"Biedermeier" w Muzeum Narodowym w Szczecinie

9 lutego 2018 roku zostanie otwarta wystawa "Biedermeier" w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Ekspozycja została przygotowana we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie. Jest próbą charakterystyki mieszczańskiej obyczajowości i kultury życia codziennego epoki ponapoleońskiej.

(fragment) Talerz z królikiem wśród kwiatów, Cesarska Manufaktura Porcelany, Josef Nigg, 1815,
Muzeum Narodowe w Warszawie

Od "poczciwego Meiera do "udomowionego romantyzmu"

Ferdinand Georg Waldmüller, Adopcja, 1847, olej, deska; 62,5 × 79, Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Biedermeier, pierwotnie zabarwiony ironią i humorem niemiecki termin (bieder – poczciwy, zacny oraz Meier – popularne niemieckie nazwisko), będący synonimem naiwności, konserwatyzmu, staromodnego gustu, także zacofania i ciasnoty umysłowej, wszedł do słownika historii sztuki pod koniec XIX wieku jako nazwa stylu panującego w pierwszej połowie stulecia, przede wszystkim w sztukach użytkowych. Charakteryzuje się prostotą, kunsztem i solidnością wykonania, szlachetnością użytych materiałów, służącą wygodzie funkcjonalnością. Z czasem znaczenie słowa uległo poszerzeniu, stało się ono określeniem środkowoeuropejskiej szeroko rozumianej kultury mieszczańskiej – zjawisk obecnych nie tylko w sztukach użytkowych, ale także w malarstwie, rysunku, grafice, literaturze czy też muzyce. Dzisiaj biedermeier, postrzegany jako „udomowiony romantyzm”, jest wieloznacznym pojęciem opisującym epokę pierwszej połowy XIX stulecia w Europie Środkowej, której umowne granice chronologiczne wyznaczają ważne europejskie wydarzenia historyczne: kongres wiedeński w 1815 roku oraz Wiosna Ludów w 1848 roku.

Refleksja nad społeczną i narodową tożsamością biedermeieru

Biedermeier wnetrze

Przygotowana przez Muzeum Narodowe w Warszawie we współpracy z Muzeum Narodowym w Szczecinie wystawa to próba charakterystyki mieszczańskiej obyczajowości i kultury życia codziennego epoki ponapoleońskiej. Prowokuje do namysłu nad narodową oraz społeczną tożsamością biedermeieru – czy jest to nowoczesny nurt naznaczony wpływami Berlina, Monachium i Wiednia, odzwierciedlający wzrastającą rolę klasy średniej, miejskiej inteligencji, a na ziemiach polskich również ziemiaństwa, czy też naiwny, sielankowy rodzaj mieszczańskiej idylli. Ekspozycja stanowi więc zaproszenie zarówno do rewizji popularnych wyobrażeń o mieszczańskości, jak i refleksji nad trwałością środkowoeuropejskich i polskich tradycji oraz dziedzictwa mieszczańskiej kultury artystycznej egzemplifikowanej przez zabytki rzemiosła artystycznego sprzed blisko dwóch stuleci.

Co zobaczymy na wystawie?

Wystawa, na którą składają się obrazy, ryciny, meble, porcelana, szkło, złotnictwo, ubiory, akcesoria mody, zabawki i bibeloty, jest pierwszym tak wszechstronnym pokazem biedermeieru w Polsce, najpierw zaprezentowanym w Warszawie, a obecnie – w nieco zmodyfikowanej wersji, uwzględniającej w większym stopniu dzieła o pomorskim rodowodzie – w Muzeum Narodowym w Szczecinie. 

Lalka, Turyngia, fabryka Andreasa Voita, ok. 1840

Blisko 400 muzealiów obejmuje zarówno zabytki sztuki niemieckiej, obok berlińskich, monachijskich czy wiedeńskich, również te ze Śląska czy należącego wówczas do Królestwa Prus Pomorza, jak i przede wszystkim obiekty z terenów Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Poznańskiego, Galicji oraz Wileńszczyzny. 

Fortepian żyrafa, wytwórnia fortepianów Fryderyka Buchholtza,
Warszawa, ok.1820,

Zgromadzone w Szczecinie dzieła pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie , w Poznaniu, w Gdańsku, w Krakowie,Wrocławiu, a także Muzeum Narodowego w Szczecinie. Ponadto dwu polskich rezydencji królewskich – Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oraz Zamku Królewskiego na Wawelu, Muzeum Zamkowego w Pszczynie, Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze, Muzeum Okręgowego w Koninie, a także z kilku kolekcji prywatnych oraz Urzędu Miejskiego w Trzebiatowie.

Od życia domowego do małej ojczyzny

Szczecińska odsłona, podobnie jak pierwotna warszawska wersja, została zakomponowana problemowo – składa się z czterech ściśle korespondujących ze sobą części. 

Portret-dziecka Karola Schweikarta, Muzeum Narodowe Warszawa

Mała stabilizacja zacnych Biedermeierów 

Społeczeństwo – rodzina – artysta prezentuje galerię bohaterów epoki, podkreślając rytm ich życia codziennego, prywatnych przyjemności, odpoczynku, towarzyskich spotkań, wspólnego muzykowania czy wykonywanych w domowym zaciszu robótek ręcznych. W przestrzeni zatytułowanej "W świecie dziecka". Rozrywka i edukacja wydobyta została nowa rola dzieci jako istotnych uczestników i odbiorców kultury. 

Ojczyzna, region, „Mała ojczyzna” to tytuł kolejnej sekcji, odnoszący się do tożsamości lokalnej i narodowej, regionalizmu, patriotyzmu, podróżowania, uzdrowiskowej turystyki i rekreacji. 

Wreszcie ostatnia część, Biedermeier jako projekt estetyczny, zaplanowana została jako swoisty magazyn mebli, sreber, ceramiki, szkła, ubiorów, akcesoriów mody, przedmiotów użytku domowego – różnorodnych typów obiektów, wzorów, fasonów, rozwiązań technicznych i technologicznych, stosowanych w najważniejszych centrach produkcji meblarskiej, hutach szkła, manufakturach tkanin, warsztatach złotniczych. Dopełnieniem przeglądu rozmaitych form wzornictwa są wpisane w przestrzeń ekspozycji zaaranżowane wnętrza salonów biedermeierowskich. 

porcelana

Co należy wiedzieć o sztuce biedermeieru - katalog i pamiętnik z wystawy

Wystawie, obok pamiątkowych gadżetów i druków ulotnych, towarzyszy wydany przez Muzeum Narodowe w Warszawie obszerny, bogato ilustrowany katalog pod redakcją Anny Kozak i Agnieszki Rosales Rodriguez. Z okazji finisażu wystawy w Muzeum Narodowym w Szczecinie ukaże się – pomyślany jako pamiętnik z wystawy – niewielki tom studiów poświęconych sztuce biedermeieru, przygotowany przez szczecińskie muzeum pod redakcją Dariusza Kacprzaka. 

spot promocyjny wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie

Oprac. Dariusz Kacprzak, Anna Kozak, Agnieszka Rosales Rodriguez
(informacja prasowa, śródtytuły i podkreślenia moje)
...................................................................................................................................................................

"Biedermeier"
Muzeum Narodowe w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3

otwarcie wystawy: 9 lutego 2018, godzina 18.00
wystawa czynna: do 15 kwietnia 2018

kuratorzy: dr Anna Kozak, dr Agnieszka Rosales Rodriguez, dr Dariusz Kacprzak 
współpraca kuratorska: dr Beata Małgorzata Wolska

organizatorzy: Muzeum Narodowe w Szczecinie we współpracy z Muzeum Narodowe w Warszawie 

"Splendor i finezja. Duch i materia w sztuce Korei" w Muzeum Narodowym w Warszawie

Od 11 października 2019 roku będzie można podziwiać w Muzeum Narodowym w Warszawie wielką ekspozycję sztuki koreańskiej. Wystawa ma uczcić trzydziestolecie nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Korei.

Siedzący Awalokiteśwara (dynastia Goryeo, 918–1392) © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie, przygotowywana we współpracy z Koreańskim Muzeum Narodowym w Seulu, będzie największą z dotychczasowych prezentacją sztuki koreańskiej w Polsce. Ekspozycja, mająca uczcić trzydziestolecie nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Korei, jest odpowiedzią na zorganizowaną w Seulu w 2015 roku wystawę Sztuka polska: niezłomny duch. Ogromna popularność tego pokazu, który dla koreańskiej publiczności był pierwszą okazją do spotkania z Polską i jej kulturą, to dowód na wzajemną fascynację między odległymi geograficznie, ale zaskakująco podobnymi pod względem historii i doświadczeń krajami.

Biało-niebieski wazon dekorowany motywem smoka wśród chmur (dynastia Joseon, 1392–1897) © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Na warszawskiej wystawie zaprezentowane zostaną zabytki z różnych epok – od czasów prehistorycznych aż po schyłek panowania dynastii Joseon (1392–1897). Buddyjskie rzeźby, malarstwo zwojowe, kunsztowna ceramika i wyszukane tkaniny, a także wyroby z metalu, laki i kamienia pozwolą zwiedzającym doświadczyć bogactwa tradycji artystycznych Korei oraz dalekowschodniego piękna.

W pierwszej części znajdą się najstarsze zachowane na Półwyspie Koreańskim obiekty (780 000–130 000 p.n.e., po okres Samhan, ok. 300 r. n.e.). Na szczególną uwagę zasługują narzędzia rytualne symbolizujące władzę klas rządzących – wykonane z brązu figurki, lustra i broń oraz nefrytowa biżuteria.

Para zwojów z motywami kwiatów i motyli, przypisywana Nam Gyeu (dynastia Joseon, 1392–1897)
© Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Druga część wystawy obejmie zabytki z okresu Trzech Królestw (ok. 57 r. p.n.e. – 676 r. n.e.), niezwykle ważnego dla kształtowania się kultury i sztuki koreańskiej. Zaprezentowane zostaną m.in. obiekty wydobyte z królewskich grobowców Silli: złote ozdoby, ceramika, broń i elementy końskich uprzęży, stanowiące dowód splendoru i potęgi starożytnych koreańskich władców.

Korona dekorowana złotymi i nefrytowymi zdobieniami (królestwo Silla) © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Trzecia część ekspozycji będzie poświęcona kulturze Zjednoczonej Silli (676–935), pierwszego królestwa panującego na całym Półwyspie Koreańskim. To okres ożywionych kontaktów z innymi państwami, przede wszystkim z Chinami i Japonią, a także utrwalenia się buddyzmu jako oficjalnej religii. Wszystko to miało swe odzwierciedlenie w sztuce: na wystawie będzie można podziwiać między innymi posągi Buddy, a także ceramikę inspirowaną sztuką chińską.

Stojący Budda ze złoconego brązu (Zjednoczone Silla) © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

W części czwartej znajdą się przykłady sztuki z czasów dynastii Goryeo (918–1392), od której współczesna Korea wzięła swoją nazwę. Powstawały wówczas słynne seladony, najbardziej znane przykłady koreańskiej ceramiki, będące do dziś świadectwem niedościgłej maestrii rzemieślników, a także ich niezwykłej wrażliwości na kolor i ornament.

Płytka dekorowana motywem feniksa (królestwo Baekje, I–VII w.) © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Dzwon buddyjski (dynastia Goryeo, 918–1392) © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

 

Ostatnia część wystawy będzie poświęcona ponad pięćsetletniej historii i kulturze dynastii Joseon (1392–1897), najdłużej rządzącej dynastii w historii wschodniej Azji, mającej ogromny wpływ na kształtowanie się współczesnej kultury koreańskiej. Prezentowane będą symbole władzy królewskiej, świadczące o rozbudowanym dworskim rytuale: naczynia rytualne, stroje, zwoje dokumentujące ceremonie i obrzędy, a także liczne obiekty związane z życiem i działalnością koreańskich uczonych urzędników: wyposażenie pracowni, meble, przybory do pisania oraz zwoje malarskie i kaligraficzne. Uzupełnieniem tej części będzie również pokaz różnorodnych wyrobów ceramicznych, w tym słynnej śnieżnobiałej porcelany, oraz wspaniałe przykłady laki inkrustowanej masą perłową.

Portret królewskiego urzędnika Yi Seong-wona (dynastia Joseon, XVIII w.)
 © Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Wszystkie eksponaty pochodzą z Koreańskiego Muzeum Narodowego w Seulu, najbogatszego zbioru zabytków z tamtego obszaru. Wystawa pokaże inne oblicze Korei – dotychczas kojarzonej w Polsce z najnowszą technologią i kulturą popularną – jako kraju o sięgającej starożytności tradycji i zachwycającej sztuce. Będzie to wyjątkowe wydarzenie zarówno w historii Muzeum Narodowego w Warszawie, jak i stosunków kulturalnych między naszymi krajami.

Przyjęcie urodzinowe dla królowej matki Sunwon (dynastia Joseon, XIX w.)
© Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Kuratorki ze strony polskiej: Joanna Bojarska-Cieślik, współpraca dr Magdalena Pinker, Joanna Popkowska.

Seladonowy dzban w kształcie pędu bambusa (dynastia Goryeo, 918–1392)
© Koreańskie Muzeum Narodowe w Seulu

Splendor i finezja. Duch i materia w sztuce Korei
11 października 2019 – 12 stycznia 2020 

informacja prasowa

Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918 - nowa wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Wystawa organizowana na cześć 100-lecia odzyskania Niepodległości. Jej głównym założeniem jest skonfrontowanie przedstawień wydarzeń historycznych i politycznych – z przemianami polskiej sztuki na progu Niepodległości.

Jacek Malczewski, Portret Piłsudskiego w stroju brygadiera, 1916, olej, płótno,
Muzeum Narodowe w Warszawie

W zbiorowej pamięci Polaków obraz dramatycznych wydarzeń, w wyniku których Polska odzyskała niepodległość, jest niewyraźny, zatarty, w najlepszym razie zbudowany z wyobrażeń powstałych w kręgu sztuki legionowej, wokół postaci „ojców niepodległości” – Józefa Piłsudskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Romana Dmowskiego – oraz ze starych fotografii i kronik filmowych. Naszą intencją jest przybliżenie obrazu tego chaotycznego, nieoczywistego i bolesnego okresu poprzez powstałe w tamtym czasie (i nieco później) dzieła sztuki.

Jacek Malczewski, Hamlet polski – Portret Aleksandra Wielopolskiego, 1903, olej, płótno,
Muzeum Narodowe w Warszawie

Zaprezentujemy widzom sztukę na ziemiach polskich tuż przed odzyskaniem niepodległości – poprzez dzieła Jacka Malczewskiego, Zofii Stryjeńskiej, Tadeusza Makowskiego, Witolda Wojtkiewicza i dziesiątków innych artystów zamieszkałych na ziemiach polskich i poza nimi. Ukazana zostanie walka o niepodległość Polski, jej głowni aktorzy, uwiecznieni na obrazach i w portretach Wojciecha Kossaka, Stanisława Fabjańskiego, Władysława Wankie, Leopolda Gottlieba, Leona Wyczółkowskiego – a także udział polskich artystów w działaniach wojennych i oddany przez nich obraz wojny i walki o niepodległość.

Wojciech Kossak, Szarża ułanów, Muzeum Narodowe Warszawa, fot. Krzysztof  Wilczyński

Osobną część wystawy poświęcimy wojnie polsko-bolszewickiej i jej obrazowi w sztuce i grafice propagandowej. Silnie zarysowane na wystawie będą wątki legionowe, postać J. Piłsudskiego, a także motywy batalistyczne – na zamknięcie zaś powstanie Sejmu w 1919 roku. Przedstawionym kilkuset obrazom, rzeźbom, grafikom sekundować będą wybrane fotografie i prezentacje multimedialne.

Jan Rembowski, Powrót Tobiasza, 1919, akwarela, kredka, pastel,
Muzeum Narodowe w Warszawie

Wątkom niepodległościowym i patriotycznym towarzyszyć będzie  prezentacja nowych, dynamicznie rozwijających się tendencji artystycznych, które również będą w przyszłości kształtowały nowoczesne oblicze odrodzonej Rzeczypospolitej.

Zofia Stryjeńska, Ukazanie się Apostołom, z cyklu „Pascha”, 1918, gwasz, papier naklejony na tekturę,
Muzeum Narodowe w Warszawie

Na wystawie znajdą się też prace artystów współczesnych, stanowiące rodzaj interwencji w zespoły dzieł dawniejszych – fragmenty Wesela Andrzeja Wajdy, rejestracja spektaklu Tadeusza Kantora Wielopole, Wielopole oraz realizacje Piotra Uklańskiego i Przemka Trusta Truścińskiego.

Władysław Skoczylas, Janosika imię nigdy nie zaginie, z teki „Podhalańskiej”, 1914, drzeworyt, papier,
Muzeum Narodowe w Warszawie

Zostanie wydany katalog zawierający wszystkie wystawione prace oraz teksty wprowadzające do prezentowanej problematyki.

Kurator wystawy: dr Piotr Rypson

Ekspozycja potrwa od 26 października 2018 do 17 marca 2019.

Wystawa w ramach cyklu 3 x Niepodległa w Muzeum Narodowym w Warszawie
Patronat Narodowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości
Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022
 Patronat honorowy Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

informacja prasowa, fot. Krzysztof  Wilczyński

Cranach. Natura i sacrum w Muzeum Narodowym w Warszawie

Od 17 grudnia 2021 r. do 27 lutego Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na wystawę "Cranach. Natura i sacrum". Zostaną na niej zaprezentowane dzieła Lucasa Cranacha Starszego, a także ryciny czołowych niemieckich artystów epoki: Albrechta Dürera, Lucasa Cranacha Starszego, Albrechta Altdorfera, Augustina Hirschvogla, a także rysunki z kręgu tzw. szkoły naddunajskiej. Obrazy Cranacha odczytać można nie tylko jako opowieść o kluczowych wydarzeniach w historii zbawienia,  ale także jako refleksję o naturze stworzenia.

1. Lucas Cranach st., Madonna pod jodłami, ok. 1510, Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu

Lucas Cranach Starszy (1472–1553) należy do czołowych artystów niemieckiego renesansu. Utalentowany malarz i rytownik, wprawny projektant i wydawca ilustracji drzeworytniczych rozwinął swą karierę dzięki stanowisku malarza na dworze książąt saskich w Wittenberdze. Zasłużył też niewątpliwie na miano pierwszego artysty reformacji. Z jego warsztatu wyszły dzieła o fundamentalnym znaczeniu dla nowej konfesji – zarówno z uwagi na ich ikonografię, jak i wymiar propagandowy. 

Na wystawie pokażemy "Madonnę pod jodłami" ze zbiorów Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu oraz "Adama i Ewę" z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie – dwa najważniejsze obrazy Cranacha znajdujące się w Polsce. Powstały w tym samym czasie, ok. 1510 roku, kiedy pracownia artysty znajdowała się na zamku w Wittenberdze, a on sam realizował głównie zamówienia dworu Fryderyka Mądrego, księcia saskiego.

5. Lucas Cranach st., Adam i Ewa, ok. 1510, Muzeum Narodowe w Warszawie

Spotkanie dwóch obrazów Cranacha jest okazją do ukazania przemian zachodzących w ikonografii sztuki XV i początku XVI wieku. W tym okresie ulegały przekształceniom nie tylko ujęcia najważniejszych tematów religijnych, lecz także sposoby przedstawiania przyrody. Wyzwaniem dla artystów stało się scalenie sacrum i natury w taki sposób, by ich dzieła z jednej strony nawiązywały do tradycyjnej symboliki, z drugiej zaś odzwierciedlały nowe humanistyczne tendencje. W tym kontekście oba obrazy Cranacha odczytać można nie tylko jako opowieść o kluczowych wydarzeniach w historii zbawienia, rozwijającej się od grzechu pierworodnego pierwszych rodziców po odkupienie dokonane za pośrednictwem Marii, nowej Ewy, ale także jako refleksję o naturze stworzenia.

Albrecht Dürer (1471–1528), Adam i Ewa, 1504, Muzeum Narodowe w Warszawie

W propagowaniu nowych koncepcji artystycznych i ikonograficznych ogromną rolę odegrała grafika. Na wystawie eksponowane będą ryciny czołowych niemieckich artystów epoki: Albrechta Dürera, Lucasa Cranacha Starszego, Albrechta Altdorfera, Augustina Hirschvogla, a także rysunki z kręgu tzw. szkoły naddunajskiej. Pozwolą one prześledzić ówczesne formuły obrazowania, stawiające wielokrotnie pytanie o granice między sacrum i profanum, jak również przyjrzeć się zagadnieniom związanym z praktyką warsztatową czy wreszcie poznać oczekiwania zleceniodawców wywodzących się często z kręgów elit dworskich.

Lucas Cranach starszy (1472–1553) Męczeństwo św. Erazma, 1506, Muzeum Narodowe w Warszawie

Madonna pod jodłami może stać się również impulsem do rozważań o kolekcjonerstwie sztuki u progu XVI wieku. Obraz został przywieziony do Wrocławia z Wittenbergi w przełomowym roku 1517, wyznaczającym początek burzliwego okresu reformacji. Nowy właściciel, biskup Jan V Thurzon (1464–1466 – 1520) przekazał go do wrocławskiej katedry, gdzie w kaplicy św. Jana Ewangelisty znajdował się aż do 1947 roku. Skradziony tuż po wojnie, został odzyskany w 2012 roku i od tego czasu przechowywany jest w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu.

Kuratorzy: Piotr Borusowski, Aleksandra Janiszewska-Cardone, Joanna Sikorska

Cranach. Natura i sacrum

Muzeum Narodowe w Warszawie

17 grudnia 2021 – 27 lutego 2022

informacja prasowa

Artystka. Anna Bilińska 1854–1893 - wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Od 26 czerwca do 10 października 2021 roku Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na wystawę prac Anny Bilińskiej. Celem wystawy jest prezentacja możliwie najszerszego wyboru prac malarskich i rysunkowych artystki. Głównym wątkiem wystawy jest artystyczna kariera Bilińskiej, wiodąca od pierwszych prób malarskich w Warszawie poprzez naukę w paryskiej Académie Julian ku udziałowi w międzynarodowych wystawach sztuki. 

Anna Bilińska, Autoportret niedokończony,
1892 olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893) to pierwsza polska artystka, która osiągnęła międzynarodową sławę. Jej twórczość była prezentowana na najważniejszych europejskich wystawach i doceniania przez krytyków sztuki z wielu krajów. Także dziś obrazy i fascynujące losy malarki wzbudzają duże zainteresowanie publiczności, a wiele dzieł Bilińskiej trafiło do kanonu polskiej sztuki. Jednak całokształt twórczości i biografia artystki wciąż czekają na opracowanie.

Celem wystawy jest prezentacja możliwie najszerszego wyboru prac malarskich i rysunkowych Bilińskiej (w tym dzieł do tej pory nieznanych), pochodzących z polskich i zagranicznych muzeów oraz kolekcji prywatnych. Głównym wątkiem wystawy jest artystyczna kariera Bilińskiej, wiodąca od pierwszych prób malarskich w Warszawie poprzez naukę w paryskiej Académie Julian ku udziałowi w międzynarodowych wystawach sztuki. 

 

Anna Bilińska, Portret młodej kobiety z różą w ręku,
1892, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

Prezentacja porusza zagadnienia natury artystycznej, takie jak akademizm w twórczości Bilińskiej, portret jako preferowany przez nią temat malarski czy technika pastelu, w której wypowiadała się równie często jak w malarstwie olejnym. Inne kwestie, które podejmujemy w ramach ekspozycji, to samoświadomość artystki i jej widzenie pozycji twórcy w świecie, wyrażające się m.in. w kreowaniu własnego wizerunku w autoportretach. Niezwykle interesujące są również wątki biograficzne: pokonywanie przez malarkę materialnych i osobistych trudności na drodze do zawodowego sukcesu czy jej relacje towarzyskie i uczuciowe. Twórczości Bilińskiej nie sposób przedstawić bez zarysowania ograniczeń, jakich w XIX wieku doświadczały kobiety w ramach instytucji sztuki i kształcenia artystycznego oraz ze względu na normy i oczekiwania społeczne.

 

  Anna Bilińska, Portret własny, 1887 olej, płótno, Muzeum Narodowe w Krakowie,
Pracownia Fotograficzna Muzeum Narodowego w Krakowie

Ekspozycji towarzyszą bogaty program wydarzeń, projekt realizowany we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych, którego wynikiem będzie stworzenie muralu inspirowanego twórczością Bilińskiej w sąsiedztwie Muzeum oraz katalog prac istniejących i zaginionych  Anny Bilińskiej, poprzedzony kalendarium oraz esejami interpretacyjnymi i dwujęzyczny przewodnik po wystawie. 

Kuratorki: dr Agnieszka Bagińska, Renata Higersberger

materiały prasowe Muzeum Narodowego w Warszawie

Wielka wystawa Józefa Chełmońskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie!

27 września 2024 w Muzeum Narodowym w Warszawie zostanie otwarta wystawa obrazów Józefa Chełmońskiego. Ekspozycja stanowi zwieńczenie projektu badawczego realizowanego wspólnie przez Muzea Narodowe w Warszawie, Poznaniu i Krakowie. Będzie jej towarzyszył pełny katalog dzieł malarskich Józefa Chełmońskiego. Wystawa potrwa do 26 stycznia 2025 roku.

W historii sztuki polskiej Józef Chełmoński należy do najwyżej cenionych malarzy, a jego twórczość zajmuje miejsce szczególne. Wykreowane przez niego wizje natury, widoki wsi i sceny z życia jej mieszkańców od przeszło stu lat są uznawane za kwintesencję „polskości” w malarstwie XIX i początku XX wieku. Chełmoński, romantyk, obdarzony żywiołowym temperamentem, ogromną siłą witalną i poczuciem humoru, tworzył w sposób instynktowny i intuicyjny, niezależny od jakichkolwiek założeń programowych. Odznaczał się znakomitym zmysłem obserwacji i zdolnością zapamiętywania najbardziej ulotnych wrażeń, które następnie utrwalał na płótnie.

Józef Chełmoński, Autoportret, 1902, Muzeum Narodowe w Warszawie

Układ wystawy będzie odzwierciedlał najważniejsze dziedziny malarskich zainteresowań Chełmońskiego: ukaże go jako kronikarza codziennego życia wsi, artystę zafascynowanego końmi, ich urodą, charakterem, żywiołową dynamiką ruchu, wreszcie jako wrażliwego obserwatora natury, dostrzegającego także duchowy, religijno-mistyczny wymiar jej bytu. Tak zaprojektowana ekspozycja stworzy okazję do nowego, krytycznego spojrzenia na malarstwo Chełmońskiego.

Wystawa stanowi zwieńczenie projektu badawczego realizowanego wspólnie przez Muzea Narodowe w Warszawie, Poznaniu i Krakowie. Będzie jej towarzyszył pełny katalog dzieł malarskich Józefa Chełmońskiego.

Kuratorzy: Ewa Micke-Broniarek, Wojciech Głowacki

Projekt CHEŁMOŃSKI realizowany w latach 2022–2025 przez Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Poznaniu i Muzeum Narodowe w Krakowie 

Józef Chełmoński, Kuropatwy, 1891, Muzeum Narodowe w Warszawie

PROGRAM WYDARZEŃ TOWARZYSZĄCYCH WYSTAWIE

DOROŚLI i MŁODZIEŻ

OPROWADZANIA KURATORSKIE

6 października, 24 listopada 2024, 19 stycznia 2025 / niedziela / 18.15

Zwiedzanie wystawy z jej twórcami, Ewą Micke-Broniarek i Wojciechem Głowackim. Kuratorzy przybliżą założenia ekspozycji oraz opowiedzą o kluczowych dziełach i wątkach w twórczości Józefa Chełmońskiego.

zbiórka w Holu Głównym / bilety w cenie 40 zł i 25 zł dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego wydarzenie / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min

OPROWADZANIA NIEDZIELNE

29 września; 6, 13, 20 i 27 października; 3, 10, 17 i 24 listopada; 1, 8, 15, 22 i 29 grudnia 2024; 5, 12 i 19 stycznia 2025 / niedziela / 11.00, 13.00 i 15.00

W każdą niedzielę zapraszamy na zwiedzanie z przewodniczkami i przewodnikami z Działu Edukacji. Wspólnie przemierzymy wystawę, poznając życiorys artysty, najważniejsze wątki występujące w jego twórczości oraz stosowane przez Chełmońskiego metody pracy.

zbiórka w Holu Głównym / bilety 40 zł i 25 zł dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego wydarzenie / liczba miejsc ograniczona / przed oprowadzaniem prosimy o pobranie zestawów słuchawkowych w Informacji / ok. 80 min

SPOTKANIA TEMATYCZNE NA WYSTAWIE

26 października, 23 listopada 2024, 11 stycznia 2025 / sobota / 11.00

Rysunek to żelazo – szkicowniki Józefa Chełmońskiego / Małgorzata Heymer

Na kartach swoich szkicowników Chełmoński notował postaci, zwierzęta i krajobrazy, słowem, wszystkie interesujące go motywy. Wiele z nich umieszczał następnie na swoich obrazach. Spontaniczne, często wielokrotnie powtarzające ten sam motyw rysunki dają wyjątkową okazję wglądu w metody pracy Chełmońskiego. Ze względów konserwatorskich pokazywane na wystawie dzieła na papierze będą regularnie wymieniane. Każdej z odsłon towarzyszyć będzie oprowadzanie z Małgorzatą Heymer, kustoszką badającą rysunki Chełmońskiego w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW.

zbiórka w Holu Głównym / bilety 40 zł i 25 zł dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego wydarzenie / liczba miejsc ograniczona / przed oprowadzaniem prosimy o pobranie zestawów słuchawkowych w Informacji / ok. 80 min

 SPOTKANIA WIELOZMYSŁOWE DLA SENIORÓW

19, 26 listopada / wtorek / 14.30

Świat przyrody Józefa Chełmońskiego / Marcin Matuszewski, Barbara Tichy

Józef Chełmoński był bardzo uważnym obserwatorem i dokumentalistą świata XIX-wiecznej przyrody. Jego imaginarium, pełne koni, ptaków, łąk i przepastnych lasów, do dziś zachwyca na płótnach, uznawanych do dziś za arcydzieła polskiej sztuki. Na obrazy Józefa Chełmońskiego spojrzymy jednak z nowej perspektywy – uruchamiając różne zmysły. Spróbujemy rozpoznać brzmi klangor żurawi i zapach leśnych wykrotów i mokradeł. Zastanowimy się jakie dźwięki otaczają karczmę pełną muzyki i tańca.

zbiórka w Holu Głównym / bilety 40 zł i 25 zł dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego wydarzenie / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min

 

WYKŁADY CZWARTKOWE

3, 10, 17 października; 7, 14, 21 listopada; 5 i 12 grudnia / czwartek / 18.00

Kino MUZ – Gmach Główny MNW / wydarzenia transmitowane na Facebooku na profilu MNW / bezpłatne wejściówki dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego wydarzenie / liczba miejsc ograniczona / ok. 75 min

3 października

Józef Chełmoński na paryskim rynku sztuki / Wojciech Głowacki

Chełmoński mieszkał i tworzył w Paryżu w latach 1876–1888. Żaden z polskich artystów działających w drugiej połowie XIX wieku nad Sekwaną nie cieszył się tam równie wysokim uznaniem. Sukces profesjonalny, towarzyski i komercyjny osiągnięty przez Chełmońskiego w Paryżu urósł do rangi mitu polskiej historii sztuki. Odchodząc od popularnych narracji, przyjrzymy się paryskiemu okresowi twórczości artysty, uwzględniając nieznane dotąd źródła archiwalne. Co Chełmoński malował we Francji, ile zarabiał, kto kupował jego obrazy? Wreszcie, dlaczego artysta wrócił do Polski?

10 października

Malarstwo Chełmońskiego w świetle badań technologicznych i prac konserwatorskich / Anna Lewandowska

Przygotowania do monograficznej wystawy Józefa Chełmońskiego stały się okazją do przeprowadzenia prac konserwatorskich i badań technologicznych wielu jego obrazów. Podczas wykładu dowiemy się więcej na temat wykonanych prac oraz zagadnień związanych z metodami pracy Chełmońskiego.

17 października

Czerń, biel i sepia – o zaginionych obrazach Józefa Chełmońskiego / Karolina Zalewska

W 2023 roku miłośników sztuki zelektryzowała wiadomość o odnalezieniu obrazu Józefa Chełmońskiego Wieczór letni z 1875 roku. Płótno ostatni raz publicznie eksponowane było pod koniec XIX wieku. Wystawione na aukcji zostało nabyte przez Muzeum Narodowe w Poznaniu. Tymczasem nadal nie są znane losy dziesiątek innych prac Chełmońskiego. Część z nich pozostaje w kolekcjach prywatnych – polskich i zagranicznych. Ponad pięćdziesiąt zarejestrowanych zostało w bazie strat wojennych MKiDN. Wśród nich znajduje się obraz Na cudzym pastwisku, dar Franciszka Goldberga-Górskiego dla Muzeum Narodowego w Warszawie.

7 listopada

Józef Chełmoński jedzie do Ukrainy / Anna Łazar

Swoją karierę malarz budował nie tylko w Warszawie, ale także na arenie międzynarodowej – w Monachium i w Paryżu. W Europie Zachodniej popularność zdobył m.in. dzięki oryginalności podejmowanej tematyki, w tym obecnych wątków ukraińskich. Zastanówmy się jednak, na ile niewidoczna, czy też niedostępna była dla Chełmońskiego Ukraina wykraczająca poza malowniczy krajobraz? Na ile artysta posługiwał się pewnym wyrosłym z tradycji polskiego romantyzmu konstruktem kulturowym, który budowany był w oparciu o potrzebę kompensacji sytuacji politycznej i klęsk powstań, nie zaś w odniesieniu do Ukrainy z jej aspiracjami kulturowymi i politycznymi. Analizując XIX-wieczny mit „kresów”, zastanowimy się, co w tym czasie działo się w ukraińskim życiu artystycznym.

14 listopada

Ptasiarz wśród malarzy – awifauna w twórczości Józefa Chełmońskiego / Patrycja Żak-Tomanek

Józef Chełmoński był niezwykle czułym obserwatorem przyrody, szczególnie ornitofauny, którą chętnie uwieczniał na swoich dziełach. Kluczowym momentem w „ptasich” przedstawieniach Chełmońskiego był powrót do kraju w 1887 roku i późniejsze o dwa lata osiedlenie się w Kuklówce. Podczas wykładu pochylimy się nad ptasimi bohaterami jego obrazów. Poznamy ich zwyczaje, środowisko, w jakim żyją, oraz prześledzimy, jak zmieniło się ono od czasów artysty.

21 listopada

Chełmońskiego starcia z nowoczesnością / Joanna Sosnowska

Chełmoński rozpoczął swą karierę w momencie, kiedy w sztuce europejskiej następowały zmiany o fundamentalnym znaczeniu. Artysta zapewne je śledził, ale wprowadzał z umiarkowanym zapałem. Zdarzały się jednak w jego twórczości momenty dowodzące, że je widział i rozumiał, co znajdowało odbicie w twórczości.

12 grudnia

Józef Chełmoński i Warszawa / Ewa Micke-Broniarek

Opowieść o trudnych relacjach artysty z opiniotwórczym środowiskiem warszawskiej elity kulturalnej – krytyków, kolekcjonerów, instytucji promujących sztukę. Warszawa była miejscem, w którym Chełmoński się kształcił, debiutował jako malarz, osiągnął dojrzałość artystyczną, do którego wrócił po latach, otoczony sławą ugruntowaną sukcesami na paryskim rynku sztuki. Było to zarazem miasto, w którym niejednokrotnie doświadczył goryczy lekceważenia, odrzucenia, niezrozumienia formuły tematycznej i stylistycznej własnego malarstwa. Powszechne uznanie przyszło zbyt późno – w latach 90. XIX wieku Chełmoński odsunął się od świata i ludzi, niewiele wystawiał, pozostał obojętny na pochlebne oceny warszawskiej krytyki.

WIECZÓR W MUZEUM

8 listopada / piątek / 17.00–21.30

Pop-Chełmoński

Motywem przewodnim wieczoru uczynimy recykling i popkulturowe przekształcenia twórczości jednego z najbardziej rozpoznawalnych artystów polskich XIX wieku. Na wystawie czekać będą edukatorki, które odpowiedzą na nurtujące Was pytania i opowiedzą niecodzienne historie związane z dziełami Chełmońskiego prezentowanymi na wystawie. Wśród dźwięków muzyki inspirowanej światem natury, Hol Główny stanie się przestrzenią działań twórczych z Arkiem Pasożytem, artystą wizualnym, autorem „Manifestu Pasożytnictwa”. Wieczór zamkniemy dyskusją o inspiracjach i zabawami malarstwem Chełmońskiego w sztukach wizualnych i kulturze popularnej.

Hol Główny MNW i wystawa czasowa / udział w ramach biletu na wystawę / nie obowiązują wcześniejsze zapisy

SPACER PRZYRODNICZNY

5 i 6 października / sobota i niedziela / 6.00

Szelesty, jazgoty, chrzęszczenia i pomruki. Spacer w poszukiwaniu miejskiej przyrody / Stanisław Łubieński

Podczas nauki w Warszawie Józef Chełmoński często spacerował wzdłuż wiślanego brzegu w poszukiwaniu inspiracji. Niekiedy zdarzało mu się rozbijać obóz w dzikim miejscu i kilka dni mieszkał z dala od zgiełku XIX-wiecznego miasta. Wczesna jesień to doskonały czas na spacery. Temperatury są jeszcze przyjazne, liście przybierają fantastyczne kolory i każdy skrawek zieleni wygląda pięknie. Spodziewajmy się też naziemnych i nadrzewnych grzybów, a także przelotnych ptaków. Zapraszamy na spacer w poszukiwaniu miejskiej przyrody.

zbiórka przy Pawilonie Edukacyjnym „Kamień” (ul. Wybrzeże Puckie 1) / bezpłatne wejściówki dostępne w kasach i online od 1 października / liczba miejsc ograniczona / ok. 120 min

Udział w spacerze jest równoznaczny z akceptacją regulaminu.

SPACER MIEJSKI

12, 19 i 26 października / sobota / 16.00

Warszawa Chełmońskiego / Rita Twardziak

W życiu Chełmońskiego lata spędzone w Warszawie odegrały niebagatelne znaczenie. Tutaj rozpoczął swoją edukację pod okiem Wojciecha Gersona i zawiązał wieloletnie artystyczne przyjaźnie. Właśnie tu po raz pierwszy publicznie pokazywał swoje prace i wspólnie z Antonim Piotrowskim, Stanisławem Witkiewiczem i Adamem Chmielowskim wynajmował pracownię, w której powstały jego najbardziej znane obrazy. Podczas spaceru poszukamy miejsc związanych z artystą, zastanowimy się też, jak wyglądało miasto młodości Chełmońskiego.

zbiórka przy kościele Wizytek (Krakowskie Przedmieście 34) / bezpłatne wejściówki dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego spotkanie / liczba miejsc ograniczona / ok. 120 min

Udział w spacerze jest równoznaczny z akceptacją regulaminu.

HOL GŁÓWNY / wydarzenie transmitowane na Facebooku na profilu MNW / bezpłatne wejściówki dostępne w kasach i online od 7 stycznia / liczba miejsc ograniczona / ok. 75 min

ROZMOWA KURATORSKA

16 stycznia / czwartek / 18.15

Rozmowa na temat Józefa Chełmońskiego w świetle realizowanego w ostatnich latach projektu badawczego poświęconego twórczości artysty. W spotkaniu wezmą udział kuratorzy wszystkich odsłon wystawy w Warszawie, Poznaniu i Krakowie: Ewa Micke-Broniarek i Wojciech Głowacki (MNW), Maria Gołąb (MNP) oraz Aleksandra Krypczyk-De Barra.

Hol Główny – Gmach Główny MNW / bezpłatne wejściówki dostępne w kasie i online od 14 stycznia / liczba miejsc ograniczona / wydarzenie transmitowane na Facebooku na profilu MNW / ok. 75 min

DZIECI, RODZINY

RODZINNE NIEDZIELE

13 października, 17 listopada, 1 grudnia 2024, 12 stycznia 2025 / niedziela / 10.15 i 12.15

zbiórka w Holu Głównym / bilety 20 zł (dziecko / opiekun) i 5 zł (każde kolejne dziecko) dostępne w kasach i online od wtorku poprzedzającego spotkanie / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min

13 października, 1 grudnia

Co w chaszczy piszczy

Co może przydać się podczas wyprawy przyrodniczej? Wygodne buty, plecak i termos z herbatą? A może kompas i atlas zwierząt? Podczas zajęć na wystawie Józefa Chełmońskiego odszukamy ukrytych na obrazach ptasich mieszkańców pól, łąk, nadrzecznych szuwarów i niedostępnych puszcz. Zastanowimy się, gdzie można dziś spotkać kuropatwy i dropie, po czym rozpoznać sójkę, jak rozróżnić klangor żurawi od tokowania głuszca.

17 listopada, 12 stycznia

Pędzel w dłoń i na koń!

Czy łatwo jest namalować galopującego konia? Na pewno nie, ale Józef Chełmoński robił to po mistrzowsku. Podczas zajęć poznamy tajniki warsztatu artysty, przyglądając się nie tylko obrazom, ale również rysunkom. Zastanowimy się, dlaczego na niektórych szkicach artysty konie mają po pięć, sześć, a nawet więcej nóg. Odpowiemy też na pytanie, gdzie Chełmoński wykonywał swoje dzieła – w plenerze czy w zaciszu pracowni.

ANIMACJE

13 października, 17 listopada, 1 grudnia / niedziela / 12.00–16.00

Najmłodszą publiczność zapraszamy na zajęcia artystyczne, na których wykonamy prace plastyczne inspirowane dziełami z wystawy. Animacje trwają w godzinach 12.00–16.00 i można dołączyć do nich w dowolnym momencie. Pracujemy w atmosferze swobody i niekrępowanej kreacji.

Hol Główny MNW / udział w animacjach w ramach biletu wstępu do MNW / nie obowiązują wcześniejsze zapisy

MAMA, TATA W MUZEUM

11 i 25 października / piątek / 11.00

Józef Chełmoński – malarz / Romualda Radwańska

Odczytywanie twórczości Józefa Chełmońskiego wyłącznie według patriotycznego klucza sprawiło, że wiele aspektów jego malarstwa nie było podejmowanych. Najnowsze badania wskazały inne ścieżki interpretacji jego obrazów. Podczas spotkania popatrzymy między innymi na Babie lato, Bociany, Żurawie, Studium do głuszca z trochę innej perspektywy, analizując je przede wszystkim jako zadania malarskie.

zbiórka w Holu Głównym w MNW / bilety w cenie 40 zł i 25 zł dostępne w kasie MNW i online od wtorku poprzedzającego spotkanie / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min

WYDARZENIA DOSTĘPNE

OPROWADZANIA W POLSKIM JĘZYKU MIGOWYM

19 października, 19 listopada / sobota / 16.00

Józef Chełmoński / Marek Lasecki

Podczas dwóch spotkań na wystawie zapoznamy się z najważniejszymi dziełami Józefa Chełmońskiego oraz kluczowymi wydarzeniami z biografii artysty. Pierwsze oprowadzanie dotyczyć będzie sposobów portretowania życia na wsi i fascynacji artysty końmi. Omówimy też edukację i początki kariery malarza oraz lata spędzone w Paryżu. Drugie spotkanie poświęcone zostanie wątkom przyrodniczym, a także religijności artysty.

zbiórka w Holu Głównym / bezpłatne wejściówki do pobrania w kasach i online od wtorku poprzedzającego wydarzenie / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min

OPROWADZANIA Z AUDIODESKRYPCJĄ

19 października, 16 listopada / sobota / 11.00

wstęp bezpłatny / zapisy od wtorku poprzedzającego wydarzenie pod adresem: mmatuszewski@mnw.art.pl / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min

19 października

Józef Chełmoński – życie i fascynacje

Podczas spotkania na wystawie poznamy twórczość jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów. Porozmawiamy o jego fascynacji XIX-wieczną wsią i jej obyczajowością. Przez pryzmat biograficznych faktów przyjrzymy się wybranym obrazom, uznawanym za kluczowe dla zrozumienia twórczości Józefa Chełmońskiego.

16 listopada

Krajobrazy i nieoczywiste portrety

Odkryjemy tajemniczy świat przyrody uwieczniony na płótnach Józefa Chełmońskiego. Porozmawiamy o tym, jak zmiany klimatyczne przez sto lat zmieniły wiejski i leśny krajobraz. Poznamy wybrane obrazy pokazujące fascynujący świat dzikich ptaków i spróbujemy odkryć, dlaczego Chełmoński tak się nimi interesował.

OPROWADZANIE DLA OSÓB DOROSŁYCH W SPEKTRUM AUTYZMU

12 października / sobota / godz. 10.30

Józef Chełmoński – malarz natury

Zapraszamy na wystawę, na której prezentujemy obrazy Józefa Chełmońskiego. Podczas spotkania skupimy się na tematach przyrodniczych, malowanych przez artystę. Józef Chełmoński był doskonałym obserwatorem rzeczywistości, co zostało oddane na jego obrazach. Wspólnie przyjrzymy się wybranym dziełom i zastanowimy się, gdzie szukał inspiracji.

zbiórka w Holu Głównym / bezpłatne wejściówki dostępne od 8 października w kasach MNW i online / liczba miejsc ograniczona / ok. 60 min

SZKOŁY I KADRA PEDAGOGICZNA

WARSZTATY DLA NAUCZYCIELEK I NAUCZYCIELI

5 października / sobota / 11.00

Chełmoński na nowo

Malarstwo Józefa Chełmońskiego, uznawanego za czołowego polskiego realistę, jest nam pozornie dobrze znane. W podręcznikach możemy zobaczyć reprodukcje ikonicznych dzieł, takich jak: Bociany, Kuropatwy czy Babie lato. Obrazy te są równie chętnie przekształcane przez współczesną kulturę wizualną, chociażby w niedawnej animowanej ekranizacji Chłopów. Może jednak twórczość tego artysty możemy odczytać na nowo? Zapraszamy na warsztaty, w czasie których porozmawiamy o nieznanych aspektach malarstwa Chełmońskiego i zastanowimy się, czy podejmowane przez niego wątki mogą być nadal aktualne i atrakcyjne dla uczniów i uczennic.

zbiórka w Holu Głównym / bezpłatne wejściówki dostępne od 1 października w kasach i online / liczba miejsc ograniczona / ok. 120 min

ZAJĘCIA NA ZAMÓWIENIE

LEKCJE MUZEALNE

Młodzi przyrodnicy na tropie / przedszkola i klasy I–III szkoły podstawowej

Józef Chełmoński był bystrym i wnikliwym obserwatorem przyrody. Na swoich płótnach utrwalał m.in. konie w galopie, odlatujące żurawie czy niepozorne kuropatwy. Razem z malarzem wyruszymy na poszukiwania tych zwierzęcych bohaterów – wśród bujnych traw, w przepastnych lasach i na zimowych polach.

W plenerze z Józefem Chełmońskim / klasy IV–VIII szkoły podstawowej

Łąka z jej odgłosami, skoczne dźwięki oberka dolatujące z karczmy, a na niebie przylatujące na wiosnę bociany. Wiejska sceneria fascynowała Józefa Chełmońskiego, czego dał wyraz w swej sztuce. Czy współcześnie jesteśmy w stanie doświadczyć tego samego? Podczas naszej podróży będziemy towarzyszyć malarzowi w jego procesie twórczym, postaramy się spojrzeć jego oczami na otaczający nas świat. Czy to możliwe? Przekonajmy się.

Między rzeczywistością a konwencją. Malarstwo Józefa Chełmońskiego / szkoła ponadpodstawowa

Kiedy Józef Chełmoński publicznie pokazał Babie lato, krytycy skupili się na zagadnieniach wiernego odwzorowania przez twórcę otaczającego go świata. Czy rzeczywiście był to realizm? A może jednak własna jego wizja? W trakcie lekcji przyjrzymy się obrazom Chełmońskiego, poszukując w nich artystycznego kompromisu między realizmem a akademickimi zasadami, wynoszonymi z pracowni dziewiętnastowiecznych mistrzów.

OPROWADZANIA

Grupy i gości indywidualnych zapraszamy do zwiedzania wystawy z przewodniczkami i przewodnikami Działu Edukacji. Wspólnie przemierzymy wystawę, poznając najważniejsze wątki i kluczowe dzieła. Terminy i godziny oprowadzań dostosowujemy do potrzeb zamawiających. Oprócz klasycznej ścieżki zwiedzania można skorzystać również z oprowadzania relaksacyjnego, wzbogaconego o ćwiczenia z uważności i materiały sensoryczne.

Rezerwacja lekcji muzealnych i oprowadzań odbywa się od poniedziałku do piątku w godz. 8.30–16.00 pod nr tel. 22 621 10 31 wew. 246 lub 227.

AUDIOPRZEWODNIKI I DRUKI EDUKACYJNE

Podczas zwiedzania wystawy zachęcamy do korzystania z audioprzewodników w języku polskim i angielskim, oraz przewodnika w PJM i audiodeskrypcji.

Audioprzewodnik czytany przez Krystynę Czubównę i wzbogacony o fragmenty specjalnie skomponowanych w związku z wystawą utworów Agaty Zemli i Kataryny Grywul pozwala zagłębić się w świat sztuki i inspiracji Józefa Chełmońskiego. Z myślą o dzieciach przygotowaliśmy słuchowisko. Posłuchajcie, jak od czasów Józefa Chełmońskiego zmieniła się przyroda, jakie zwierzęta sportretował malarz, i jak patrzył na otaczający go krajobraz. Tekst napisał i przeczytał Adam Wajrak.

Nagrania są dostępne bezpłatnie na stronie www.mnw.art.pl/multimedia

Przed wejściem na wystawę można także pobrać druki edukacyjne dla dzieci i dorosłych, pomocne w aktywnym zwiedzaniu wystawy.

Koordynacja programu wydarzeń: Marcin Matuszewski, Marek Płuciniczak

Koordynacja programu dla szkół: Katarzyna Ampt, Agnieszka Chabera, Edyta Rubka-Kostyra

informacja prasowa

"Polska. Siła obrazu" - nowa wystawa w Muzeum Narodowym w Poznaniu

Muzeum Narodowe w Poznaniu zaprasza na wystawę "Polska. Siła obrazu". Wśród zebranych na wystawie niemal 100 dzieł, stworzonych w latach 1840–1918, pokazano prace najważniejszych polskich twórców epoki. Złożyły się one na opowieść o tym, w jaki sposób artyści budowali i wzbogacali kulturę narodową. 

Jest to wielowątkowa wystawa, która pokazuje dzieła najważniejszych polskich malarzy drugiej połowy XIX i początków XX wieku należące do kanonu polskiej sztuki, m.in. Jana Matejki, Artura Grottgera, Józefa Brandta, Józefa Chełmońskiego, Maksymiliana i Aleksandra Gierymskich, Jacka Malczewskiego, Ferdynanda Ruszczyca, Leona Wyczółkowskiego, Wojciecha Weissa, Witolda Wojtkiewicza, Stanisława Wyspiańskiego.

Stanisław Wyspiański, Chochoły

Wśród zebranych na wystawie niemal 100 dzieł, stworzonych w latach 1840–1918, pokazano prace najważniejszych polskich twórców epoki. Złożyły się one na opowieść o tym, w jaki sposób artyści budowali i wzbogacali kulturę narodową, czerpiąc z chlubnej przeszłości Polski, tworząc świadectwa jej historii, obrazy natury i ludzi stanowiących o narodowym istnieniu. Przyśpieszeniem procesu budowania tożsamości narodowej – poprzez konstruowanie mitów i symboli – był upadek Rzeczypospolitej pod koniec XVIII wieku, po którym nastąpił trwający 123 lata okres niewoli (1795–1918).

Jacek Malczewski, Melancholia

Na wystawie, obok tematyki historycznej, ukazującej zarówno chwalebną, jak i tragiczną przeszłość, znalazły się dzieła prezentujące kulturową, etniczną, społeczną i religijną różnorodność Rzeczypospolitej i jej dziedzictwa, w tym artystyczne i polityczne związki polsko-francuskie, ożywiane legendą napoleońską z czasów Księstwa Warszawskiego, działalnością polskiej emigracji skupionej wokół rodziny Czartoryskich w paryskim Hôtel Lambert, ale również licznymi podróżami polskich artystów do Francji – traktowanej jako ojczyzna artystycznej wolności. Wystawa to również opowieść o rodzimym pejzażu i ludowości, a w końcu o poszukiwaniu nowoczesnego wyrazu artystycznego z nadal obecnymi symbolami i alegoriami.

Jan Matejko, Stańczyk na dworze królowej Bony po utracie Smoleńska,
własność Muzeum Narodowego w Warszawie

 

Pierwsza odsłona wystawy, przygotowana przez kuratorów francuskich we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie oraz z Instytutem Adama Mickiewicza, miała miejsce na przełomie 2019 i 2020 roku w Musée Louvre-Lens i opatrzona była tytułem „Pologne 1840–1918. Peindre l’âme d’une nation” („Polska 1840–1918. Malować ducha narodu”). Jej warszawską i poznańską edycję zatytułowano „Polska. Siła obrazu”.

Narracja ekspozycji podzielona została na 10 korespondujących ze sobą części:

INTERREGNUM, MITOLOGIA NARODOWA, PAUL DELAROCHE A POLSKIE MALARSTWO HISTORYCZNE, NAPOLEON I POLSKA, DRAMAT TERAŹNIEJSZOŚCI, WSPÓLNOTA I RÓŻNOTRODNOŚĆ, LUDOWE KORZENIE, DOM JAKO OSTOJA POLSKOŚCI, ODKRYWANIE PEJZAŻU, MŁODA POLSKA.

Wystawa została zorganizowana przez Muzeum Narodowe w Warszawie we współpracy z Musée du Louvre-Lens i Muzeum Narodowe w Poznaniu.

Dofinansowana ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Wystawie towarzyszy katalog, wydany przez Muzeum Narodowe w Warszawie oraz przewodnik po wystawie.

Oferta dla zwiedzających

Edukatorzy Muzeum Narodowego w Poznaniu chętnie oprowadzą widzów indywidualnych, bądź grupy zorganizowane po wystawie "Polska. Siła obrazu".

Widzów indywidualnych zapraszamy do uczestnictwa w spacerach po wystawie, które odbywać się będą w soboty wg harmonogramu:

20.03 – 11:15, 12:45, 14:15

27.03  – 11:15, 12:45, 14:15

10.04 – 12:45, 14:15, 15:45

17.04  – 11:15, 12:45, 14:15

24.04 – 11:15, 12:45, 14:15

8.05 – 11:15, 12:45, 14:15

15.05 – 11:15, 12:45, 14:15

Koszt uczestnictwa: 30/20 zł (cena biletu na wystawę)

Liczba uczestników ograniczona – zapisy przyjmujemy z tygodniowym wyprzedzeniem (od poniedziałku poprzedzającego dany weekend) pod nr. tel. 61 85 68 136.

Przed rozpoczęciem spaceru należy wypełnić Oświadczenie o stanie zdrowia – dostępne w kasie i na stronie internetowej muzeum.

informacja prasowa