Tytuł bloga powstał z inspiracji prozą Brunona Schulza, w której wielokrotnie, w różnych kontekstach, pada to tajemniczo brzmiące słowo, znaczące o wiele więcej niż „składniki”, bo mające rangę metafory, symbolu…
Kulturalne Ingrediencje nie jest blogiem monotematycznym, np. książkowym czy filmowym. Łączę w nim wszystkie moje pasje w jedną całość. Znajdują się tu teksty dotyczące literatury, filmu, muzyki i sztuk plastycznych. Ponadto rozmowy z artystami i własne zapiski.To także moje archiwum.
Koncertem skrzypcowym d-moll Jeana Sibeliusa w wykonaniu Elina Vähälä oraz Orkiestry NFM pod batutą Eiji Oue uczczono 150 urodziny fińskiego kompozytora w Narodowym Forum Muzyki.
koncert 100 lat z Sibeliusem, fot. B. Beszlej
Bieżący rok jest w NarodowymForum Muzyki rokiem wielu jubileuszy. We wrześniu obchodziliśmy 80.
urodziny Maestro Tadeusza Strugały, z końcem października - również 80.
rocznicę urodzin Arvo Pärta, a w mijającym, pierwszym tygodniu
listopada, cieszyliśmy ucho koncertem z okazji 150 urodzin Jeana
Sibeliusa. Z tej okazji wykonano jego Koncert
skrzypcowy d-moll , a ponadto utwory H. Berlioza i S. Rachmaninowa.
Cały płonął
Powstanie
tego pięknego utworu trwało długo i było równie trudne, jak dla wielu skrzypków
jego wykonanie. Żona Sibeliusa Aino tak opisywała zaangażowanie swego
męża:
Janne
cały płonął (podobnie jak ja!), i raz po raz doświadczał ‘embarras de richesse’.
Czuł się dosłownie oszołomiony ogromną ilością tematów muzycznych, które
przychodziły mu do głowy. Nie spał nocami, grał niewiarygodnie
pięknie i nie mógł oderwać się od tych zachwycających melodii. A
wszystkie one żyły pełnią życia i dawały możliwość różnorodnych przetworzeń.
Sibelius
zaczął komponować koncert skrzypcowy już w 1899 roku, ale praca szła żmudnie i
przez trzy lata nie posuwała się ani trochę do przodu, choć artysta zapewniał w
listach żonę, że "ma cudowne tematy dla swego koncertu skrzypcowego".
Komponowanie nabrało tempa, gdy w listopadzie 1902 roku wybrał się
do Berlina, by poprowadzić koncert ze swoimi utworami i poznał tam sławnego
wówczas wirtuoza skrzypiec Willy Burmeistera. Ten, mając być pierwszym
wykonawcą utworu, dopingował Sibeliusa, jak umiał, porównując go m.in. z
Piotrem Czajkowskim. Ponadto zaś przygotowywał już ukończone fragmenty. W
grudniu 1903 r. Sibelius poinformował Carpelana, że ukończył dwie pierwsze
części. Na orkiestrację czekała jeszcze tylko część trzecia. Ostatecznie utworu
nie wykonał jednak Burmeister, ponieważ Sibelius - pod presją kłopotów
finansowych - przyspieszył datę premiery i zerwał z nim umowę. W rezultacie
kłótni Sibelius zadedykował swój koncert innemu wioliniście - Franzowi von
Vecsey.
Eiji Oue – dyrygent
W styczniu 1904 roku koncert został ukończony, a pierwszym
jego wykonawcą podczas prezentacji w dniu 8 lutego 1904 roku był
Viktor Novacek - nauczyciel gry na skrzypcach w Helsińskiej Akademii Muzycznej.
Dyrygował sam Sibelius. Występ Novacka okazał się wielką klapą. Gdyby kompozytor
poczekał miesiąc, sława Burmeistera przyniosłaby mu prawdopodobnie
sukces. A tak o nieudanym koncercie szybko zapomniano.
Drugie życie koncertu skrzypcowego
Dopiero
po latach wirtuoz skrzypiec Jascha Heifetz, który nagrał koncert Sibeliusa w 1930
roku, sprawił, że publiczność doceniła wreszcie piękno tej
kompozycji. Jednocześnie trzeba podkreślić, że trudności techniczne tego
utworu są równe jego urodzie. Akordy, flażolety, pasaże dowodzą, że Sibelius
nie zaniedbał umieścić w partii solowej żadnych, znanych wówczas, ozdobników.
Paradoksalnie jednak wszystko to sprawia, że Koncert
skrzypcowy d-moll Jeana Sibeliusa stał się bardzo
popularny, zarówno wśród skrzypków, pragnących pokazać cały swój arsenał
środków, jak i wśród słuchaczy, których urzeka uroda tej muzyki.
Elina Vähälä/fot. B. Beszlej
Podczas
wrocławskiego koncertu wystąpiła finlandzka skrzypaczka Elina
Vähälä, której wirtuozeria budziła wyłącznie podziw i która
błyskotliwie interpretowała tę tyleż wspaniałą, co trudną kompozycję.
Towarzyszyła jej Orkiestra Symfoniczna NFM pod batutą wybitnego japońskiego
dyrygenta, Eiji Oue, który
porwał wrocławską publiczność swoją niebywałą ekspresją. Orkiestra Symfoniczna NFM
wykonała także Korsarza – uwerturę koncertową op. 21 H. Berlioza oraz
II Symfonię e-moll op. 27 S. Rachmaninowa. Występ Elina
Vähälä był jednak najjaśniejszym punktem koncertu poświęconego 150
rocznicy urodzin Jeana Sibeliusa.
Koncert odbył się 6 listopada 2015 roku w Narodowym Forum Muzyki.
Relacja ukazała się na portalu Kulturaonline 9 listopada 2015 r.
W imieniu pana Andrzeja Kosendiaka, dyrektora generalnego, a także pana Giovanniego Antoniniego, dyrektora artystycznego, serdecznie zapraszamy na 57. edycję Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego, która odbędzie się w dniach 9–18 września 2022 roku.57. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans.
Niebezpieczne związki
"Niebezpieczne związki" to tytuł książki Pierre’a Choderlosa de Laclos, a także filmu Stephena Frearsa – dzieł podejmujących opowieść o relacjach podległości i władzy, będącej częstą przyczyną ludzkich działań. Te słynne utwory zainspirowały Giovanniego Antoniniego, dyrektora artystycznego Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego, do poszukania analogicznych tematów w muzyce.
W programie koncertów 57. edycji festiwalu pojawią się utwory o wyraźnym charakterze politycznym, w tym dzieło stworzone przez Ołeksandra Szymkę tuż po pierwszej agresji Rosji na Ukrainę, które doskonale zwieńczy festiwal. Znajdziemy w nim bardzo ciekawą mieszankę współczesnego języka kompozytorskiego artysty i ukraińskiej tradycji ludowej. Jak co roku na Dolnym Śląsku wystąpią uznani artyści polscy i zagraniczni, m.in.: sir John Eliot Gardiner z Orchestre Révolutionnaire et Romantique i Chórem Monteverdi, Jewhen Sawczuk z Narodowym Chórem Ukrainy „Dumka”, Barbara Hannigan z LUDWIG Orchestra, Agata Zubel, Giovanni Antonini z Il Giardino Armonico,Le Poème Harmonique, Cameron Carpenter, a także: Andrzej Kosendiak i Wrocław Baroque Ensemble, Chór NFM, NFM Filharmonia Wrocławska, NFM Orkiestra Leopoldinum i NFM Chór Chłopięcy.
Koncerty 57. edycji festiwalu, jak co roku, odbędą się we Wrocławiu oraz w miastach Dolnego Śląska.
Serdecznie zapraszamy!
Zespół NFM
57. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego Niebezpieczne związki
Narodowe Forum Muzyki
Wrocław i Dolny Śląsk
9–18 września 2022
Andrzej Kosendiak – dyrektor generalny
Giovanni Antonini – dyrektor artystyczny
PROGRAM KONCERTÓW WE WROCŁAWIU:
9.09.2022
piątek, 19.00
Wrocław, katedra pw. św. Jana Chrzciciela, pl. Katedralny 18
Giovanni Bassano Diminuzioni su Introduxit me rex del Palestrina (Wenecja 1585)
Samuel Scheidt Canzon à 5 ad imitationem Bergamasca Anglica SSWV 64 (Hamburg 1621)
Bilety:
VIP 90 zł, I N 70 zł / U 55 zł
11.09.2022
niedziela 20.00
Wrocław, NFM, Sala Główna, pl. Wolności 1
La voix humaine. Anatomia wyobraźni
Wykonawcy:
Barbara Hannigan – dyrygent, sopran
LUDWIG Orchestra
Barbara Hannigan, Denis Guéguin, Clemens Malinowski – reżyseria i wideo
Clemens Malinowski – wideo tworzone na żywo do utworu F. Poulenca La voix humaine
Étienne Démoulin – realizator dźwięku
Delphine Dussaux – korepetytor i asystent muzyczny
Florent Derex – koncepcja dźwiękowa
Program:
Richard Strauss Metamorfozy TrV 290
Francis Poulenc La voix humaine – tragédie lyrique
Projekt dofinansowany przez Performing Arts Fund NL.
Bilety:
VIP 150 zł, I – N 105 zł / U 90 zł, II – N 75 zł / U 60 zł
12.09.2022
poniedziałek, 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna, pl. Wolności 1
Missa solemnis
Wykonawcy:
Sir John Eliot Gardiner – dyrygent
Lucy Crowe – sopran
Ann Hallenberg – mezzosopran
Giovanni Sala – tenor
Matthew Rose – bas
The Monteverdi Choir
Orchestre Révolutionnaire et Romantique
Program:
Ludwig van Beethoven Missa solemnis D-dur op. 123
Bilety:
VIP 250 zł, I – N 200 zł / U 185 zł, II – N 160 zł / U 145 zł
13.09.2022
wtorek, 19.00
Wrocław, kościół pw. św. Marii Magdaleny, katedra Kościoła polskokatolickiego, ul. Szewska 10
Hymny Banganarti
Wykonawcy:
Norbert Twórczyński – dyrygent
Jarosław Bręk – bas-baryton
Chór NFM
Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM
NFM Filharmonia Wrocławska
Program:
Paweł Łukaszewski VIII Symfonia „Hymny Banganarti” na bas, chór mieszany i orkiestrę – prawykonanie
Zamówienie utworu VIII Symfonia „Hymny Banganarti” na bas, chór mieszany i orkiestrę P. Łukaszewskiego dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
Bilety:
VIP 90 zł, I N 55 zł / U 40 zł
14.09.2022
środa, 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna, pl. Wolności 1
Dyktator muzyki francuskiej
Wykonawcy:
Vincent Dumestre – dyrygent
Ana Quintans – sopran
David Tricou – tenor
Romain Bockler – baryton
Igor Bouin – baryton
Geoffroy Buffière – bas
Le Poème Harmonique
Program:
Jean-Baptiste Lully
Uwertura z komediobaletu La Princesse d'Elide LWV 22
Courante pour Sganarelle, Menuet pour les espagnols i Rondeau pour le charivary z komediobaletu Le Mariage forcé LWV 20
Chaconne z komediobaletu L'Amour médecin LWV 29
Bergerie, Entrée de trois Importuns, Ballet des espagnols and Quels spectacles z komediobaletu Mieszczanin szlachcicem LWV 43
Marc-Antoine Charpentier Trio grotesque z komediobaletu Le Mariage forcé H. 494
Jean-Baptiste Lully
Ah, qu’il est beau qu’il est joli z komediobaletu La Pastorale comique LWV 33
Piglialo sù z komediobaletu Monsieur de Pourceaugnac LWV 41
Dormez, beaux yeux z komediobaletu Les Amants magnifiques LWV 42
Ah! mortelles douleurs z komediobaletu Grzegorz Dyndała LWV 38
Marche pour la cérémonie des Turcs z komediobaletu Mieszczanin szlachcicem LWV 43
Bilety:
VIP 110 zł, I – N 70 zł / U 55 zł, II – N 55 zł / U 40 zł
15.09.2022
czwartek, 20.00
Wrocław, NFM, Sala Główna, pl. Wolności 1
Niepokorny organista
Wykonawcy:
Cameron Carpenter – organy
Program:
Johann Sebastian Bach
Fantazja i fuga c-moll BWV 537
Preludium i Fuga C-dur BWV 870 oraz Preludium i Fuga F-dur BWV 880 z Das wohltemperierte Klavier II
Fantasia super „Komm, heiliger Geist“ BWV 651
O Mensch, bewein dein Sünde groß – preludium chorałowe BWV 622
Preludium i Fuga Es-dur BWV 552
***
Johann Sebastian Bach Wariacje Goldbergowskie BWV 988
Bilety:
VIP 65 zł, I – N 55 zł / U 45 zł, II – N 45 zł / U 35 zł
16.09.2022
piątek, 19.00
Wrocław, NFM, Sala Czerwona, pl. Wolności 1
Zakochany Mahler
Wykonawcy:
Ernst Kovacic – dyrygent
Agata Zubel – sopran
NFM Orkiestra Leopoldinum
Program:
Alma Mahler Fünf Lieder; Vier Lieder
Gustav Mahler Lieder eines fahrenden Gesellen; Rückert-Lieder
Opracowanie pieśni na sopran, orkiestrę smyczkową i harfę – Agata Zubel, Ernst Kovacic
Bilety:
VIP 65 zł, I N 55 zł / U 45 zł
17.09.2022
sobota, 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna, pl. Wolności 1
Ciało i dusza
Wykonawcy:
Giovanni Antonini – dyrygent
Il Giardino Armonico
Anett Fritsch – Anima (sopran)
Mauro Borgioni – Corpo (baryton)
Margherita Maria Sala – Piacere (kontralt)
Renato Dolcini – Tempo / Consiglio (baryton)
Fulvio Bettini – Mondo, un compagno del Piacere (tenor)
Cyril Auvity – Intelletto (tenor)
Federico Fiorio – Angelo Custode (kontratenor)
Anna Reinhold – Vita Mondana / Anima Beata (mezzosopran)
Danyło Kryżaniwski Реве та стогне Дніпр широкий (Ryczy i jęczy Dniepr szeroki), oprac. Wiktor Kosenko
Jewhen Stankowycz Садок вишневий (Sad wiśniowy)
Wstęp wolny
12.09.2022
poniedziałek, 19.00
Duszniki-Zdrój, Teatr Zdrojowy im. Fryderyka Chopina, ul. Zielona 7
Wyśnione miłości
Claire Lefilliâtre – sopran
Overtone:
Klaudia Matlak – skrzypce
Julia Karpeta – viola da gamba
Maurycy Raczyński – klawesyn
Dohyo Sol – teorba
Program:
Jean-Baptiste Morin Ouverture z divertissement L'Himen et l'amour op. 7
Nicolas Bernier Médée – kantata ze zbioru Cantates françoises, ou Musique de chambre (Livre IV, Paryż 1703)
Marin Marais La Mariée z Suite en la mineur z Pièces de viole (Livre V, Paryż 1725)
Elisabeth Jacquet de la Guerre Judith – kantata ze zbioru Cantates françoises sur des sujets tirez de l'écriture (Livre I, Paryż 1708)
***
Jacques Duphly Médée z Troisième Livre de Pièces de Clavecin (Paryż 1756)
Marin Marais Menuet fantasque & Double z Suite en sol mineur (Livre III, Paryż 1711)
Jean-Baptiste Morin Le naufrage d'Ulisse – kantata ze zbioru Cantates françoises a une, et a trois voix, avec simphonie (Paryż 1712); Chaconne z divertissement L'Himen et l'amour op. 7
Bilety:
N 25 zł / U 15 zł
12.09.2022
poniedziałek, 19.30
Kłodzko, kościół Wniebowzięcia NMP, pl. Kościelny 9
Giovanni Bassano Diminuzioni su Introduxit me rex del Palestrina (Wenecja 1585)
Samuel Scheidt Canzon à 5 ad imitationem Bergamasca Anglica SSWV 64 (Hamburg 1621)
Wstęp wolny
13.09.2022
wtorek, 19.00
Żórawina, kościół pw. Świętej Trójcy, al. Niepodległości 43
Wyśnione miłości
Claire Lefilliâtre – sopran
Overtone:
Klaudia Matlak – skrzypce
Julia Karpeta – viola da gamba
Maurycy Raczyński – klawesyn
Dohyo Sol – teorba
Program:
Jean-Baptiste Morin Ouverture z divertissement L'Himen et l'amour op. 7
Nicolas Bernier Médée – kantata
Marin Marais La Mariée z Suite en la mineur z Pièces de viole (Livre V, Paryż 1725)
Elisabeth Jacquet de la Guerre Judith – kantata ze zbioru Cantates françoises sur des sujets tirez de l'écriture (Livre I, Paryż 1708)
***
Jacques Duphly Médée z Troisième Livre de Pièces de Clavecin (Paryż 1756)
Marin Marais Menuet fantasque & Double z Suite en sol mineur (Livre III, Paryż 1711)
Jean-Baptiste Morin Le naufrage d'Ulisse – kantata ze zbioru Cantates françoises a une, et a trois voix, avec simphonie (Paryż 1712); Chaconne z divertissement L'Himen et l'amour op. 7
Wstęp wolny
13.09.2022, wtorek, 19.00
Bolesławiec, bazylika mniejsza Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja, ul. Kościelna 3
Kings in the North
Jarosław Thiel – dyrygent
Tomáš Král – baryton
Wrocławska Orkiestra Barokowa
Program:
Thomas Arne Uwertura do opery Alfred
Georg Friedrich Händel Tirannia gli diede il regno – aria z opery Rodelinda HWV 19
Johann Helmich Roman Datti pace, alma reale – aria z kantaty Festa musicale
Georg Philip Telemann Chaconne comique z opery Der neumodische Liebhaber Damon, oder Die Satyrn in Arcadien TWV 21:8
Johann David Heinichen Si teme si freme – aria z oratorium La pace di Kamberga S.19
Georg Friedrich Händel Courante z opery Almira HWV 1
Reinhard Keiser Ich muss schweigend von dir gehen – aria z opery Fredegunda
Georg Friedrich Händel Menuet z opery Almira HWV 1
Georg Caspar Schürmann Dich soll der Freiheit Gold bekrönen – aria z opery Ludovicus Pius, oder Ludwig der Fromme
Georg Friedrich Händel Concerto z opery Ottone, re di Germania HWV 15
Attilio Ariosti Questo mar – aria z opery La fede ne’ tradimenti
Thomas Arne Largo i Con spirito z Ouverture g-moll nr 8 ze zbioru Eight Overtures in 8 Parts
Reinhard Keiser Ach! Nero ist nicht Nero mehr! i Erstaune, sichrer Kreis der Welt – recytatyw i aria z opery Octavia
Georg Philip Telemann Intrada z opery Pastorelle en musique; Ihr krachenden Klüfte – aria z opery Der neumodische Liebhaber Damon, oder Die Satyrn in Arcadien TWV 21:8
Wstęp wolny
13.09.2022
wtorek, 19.00
Bielawa, kościół pw. Bożego Ciała, pl. Kościelny 58
Royal Philharmonic Orchestra zaliczana jest do najlepszych orkiestr na świecie. Kolejne jej nagrania zapisują się złotymi zgłoskami w historii fonografii, koncerty natomiast zapadają w pamięć i serca kolejnych pokoleń miłośników muzyki. Podczas pierwszego koncertu tego zespołu w Narodowym Forum Muzyki zabrzmią utwory Richarda Wagnera, Edvarda Griega i Jeana Sibeliusa. Poprowadzi je wybitny dyrygent i obecny szef artystyczny zespołu – Vasily Petrenko. W roli solisty wystąpi Simon Trpčeski, znakomity macedoński pianista.
Royal Philharmonic Orchestra / Pinchas Zukerman
Richard Wagner przeszedł do historii muzyki jako wielki reformator opery i twórca epokowych dzieł należących do tego gatunku muzycznego. Reszta jego kompozycji pozostaje na marginesie dorobku twórcy. Tak też jest z udaną nastrojową uwerturą koncertową Faust. Początkowo kompozytor planował napisanie symfonii opartej na wątkach zaczerpniętych z dramatu Johanna Wolfganga Goethego, jednak później porzucił tę ideę, a pomysły muzyczne połączył w uwerturę, która ostateczny kształt uzyskała w 1855 roku. To dzieło mroczne, pełne dramatyzmu, kończące się jednak uroczyście i pogodnie.
Także następny utwór w programie koncertu, czyli Koncert fortepianowy a-moll Edvarda Griega, to dzieło wczesne. Norweski twórca napisał tę kompozycję w 1868 roku, kiedy miał zaledwie dwadzieścia cztery lata. Słychać tu zarówno romantyczny patos, wpływy twórczości podziwianego przez niego Roberta Schumanna, jak i echa norweskiej muzyki ludowej. To pełne rozmachu wirtuozowskie dzieło bardzo szybko zdobyło ogromną popularność i po dziś dzień należy do najczęściej wykonywanych kompozycji Griega. Daje pianiście zarówno możliwość zaprezentowania świetnej techniki, jak i sposobność zbudowania bardzo specyficznego, chłodnego i surowego nastroju, tak często kojarzonego z muzyką stworzoną przez kompozytorów pochodzących z północnej części Europy.
Koncert zwieńczy wykonanie monumentalnej II Symfonii D-dur fińskiego kompozytora Jeana Sibeliusa. Dzieło to powstawało w latach 1901–1902, a twórca rozpoczął pracę nad nim podczas zimowego pobytu we włoskim Rapallo. Prawykonanie odbyło się w marcu 1902 roku w Helsinkach pod batutą autora. Krytyka przyjęła kompozycję z zachwytem, co utwierdziło pozycję Sibeliusa jako jednego z czołowych symfoników przełomu wieków. Kompozytor określił Drugą mianem „spowiedzi duszy”. To muzyka pełna dramatyzmu i patosu, w której nie brak jednak także odcinków brzmiących surowo i chłodno. Konflikty i wahania zaprezentowane w pierwszych trzech częściach prowadzą do pełnej blasku, porywającej apoteozy.
Program:
R. WagnerFaust – uwertura koncertowa E. GriegKoncert fortepianowy a-moll op. 16 *** J. Sibelius II Symfonia D-dur op. 43
Wykonawcy:
Vasily Petrenko – dyrygent Simon Trpčeski – fortepian Royal Philharmonic Orchestra
Gale baletowe to stały punkt repertuaru teatrów na całym świecie. W Teatrze Wielkim - Operze Narodowej będzie to jednocześnie otwarcie sezonu. Podczas tego niezwykłego wydarzenia widzowie zobaczą zarówno wspaniałych tancerzy Polskiego Baletu Narodowego, jak i wybitnych solistów z najważniejszych teatrów Europy. Wydarzenie będzie miało miejsce 12 września 2026, godz. 19:00 /transmisja LIVE w TVP Kultura/ oraz 13 września, godz. 18.00.
Na scenie Opery Narodowej zatańczą m.in.: Bleuenn Battistoni i Paul Marque z Baletu Opery Paryskiej,Mayara Magri i Matthew Ball z Baletu Królewskiego w Londynie,Nicoletta Manni i Timofej Andrijashenko z zespołu baletowego mediolańskiej La Scali. Gala baletowa to wszystko, za co miłośnicy baletu kochają taniec klasyczny i współczesny – w pigułce i w jednym miejscu. Na najwyższym poziomie.
Polski Balet Narodowy
Dyrygent: Yoel Gamzou
Orkiestra Teatru Wielkiego - Opery Narodowej
Prowadzenie: Katarzyna Sanocka
PROGRAM
CZĘŚĆ I
BAJADERA
Królestwo cieni (fragment)
Choreografia: Marius Petipa
Muzyka: Ludwig Minkus
Scenografia i kostiumy Jadwiga M. Jarosiewicz
Tańczy: POLSKI BALET NARODOWY
ON THE NATURE OF DAYLIGHT
Choreografia: Dawid Dawson
Muzyka: Max Richter (nagranie)
Kostiumy: Yumiko Takeshima
Tańczą: BLEUENN BATTISTONI & PAUL MARQUE
GISELLE
Pas de deux
Choreografia: Jean Coralli, Jules Perrot / Marius Petipa
Muzyka: Adolphe-Charles Adam
Scenografia i kostiumy: Andrzej Kreutz Majewski
Tańczą: JAEEUN JUNG & RYOTA KITAI
BARE WITH ME
Choreografia: Matthew Ball
Muzyka: Jean Sibelius (Malinconia op. 20, orkiestracja: Yoel Gamzou)
Tańczą: MAYARA MAGRI & MATTHEW BALL
ANDROIDY
Duet Dr Ræ i Łowcy
Choreografia: Robert Bondara
Muzyka : Przemysław Zych
Dekoracje: Diana Marszałek
Kostiumy: Martyna Kander
Tańczą: HYE JI KANG & RYOTA KITAI
DZIADEK DO ORZECHÓW
Pas de deux
Choreografia: Jean-Christophe Maillot
Muzyka: Piotr Czajkowski
Dekoracje: Diana Marszałek
Kostiumy: Philippe Guillotel
Tańczą: NICOLETTA MANNI & TIMOFEJ ANDRIJASHENKO
SYMPHONY IN C
Finał
Choreografia: George Balanchine
Muzyka: Georges Bizet
Kostiumy: Marc Happel wg Barbary Karinskiej
Światła: John Cuff
Tańczą: JAEEUN JUNG, MAI KAGEYAMA, HYE JI KANG, YANA SHTANHEI, MARCO ESPOSITO, KASPER GÓRCZAK, DIOGO DE OLIVEIRA, BOGDAN VERBOVOY
oraz POLSKI BALET NARODOWY
CZĘŚĆ II
DON KICHOT
Seguidilla
Choreografia: Marius Petipa, Aleksandr Gorski / Alexei Fadeyechev
Muzyka: Ludwig Minkus
Scenografia i kostiumy: Thomas Mika
Tańczy: POLSKI BALET NARODOWY
DON KICHOT
Pas de deux
Choreografia: Marius Petipa, Aleksandr Gorski / Alexei Fadeyechev
Muzyka: Ludwig Minkus
Scenografia i kostiumy: Thomas Mika
Tańczą: MAI KAGEYAMA & BOGDAN VERBOVOY
LUMINOUS
Choreografia: András Luckás
Muzyka: Max Richter (nagranie)
Tańczą: NICOLETTA MANNI & TIMOFEJ ANDRIJASHENKO
MOVING ROOMS
Fragment
Choreografia: Krzysztof Pastor
Muzyka / Music: Alfred Schnittke (Postludio z Concerto Grosso nr 1 – nagranie), Henryk Mikołaj Górecki (Koncert klawesynowy – nagranie)
Tańczą: CHINARA ALIZADE & VLADIMIR YAROSHENKO oraz Polski Balet Narodowy
Z nowym sezonem artystycznym 2026/2027 do grona Mecenasów Teatru Wielkiego – Opery Narodowej dołącza Totalizator Sportowy – największy mecenas polskiego sportu, a także kultury oraz ochrony i promocji dziedzictwa narodowego.
Nowe partnerstwo połączy dwie instytucje, które odgrywają istotną rolę w życiu społecznym i kulturalnym Polski.
Teatr Wielki – Opera Narodowa, jako największa scena operowa w kraju i jedna z najważniejszych instytucji kultury w Europie, od lat realizuje swoją misję, prezentując najwybitniejsze dzieła światowego repertuaru, wspierając polskich artystów oraz tworząc przestrzeń dla nowych, ambitnych przedsięwzięć artystycznych.
Totalizator Sportowy wraz z marką LOTTO angażuje się w liczne projekty kulturalne – wspiera festiwale, koncerty, wystawy, ochronę dziedzictwa narodowego, a także rozbudowę i renowację obiektów kultury. Działania te są finansowane zarówno ze środków własnych spółki, jak i systemowo – poprzez dopłaty do gier liczbowych LOTTO. Zasilają one Fundusz Promocji Kultury, którym dysponuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od 2003 roku spółka przekazała na ten cel 4,3 mld zł.
W Teatrze Wielkim - Operze Narodowej dbamy o najwyższy poziom gry. Dziś z radością mogę powiedzieć, że w tej grze towarzyszyć nam będzie Totalizator Sportowy, nowy Mecenas Teatru – mówi dyrektor Boris Kudlička – Ogłoszenie nowego Mecenasa wraz z rozpoczęciem sezonu jest dla nas wyjątkowym momentem. To wsparcie pozwoli nam konsekwentnie podnosić jakość naszych spektakli i wydarzeń, rozwijać działalność Teatru oraz zwiększać jej dostępność dla publiczności. Niech ten początek otworzy kolejny rozdział w rozwoju Teatru Wielkiego – Opery Narodowej.
Wspieranie kultury wymaga długofalowego zaangażowania, konsekwencji i odwagi. Teatr Wielki – Opera Narodowa od lat udowadnia, że potrafi łączyć tradycję z nowoczesnością i wyznaczać najwyższe standardy artystyczne. Wierzymy, że nasze partnerstwo pozwoli wspólnie grać o najwyższą stawkę – rozwój polskiej kultury i szerszy dostęp do sztuki dla kolejnych pokoleń – podsumowała Beata Stelmach, Prezeska Zarządu Totalizatora Sportowego.
Gala Baletowa 12 września 2026, godz. 19:00 | transmisja LIVE w TVP Kultura oraz 13 września, godz. 18.00 Sala Moniuszki
24 marca w Narodowym Forum Muzyki zabrzmi koncert "Oceanidy", którego tytuł jest zapożyczeniem z kompozycji Jeana Sibeliusa. NFM Filharmonię Wrocławską poprowadzi maestro Dima Slobodeniouk, a gwiazdą wieczoru będzie znakomita sopranistka Joanna Freszel. Przed koncertem, o godz. 17.30 w VIP-Roomie, posiadacze abonamentu symfonicznego będą mogli spotkać się z fagocistką NFM Filharmonii Wrocławskiej Katarzyną Zdybel-Nam.
Dima Slobodeniouk, fot. Marco Borggreve
Koncert pod batutą cenionego dyrygenta, Dimy Slobodeniouka, wypełnią dzieła kompozytorów pochodzących z krajów nordyckich – współcześnie tworzącego Hansa Abrahamsena oraz Jeana Sibeliusa, najsłynniejszego skandynawskiego symfonika XX wieku.
Pierwszym utworem w programie będzie nawiązujący do mitologii greckiej poemat symfoniczny Oceanidy Sibeliusa. Kompozytor zapisał się w historii jako twórca mrocznych, surowo brzmiących dzieł, które często porównywane są do fińskiego krajobrazu. Okazuje się jednak że artysta ten świetnie odnalazł się także, opisując dźwiękami morze i igrające wśród fal nimfy. Figlarna myśl muzyczna prezentowana na początku dzieła przez flety symbolizuje oceanidy, a pojawiająca się niedługo później melodia grana przez obój i klarnet na tle akompaniamentu smyczków i harf oddaje majestat oceanu. Oceanidy zgodnie uznawane są przez badaczy i krytyków za jeden z najwartościowszych poematów Sibeliusa. Pomimo melodyjności i barwności dzieło to grane jest dość rzadko.
Joanna Freszel, fot. Jacek Poremba
Let Me Tell You to cykl siedmiu pieśni na sopran i orkiestrę autorstwa współczesnego duńskiego kompozytora, urodzonego w 1952 roku Hansa Abrahamsena. Twórcę zainspirowała książka brytyjskiego pisarza Paula Griffithsa o tym samym tytule. Tematem dzieła są przeżycia Ofelii, jednej z bohaterek Szekspirowskiego Hamleta. Utwór duńskiego kompozytora to historia opowiedziana z jej perspektywy, wyłącznie z użyciem wyrazów użytych przez angielskiego dramatopisarza. Dzieło intryguje jasną, szklistą orkiestracją, a także komunikatywnym językiem muzycznym. To utwór nie tylko silnie poruszający, ale też niebanalny i bardzo oryginalny. Siedem pieśni zostało podzielonych na trzy sekcje. Tematem pierwszej z nich jest pamięć, drugiej – miłość, trzecia zaś zgodnie ze słowami kompozytora przedstawia pokryty śniegiem krajobraz, który oddaje też stan ducha bohaterki.
Jako ostatnia zabrzmi potężna i surowa V Symfonia Es-dur Sibeliusa, będąca jednym z najpopularniejszych jego utworów. Zbudowana jest z trzech części. Pierwsza z nich rozpoczyna się powoli i nieśmiało. Rozbrzmiewają w tej introdukcji charakterystyczne zawołania waltorni, które staną się podstawą dalszej narracji. W połowie tego ogniwa dochodzi do potężnej kulminacji, a tempo przyspiesza coraz bardziej, aż do żywej, brawurowej kody. Pogodna część druga to wariacje na temat wesołej melodii granej na początku przez flety na tle pizzicata smyczków. Finał jest radosny i majestatyczny, zawiera także najbardziej chyba znany temat muzyczny tego dzieła. Jest to miarowa, rozkołysana melodia grana przez waltornie, a nazywana „tematem łabędzi”, gdyż odzwierciedla ona słyszane kiedyś przez twórcę nawoływania tych ptaków.
Nowy Rok rozpoczęłam od koncertu, podczas którego wysłuchałam m. in. III Symfonii a-moll („Szkockiej") op. 56 Felixa Mendelssohna Bartholdy` ego. Prowadzący koncert Michał Nesterowicz nie tylko złożył melomanom piękne noworoczne życzenia, ale podarował nam jeszcze muzykę na bis. A oto wczoraj dane mi było wysłuchać Mendelssohna ponownie. Tym razem był to słynny Koncert skrzypcowy e-moll op. 64 w wykonaniu wspaniałej skrzypaczki Aleny Baevy (plus dwa bisy). Właściwie nie miałam ochoty opuszczać Narodowego Forum Muzyki, ale w końcu zrobiłam to w przekonaniu, że (cytując Tadeusza Kantora) "ja tu jeszcze powrócę" 😁 I Mendelssohn także!
Michał Nesterowicz i NFM Filharmonia Wrocławska podczas koncertu "Szkocki poemat", fot. Sławek Przerwa
Nils Mönkemeyer gra Carla Reinecke i Franza Antona Hoffmeistra
Pierwszą część koncertu "Szkocki poemat" wypełniła muzyka Carla Reinecke i Franza Antona Hoffmeistra, którą wspaniale interpretował niemiecki altowiolinista Nils Mönkemeyer, a towarzyszyła mu niezawodna NFM Filharmonia Wrocławska pod dyrekcją Michała Nesterowicza.
Mönkemeyer po raz pierwszy zagrał na włoskiej altówce Giuseppe Cavaleriego z 1742 roku, wypożyczonej z Landessammlung Rheinland-Pfalz. Obecnie gra na instrumencie zbudowanym przez Petera Erbena w Monachium. To artysta wszechstronny i szalenie uzdolniony. Na swoją pierwszą płytę, "Ohne Worte", wybrał pieśni Franza Schuberta i Roberta Schumanna, grając je "bez słów", z towarzyszeniem Nicholasa Rimmera. Na drugiej, zatytułowanej "Weichet nur, betrübte Schatten" ("Odejdźcie tylko, smutne cienie"), nagrał koncerty altówkowe Antonio Rosettiego i austriackiego kompozytora dobry klasycyzmu, Franza Antona Hoffmeistera, którego Koncertu D-durna altówkę i orkiestrę mogliśmy wysłuchać we Wrocławiu. Występ był wspaniały! Należy się radować, że swoim napiętym grafiku artysta uwzględnił także występ we Wrocławiu i był szczęśliwy z powodu zgotowanej mu owacji.
Nils Mönkemeyer i NFM Filharmonia Wrocławska, dyr. M. Nesterowicz, fot. Sławek Przerwa
Niech zabrzmi Mendelssohn!
Drugą część koncertu wypełniła III Symfonia a-mollFelixa Mendelssohna Bartholdy’ego. W listach do rodziny Felix Mendelssohn Bartholdy wspominał, że bezpośrednią inspiracją do rozpoczęcia prac nad tym utworem były odwiedziny w nastrojowych ruinach Holyrood Abbey w 1829 roku. Do opisu tego miejsca kompozytor dołączył także szkic tematu rozpoczynającego to dzieło. Jednak praca nie szła mu dobrze i po dwóch latach odłożył szkice. Powrócił do nich dopiero dekadę później, a prawykonanie ukończonego dzieła miało miejsce w Gewandhausie w Lipsku w 1842 roku. Publiczność polubiła nową kompozycję, która od tego czasu uznana została za doskonały obraz dzikich, odludnych, targanych wichrem, skrytych w ciemnych mgłach północnych wzgórz. Jednak nie cała symfonia jest tak dramatyczna i pochmurna jak pierwsza i trzecia część. Drugie i czwarte ogniwo są dynamiczne, pojawia się tu także rytm charakterystyczny dla szkockich tańców ludowych, w których pierwsza nuta jest krótka, druga natomiast dłuższa. Dzieło wieńczy monumentalna apoteoza, w której kompozytor niespodziewanie przechodzi do słonecznej tonacji durowej.
Kierowana przez Michała NesterowiczaNFM Filharmonia Wrocławska zagrała ten utwór znakomicie. Czy mogło być inaczej, skoro i zespół muzyków wspaniały, i dyrygent fantastyczny. Lista orkiestr, którymi dyrygował, wypełniłaby ramy tego artykułu, wspomnę więc tylko, że Nesterowicz koncertuje regularnie w Europie, Ameryce Południowej i Stanach Zjednoczonych. W Polce współpracuje z takimi orkiestrami, jak Sinfonia Varsovia, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, Polska Orkiestra Radiowa, Sinfonietta Cracovia i Polska Filharmonia Kameralna. Ponadto stał za pulpitem dyrygenckim m.in. BBC Philharmonic Manchester, The Royal Liverpool Philharmonic, Wiener Kammerorchester, Royal Flemish Philharmonic.... Mimo tej międzynarodowej sławy, ów absolwent wrocławskiej Akademii Muzycznej okazał się też skromnym i serdecznym człowiekiem, który obdarował nas nie tylko pięknymi życzeniami noworocznymi, ale także nie pożałował bisów. Brawo!
Alena Baeva, fot. Joanna Stoga
Alena Baeva gra Mendelssohna!
Kiedy więc zaczęłam rok obdarowana Mendelssohnem, nie mogłam odmówić sobie kolejnego koncertu z muzyką tego kompozytora i tak trafiłam na Alenę Baevą z towarzyszeniem kolejnego wspaniałego zespołu - NFM Orkiestry Leopoldinum. Zacznę od Baevy, urodzonej w Kirgizji skrzypaczki, będącej po prostu zjawiskiem. Opisywana jako "magnetyczna obecność" i "niezmiennie fascynująca techniką dźwięku" ("New York Classical Review") jest uważana za jedną z najbardziej ekscytujących, wszechstronnych skrzypaczek działających obecnie na światowej scenie. Posiadając niezwykłą pamięć i pasję muzyczną, Baeva ma już ogromny repertuar, w tym ponad pięćdziesiąt koncertów skrzypcowych (!). Jest ponadto orędowniczką dzieł mniej znanych, obok literatury skrzypcowej głównego nurtu, jej ostatnie wykonania promują takich kompozytorów jak Grażyna Bacewicz (której utworu mogliśmy posłuchać na bis), Gara Karaev, Mieczysław Karłowicz czy Valentyn Silvestrov. Cieszy się owocną relacją z Orkiestrą XVIII Wieku, wykonując i nagrywając różnorodny repertuar na instrumentach historycznych. Ich nagranie z 2022 roku (II Koncert skrzypcowy Wieniawskiego) zostało ukoronowane "Nagraniem miesiąca" przez BBC Music Magazine, który uznał je za "konieczne do słuchania".
Od 2010 roku Alena Baeva mieszka w Luksemburgu z mężem i trójką dzieci i gra na "ex-William Kroll" Guarneri del Gesù z 1738 roku – hojnie wypożyczonym od anonimowego mecenasa, z życzliwą pomocą J&A Beares.
We Wrocławiu Baeva nie tylko zagrała, ale przeprowadziła także master class i miejmy nadzieję, że uczestnicy wiele na tym skorzystali.
Alena Baeva, NFM Orkiestra Leopoldinum, fot. Joana Stoga
Dla nas, słuchaczy, najważniejszy był jej wspaniały występ, podczas którego zagrała Koncert skrzypcowy e-moll, uznawany za najpopularniejsze dzieło Mendelssohna. W XIX wieku, pod koniec którego był już uważany za jeden z najwybitniejszych koncertów skrzypcowych w literaturze, należał do repertuaru czołowych skrzypków, takich jak Ferdinand David, Joseph Joachim i Pablo de Sarasate. To zobowiązuje, łatwo popaść w banał i być odtwórczym. Baevej to jednak nie dotyczy. Dodajmy, że Koncert skrzypcowy Mendelssohna zawiera szereg innowacji kompozytorskich. Na przykład płynne przejście od pierwszej do drugiej części, co w tamtych czasach było niezwykłe. Również główny temat pierwszej części grany jest na instrumencie solowym, skrzypcach, a nie, jak to zwykle bywa, przez orkiestrę. Baeva zagrała go na swój niepowtarzalny sposób: z temperamentem (aż urwało się włosie ze smyczka!), a także śpiewnie i lirycznie. Grała w jakimś zapamiętaniu i to się udzielało słuchaczom. Aplauz był gorący i artystka bisowała dwukrotnie, pokazując przy tym zdumiewającą skalę swoich możliwości.
Kojące okłady muzyczne z Felixa Mendelssohna Bartholdy` ego sprawiły, że nie chciało się z Narodowego Forum wychodzić, ale... "ja tam jeszcze powrócę!".
.jpg)
