Znamy program 7. edycji festiwalu EUFONIE 🎵

18 września o godz. 12:00 ruszy sprzedaż biletów na 7. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie, który odbędzie się w dniach 13 listopada - 7 grudnia. Hasłem przewodnim siódmej odsłony Eufonii będą poświaty i powidoki. Poza Warszawą z festiwalowymi koncertami zawitamy do Katowic, Opola, Olsztyna, Krakowa, Łodzi, Gdańska, Lusławic i Dębicy i stolicy Rumunii, Bukaresztu.

Wyjątkowość Festiwalu wynika zarówno z czerpania z tradycji, jak i prezentowania zupełnie nowych, nieodkrytych wcześniej brzmień. Eufonie prezentują muzykę różnych epok i stylów. Spójrz, co przygotowaliśmy w tym roku! 

Program festiwalu

13 listopada, godz. 19:00

NOSPR, Sala Kameralna (Plac Wojciecha Kilara 1, Katowice)

Olga Pasiecznik / Equilibrium String Quartet

Program koncertu prezentuje splot utworów na kwartet smyczkowy polskich kompozytorów wczesnego XIX wieku z pieśniami Fryderyka Chopina w nowych aranżacjach autorstwa Tomasza Pokrzywińskiego. Wybór ten hołduje zasadzie różnorodności kształtującej programy koncertowe z tego czasu. Pomiędzy wybrane części kwartetów Józefa Elsnera i Stanisława Moniuszki oraz fantazje Franciszka Lessla i Karola Kurpińskiego wplecione zostały pieśni Chopina, w których jak w dzienniku intymnym odbijają się rozmaite wizerunki ich kompozytora.

Organizatorem wydarzenia jest festiwal Ars Cameralis.

Koncert odbywa się w ramach festiwalu Ars Cameralis i festiwalu Eufonie.

Olga Pasiecznik – sopran

Equilibrium String Quartet:

Sulamita Ślubowska – skrzypce

Małgorzata Malke – skrzypce

Anna Nowak-Pokrzywińska – altówka

Tomasz Pokrzywiński – wiolonczela

14 listopada, godz. 18:00

Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Sala Wielka (Plac Zamkowy 4, Warszawa)

Pokrewieństwa: Chopin/ Moniuszko/ Elsner/ Lessel/ Kurpiński

Program koncertu prezentuje splot utworów na kwartet smyczkowy polskich kompozytorów wczesnego XIX wieku z pieśniami Fryderyka Chopina w nowych aranżacjach autorstwa Tomasza Pokrzywińskiego. Wybór ten hołduje zasadzie różnorodności kształtującej programy koncertowe z tego czasu. Pomiędzy wybrane części kwartetów Józefa Elsnera i Stanisława Moniuszki oraz fantazje Franciszka Lessla i Karola Kurpińskiego wplecione zostały pieśni Chopina, w których jak w dzienniku intymnym odbijają się rozmaite wizerunki ich kompozytora.

Olga Pasiecznik – sopran  

Equilibrium String Quartet:  

Sulamita Ślubowska – skrzypce  

Małgorzata Malke – skrzypce  

Anna Nowak-Pokrzywińska – altówka  

Tomasz Pokrzywiński – wiolonczela 

15 listopada, godz. 18:00

Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera (ul. Krakowska 24, Opole)

DVOŘÁK – Symfonia „Z Nowego Świata” | Shemet | Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej

Program wieczoru został ułożony tak, by idee obu festiwali przenikały się w muzycznym dialogu – od pełnych energii Trzech tańców Henryka Mikołaja Góreckiego, przez refleksyjne Odwieczne pieśni Mieczysława Karłowicza, aż po jedną z najsłynniejszych symfonii w historii – IX Symfonię Z Nowego Świata Antonína Dvořáka.

Organizatorem wydarzenia jest Filharmonia Opolska. Współorganizatorem wydarzenia jest Filharmonia Śląska.

Koncert odbywa się w ramach XIII Międzynarodowych Dni Henryka Mikołaja Góreckiego „Pieśni śpiewają” i festiwalu Eufonie.

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej

Yaroslav Shemet – dyrygent

17 listopada, godz. 19:00

Teatr Wielki – Opera Narodowa, Sala Moniuszki (Plac Teatralny 1, Warszawa)

Pomiędzy: Szostakowicz/ Mahler

Dzieła instrumentalne można traktować albo jako brzmienie i formę, albo jako przekaz treści pozamuzycznych. Gustav Mahler i Dymitr Szostakowicz byli zwolennikami tego drugiego podejścia, w którym muzyka jest sposobem przekazywania konkretnych emocji i znaczeń, ale też autobiografią twórcy. Doświadczenia totalitaryzmu w ZSRR silnie wpłynęły na dramatyczny i melancholijny charakter I Koncertu skrzypcowego Szostakowicza. Natomiast I Symfonia Mahlera to dzieło programowe, w którym za pomocą dźwięków twórca przedstawił historię młodego bohatera mierzącego się z przeciwnościami losu.

Julian Rachlin – skrzypce

Orkiestra Sinfonia Varsovia

Radosław Szulc – dyrygent

19 listopada, godz. 19:00

Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie, Sala Koncertowa (ul. Bartosza Głowackiego 1, Olsztyn)

Trpčeski / Makedonissimo

Projekt Makedonissimo pianisty Simona Trpčeskiego to barwna podróż do serca macedońskiej tradycji. W transkrypcjach Pandego Shahova dawne pieśni i tańce nabierają koncertowej formy, łącząc klasyczną wirtuozerię z żywiołem folkloru. Cykl Pletenki (Warkocze) splata melodie o miłości, pracy i obrzędach w wielogłosową opowieść o pamięci i wspólnocie, ukazując, że muzyka ludowa może przemawiać uniwersalnym językiem emocji.

Organizatorami wydarzenia są Narodowe Centrum Kultury i Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie.

Simon Trpčeski – fortepian

Makedonissimo

20 listopada, godz. 20:00

Muzeum Kinematografii w Łodzi (Plac Zwycięstwa 1, Łódź)

Polski Piach gra Reksia

Za najsłynniejszym pieskiem w polskiej animacji kryje się wzruszająca historia kompozytora, który planował pisać wyłącznie dla dorosłych. Zenon Kowalowski dał czworonożnemu bohaterowi jedną z najciekawszych i niebanalnych ścieżek w historii polskiej muzyki do bajek. Eufonie prezentują Reksia w wydaniu artystów zrzeszonych w projekcie Polski Piach, wywodzących się z warszawskiego środowiska muzyki improwizowanej i współczesnej, a zainspirowanych szeroko rozumianym bluesem. Patryk Zakrocki, Piotr Mełech i Piotr Domagalski to kameraliści otwarci na świat – w swoich zainteresowaniach są idealnymi partnerami animowanego psiaka.

Organizatorami wydarzenia są Narodowe Centrum Kultury i Muzeum Kinematografii w Łodzi.

Polski Piach:

Patryk Zakrocki – gitary

Piotr Mełech – klarnet basowy

Piotr Domagalski – basetla

21 listopada, godz. 19:00

Filharmonia Śląska, Sala Koncertowa im. Karola Stryji (ul. Sokolska 2, Katowice)

Złota Batuta – Tzigane | Chór | Orkiestra Symfoniczna | BRAHMS – I Symfonia

Triumfator VIII Międzynarodowego Konkursu Dyrygenckiego im. Grzegorza Fitelberga, Eugene Tzigane, poprowadzi 21 listopada Chór i Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Śląskiej. Ten wieczór stanie się muzycznym spotkaniem dwóch odmiennych światów dźwiękowych – monumentalnego romantyzmu Johannesa Brahmsa i refleksyjnej wrażliwości Eugeniusza Knapika. Koncert odbywa się w ramach XIII Międzynarodowych Dni Henryka Mikołaja Góreckiego i festiwalu Eufonie.

Organizatorem wydarzenia jest Filharmonia Śląska.

Koncert odbywa się w ramach XIII Międzynarodowych Dni Henryka Mikołaja Góreckiego „Pieśni śpiewają” i festiwalu Eufonie.

Eugene Tzigane – dyrygent

Jarosław Wolanin – przygotowanie chóru

Chór Filharmonii Śląskiej

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej

22 listopada, godz. 18:00

Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Sala Wielka (Plac Zamkowy 4, Warszawa)

Maski: Szymanowski / Bacewicz / Bacevičius

Dla pokolenia polsko-litewskiego rodzeństwa – Vytautasa Bacevičiusa (1905-1970) i Grażyny Bacewicz (1909-1969) – Karol Szymanowski (1882-1937) był ikoną muzyki nowej. Jego Maski op. 34 (1915/1916), przynależne do fazy impresjonistyczno-ekspresjonistycznej, ujmują w cudzysłów postacie zadomowione w kulturze. Trzy groteski (1935) Bacewiczówny wpisują się w nurt komiczno-tanecznego witalizmu. Z kolei utwory Bacevičiusa reprezentują idee kosmologiczne.  Poème mystique op. 6 (1926) oraz Méditaton op. 29 (1936/37), z kowieńskich lat modernistycznych, je antycypują. Trois pensées musicales op. 75 (1966) z lat amerykańskich, je uosabiają. Muzyka kosmiczna była wyrazem wewnętrznego uniwersum artysty tożsamego z wszechświatem ogólnym. III Suita fortepianowa op. 60 (1956) wieńczy okres wcześniejszy, będący „kompromisem” ze słuchaczem. Sixième mot op. 72 (1963) należy do zbioru siedmiu kompozycji o charakterze „wypowiadanego” w dźwiękach „słowa”.

Yusuke Ishii – fortepian

22 listopada, godz. 19:00

Centrum św. Jana / Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku (ul. Świętojańska 50, Gdańsk)

Stefan Wesołowski / Song of the Night Mists

Stefan Wesołowski, w post-klasyczny sposób, z wysublimowaniem i wrażliwością łączy tradycyjne instrumentarium z nowoczesnymi technikami, muzyką elektroniczną i dźwiękami natury. Jego muzyka – pełna subtelnych niuansów – oscyluje pomiędzy minimalistyczną medytacją a ekspresyjną intensywnością, pomiędzy ambientem a barokowo brzmiącymi organami, tworząc unikalny pejzaż dźwiękowy. Song of the Night Mists to zaproszenie do podjęcia muzycznej podróży, sprzyjającej chwilom kontemplacji i zadumy nad pięknem przyrody, a być może także nad kruchością ludzkiego losu.

Organizatorem wydarzenia jest Nadbałtyckie Centrum Kultury.

Anna Pasić – harfa

Olga Anna Markowska – wiolonczela

Maja Miro – flety

Oliwier Andruszczenko - klarnet basowy

Hubert Zemler – perkusja

Piotr Wesołowski – organy / portatyw

Stefan Wesołowski – fortepian / skrzypce / instrumenty elektroniczne

23 listopada, godz. 18:00

Akademia Muzyczna w Łodzi, Pałac (ul. Gdańska 32, Sala 12, Łódź)

Maski: Szymanowski / Bacewicz / Bacevičius

Dla pokolenia polsko-litewskiego rodzeństwa – Vytautasa Bacevičiusa (1905-1970) i Grażyny Bacewicz (1909-1969) – Karol Szymanowski (1882-1937) był ikoną muzyki nowej. Jego Maski op. 34 (1915/1916), przynależne do fazy impresjonistyczno-ekspresjonistycznej, ujmują w cudzysłów postacie zadomowione w kulturze. Trzy groteski (1935) Bacewiczówny wpisują się w nurt komiczno-tanecznego witalizmu. Z kolei utwory Bacevičiusa reprezentują idee kosmologiczne.  Poème mystique op. 6 (1926) oraz Méditaton op. 29 (1936/37), z kowieńskich lat modernistycznych, je antycypują. Trois pensées musicales op. 75 (1966) z lat amerykańskich, je uosabiają. Muzyka kosmiczna była wyrazem wewnętrznego uniwersum artysty tożsamego z wszechświatem ogólnym. III Suita fortepianowa op. 60 (1956) wieńczy okres wcześniejszy, będący „kompromisem” ze słuchaczem. Sixième mot op. 72 (1963) należy do zbioru siedmiu kompozycji o charakterze „wypowiadanego” w dźwiękach „słowa”. 

Yusuke Ishii – fortepian

Udział w koncercie jest bezpłatny!

23 listopada, godz. 18:00

Filharmonia Narodowa, Sala Koncertowa (ul. Jasna 5, Warszawa)

Odbicia: Dvořák / Knapik

IX Symfonia e-moll „Z Nowego Świata” op. 95 (1893), najsłynniejsza z symfonii Antonína Dvořáka, wyrasta z zachwytu otwartymi przestrzeni prerii amerykańskich. Ale w silniejszym jeszcze stopniu jest ona próbą uchwycenia ducha rodzącej się wówczas kultury amerykańskiej, stąd nawiązania do pieśni Negro Spirituals oraz pieśni Indian. W chóralnej kantacie Beauty Radiated in Eternity (2012) Eugeniusz Knapik sięgnął po poezję Hafiza, który fascynował wcześniej m.in. Goethego i Szymanowskiego. Nowy romantyzm Knapika jest w istocie nawiązaniem, w nowych warunkach i na własnych zasadach, do ekstatycznej mistyki muzycznej początków XX wieku.

Chór Filharmonii Śląskiej

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej

Eugene Tzigane – dyrygent

Jarosław Wolanin – kierownik artystyczny chóru

24 listopada, godz. 20:00

Klub Niebo (ul. Nowy Świat 21C, Warszawa)

Polski Piach gra Reksia

Za najsłynniejszym pieskiem w polskiej animacji kryje się wzruszająca historia kompozytora, który planował pisać wyłącznie dla dorosłych. Zenon Kowalowski dał czworonożnemu bohaterowi jedną z najciekawszych i niebanalnych ścieżek w historii polskiej muzyki do bajek. Eufonie prezentują Reksia w wydaniu artystów zrzeszonych w projekcie Polski Piach, wywodzących się z warszawskiego środowiska muzyki improwizowanej i współczesnej, a zainspirowanych szeroko rozumianym bluesem. Patryk Zakrocki, Piotr Mełech i Piotr Domagalski to kameraliści otwarci na świat – w swoich zainteresowaniach są idealnymi partnerami animowanego psiaka.

Polski Piach: 

Patryk Zakrocki – gitary

Piotr Mełech – klarnet basowy

Piotr Domagalski – basetla

24 listopada, godz. 19:00

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (ul. Marii Konopnickiej 26)

Maski: Szymanowski / Bacewicz / Bacevičius

Dla pokolenia polsko-litewskiego rodzeństwa – Vytautasa Bacevičiusa (1905-1970) i Grażyny Bacewicz (1909-1969) – Karol Szymanowski (1882-1937) był ikoną muzyki nowej. Jego Maski op. 34 (1915/1916), przynależne do fazy impresjonistyczno-ekspresjonistycznej, ujmują w cudzysłów postacie zadomowione w kulturze. Trzy groteski (1935) Bacewiczówny wpisują się w nurt komiczno-tanecznego witalizmu. Z kolei utwory Bacevičiusa reprezentują idee kosmologiczne.  Poème mystique op. 6 (1926) oraz Méditaton op. 29 (1936/37), z kowieńskich lat modernistycznych, je antycypują. Trois pensées musicales op. 75 (1966) z lat amerykańskich, je uosabiają. Muzyka kosmiczna była wyrazem wewnętrznego uniwersum artysty tożsamego z wszechświatem ogólnym. III Suita fortepianowa op. 60 (1956) wieńczy okres wcześniejszy, będący „kompromisem” ze słuchaczem. Sixième mot op. 72 (1963) należy do zbioru siedmiu kompozycji o charakterze „wypowiadanego” w dźwiękach „słowa”.

Organizatorami wydarzenia są Narodowe Centrum Kultury i Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Yusuke Ishii – fortepian

25 listopada, godz. 20:00

Klub Niebo (ul. Nowy Świat 21C, Warszawa)

Hatti Vatti / Zeit

W ubiegłym roku w katalogu słynnej na scenie nowoczesnej elektroniki belgijskiej wytwórni R&S zagościł polski projekt Hatti Vatti. Pod szyldem tym ukrywa się gdański producent Piotr Kaliński. Nagrany przezeń z trzema jazzmanami album Zeit łączy różne gatunki i brzmienia: dub, jazz, psychodelię, kosmische musik i ambient. Pierwsza prezentacja tego materiału na żywo odbędzie się podczas festiwalu Eufonie – 25 listopada w warszawskim klubie Niebo.

Hatti Vatti:  

Piotr Kaliński – elektronika

Piotr Chęcki – saksofon

Paweł Stachowiak – gitara basowa 

Rafał Dutkiewicz – perkusja

27 listopada, godz. 19:30

Filharmonia Narodowa, Sala Koncertowa (ul. Jasna 5, Warszawa)

Posłańcy: Bach / Schubert / Čiurlionis

Wieczór otworzy Kwartet smyczkowy c-moll Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa – litewskiego twórcy, który muzykę i malarstwo splatał w jedną opowieść. Jego Kwartet łączy klasycyzujące części skrajne z ekspresyjną częścią środkową, której melancholijna melodyka rozwija się na tle nasyconego chromatyką akompaniamentu. Następnie zabrzmi bachowski Koncert d-moll BWV 1052 – pełen witalności, z błyskotliwymi dialogami solisty i orkiestry oraz nastrojowym Adagio w części środkowej. Na zakończenie usłyszymy Kwartet d-moll „Śmierć i dziewczyna” Franza Schuberta – dramatyczny dialog życia i śmierci, którego finałowa tarantella przywodzi na myśl „taniec śmierci”.

Lukas Geniušas – fortepian

Litewska Narodowa Orkiestra Kameralna

Sergiej Krylov – dyrygent

28 listopada, godz. 19:30

Filharmonia Narodowa, Sala Koncertowa (ul. Jasna 5, Warszawa)

Pasja: Penderecki

Skomponowana w 1966 roku Pasja według św. Łukasza należy do najważniejszych osiągnięć muzyki XX wieku. Choć powstała w specyficznym kontekście milenium chrześcijaństwa w komunistycznej Polsce, wyrasta ponad chwilowe okoliczności, kierując się ku uniwersalnym pytaniom. To monumentalny dramat dźwiękowy, w którym Penderecki – mistrz misternie tkanych obrazów muzycznych – ukazał cierpienie i kondycję człowieka, tworząc poruszający portret ludzkiej natury.

Chór i Orkiestra Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie 

Chór Polskiego Radia – Lusławice 

Chór Chłopięcy Filharmonii Krakowskiej 

Ukraiński Chór Dziecięcy Filharmonii Krakowskiej 

Maciej Tworek – dyrygent

Iwona Hossa – sopran

Mariusz Godlewski – baryton

Artur Janda – bas

Dawid Ber – przygotowanie Chóru Polskiego Radia – Lusławice

Janusz Wierzgacz – przygotowanie Chóru Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie

Lidia Matynian – przygotowanie Chóru Chłopięcego i Dziewczęcego Filharmonii Krakowskiej

Olena Yatskulynets – przygotowanie Ukraińskiego Chóru Dziecięcego Filharmonii Krakowskiej 

28 listopada, godz. 19:00

The Romanian Athenaeum (Bukareszt)

George Enescu Philharmonic Orchestra – koncert symfoniczny

Antonín Dvořák i George Enescu to kompozytorzy, którzy z lekkością i elegancją potrafili czerpać z tradycji muzycznych swoich narodów, budując indywidualny język muzyczny. Zamiłowanie do kultury, w której się wychowali, odcisnęło na nich piętno, ale nie definiowało ich jako artystów, co pokazuje wielkość przyświecających im idei. Byli oni kosmopolitami, którzy potrafili przekuć tradycję w uniwersalny, muzyczny język wartości – zrozumiały i fascynujący dla melomanów na całym świecie.

George Enescu Philharmonic Orchestra

Gabriel Bebeșelea – dyrygent

Jaemin Han – solista

29 listopada, godz. 18:00

Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego (Lusławice 250)

Pasja: Penderecki

Skomponowana w 1966 roku Pasja według św. Łukasza należy do najważniejszych osiągnięć muzyki XX wieku. Choć powstała w specyficznym kontekście milenium chrześcijaństwa w komunistycznej Polsce, wyrasta ponad chwilowe okoliczności, kierując się ku uniwersalnym pytaniom. To monumentalny dramat dźwiękowy, w którym Penderecki – mistrz misternie tkanych obrazów muzycznych – ukazał cierpienie i kondycję człowieka, tworząc poruszający portret ludzkiej natury.

Organizatorem wydarzenia jest Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach.

Koncert odbywa się w ramach festiwalu Eufonie.

Chór i Orkiestra Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie 

Chór Polskiego Radia – Lusławice 

Chór Chłopięcy Filharmonii Krakowskiej 

Ukraiński Chór Dziecięcy Filharmonii Krakowskiej 

Maciej Tworek – dyrygent

Iwona Hossa – sopran

Mariusz Godlewski – baryton

Artur Janda – bas

Dawid Ber – przygotowanie Chóru Polskiego Radia – Lusławice

Janusz Wierzgacz – przygotowanie Chóru Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie

Lidia Matynian – przygotowanie Chóru Chłopięcego i Dziewczęcego Filharmonii Krakowskiej

Olena Yatskulynets – przygotowanie Ukraińskiego Chóru Dziecięcego Filharmonii Krakowskiej 

29 listopada, godz. 18:00

Filharmonia Narodowa, Sala Koncertowa (ul. Jasna 5, Warszawa)

Porywy: Enescu / Wajnberg / Kodály

Bogactwo muzyki ludowej wielokrotnie inspirowało „poważny” repertuar koncertowy. Oryginalność, szczerość i żywiołowość tkwiące w ludowych rytmach i melodiach nabierały artystycznego szlifu w kompozytorskich opracowaniach, ale nie traciły autentyczności pierwowzorów. Tak jest i w przypadku Poematu op. 1 George’a Enescu, Koncertu wiolonczelowego Mieczysława Wajnberga oraz Tańców z Galanty Zoltána Kodály’ego. Utwory te, choć napisane przed wielu laty, pozostają w repertuarze do dziś i należą do najchętniej słuchanych.

Orkiestra i Chór Męski Filharmonii Narodowej

Gergely Madaras – dyrygent

Tomasz Daroch – wiolonczela

Bartosz Michałowski – dyrektor chóru

29 listopada, godz. 19:00

Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku (ul. Świętojańska 50, Gdańsk)

Polski Piach gra Reksia

Za najsłynniejszym pieskiem w polskiej animacji kryje się wzruszająca historia kompozytora, który planował pisać wyłącznie dla dorosłych. Zenon Kowalowski dał czworonożnemu bohaterowi jedną z najciekawszych i niebanalnych ścieżek w historii polskiej muzyki do bajek. Eufonie prezentują Reksia w wydaniu artystów zrzeszonych w projekcie Polski Piach, wywodzących się z warszawskiego środowiska muzyki improwizowanej i współczesnej, a zainspirowanych szeroko rozumianym bluesem. Patryk Zakrocki, Piotr Mełech i Piotr Domagalski to kameraliści otwarci na świat – w swoich zainteresowaniach są idealnymi partnerami animowanego psiaka.

Organizatorem wydarzenia jest Nadbałtyckie Centrum Kultury.

Polski Piach: 

Patryk Zakrocki – gitary

Piotr Mełech – klarnet basowy

Piotr Domagalski – basetla

29 listopada, godz. 19:30

Butelkownia (Plac Konesera 3, Warszawa)

Natura świata / Karolina Mikołajczyk i Iwo Jedynecki

Podobnie jak w sztuce oratorskiej, muzyka często wypowiada się niejako między dźwiękami. Takich głosów można szukać we wrażliwych melodycznie i oszczędnych w środkach utworach Wałentyna Silwestrowa (Intermezzo), Pēterisa Vasksa (Plainscapes) i Henryka Mikołaja Góreckiego (Kołysanki i tańce op. 47). Z kolei Conversio Erkki-Svena Tüüra i Tempo di valse z Musica ricercata Györgya Ligetiego to przykłady przewrotnego podejścia do formy. Muzyka nowa zaś – Up Dariusza Przybylskiego i Aria Justė Janulytė – ponownie koncentruje się na samym dźwięku. Dodatkowo, między tymi dziełami zabrzmią improwizowane intermezza.

Duo Karolina Mikołajczyk & Iwo Jedynecki – skrzypce / akordeon

Pola Błasik – aktorka

Anna Grycewicz – aktorka

Tomasz Cyz – reżyseria / koncepcja reżyserska  

Karolina Bramowicz – scenografia

30 listopada, godz. 18:00

Filharmonia Narodowa, Sala Koncertowa (ul. Jasna 5, Warszawa)

Fratres: Parać / Pärt / Šipuš

Wobec zgiełku codzienności nowa muzyka często skłania się ku eksplorowaniu ciszy, prostocie i duchowej głębi. Arvo Pärt, Frano Parać i Berislav Šipuš tworzą dzieła o kontemplacyjnym charakterze, zakorzenione w tradycji nowej prostoty i nowej duchowości. Liryczne Dona nobis pacem Paraća, medytacyjne Fratres i majestatyczne Salve Regina Pärta oraz dramatyczna, polistylistyczna Pasja Šipuša łączą w sobie różnorodność środków z uniwersalnym, humanistycznym przesłaniem.

Chór i Orkiestra Telewizji Chorwackiej

Tomislav Fačini  – dyrygent

Monika Cerovčec – sopran

Martina Gojčeta Silić – mezzosopran

Roko Radovan – tenor

Marko Špehar – bas

Sreten Mokrović – narrator

Lana-Lucija Horvatić – wiolonczela

Mirjana Krišković – harfa

Veronika Ćiković – harfa

Hrvoje Sekovanić, Krunoslav Benko, Francesco Mazzoleni, Fran Krsto Šercar – instrumenty perkusyjne

30 listopada, godzinę podamy wkrótce

Filharmonia im. Karola Szymanowskiego (ul. Zwierzyniecka 1, Kraków)

George Enescu Philharmonic Orchestra – koncert symfoniczny

Antonín Dvořák i George Enescu to kompozytorzy, którzy z lekkością i elegancją potrafili czerpać z tradycji muzycznych swoich narodów, budując indywidualny język muzyczny. Zamiłowanie do kultury, w której się wychowali, odcisnęło na nich piętno, ale nie definiowało ich jako artystów, co pokazuje wielkość przyświecających im idei. Byli oni kosmopolitami, którzy potrafili przekuć tradycję w uniwersalny, muzyczny język wartości – zrozumiały i fascynujący dla melomanów na całym świecie.

Organizatorem wydarzenia jest Filharmonia Krakowska.

Orkiestra Filharmonii im. George’a Enescu

Gabriel Bebeșelea – dyrygent

Jaemin Han – wiolonczela

1 grudnia, godz. 19:30

Filharmonia Narodowa, Sala Koncertowa (ul. Jasna 5, Warszawa)

Podróże: Enescu / Dvořák

Antonín Dvořák i George Enescu to kompozytorzy, którzy z lekkością i elegancją potrafili czerpać z tradycji muzycznych swoich narodów, budując indywidualny język muzyczny. Zamiłowanie do kultury, w której się wychowali, odcisnęło na nich piętno, ale nie definiowało ich jako artystów, co pokazuje wielkość przyświecających im idei. Byli oni kosmopolitami, którzy potrafili przekuć tradycję w uniwersalny, muzyczny język wartości – zrozumiały i fascynujący dla melomanów na całym świecie.

Orkiestra Filharmonii im. George’a Enescu

Gabriel Bebeșelea – dyrygent

Jaemin Han – wiolonczela

6 grudnia, godz. 18:00

Filharmonia im. Karola Szymanowskiego (ul. Zwierzyniecka 1, Kraków)

Quo Vadis / Nowowiejski

Premiera Quo vadis odbyła się w 1907 roku w Usti nad Łabą. Dwa lata później w Amsterdamie kompozytor zaprezentował publiczności dzieło w nowej odsłonie i odniósł tym spektakularny sukces. Po koncercie w dowód uznania uhonorowano go pozłacanym wieńcem laurowym, otrzymał też pierścień od królowej Wilhelminy. Jeśli ktoś zapytałby wtedy Nowowiejskiego, dokąd zmierza – quo vadis? – ten z czystym sumieniem mógłby odpowiedzieć, że… święcić triumfy na światowych scenach. Pomimo wymagającej obsady, popularne w dwudziestoleciu międzywojennym oratorium polskiego twórcy wykonywano często w Europie, a także poza jej granicami.

Organizatorem wydarzenia jest Filharmonia Krakowska.

Koncert odbywa się w ramach festiwalu Eufonie.

Orkiestra i Chór Filharmonii Krakowskiej

Wojciech Gierlach – bas

Sebastian Szumski – bas

Piotr Sułkowski – dyrygent

Janusz Wierzgacz – przygotowanie chóru

7 grudnia, godz. 18:00

Dom Kultury Mors (ul. Sportowa 28, Dębica)

Pasja: Penderecki

Skomponowana w 1966 roku Pasja według św. Łukasza należy do najważniejszych osiągnięć muzyki XX wieku. Choć powstała w specyficznym kontekście milenium chrześcijaństwa w komunistycznej Polsce, wyrasta ponad chwilowe okoliczności, kierując się ku uniwersalnym pytaniom. To monumentalny dramat dźwiękowy, w którym Penderecki – mistrz misternie tkanych obrazów muzycznych – ukazał cierpienie i kondycję człowieka, tworząc poruszający portret ludzkiej natury. Koncert odbywa się w ramach festiwalu Dębickie Korzenie i festiwalu Eufonie.

Organizatorem wydarzenia jest Dom Kultury Mors.

Koncert odbywa się w ramach festiwalu Dębickie Korzenie i festiwalu Eufonie.

Chór i Orkiestra Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie 

Chór Polskiego Radia – Lusławice 

Chór Chłopięcy Filharmonii Krakowskiej 

Ukraiński Chór Dziecięcy Filharmonii Krakowskiej 

Maciej Tworek – dyrygent

Iwona Hossa – sopran

Mariusz Godlewski – baryton

Artur Janda – bas

Dawid Ber – przygotowanie Chóru Polskiego Radia – Lusławice

Janusz Wierzgacz – przygotowanie Chóru Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie

Lidia Matynian – przygotowanie Chóru Chłopięcego i Dziewczęcego Filharmonii Krakowskiej

Olena Yatskulynets – przygotowanie Ukraińskiego Chóru Dziecięcego Filharmonii Krakowskiej 

24 października 2025 – 25 stycznia 2026

Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK (Lipowa 4, Kraków)

Instalacja Konrada Smoleńskiego Everything Was Forever Until It Was No More

Wspólnie z MOCAK-iem i Krakowskim Biurem Festiwalowym (Festiwal Sacrum Profanum) sięgamy po głośną instalację dźwiękową Konrada Smoleńskiego Everything Was Forever Until It Was No More, która reprezentowała Polskę na weneckim Biennale w 2013 roku. Działamy w zrównoważony sposób, kierując się ideą ekologii artystycznej i przywracania do obiegu ważnych istniejących dzieł. Na pracę Smoleńskiego składają się dwa spiżowe dzwony, których bicie jest rejestrowane i przetwarzane elektronicznie, a następnie odtwarzane przez ściany głośników. Ważnym elementem jest wibrująca podłoga, która stanowi także scenę dla koncertów, wchodzących w interakcję z instalacją. Artysta, przełamując stereotypy i oczekiwania, kreuje sferę doświadczenia, do której wejdą zaproszeni muzycy i publiczność. Granice między sceną muzyczną i przestrzenią sztuki zostają zatarte.

Konrad Smoleński – Everything Was Forever Until It Was No More (2013-2025) 

Daniel Muzyczuk, Agnieszka Pindera – kuratorzy 

informacja prasowa

„Józef Elsner – Chamber Works” – premiera nowego albumu wydanego przez Narodowe Forum Muzyki

24 stycznia 2025 roku swoją premierę miał nowy album Narodowego Forum Muzyki: "Józef Elsner – Chamber Works", nagrany na historycznych instrumentach przez Piotra Pawlaka (fortepian), Mikołaja Zgółkę (skrzypce), Jane Rogers (altówka) i Jarosława Thiela (wiolonczela).

Znacząca większość utworów kameralnych Józefa Elsnera powstała w czasie jego pracy we Lwowie (1792–1799) bądź w pierwszych latach warszawskich (1799–1805) – są to dzieła młodego kompozytora, pomimo ciekawych nawiązań do „stylu polskiego”, czytelnie i jednoznacznie zakorzenione w stylu wiedeńskim czasów Mozarta. (…)

Utwory Józefa Elsnera na niniejszej płycie nagrano na instrumentach historycznych w stroju a1=430 Hz. Wykorzystano m.in. fortepian Érarda z 1858 roku oraz skrzypce Charles'’a François Ganda z 1846 roku „ex-Wieniawski”, które były nagrodą dla polskiego wirtuoza za ukończenie Konserwatorium Paryskiego z wybitnymi osiągnięciami. Paryski kontekst, na jaki symbolicznie wskazuje to instrumentarium, silnie wiąże się z końcem okresu największej aktywności Elsnera jako twórcy muzyki kameralnej, podobnie jak Wiedeń łączył się z jego początkiem. W 1805 roku kompozytor wybrał się w podróż do stolicy Francji, gdzie nawiązał bliskie kontakty z Jeanem-François Le Sueurem, napisał (ostatecznie niewystawioną) francuską operę Chimère et réalité i doprowadził do koncertowego wykonania swoich utworów fortepianowych i kameralnych, jak też wydał (…) Kwartet fortepianowy. Le Sueur ponoć gorąco namawiał Elsnera do osiedlenia się w Paryżu, a dwa lata później Ferdinando Paer, przebywając w Warszawie wraz z dworem Napoleona, składał mu propozycje wstąpienia do cesarskiej orkiestry. (…)

Zarejestrowany na płycie repertuar pozwala nam dostrzec różne oblicza kompozytora. Dwa utwory ukazują Elsnera jako adepta kameralistyki wiedeńskiej doby Mozarta, polonezowy dyptyk stanowi podsumowanie ponad dwóch dekad działalności jako twórcy „stylu polskiego”, na koniec zaś objawia się nam jako kompozytor zagadkowej Chaconne. Dodajmy, że większość prezentowanych dzieł przypomina nam o Elsnerze jako biegłym skrzypku, dla którego ten właśnie instrument był niewątpliwie najbliższym. 

Czego jednak z pewnością trudno się tu dosłuchać, to zaczątków romantyzmu, rodzącego się już przecież w twórczości kompozytorów niemieckich czy nawet uczniów samego Elsnera. Nie jest to wszakże skutek takiego, a nie innego doboru repertuaru. Rzeczywiście, poszukiwania Elsnera –romantyka niejednokrotnie prowadzą do bolesnych i krzywdzących dla kompozytora nieporozumień. A przecież najlepiej prezentuje się on w swojej prawdziwej roli: zdolnego epigona klasycyzmu i kodyfikatora przedchopinowskiego poloneza.

Jakub Chachulski, fragment eseju zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty

TYTUŁ: Józef Elsner – Chamber Works

Wykonawcy:

Piotr Pawlak – fortepian

(Érard, Paryż, 1858)

Mikołaj Zgółka – skrzypce

(Charles François Gand, Paryż, 1846, „ex-Wieniawski”; skrzypce obecnie znajdują się w zbiorach kolekcji Muzeum Narodowego w Poznaniu)

Jane Rogers – altówka

(Jan Pawlikowski, Kraków, 2008)

Jarosław Thiel – wiolonczela

(Bastian Muthesius, Berlin, 2023, według Pietro Guarneri, Wenecja, c. 1725)

Program:

Józef Elsner (1769–1854)

[1]          Polonaise in D major for violin and piano (?)                   2'39

[2]          Chaconne in G major for violin and piano* (1836?)         4'37

Piano Trio in B flat major, Op. 2 (1798)                                     [17'48]

[3]          Allegro                                                                               8'27

[4]          Larghetto                                                                           4'58

[5]          Rondo: Allegro                                                                  4'22

[6]          Polonaise in C major for solo piano* (c. 1821)             6'18

[7]          Polonaise in E flat major for piano and violin (1820)  7'06

Piano Quartet in E flat major, Op. 15 (c. 1805)                          [22'15]

[8]          Moderato                                                                           11'53

[9]          Romance: Andantino                                                           5'40

[10]       Rondo: Allegro assai                                                           4'40

[11]       Polonaise in D major for piano and violin (1820)              5'35

Total time           66'20

* Światowa premiera nagrania

Nagrano w Studiu S2 Polskiego Radia w Warszawie w dniach 11–13 września 2024 roku.

Reżyseria nagrania, montaż, mastering: Wojciech Marzec, Agnieszka Szczepańczyk

NFM 95, VCD01, ACD 343

Premiera płyty: 24 stycznia 2025

Patronat medialny: Program II Polskiego Radia

Partnerzy:

Muzeum Narodowe w Poznaniu – Muzeum Instrumentów Muzycznych

Narodowy Instytut Fryderyka Chopina

informacja prasowa

Józef Elsner | Trois quatuors du meilleur goût polonois op. 1 na płycie Narodowego Forum Muzyki /recenzja /

26 lutego 2021 roku swoją premierę miał nowy album Narodowego Forum Muzyki "Trois quatuors du meilleur goût polonois" op. 1, nagrany na instrumentach historycznych Płyta jest światową premierą fonograficzną niedawno na nowo odkrytych Kwartetów smyczkowych op. 1 Józefa Elsnera.  Gorąco wszystkich zachęcam do jej wielokrotnego słuchania - jest piękna!

Czy gwiazda Elsnera zabłyśnie na muzycznym firmamencie?

26 lutego tego roku do rąk melomanów trafiła absolutnie unikalna płyta z nagraniami kompozycji Józefa Elsnera pod znaczącym tytułem "W najlepszym guście polskim". Płyta jest światową premierą fonograficzną niedawno na nowo odkrytych przez Julię Gołębiowską, która skompletowała wiedeńskie źródło nutowe - Kwartetów smyczkowych op. 1 Józefa Elsnera. Nieskatalogowane materiały znajdują się obecnie w Gesellschaft der Musicfreunde w Wiedniu. Znany dotychczas przede wszystkim jako nauczyciel Chopina, Józef Elsner ma szansę zostać na nowo odkryty - tym razem jako twórca pięknej muzyki kameralnej.

Przywracanie twórczości zapomnianej, funkcjonującej z powodzeniem przed laty, przypomina nieco pracę astronoma - zauważa Mikołaj Zgółka, spiritus movens  owego nagrania, a przy tym wybitny skrzypek i kameralista specjalizujący się w wykonawstwie historycznym - który za pomocą wyrafinowanych przyrządów ze zdumieniem odkrywa blask ciał niebieskich sprzed tysięcy i milionów lat. Gwiazdy i ich światło często możliwe są do dostrzeżenia z ogromnym opóźnieniem wywołanym zjawiskami związanymi z czasoprzestrzenią. Muzyk zadaje przy tym pytanie: Jak jasno świeci na muzycznym firmamencie gwiazda Elsnera?

Józef Elsner - kompozytor tworzący "w najlepszym guście polskim"

Józef Elsner, grafika Maksymiliana Fajansa z 1853/ fot. Wikipedia

Urodzony 1 czerwca 1769 w Grodkowie na Opolszczyźnie, Józef Antoni Franciszek Elsner był w swojej młodości związany z Wrocławiem - tu bowiem uczył się początkowo w szkole prowadzonej przy klasztorze dominikanów, a następnie pobierał nauki w jezuickim Gimnazjum św. Macieja, gdzie ponadto śpiewał w chórze klasztornym, pobierał także lekcje gry na skrzypcach oraz na basie. Skomponował też utwory dla Katedry Wrocławskiej, m. in. motet Ave Maria gratiae plena na dwa głosy solowe z towarzyszeniem instrumentów. Nie od razu zdecydowany oddać się muzyce, po różnych zawirowaniach trafił ostatecznie do Brna, gdzie rozpoczął pracę w orkiestrze teatralnej jako skrzypek, ale był to dopiero początek jego zawrotnej kariery. W 1792 roku objął stanowisko dyrygenta w teatrze cesarsko-królewskim, w którym wystawił także własne opery do niemieckich tekstów. Współpracował z Wojciechem Bogusławskim, udzielał lekcji gry, a przede wszystkim zorganizował Akademię Muzyczną, zrzeszającą muzyków i melomanów i dającą koncerty. Grano kompozycje  Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusa Mozarta i oczywiście Józefa Elsnera. W 1799 Elsner przeniósł się do Warszawy, gdzie osiadł na stałe i gdzie prowadził operę w Teatrze Narodowym. Prowadził też sztycharnię nut oraz nawiązywał kontakty z muzykami oraz firmami wydawniczymi Francji, Niemiec i Austrii. Trzeba przyznać, że miał rozmach. Ponadto pisywał artykuły o muzyce w języku polskim, pracował jako pedagog. a za zasługi na polu muzyki został odznaczony w 1823 Orderem Św. Stanisława. 

Był typowym przedstawicielem klasycyzmu. Poza twórczością operową i religijną, komponował także utwory kameralne. Głównie w młodości. W czasach wrocławskich muzykował w mieszczańskich domach i dzięki temu zetknął się w rozmaitymi odmianami muzyki zespołowej. Najczęściej tworzył duety skrzypcowe oraz tria na dwoje skrzypiec i wiolonczelę. Najwięcej utworów kameralnych skomponował podczas pobytu we Lwowie. 

Prezentowane na płycie Kwartety smyczkowe op. I zostały wydane w 1798 roku w oficynie wydawniczej Traega w Wiedniu. Mawiał, że są rodzajem polonezów, ale - jak pisze Julia Gołębiowska, autorka eseju dołączonego do płyty - "powstały one pod wyraźnym wpływem quatuors concertant - salonowej, można by rzec rozrywkowej odmiany tego gatunku kameralnego, który wykształcił się w kręgu muzyki francuskiej w latach 70. XVIII wieku".

Józef Elsner na płycie Narodowego Forum Muzyki

Płyta "Trois quatuors du meilleur goût polonois" op. 1 jest światową premierą odkrytych niedawno  Kwartetów smyczkowych op. 1 Józefa Elsnera. Nagrali ją czterej znakomici artyści: skrzypkowie - Mikołaj Zgółka, solista i kameralista specjalizujący się w wykonawstwie historycznym XVII i XVIII wieku oraz muzyki wczesnoromantycznej; Zbigniew Pilch, wirtuoz, specjalizujący się w muzyce barokowej, altowiolinista Dominik Dędski grający na altówce barokowej, solista i kameralista; wiolonczelista i dyrygent Jarosław Thiel, dyrektor artystyczny Wrocławskiej Orkiestry Barokowej. 

Koncert "W najlepszym guście polskim w Żurawinie, 22 sierpnia 2020 r.
Niestety, nie udało mi się sfotografować pana Mikołaja Zgółki...

W sierpniu ubiegłego roku miałam niezwykłą okazję wysłuchać koncertu z muzyką Józefa Elsnera w okolicznościach zgoła niezwykłych, a mianowicie w zabytkowych wnętrzach Kościoła pod wezwaniem Świętej Trójcy w podwrocławskiej Żórawinie, zwanym perłą manieryzmu śląskiego. Od tamtego czasu czekałam niecierpliwie na ukazanie się płyty z prezentowanymi wówczas nagraniami. I stało się! Gorąco wszystkich zachęcam do jej wielokrotnego słuchania - jest piękna!

Józef Elsner | Trois quatuors du meilleur goût polonois op. 1

Triumf muzyki na żywo, czyli 16. Festiwal Muzyki Polskiej w Krakowie

Wielkie dzieła Krzysztofa Pendereckiego i Józefa Kozłowskiego, psalmy Mikołaja Gomółki, muzyka fortepianowa czasów Chopina oraz pierwsze wykonanie źródłowej wersji opery „Jadwiga, królowa polska” Karola Kurpińskiego – tak w skrócie zapowiada się 16. edycja Festiwalu Muzyki Polskiej. 

Od 6 do 9 sierpnia w czasie koncertów na żywo usłyszymy w Krakowie m.in. Chór i Orkiestrę Filharmonii Śląskiej pod batutą Macieja Tworka, Chór Mieszany Katedry Wawelskiej i Krakowską Orkiestrę Festiwalową pod kierunkiem Rafała Jacka Delekty, a także wybitnych solistów: m.in. sopranistkę Edytę Piasecką, mezzosopranistkę Roksanę Wardengę, tenora Wojciecha Parchema, bas-barytona Krzysztofa Szumańskiego, kontratenora Sławomira Bronka i grającego na fortepianie historycznym Tobiasa Kocha. 

Na inaugurację 16. edycji festiwalu (6 sierpnia, Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej) w hołdzie śp. Krzysztofowi Pendereckiemu zabrzmi wyjątkowy utwór Mistrza - Chaconne per archi. To niezwykle osobiste dzieło powstało w reakcji na śmierć Jana Pawła II, blisko dwadzieścia lat po ukończeniu pierwotnej wersji Polskiego Requiem, do którego zostało dołączone w 2005 roku. Chaconne nawiązuje do gatunku XVII-wiecznego lamentu, którego formę, bliską passacaglii, stanowiły wariacje oparte na wspólnej i prostej formule basowej. Utwór Pendereckiego tworzy dziewięć wariacji, a finałowa wariacja jest marszem żałobnym. Drugim dziełem, które usłyszymy będzie Requiem autorstwa polskiego kompozytora działającego na przełomie XVIII i XIX wieku w Rosji – Józefa (Osipa) Kozłowskiego. Postać niezwykle barwna i wyjątkowa – Kozłowski był m.in. nauczycielem muzyki Michała Kleofasa Ogińskiego, służył w wojsku rosyjskim i brał udział w wojnie z Turcją. Od 1790 roku działał na dworze księcia Grzegorza Potiomkina, od 1791 roku przebywał w Petersburgu, gdzie zyskał sławę. Jego dorobek obejmuje kilkaset kompozycji. Jedno z największych dzieł wokalno-instrumentalnych Kozłowskiego - Requiem es-moll napisane zostało na śmierć króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w lutym 1798 roku. Kompozycję usłyszymy w wykonaniu znakomitych solistów: Ewy Tracz (sopran), Sylwii Ziółkowskiej (sopran), Roksany Wardengi (mezzosopran), Stanisława Napierały (tenor) oraz Jakuba Szmidta (bas). Orkiestrę i Chór Filharmonii Śląskiej poprowadzi Maciej Tworek.

7 sierpnia w Kościele ewangelicko-augsburskim św. Marcina w wyjątkowym wykonaniu zabrzmią Melodie na Psałterz Polski Mikołaja Gomółki. Wyjątkowym, ponieważ słynne psalmy w przekładzie Jana Kochanowskiego zaprezentuje kontratenor Sławomir Bronk, któremu towarzyszyć będzie na pozytywie szkatulnym i wirginale Marcin Armański. Dzieło, na które składa się 150 czterogłosowych psalmów, wydano drukiem w krakowskiej oficynie w 1580 roku. Wybrane psalmy przeplatane będą improwizacjami instrumentalnymi oraz tańcami z polskich tabulatur.

Polscy romantycy. Tempo di Polacca – Tempo di Mazourka to tytuł koncertu, który odbędzie się 8 sierpnia w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Za tym tytułem kryją się miniatury fortepianowe nie tylko Fryderyka Chopina, ale całej plejady polskich kompozytorów preromantycznych i romantycznych takich jak Michał Kleofas Ogiński, Karol Kurpiński, Maria Szymanowska, Józef Elsner, Ignacy Feliks Dobrzyński czy Karol Mikuli. Z recitalem wystąpi jeden z najwszechstronniejszych pianistów swojej generacji, pochodzący z Niemiec Tobias Koch. W 2018 roku pianista był jednym z jurorów I Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina na Instrumentach Historycznych w Warszawie.

Na zakończenie festiwalu (9 sierpnia, kościół św. Katarzyny) zaprezentowana zostanie zapomniana opera historyczna Karola Kurpińskiego Jadwiga, królowa polska. Dzieło powstało w czasach Kongresu Wiedeńskiego do słów Juliana Ursyna Niemcewicza. Opera przedstawia historię Jadwigi Andegaweńskiej, której los każe wybierać między szczęściem własnym a szczęściem narodu. Obok królowej w dziele występuje troje kandydatów do jej ręki – arcyksiążę Wilhelm, wielki książę Litewski Jagiełło i książę Ziemowit oraz wielki mistrz krzyżacki – Konrad. Jadwiga doczekała się w I połowie XIX w. ponad trzydziestu przedstawień, po II wojnie światowej operę wystawiono w Teatrze Wielkim w Warszawie w 1985 roku. Na festiwalu operę Kurpińskiego usłyszymy w wersji koncertowej, będzie to jednocześnie pierwsze wykonanie w oryginalnej wersji źródłowej. Chór Mieszany Katedry Wawelskiej i Krakowską Orkiestrę Festiwalową poprowadzi Rafał Jacek Delekta. W roli tytułowej usłyszymy cenioną sopranistkę Edytę Piasecką (Jadwiga), a w pozostałych rolach m.in. Wojciecha Parchema (Wilhelm), Sylwestra Smulczyńskiego (Ziemowit), Wojciecha Rasiaka (Spytko z Melsztyna) i Krzysztofa Szumańskiego (Konrad, wielki mistrz krzyżacki).

Bilety w cenie 1 zł na wszystkie koncerty 16. Festiwalu Muzyki Polskiej są do nabycia stacjonarnie w punktach InfoKraków – Sieć Informacji Miejskiej w Krakowie: w Pawilonie Wyspiańskiego, Sukiennicach, przy ul. św. Jana 2, ul. Szpitalnej 25, ul. Powiśle 11 i Józefa 7. Bilety można rezerwować także pod adresem promocja@fmp.org.pl.

informacja prasowa

Opera Rara: śpiew nasz domowy, śpiew nasz powszedni

Festiwal Opera Rara po raz pierwszy zaprosi publiczność do wspólnego muzykowania oraz wskrzeszenia tradycji domowych śpiewów i salonowych spotkań przy muzyce. W krakowskich mieszkaniach zagoszczą artyści, którzy przemienią je w małe sale koncertowe.

Muzyka rozbrzmiewała na salonach u Czartoryskich, Potockich czy Zamoyskich. Arystokratyczne rody bawiły się i ucztowały, a tym spotkaniom towarzyszył śpiew i akompaniament fortepianu. Salon, jako miejsce kultywowania sztuki oraz wymiany opinii o życiu artystycznym, był ważnym elementem europejskiej tradycji muzykowania. Te wyjątkowe pokoje gościły artystów i śmietankę towarzyską w pałacach i na zamkach, a także w domach mieszczańskiej elity. Były ogniskami życia kultury, którym przypisywano wysoką rangę także ze względu na ich stronę rozrywkową i towarzyską: tu tańczono, grano w gry, żartowano, odgrywano scenki komiczne, słuchano modnej w tych czasach „lżejszej” muzyki.

Serce domu, centrum życia towarzyskiego

Scenki salonowe z udziałem artystów-wykonawców, takich jak Fryderyk Chopin, Franciszek Schubert, Franciszek Liszt czy Ryszard Wagner, widujemy na dziewiętnastowiecznych rycinach. Jednak umiejętności wykonawcze (a także kompozytorskie!) powszechne były również, często jako wynik zwyczajowej edukacji, wśród przedstawicieli rodów arystokratycznych. W słynnych i niezwykle popularnych w Polsce z początkiem XIX wieku Śpiewach historycznych Juliana Ursyna Niemcewicza znaleźć można pieśni skomponowane przez Laurę Potocką, hrabiego Rzewuskiego, hrabinę Chodkiewiczową z Czartoryskich: Würtemberskiey... Wszechstronnie uzdolniony artystycznie był np. książę Antoni Henryk Radziwiłł, biegle grający na wiolonczeli, harfie i gitarze oraz śpiewający w partiach tenorowych.

W kręgach nobliwych rodów, wśród towarzystwa, grano utwory kameralne Beethovena, Schuberta czy Chopina, śpiewano głównie obcojęzyczne pieśni, a także arie z włoskich lub francuskich oper. Nie znaczy to jednak, że polskich pieśni nie komponowano – pisali je Józef Elsner, Franciszek Lessel, Maria Szymanowska, Karol Kurpiński czy Ignacy Feliks Dobrzyński. Ale pieśni komponował też – przede wszystkim – Stanisław Moniuszko.

Śpiewnik domowy – muzyczne wyznanie wiary

Śpiew i wspólne muzykowanie stały się w pierwszej połowie XIX wieku dobrem ogólnym, egalitarnym, domeną nie tylko rodów arystokratycznych czy elit burżuazji. Wielkim wydarzeniem było bowiem wydanie w kwietniu 1844 roku pierwszego Śpiewnika domowego Stanisława Moniuszki. Cykl dwunastu zeszytów, z których za życia kompozytora ukazało się sześć, obejmował artystyczny program kompozytora. Przedstawił on w nim założenia swojej działalności, publikując całą swą twórczość wokalną.
Pieśni (ponad dwieście!) zawarte w Śpiewniku domowym nabrały wyjątkowego znaczenia, ponieważ kompozytor nadał im osobisty wyraz, jednocześnie zachowując ich narodowy i ludowy charakter. Towarzyszyło mu pragnienie, aby dać społeczeństwu pieśni polskie, które zastąpiłyby obcy, zagraniczny repertuar i zajęły ważne miejsce w życiu codziennym Polaków. Wsłuchujący się w głos społeczeństwa Moniuszko stworzył swój obszerny zbiór z myślą o rwących się do śpiewu amatorach. Jednocześnie zainicjował wielki społeczny projekt wspólnego domowego śpiewania i spotykania się przy muzyce. Ten projekt, po 175 latach od wydania pierwszego zeszytu śpiewnika, podejmuje Opera Rara w ramach pasma festiwalowego „Generacja Opera”.

Polski krajobraz w partyturze

Moniuszko upodobał sobie pieśni typu balladowego, opowieści muzyczne pełne zmiennych nastrojów, dające wykonawcom szerokie możliwości interpretacyjne. W zeszytach Śpiewnika domowego znajdziemy pieśni dydaktyczne, scenki z życia codziennego zwykłych ludzi, obrazki rodzajowe związane z pejzażem, liryki miłosne, na pół salonowe romanse i licznie komponowane pieśni zainspirowane tradycją ludową (mazury, krakowiaki, dumki). Nie brakuje przejawów błyskotliwego dowcipu, a mocną stroną tych utworów są starannie dobrane teksty. Moniuszko komponował do słów Adama Mickiewicza, Jana Ignacego Kraszewskiego, Jana Czeczota oraz do tekstów ludowych. Sięgał ponadto do przekładów tekstów obcojęzycznych autorstwa polskich poetów. Jedną z jego najpiękniejszych, najbardziej poetyckich kompozycji jest Znasz-li ten kraj do słów Johanna Wolfganga Goethego w przekładzie Adama Mickiewicza. Szlachetność linii melodycznej łączy się tutaj z liryzmem i subtelnością harmonii, tekstu, nastroju.

Świętujmy ze śpiewem na ustach!

Dorobek kompozytorski Stanisława Moniuszki (...) imponuje różnorodnością, bogactwem melodycznym i głębokim zakorzenieniem w narodowej tradycji muzycznej. Jego twórczość operowa i pieśniarska stanowi trzon polskiego repertuaru wokalnego i niejednokrotnie jest osią zainteresowań artystycznych najwybitniejszych polskich śpiewaków[1].
Nadchodzący rok należeć będzie do niego. Opera Rara stanie się okazją do przypomnienia jego utworów, świętowania, wskrzeszenia tradycji śpiewu domowego i towarzyskich spotkań salonowych. Zaakcentuje społeczną i integrującą funkcję sztuki. Uczci Stanisława Moniuszkę, w dwusetną rocznicę jego urodzin, jako kompozytora, dyrygenta, organistę, pedagoga, twórcę polskiej opery narodowej i wielkiego repertuaru pieśniowego. Naszego własnego, polskiego repertuaru, bo Polacy nie gęsi... i swój śpiew również mają!
[1] Cytat z Uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lipca 2018 r. w sprawie ustanowienia roku 2019 Rokiem Stanisława Moniuszki

Tekst dla KBF przygotowała Agnieszka Lakner, muzykolog i kulturoznawca

Więcej informacji na temat Śpiewnika Domowego w ramach festiwalu Opera Rara można znaleźć pod adresem:http://operarara.pl/aktualnosci/wez-udzial-spiewniku-domowym-opery-rary

Festiwal Opera Rara odbędzie w Krakowie w dniach 31 stycznia-17 lutego 2019 r.

Organizatorami festiwalu są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Capella Cracoviensis

informacja prasowa

Tydzień pełen transmisji z Festiwalu Chopin i jego Europa w radiowej Dwójce

9 sierpnia rozpoczął się w Warszawie Festiwal Chopin i jego Europa. Program 2 Polskiego Radia  – współorganizator wydarzenia, zaprezentuje w tym tygodniu, czyli od 13 do 19 sierpnia, aż pięć znakomitych koncertów.

W trakcie festiwalu melomani będą mogli przez 23 dni posłuchać polskiej i zagranicznej kameralistyki oraz muzyki symfonicznej, która zabrzmi na blisko 50 koncertach w wykonaniu ponad 90 artystów i 18 zespołów. Tegoroczna 14. odsłona wydarzenia wpisuje się w obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości, a drugim ważnym „patronem” Festiwalu – obok oczywiście Fryderyka Chopina – jest Ignacy Jan Paderewski.


Program 2 Polskiego Radia zaplanował aż 14 transmisji, z których 5 wyemitowanych zostanie w bieżącym tygodniu:

Poniedziałek 13 sierpnia, godz. 20.00-22.30: koncert European Union Youth Orchestra; dyryguje Gianandrea Noseda, fortepian: Seong-Jin Cho. W programie: Agata Zubel – Fireworks; Fryderyk Chopin – Koncert fortepianowy f-moll op. 21; Piotr Czajkowski – V Symfonia e-moll op. 64. W przerwie koncertu: rozmowa z Agatą Zubel i Seong-Jin Cho.

Wtorek 14 sierpnia, godz. 20.00-23.00: koncert Concerto Köln, dyryguje Gianluca Capuano, soliści: Howard Shelley (fortepian historyczny), Lorenzo Coppola (klarnet). Program: Wolfgang Amadeus Mozart – Uwertura do opery „Don Giovanni”; Franz Danzi – Fantazja na temat „La ci darem la mano” na klarnet i orkiestrę,; Wolfgang Amadeus Mozart – Symfonia A-dur KV 201; Johann Baptist Cramer – Koncert fortepianowy d-moll op. 70 nr 8; E. T. A. Hoffmann – Symfonia Es-dur „Warszawska” (1806). W przerwie koncertu: rozmowa z solistami.

Środa 15 sierpnia, godz. 17.00-19.30: koncert {oh!} Orkiestry Historycznej, dyr. Vacláv Luks, fortepian historyczny: Krzysztof Książek. Program: Józef Elsner – Uwertura do opery Leszek Biały; Karol Lipiński – Symfonia B-dur; Fryderyk Chopin – Koncert fortepianowy e-moll op. 11. W przerwie koncertu: rozmowa z Krzysztofem Książkiem i Vaclavem Luksem.

Czwartek 16 sierpnia, godz. 20.00-22.30: koncert Concerto Koeln, dyr. Gianluca Capuano, fortepian historyczny: Tobias Koch. W programie: Albert Lortzing – Uwertura „Der Pole und seine Kind”; Johann Christian Bach – God save the King; Francois-Joseph Gossec – La Marseillaise; Ferdinand Ries – Wariacje Es-dur na temat „Rule Britannia” op. 116; Johann Wilhelm Wilms – Wariacje na temat „Wilhelmus van Nassauwe” op. 37; Carl Czerny – Wielkie wariacje G-dur na tematy Haydna op. 73; Ludwig van Beethoven (opr. Filippo Cammaroto) – Oda do radości  z IX Symfonii d-moll op. 125. W przerwie koncertu: rozmowa z Gianlucą Capuano i Tobiasem Kochem.

Piątek 17 sierpnia, godz. 22.00-23.00: koncert Fabia Biondiego i zespołu Europa Galante, mezzosoprany: Vivica Genaux, Martina Belli. Program: Antonio Vivaldi – Concerti; Serenata „Gloria e Imeneo” RV687; Adam Jarzębski – Canzoni e concerti – Tamburetta; Chromatica, Canzon Quarta. W przerwie koncertu: rozmowa z Vivicą Genaux i Fabio Biondim.

Szczegółowy program Festiwalu na antenie Programu 2 Polskiego Radia na stronie: www.polskieradio.pl/8/1874/Artykul/2173801,Chopin-i-jego-Europa-2018-na-antenie-Dwojki

informacja prasowa