się 3 lipca 1935 roku w Łodzi. W dzieciństwie z przejęciem dokonał odkrycia, że odwrócony do góry nogami obraz okna na przeciwległej ścianie powstaje dzięki światłu przechodzącemu przez dziurkę od klucza w drzwiach między oknem a ścianą. Zastąpił drzwi pudłem kartonowym z otworem w jednej ze ścianek i ekranem – białą kartką – po przeciwnej stronie. Między oknem i kartonem animował dłońmi lalki lub wycinanki, których cień pojawiał się w tym domowym kinie na ekranie.

Do prawdziwego kina chodził z rodzicami jeszcze przed wojną. Do szkoły podstawowej poszedł po wojnie, od razu do drugiej klasy. Nauczyciele zauważyli, że dobrze rysuje. Naukę kontynuował w Państwowym Liceum Technik Plastycznych. Maturę zdał celująco jako uczeń klasy grafiki filmowej, w praktyce – filmu animowanego. Ukończył Wydział Operatorski PWSF w Łodzi (1960). Na uczelni zrobił zdjęcia i animację do pierwszego polskiego filmu wycinankowego – „Konfliktów” Daniela Szczechury (1960), z którym zrealizował jeszcze „Maszynę” (1961) i „Literę” (1962).

Po studiach związał się z Wytwórnią Filmów Fabularnych. Będąc początkowo fotosistą, następnie operatorem kamery obrazów realizowanych w Zespole Filmowym Kadr, współpracował z wybitnymi autorami zdjęć: Krzysztofem Winiewiczem, Jerzym Wójcikiem, Wiesławem Zdortem, Kurtem Weberem. Prowadził też kamerę dla Witolda Sobocińskiego. Wreszcie sam zrobił zdjęcia do krótkiej fabuły Edwarda Etlera „Kraksa” (1963), powstałej w Wytwórni Filmów Oświatowych. Został w niej na etacie. W WFO zafascynowała mnie praca z Jadwigą Żukowską, osobą wyjątkową, o wielkim uroku osobistym, która miała dar łatwego nawiązywania kontaktu z dziećmi, ulubionymi bohaterami swoich filmów – mówi Stanisław Śliskowski. Przede mną, jako operatorem, Jadwiga otworzyła zupełnie nowy świat. O ile w fabule mogłem ujęcia poprzedzać próbami i powtarzać do perfekcji, o tyle w dokumencie musiałem z marszu reagować kamerą na sytuacje niepowtarzalne. Zadanie ułatwił mi Bogdan Dziworski, którego zaprosiłem do współpracy – dodaje. „Skąd się biorą dzieci” (1966), „Zazdrość” (1967), „Spróbuj jeszcze raz” (1970) i „Dzidka” (1972) to głośne filmy tandemu Żukowska – Śliskowski o dzieciach. Jednak największy sukces odniósł „Darek Dziedziech” (1974) – impresja o siedmiolatku zjeżdżającym do szkoły w Zakopanem na nartach. Śliskowskiego wsparli w niej Jacek Mierosławski i Jacek Żuk-Żukowski.

W impresji, której bohaterem był Franciszek Starowieyski – „Bykowi chwała” Andrzeja Papuzińskiego (1971), we wstrząsającym dokumencie Macieja Drygasa „Usłyszcie mój krzyk” (1991), przywołującym samospalenie Ryszarda Siwca w proteście przeciw interwencji w Czechosłowacji w 1968 roku, a także w wielu innych filmach – z „Akademią Pana Kleksa” Krzysztofa Gradowskiego (1983) włącznie
 – Śliskowski dał upust pasji do zdjęć specjalnych. „Usłyszcie mój krzyk” to wariacja na temat siedmiosekundowego ujęcia z płonącym Siwcem, które nakręcił operator Zbigniew Skoczek. Rzutowaliśmy ten obraz z reprojektora na ekran, multiplikowaliśmy, wybieraliśmy i powiększaliśmy fragmenty, ponownie je filmując z dodaniem panoram kamery itp. W ten sposób z ujęcia, które liczyło tylko 3,5 metra, uzyskaliśmy kilkadziesiąt metrów materiału do montażu – tłumaczył operator w „Magazynie Filmowym SFP”. Była to benedyktyńska robota, ale Staszek oddał się jej całkowicie. To człowiek nie do zdarcia, twórczy partner reżysera na każdym etapie racy nad filmem, a przy tym przez wszystkich lubiany – chwali autora zdjęć Maciej Drygas.

W dorobku Śliskowskiego jest jeszcze wiele świetnych dokumentów, takich jak „Chłopski los” – tryptyk filmowy Zygmunta Skoniecznego (1981, prem. 1988), filmy baletowe Jadwigi Żukowskiej: „Duet miłosny z baletu >>Tytania i osioł<<” (1971), „Tańczy Elżbieta Jaroń” (1974), „Nie wyobrażam sobie życia bez tańczącego świata” (2008) czy „Kontrapunkt” Andrzeja Papuzińskiego (2014) o plakaciście Michale Batorym.

Niespożyty pan Stanisław wykładał w latach 1984-2009 animację w Szkole Filmowej w Łodzi.

Henryk Bielski
reżyser filmowy
 
Henryk Bielski urodził się 19 stycznia 1935 roku we Lwowie. W latach 50. był członkiem Zespołu Pieśni i Tańca „Mazowsze”, z którym występował w kraju i za granicą. W 1951 wziął udział w realizacji dokumentu Mazowsze Tadeusza Makarczyńskiego, a w 1953 wystąpił wraz z zespołem w „Przygodzie na Mariensztacie” Leonarda Buczkowskiego. Po ukończeniu Średniej Szkoły Muzycznej w Warszawie zapragnął na stałe związać się z X Muzą i wyjechał na studia do moskiewskiego WGIK-u, gdzie w latach 1958-1962 uczył się reżyserii pod kierunkiem Michaiła Romma.

 Po powrocie do kraju został przyjęty do Zespołu Filmowego Kadr. Asystował m.in. przy „Pamiętniku pani Hanki” (1963) Stanisława Lenartowicza i „Przerwanym locie” (1964) Leonarda Buczkowskiego. Największym wyzwaniem była jednak praca przy „Faraonie” (1965) Jerzego Kawalerowicza. Jako asystent reżysera Bielski był odpowiedzialny m.in. za przygotowanie scen masowych z udziałem statystów, którymi byli… radzieccy żołnierze, w liczbie 4 tys. Henryk Bielski zawsze był w pobliżu reżysera, a po pracy opiekował się Kawalerowiczem – wspomina realizację filmu Ryszard Ronczewski.

 Po „Faraonie” Bielski pracował w Zespole Filmowym Iluzjon, przy wielkich produkcjach, takich jak „Jarzębina czerwona” (1969) i „Kopernik” (1972) Ewy i Czesława Petelskich. Zadebiutował jako samodzielny reżyser „Hasłem” (1976). W tym rozgrywającym się w Bieszczadach filmie pojawiają się już stałe elementy twórczości Bielskiego, jak postać zawiedzionego robotnika, atmosfera egzystencjalnego smutku oraz pytanie o wartości w nowym, zmieniającym się świecie. W podobnym tonie utrzymany jest następny obraz, „Koty to dranie” (1978), gdzie główny bohater, doświadczony przez życie kombatant, czuje się samotny i niepotrzebny w nowej rzeczywistości.

W kolejnych dwóch dziełach, „Gwiazdach porannych” (1979) i „Pastorale Heroica” (1983), Bielski podjął tematykę wojenną, a w „Chrześniaku” (1985) przedstawił dramat dyrektora PGR-u. Największym sukcesem cieszył się kultowy serial „Ballada o Januszku” (1987), o samotnej matce wychowującej niewdzięcznego syna. W postać kobiety wcieliła się Lidia Fiedosiejewa-Szukszyna, która zagrała tu najlepszą rolę w swojej karierze. Ostatnim jak dotychczas filmem Bielskiego były „Warszawskie gołębie” (1988), historia warszawiaka, który po przeprowadzce do nowej dzielnicy walczy o to, by móc hodować w bloku ptaki.

Filmy Bielskiego były pokazywane na wielu krajowych i zagranicznych festiwalach, m.in. w Ułan Bator, Moskwie, Kairze oraz w Karlowych Warach. Spośród licznych nagród i odznaczeń, jakie otrzymał, wymienić trzeba Złoty Krzyż Zasługi (1976), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983), Nagrodę Pokoju na XIII MFF w Moskwie (1983), Nagrodę Szefa Kinematografii za rok 1985, Nagrodę na XXV MFF w Karlowych Warach (1986), a także honorowy tytuł zasłużonego działacza kultury. Bielski od wielu lat jest też aktywnym członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich i przez trzecią kadencję zasiada w Sądzie Koleżeńskim SFP. W okresie stanu wojennego jako działacz związkowy, razem z Wandą Jakubowską, Jerzym Kawalerowiczem i Jerzym Hoffmanem, bronił Stowarzyszenia u najwyższych ówczesnych władz.

Jednym z wyróżników twórczości Bielskiego jest świetna gra aktorska. Nauczyłem się, co to znaczy trafna obsada. Charakter, postura, spojrzenie, oczy. I kiedyś mnie Basia Brylska spytała, jak to jest, że u mnie główne oraz drugoplanowe role grają same gwiazdy. „Bo ja was kocham” – odpowiedziałem.
O innych cechach Bielskiego jako twórcy, ale też jako człowieka mówi reżyser dźwięku, prof. Andrzej Bohdanowicz: to człowiek, który jest niebywale solidny i oddany filmowi. Miał zawsze swoją koncepcję i starał się ją realizować w sposób zgodny z własnymi przekonaniami. Poza tym zawsze ceniłem go za to, że można na nim polegać. Nigdy nie odmówił pomocy.

Reżyser filmów kinowych i telewizyjnych, w tym słynnego serialu „Ballada o Januszku”. Pracował także jako asystent i II reżyser przy 18 produkcjach, w tym dziełach najwybitniejszych polskich twórców, takich jak Stanisław Bareja, Leonard Buczkowski i Jerzy Kawalerowicz.

 
Paweł Kędzierski
reżyser filmów dokumentalnych 

Paweł Kędzierski urodził się 2 lipca 1946 roku w Warszawie. Studiował polonistykę na UW, ale ukończył Wydział Reżyserii łódzkiej PWSFTviT (1971), gdzie jego mistrzami byli Jerzy Bossak i Kazimierz Karabasz. Pracę zawodową rozpoczął, realizując trzy dokumenty dla Telewizji Polskiej: „Widziane z dołu” (1971, z Marcelem Łozińskim), „Bezdroże” (1972) i „Puste krzesła” (1972, dwa ostatnie z Radosławem Piwowarskim). Nieprzypadkowo w 1973 związał się z Wytwórnią Filmów Dokumentalnych (obecnie: Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych) – kuźnią polskiej szkoły dokumentu, znanej m.in. z filmów, które metaforami osłabiającymi czujność cenzury uderzały w PRL. 
Należę do „pokolenia ’68”, Marzec przeżyłem na studiach i w Warszawie, i w Łodzi – mówi Paweł Kędzierski. Wszyscy chcieliśmy coś przekazać z tamtych czasów. Gdy tylko pojawiła się możliwość zrobienia pierwszego filmu po przyjęciu nas, Marcela Łozińskiego i mnie do WFD, postanowiliśmy, że nakręcimy go wspólnie, i że będzie to film o Marcu. Ujęcie tematu wprost nie przeszłoby przez cenzurę, więc w filmie „Happy End” (1973) pokazaliśmy typowo „Marcową” sytuację: wyrzucanie z pracy młodego inżyniera na zebraniu partyjnym – rozwija myśl reżyser. Dodaje, że jednym z operatorów „Happy Endu” był Stanisław Niedbalski, a film montowała Lidia Zonn. Współpraca z nimi to jak drugi fakultet, spotkanie z czystą sztuką i bezinteresownością – wspomina.

Spośród krótkich dokumentów, które Kędzierski zrealizował w WFD, największy sukces odniósł „Dzień Dziecka” (1981) – studium presji, jakiej poddawane są dzieci z rodzin inteligenckich (Nagroda Główna na MFF Krótkometrażowych w Oberhausen). Paweł Kędzierski brał udział w powstaniu pełnometrażowego dokumentu WFD „Robotnicy 1971: Nic o nas bez nas” (1972, reż. Krzysztof Kieślowski, Tomasz Zygadło). 
Film w naszej wersji został odrzucony z przyczyn politycznych, a na zmiany cenzorskie, z którymi wyemitowała go Telewizja Polska pt. „Gospodarze”, nie godziliśmy się. Wycofaliśmy nazwiska 
– podkreśla.

W twórczości dokumentalnej Pawła wyczuwa się jego przygotowanie polonistyczne. Choćby w filmie, powstałym z moim udziałem jako operatora, „Wszyscy dla wszystkich” (1976), który nawiązuje do wiersza Tuwima – mówi autor zdjęć Jacek Petrycki. 
W Zespole Filmowym X Andrzeja Wajdy Kędzierski zbliżył się do kina fabularnego, reżyserując nowelę w filmie „CDN” (1975) oraz film „Trochę wielkiej miłości” (1976, TV), a także dzieląc się z Agnieszką Holland i Jerzym Domaradzkim reżyserią głośnego filmu o młodzieży „Zdjęcia próbne” (1976). W 1990 został współzałożycielem Studia Filmowego Kronika – w jego ramach funkcjonowała przez szereg lat Polska Kronika Filmowa. Za zrealizowany w Kronice film „Cisza, ciemność” (1999) – o ociemniałych i niesłyszących rzeźbiarzach – otrzymał nagrody na festiwalach w Petersburgu, Sienie i Vila do Conde.

W dokumentach pełno- lub średniometrażowych: „Wybory 89” (1990), „Wybór Polski” (1991), „Jaka Polska” (1996, współreżyseria dwóch ostatnich: Andrzej Piekutowski) i „Zdarzyło się tylko w Polsce” (2011) uchwycił przemiany ustrojowe w naszym kraju. Fabularyzowany dokument „My Cichociemni. Głosy żyjących” (2008) przyniósł mu m.in. Złotą Szablę na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych w Warszawie oraz Platinum Remi na Worldfest Independent Film Festival w Houston.

W SFP Paweł Kędzierski zasiadał w Zarządzie Głównym i przewodniczył Sekcji Filmu Dokumentalnego. Od powstania Studia Munka do dziś pracuję w Radzie Programowej „Pierwszego Dokumentu” – informuje.

Paweł jest ponadto bardzo życzliwy i koleżeński, skory do pomocy, najdalszy od wszelkiej zawiści – chwali przyjaciela Marcel Łoziński. No i wszyscy znamy go z tego, że na poczekaniu wymyśla trafne tytuły filmów swoich i kolegów – dodaje z uśmiechem Jacek Petrycki.

Krzysztof Wodziński
reżyser dźwięku

W swojej karierze zawodowej, która trwała ponad 40 lat, pracował przy ok. 60 filmach i serialach oraz kilkudziesięciu etiudach studenckich. W dorobku ma dzieła tak głośne, jak „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy czy „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.

Krzysztof Wodziński urodził się 28 marca 1938 roku w Pabianicach. Jego matka uważała, że każdy powinien mieć choćby elementarne wykształcenie muzyczne, żeby rozumieć utwory grane np. w filharmonii. Kupiła ośmioletniemu synowi akordeon. To był mój pierwszy bliższy kontakt z muzyką, ze sztuką dźwięku – mówi Wodziński.

Lekcje gry na akordeonie pobierał u nauczyciela muzyki, który wystawił mu dobrą opinię. Wtedy matka, mimo iż czasy były biedne, powojenne, kupiła pianino. Po kilku latach nauki w ognisku muzycznym wróżono Wodzińskiemu karierę pianistyczną. Zrezygnował z niej, doszedłszy – po ukończeniu Państwowego Liceum Muzycznego w Łodzi – do wniosku, że brak mu odporności na stresy związane z koncertowaniem. Doradzono mu, aby wybrał studia zbliżone do muzycznych – na Wydziale Reżyserii Dźwięku Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej (obecnie: Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina) w Warszawie. Został przyjęty za pierwszym razem. Studia (specjalność: fonografia) ukończył w 1962. Pracował jako nauczyciel w Państwowej Wyższej Szkole Baletowej w Poznaniu (1961-1966) i realizator dźwięku w łódzkiej rozgłośni Polskiego Radia (1967-1971). 
O tym, że zostałem pracownikiem kinematografii, przesądził przypadek. Siedzibę Radia oddano do remontu, a mnie przeniesiono do Pałacu Dźwięku, zbudowanego według projektu Jerzego Blaszyńskiego w Wytwórni Filmów Fabularnych przy Łąkowej. Byłem zachwycony standardem technicznym Pałacu i od 1972 związałem się z Wytwórnią na stałe. Wówczas trwały już zdjęcia do „Potopu” Jerzego Hoffmana. Moim pierwszym zadaniem było asystowanie przy tym filmie operatorowi dźwięku Stanisławowi Piotrowskiemu – opowiada Wodziński.

Jako operator dźwięku zadebiutował w duecie z doświadczonym operatorem Wiesławem Ćwiklińskim kultowymi „Dziewczynami do wzięcia” Janusza Kondratiuka (1972, TV). Pierwszym filmem, przy którym pracował samodzielnie był „Palec Boży” Antoniego Krauzego (1972). Po nim przyszły kolejne, zarówno kameralne, np. mój ulubiony „Jak to się robi” Andrzeja Kondratiuka (1973), „Drzwi w murze” Stanisława Różewicza (1973), „Wizja lokalna 1901” Filipa Bajona (1980), jak i superprodukcje, m.in. „Ziemia obiecana” (1974), „Ogniem i mieczem”(1999) – wylicza Krzysztof Wodziński. Przy pierwszej z nich dzielił się obowiązkami z Leszkiem Wronko, przy drugiej – z Piotrem Knopem. W „Ziemi obiecanej”, podobnie jak w „Potopie”, zetknął się z udźwiękowieniem stereofonicznym kopii 70mm. W „Ogniem i mieczem”, nominowanym za dźwięk do Orła – Polskiej Nagrody Filmowej, z formatem Dolby Digital.

W dorobku Wodzińskiego są też znane seriale, takie jak „Przyłbice i kaptury” Marka Piestraka (1985) czy „Pogranicze w ogniu” Andrzeja Konica (1988-1991). Zawsze kierowałem się zasadą, że ilekroć przystępowałem do pracy przy filmie, tylekroć traktowałem ją tak, jakby miała okazać się najlepiej wykonaną w mojej karierze. Od pierwszego klapsa na planie po ostatnią poprawkę przed kolaudacją pracowałem na najwyższych obrotach – wyznaje Wodziński. To prawda – potwierdza reżyser Marek Piestrak, który pracował z Wodzińskim m.in. przy horrorach „Wilczyca” (1982) i „Powrót wilczycy” (1990). 
Krzysztof starannie przygotowuje się do każdego filmu. Na planie idzie na rękę reżyserowi i autorowi zdjęć, nie utrudniając rozstawieniem mikrofonów inscenizacji i pracy kamery. W postprodukcji bardzo dba o właściwy balans głośności dialogów, muzyki i efektów. Słowem: na każdym etapie dąży do najlepszych rezultatów artystycznych i technicznych, pamiętając, że oprócz niego przy filmie pracują także inni twórcy – tłumaczy Piestrak.

Krzysztof Wodziński szereg lat prowadził zajęcia w Szkole Filmowej w Łodzi. Był operatorem dźwięku etiud studenckich lub filmów dyplomowych, m.in. Jana Hryniaka, Artura Urbańskiego, Grega Zglińskiego. 
Bardzo miło wspominam czas spędzony w WFF i Szkole. I ludzi, których spotkałem na swojej zawodowej drodze. Dzięki mojej pracy miałem piękne życie – podsumowuje Krzysztof Wodziński.

 

Ryszard Kirejczyk
Nagroda Specjalna

 Twórca ok. 30 krótkich i kilku pełnometrażowych filmów dokumentalnych, związany wiele lat z WFD (obecnie: WFDiF) w Warszawie. Współzałożyciel Studia Filmowego Kronika. Wyróżnił się aktywną działalnością dla środowiska filmowego.

Dyrektorem ZAPA był 22 lata. Pod kierownictwem Ryszarda Kirejczyka ta organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi walnie przyczyniła się do poprawy sytuacji materialnej polskich filmowców i zyskała międzynarodowe uznanie.

Ryszard Kirejczyk urodził się 12 stycznia 1944 roku w Jeziorach koło Grodna. Być może już od dzieciństwa film był jego przeznaczeniem, gdyż w warszawskim domu, w którym je spędził (przy ulicy Belgijskiej) mieszkali wybitni ludzie kina: prof. Jerzy Toeplitz, Władysław Forbert, Ludwik Perski i Karol Szczeciński, zaś w garażu stało auto Aleksandra Forda.

W 1967 Ryszard Kirejczyk ukończył studia na Wydziale Prawa UW. Wtedy absolwentów wyższych uczelni obowiązywały jeszcze nakazy pracy, więc Kirejczyk, chcąc uniknąć zatrudnienia tam, gdzie nie było mu po drodze, zaczął studiować drugi fakultet: handel zagraniczny w Szkole Głównej Planowania i Statystyki (obecnie: Szkoła Główna Handlowa). Pod koniec tych studiów otrzymał propozycję objęcia stanowiska zwanego współpracą produkcyjną – przy realizacji II części „W pustyni i w puszczy” Władysława Ślesickiego (1973). Film był realizowany także za granicą, na planie potrzebowano tłumacza, a Kirejczyk władał językiem angielskim. Tak zaczęła się moja przygoda z kinem – wspomina.

Był II kierownikiem produkcji m.in. głośnego „Zapisu zbrodni” Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego (1974). Kierownikiem produkcji został już w kilka lat po debiucie u Ślesickiego. W tej roli sprostał wyzwaniom, jakie stawiała przed nim realizacja „Akcji pod Arsenałem” Jana Łomnickiego (1977) – wojennego filmu akcji, „Biletu powrotnego” Ewy i Czesława Petelskich (1978), który częściowo powstawał w USA, czy „Gwiazd porannych” Henryka Bielskiego (1979) – kręconych w pamiętnej zimie stulecia. Trudne lata 1980-1989 spędził, pracując w polskim oddziale amerykańskiej firmy Copernicus Society of America, zajmującym się produkcją filmów oświatowych dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które promowały kulturę polską. Po 1989 przestawił się na działalność gospodarczą – handlową. Dla Stowarzyszenia Filmowców Polskich nastał czas próby. Nie było już potrzebne do walki z władzą o swobody twórcze, bo przestała istnieć cenzura. Nie wszyscy twórcy rozumieli, że wolność wypowiedzi to za mało do utrzymania się na komercyjnym rynku filmowym. 
Do kinematografii i zawodu prawniczego wróciłem w połowie lat 90. za sprawą jednego z nich: Jacka Bromskiego, który zaangażował się w prace nad wdrożeniem ustawy o prawie autorskim, uchwalonej w 1994. Działania te na nowo zaktywizowały SFP, bo twórcy zobaczyli, że ono wciąż o nich walczy, tyle że tym razem o tantiemy – mówi Kirejczyk. Jestem na emeryturze. Służbowo nic już nie wiąże mnie z SFP, więc nie będę posądzony o wystawianie laurki prezesowi Bromskiemu, jeśli powiem, że uchwalenie ustawy o prawie autorskim i jej korzystna nowelizacja w 2000 jest w dużej mierze jego zasługą. Podobnie jak ustawa o kinematografii z 2005. To prezes wpadł na pomysł, by jej projekt zmienić z rządowego na poselski, czym powstrzymał destrukcyjne działanie ministerstwa finansów. Oczywiście wiele innych osób też pomagało – dodaje.

W celu dalszego polepszenia interesów twórców, w 1995 utworzono w ramach SFP organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi – Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA). Ryszard Kirejczyk stanął na jego czele i kierował nim 22 lata. 

Zaczynaliśmy od zera, ucząc się od kolegów z zagranicy, zwłaszcza francuskich, a dziś ZAPA uchodzi za największą i najsprawniej działającą tego typu organizację na rynku audiowizualnym w Europie Środkowo-Wschodniej, co jest zauważane i doceniane w świecie. Osiągnęła znaczący przychód rzędu 150 mln zł. Tylko w latach 1999-2002 wypłacone tantiemy zwiększyły się pięciokrotnie. ZAPA zrzesza wszystkich polskich reżyserów, operatorów obrazu, operatorów dźwięku, scenografów, dekoratorów wnętrz, kostiumografów, montażystów i większość scenarzystów. Obecnie reprezentuje blisko 4,5 tys. twórców i ich spadkobierców oraz ponad 550 krajowych producentów – wylicza z dumą Ryszard Kirejczyk.

informacja prasowa

Cyfrowa premiera "Partity" Witolda Lutosławskiego I NFM Orkiestra Kameralna Leopoldinum pod dyrekcją Richarda Tognettiego

13 listopada 2026 roku miała miejsce cyfrowa premiera "Partity" Witolda Lutosławskiego, nagranej przez NFM Orkiestrę Kameralną Leo...

Popularne posty