"Porcelana z polskim Orłem" w Zamku Królewskim w Warszawie

W Zamku Królewskim w Warszawie po raz pierwszy prezentowane są naczynia z serwisów „prezydenckich” oraz zastaw reprezentacyjnych, wykorzystywanych  w urzędach państwowych, a także z kompletów konsularnych, używanych w placówkach dyplomatycznych.

Wernisaż wystawy "Porcelana z polskim Orłem"

Aranżacja wystawy nawiązuje do różnego rodzaju przyjęć dyplomatycznych organizowanych przez prezydenta Ignacego Mościckiego w Zamku Królewskim w Warszawie, będącym jego siedzibą w latach 1926-1939.  Ekspozycja prezentowana jest w Sali Rycerskiej,  przylegającej bezpośrednio do Sali Wielkiej, gdzie wspomniane spotkania odbywały się, a zdjęcia archiwalne przybliżają atmosferę rautów przy stołach  zastawionych serwisem prezydenckim w czasach II Rzeczypospolitej. Dobrze widoczne, z rozpoznawalnym orłem, są naczynia do kawy i herbaty, używane podczas spotkań w mniejszym gronie w Gabinecie Ignacego Mościckiego.

Wystawa "Porcelana z polskim Orłem", fot. Zamek Królewski w Warszawie

Najważniejszym zespołem porcelany pokazywanej na wystawie są naczynia z pierwszego serwisu prezydenckiego, gdyż jest to połowa z 12 zachowanych do dziś, liczących po kilkaset elementów, kompletów: obiadowego, śniadaniowego i deserowego; do czarnej i białej kawy oraz herbaty. Zastawę dla Ignacego Mościckiego wykonano w 1930 r. w Fabryce Porcelany w Ćmielowie, wykorzystując dwa z kilkuset wzorów form opracowanych w pracowni modelarskiej, kierowanej przez Bronisława Wysockiego: „fason” Empire (na nóżce), z płaszczyznami w fasonie "Spała”, w dekoracji 3000 techniką inkrustacji oraz fason Lwów, który nieco zmodyfikowano (inny wykrój uchwytów). Dekorację zaprojektowaną i wykonaną przez Józefa Wysockiego w technice nakładania złota reliefowego stanowi godło Polski – orzeł w koronie i pas z reliefową wicią lauru przy krawędziach. Druga, niemal identyczna zastawa, przeznaczona dla prezydenta, różniła się jedynie reliefowym wzorem geometrycznym złożonym z rombów, który został nałożony na złoty pasek przy krawędzi. Serwis ten wykonano częściowo w fabryce ćmielowskiej, a częściowo we Francji, w wytwórni Charlesa Ahrenfeldta w Limoges i ozdobiono w malarni „Au Vase Etrusque” w Paryżu.

Zaproszenie na wystawę "Porcelana z polskim Orłem"

Zamówienia rządu polskiego na zastawy reprezentacyjne i konsularne przeznaczone do urzędów państwowych i polskich placówek dyplomatycznych za granicą realizowała oprócz fabryki w Ćmielowie również manufaktura porcelany w Sèvres, portugalska wytwórnia Vista Alegre czy pobliska czeska fabryka Nove Role. Na wystawie prezentowane są niemal w całości dekorowane godłem Rzeczypospolitej – białym orłem w koronie umieszczonym na tle czerwonej tarczy dwie reprezentacyjne zastawy stołowe z garniturem do deseru ze słynnej porcelany z manufaktury w Sèvres oraz ćmielowski konsularny serwis obiadowy wraz z zestawem naczyń do kawy i herbaty.

Wystawa "Porcelana z polskim Orłem", fot. Zamek Królewski w Warszawie

Prezentowane na wystawie zabytki pochodzą z kolekcji Zamku Królewskiego w Warszawie, z wyjątkiem talerza z inskrypcją: Taki serwis dostarczyła / Panu Prezydentowi R. P. / Krajowa wytwórnia porce- / lany w Ćmielowie ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Naczynia z zastawy prezydenta Mościckiego podarowały Zamkowi osoby prywatne, m.in. Irena Anders. Elementy z drugiego serwisu „prezydenckiego” pochodzą z przekazu Muzeum Narodowego w Warszawie w 1988 r., a tylko pojedyncze – z darów po 2000 r. Zastawy z sewrskiej porcelany, przechowywane po II wojnie światowej w Muzeum Narodowym w Warszawie, w 1983 r. przeszły na własność zamku. Natomiast część serwisów konsularnych wykonanych w Ćmielowie, m.in. wraz ze sztućcami w specjalnych skrzyniach tzw. kantynach i fragmentem zestawu szkieł z godłem Polski, przekazała do zbiorów zamku w 1992 r. Komisja Likwidacyjna Rządu Rzeczypospolitej na Uchodźctwie. Sztućce te, dopełniają ekspozycji, podobnie jak dwie żardiniery: dzieło Pierre’a Phillipe’a Thomire’a z 1 ćw. XIX w. oraz wykonana według niej w znanej warszawskiej wytwórni Braci Łopieńskich ok. 1930, które zdobiły stoły w czasie bankietów noworocznych w zamku, uwiecznionych na fotografiach.

Wystawa "Porcelana z polskim Orłem", fot. Zamek Królewski w Warszawie

Porcelana z polskim Orłem.

Serwisy Prezydenta Mościckiego i zastawy reprezentacyjne w czasach II Rzeczypospolitej.

22 grudnia 2020 r. - 11 kwietnia 2021 r.

informacja prasowa

Botticelli opowiada historię. Malarstwo mistrzów renesansu z kolekcji Accademia Carrara w Muzeum Zamek Królewski w Warszawie

Od 21 czerwca 2022 r. Muzeum Zamek Królewski w Warszawie zaprasza na wystawę prezentującą siedem arcydzieł renesansu ze zbiorów Accademia Carrara w Bergamo, w tym obraz Sandra Botticellego Historia Wirginii, a także dwa niedawne, wyjątkowo cenne nabytki Zamku Królewskiego w Warszawie, złożą się na wystawę przywołującą ducha jednego z najwspanialszych zjawisk w historii kultury europejskiej.

Na wystawę Botticelli opowiada historię… złożą się dzieła twórców reprezentujących najważniejsze ośrodki artystyczne północnej Italii: Wenecję, Florencję, Ferrarę, Bergamo czy Weronę w okresie od połowy XV w. (quattrocento) po końcowe dekady XVI stulecia (cinquecento). Zobaczymy więc obrazy takich mistrzów jak Giovanni Bellini, Vittore Carpaccio, Cosmè Tura, Lorenzo Lotto, Giovanni Battista Moroni czy Paolo Veronese.

Prawdziwą gwiazdą tego pokazu będzie jednak Sandro Botticelli i jego Historia Wirginii – obraz pierwotnie pełniący funkcję spalliery w reprezentacyjnym wnętrzu jednej z florenckich siedzib rodu Vespuccich. Jej pendant stanowiła Historia Lukrecji, dziś znajdująca się w Isabella Stewart Gardner Museum w Bostonie.

Uwiecznione na obrazie sceny odnoszą się do przytoczonej w traktacie moralizatorskim Giovanniego Boccaccia O słynnych kobietach historii rozgrywającej się w realiach republiki rzymskiej V w p.n.e. Traktuje ona o tragicznym losie córki centuriona, tytułowej Wirginii, która odrzuca awanse możnego urzędnika (decemwira) i w zemście zostaje fałszywie oskarżona o bycie zbiegłą niewolnicą, która musi zostać zwrócona swemu właścicielowi. Zapada niesprawiedliwy wyrok, a zrozpaczony ojciec, by uniknąć pohańbienia córki, postanawia zasztyletować ją na oczach tłumu. Wydarzenie staje się przyczyną krwawych rozruchów, w wyniku których upadają rządy decemwirów i zmienia się ustrój państwa. 

Sandro Botticelli, Historia Wirginii, 1500–1504, fot. Muzeum Zamek

Historię tę artysta opowiada malarsko w formie aż ośmiu konsekutywnych scen z udziałem tych samych postaci, a całość wkomponowana jest w ramy architektonicznej oprawy opartej na rygorystycznie wypośrodkowanej perspektywie zbieżnej. W centrum kompozycji znajduje się finałowy epizod – tumult na Forum Romanum.

Sandro Botticelli to jeden z najwybitniejszych przedstawicieli malarstwa renesansowego, ulubieniec Wawrzyńca Wspaniałego, signora Florencji w latach 1469-1492, trzeciego władcy tego państwa z dynastii Medyceuszy – wielkiego mecenasa sztuki, uważanego powszechnie za ideał oświeconego władcy. To dzięki Wawrzyńcowi Wspaniałemu Florencja w drugiej połowie XV w. staje się głównym ośrodkiem włoskiego odrodzenia, a Sandro Botticelli ma w tym swój niemały udział. 

Historia Wirginii reprezentuje późny okres twórczości Botticellego, na której piętno odcisnęły wydarzenia polityczne i społeczne florenckiego kryzysu na przełomie XV i XVI wieku.

Cosimo Tura, Madonna z Dzieciątkiem, 1475, fot. Zamek Królewski

Wystawie towarzyszyć będzie obszerny katalog zawierający eseje i szczegółowe informacje o prezentowanych obiektach. 

Ekspozycja zostanie zaprezentowana w najważniejszym renesansowym wnętrzu Zamku Królewskiego w Warszawie – Dawnej Izbie Poselskiej, a jej scenografia za pomocą wyrafinowanej gry brył i światła będzie stwarzać optymalne warunki do obcowania z arcydziełami z Bergamo.

Wydarzenie organizowane jest we współpracy z Ambasadą Republiki Włoskiej i znajduje się w programie obchodów 100-lecia zawarcia między Włochami i odrodzoną Polską konwencji handlowej, będącej kamieniem milowym w budowie pomyślnych relacji gospodarczych pomiędzy oboma krajami.

Kuratorzy wystawy: dr Mikołaj Baliszewski (Zamek Królewski w Warszawie), dr M. Cristina Rodeschini (Accademia Carrara, Bergamo)

Scenografia wystawy: NArchitekTURA – Bartosz Haduch, Łukasz Marjański.

Partner: Civita Mostre e Musei

Wystawie towarzyszyć będzie cykl wykładów

Wystawa będzie dostępna w ramach biletu do Galerii Arcydzieł.

We środy dostępna będzie bezpłatnie w ramach połączonej trasy zwiedzania (obowiązują limity wejść).

Ceny biletów do Galerii Arcydzieł (od 21.06 do 18.09.):

normalny: 45 zł

ulgowy: 35 zł

dzieci i młodzież od 7-16 r.ż. – 1 zł

informacja prasowa

Ferie po królewsku online w siedmiu Rezydencjach Królewskich

Po raz pierwszy siedem Rezydencji Królewskich przygotowało wspólną akcję dla dzieci i młodzieży na przerwę zimową - Ferie po królewsku online, której organizatorem jest Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Codziennie, przez 14 dni, od 4 do 17 stycznia na stronach internetowych instytucji biorących udział w akcji oraz na ich profilach w mediach społecznościowych będą publikowane propozycje online dla dzieci. Wirtualne spacery, muzyczne warsztaty, bajki i legendy dla najmłodszych oraz atrakcyjne spotkania ze znanymi youtuberami uzupełnią programy indywidualne przygotowane przez każdą z Rezydencji. 

Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z siedmioma Rezydencjami Królewskimi: Zamkiem Królewskim w Warszawie, Zamkiem Królewskim na Wawelu, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, Muzeum Zamkowym w Malborku, Muzeum Okręgowym w Zamku Królewskim w Sandomierzu, Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka i Muzeum Narodowym w Lublinie przygotował program na czas ferii dla uczniów, w odpowiedzi na sytuację epidemiologiczną w kraju. 

Ideą projektu jest zachęcenie uczniów do spędzania czasu wolnego w otoczeniu kultury poprzez internetowe łącza. W akcji udział wezmą znani youtuberzy i influencerzy. Nie zabraknie także popularnych postaci znanych z ekranów telewizyjnych, które poprowadzą wirtualne spotkania dla dzieci z przestrzeni muzealnych. 

Podobnie, jak w przypadku programu "Darmowy listopad w Rezydencjach Królewskich", celem akcji jest zwiększanie dostępności do narodowych instytucji kultury, promocja edukacji poprzez sztukę oraz wzrost uczestnictwa w kulturze, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.

"Ferie po królewsku", materiały prasowe Muzeum Zamek Królewski na Wawelu

Codziennie, przez 14 dni, na stronach internetowych i kanałach mediów społecznościowych: Facebook, YouTube, Instagram, Twitter, będą publikowane propozycje dla dzieci i młodzieży na każdym etapie edukacji.   

W godzinach przedpołudniowych rezydencje zaproszą do zwiedzania zabytkowych sal i poznawania kolekcji podczas wirtualnych spacerów z Idą Nowakowską z cyklu "Muzeum oczami dziecka", a Piotr Rubik zaprosi na warsztaty wokalne  z serii Muzyczne spacery po Rezydencjach Królewskich

Gościem specjalnym pierwszego odcinka muzycznej opowieści będzie Ala Tracz wraz z siostrą Aleksandrą. Na najmłodsze pociechy będą czekać baśnie i legendy. Ich wyobraźnię będzie rozbudzać Joanna Moro i Agata Załęcka – dzięki lekturze Królewskich bajek.  Atrakcją dla młodzieży będą z pewnością znani youtuberzy i influencerzy, którzy na swoich kanałach zaskoczą Zamkowymi trendami. 

O każdej porze dnia uczestnicy akcji będą mieli możliwość goszczenia w innej rezydencji! Śniadanie na Wawelu, popołudnie w Warszawie, a bajka na dobranoc z Malborka – takie rzeczy są możliwe tylko online! Warsztaty, webinaria, przedstawienia, filmy i konkursy z nagrodami, to tylko niektóre z atrakcji ofertowanych przez rezydencje w programach indywidualnych. Aktualne informacje znajdują się na stronach poszczególnych Rezydencji.

Ferie online nie mają granic – możesz być wszędzie!

Zamek Królewski na Wawelu przygotował specjalną ofertę dla najmłodszych:

– Zamkowi Królewskiemu na Wawelu zależy na budowaniu trwałej więzi ze zwiedzającymi już od najmłodszych lat. Chcemy angażować i budzić emocje, w atrakcyjny sposób przybliżając historię zbiorów i zachęcając do zwiedzania Zamku nie tylko w przestrzeni wirtualnej, ale i na żywo po ustaniu pandemii. Mamy nadzieję, że przygotowany przez nas program sprosta oczekiwaniom najbardziej wymagającej grupy odbiorców – mówi dr hab. Andrzej Betlej, prof. UJ – dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.

"Ferie po królewsku", materiały prasowe Muzeum Zamek Królewski na Wawelu

Terminy:

5 stycznia 2021 W namiocie wezyra

7 stycznia 2021 Z buńczukiem i szablą

8 stycznia 2021 Z darem u Sułtana

12 stycznia 2021 W namiocie wezyra

13 stycznia 2021 Z buńczukiem i szablą

14 stycznia 2021 Nie tylko o smoku wawelskim…

15 stycznia 2021 Z darem u Sułtana

Spotkania rozpoczynają się o 10.30, czas trwania: ok. 1,5h, prowadzone online przez platformę Webex, opłata: 10 zł, bilety sprzedawane online, prowadzący: Magdalena Gacek, Agnieszka Pytel, Klaudia Sułkowska-Palus; w sprawach organizacyjnych prosimy o kontakt pod adres: ferie@wawelzamek.pl

Tematy:

W namiocie wezyra

Zapraszamy na zajęcia, na których dowiecie się, dlaczego w zbiorach wawelskich znajdują się namioty tureckie. Odpowiemy także na pytania, czy dawne namioty wyglądały jak współczesne, w jaki sposób je wykonywano oraz do czego służyły.

Nie tylko o smoku wawelskim…

Jakie wymyślone zwierzęta znasz z legend, baśni, mitów? Co ma wspólnego smok wawelski ze smokiem dalekowschodnim? Jak wygląda pies Foo albo mityczny Qilin? Poznajcie opowieści i ciekawostki o stworzeniach wykreowanych w wyobraźni mieszkańców wschodnich części świata.

Z buńczukiem i szablą Buńczuk, juszman, kałkan, karacena… 

Brzmi znajomo, a może wręcz przeciwnie? Ciekawe, jak te przedmioty wyglądają… Poznamy razem broń oraz znaki bojowe wodzów i żołnierzy bliskowschodnich i europejskich, a także zastanowimy się nad różnicami w ich ubiorze i sposobach walki.

Z darem u sułtana. 

Na zajęciach przeniesiemy się w orientalny świat Imperium Osmańskiego i odtworzymy, jak przebiegała wizyta na dworze sułtana. Dowiemy się na czym polegała wymiana podarunków, jak przyjmowani byli polscy posłowie oraz jak wyglądali tureccy dworzanie.

W czasie trwania ferii o po ich zakończeniu zachęcamy również do śledzenia naszego profilu na FB, gdzie:

• prezentujemy kolejne odcinki serialu: „Wawel. Królestwo odkryte” od 4-7 stycznia, godz. 20.30;
• zapraszamy do wirtualnych spacerów po Zamku: 8 stycznia (godz. 16.00), 9. i 10. stycznia (godz. 10.00);
• premierę gry komputerowej on-line „Kosmograf” na stronie www.wawel.krakow.pl: 15 stycznia, godz. 16.00;

Zamek Królewski w Warszawie

https://wawel.krakow.pl/cykl/ferie-po-krolewsku-online

Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie

www.lazienki-krolewskie.pl 

Muzeum Zamkowe w Malborku

www.zamek.malbork.pl 

Muzeum Okręgowe w Zamku Królewskim w Sandomierzu

www.zamek-sandomierz.pl 

Muzeum Narodowym w Lublinie 

www.mnwl.pl

Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

www.muzeum.wieliczka.pl 

Organizatorem akcji jest Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Projekt jest zrealizowany w 7 Rezydencjach Królewskich: Zamku Królewskim w Warszawie, Zamku Królewskim na Wawelu, Muzeum Łazienki Królewskie, Muzeum Zamkowym w Malborku, Muzeum Okręgowym w Zamku Królewskim w Sandomierzu, Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, Muzeum Narodowe w Lublinie.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęli: TVP ABC i Polskie Radio S.A.

Zwiastun "Ferie po Królewsku online, w siedmiu Rezydencjach Królewskich"

informacja prasowa

Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy. Wystawa w Muzeum Zamek Królewski w Warszawie

Dwa słynne obrazy Rembrandta, pochodzące z kolekcji Zamku Królewskiego w Warszawie, jego ryciny, dzieła innych holenderskich mistrzów ze zbiorów polskich i zagranicznych, a także cenne artefakty rodem z XVII-wiecznych Niderlandów można podziwiać w ramach wystawy przybliżającej historyczno-kulturowy kontekst twórczości jednego z największych artystów w historii światowego malarstwa.

Dziewczyna w ramie obrazu i Uczony przy pulpicie pędzla Rembrandta van Rijna to dwa najcenniejsze obiekty z zamkowej kolekcji i zarazem jedne z kilku najcenniejszych obrazów w polskich zbiorach. Choć oba dzieła są stałym elementem zamkowej ekspozycji, tym razem zostaną wyeksponowane w sposób specjalny – jako koronna część wystawy czasowej przybliżającej niezwykłe uniwersum, jakim była Holandia w XVII stuleciu, a więc w okresie swojego wielkiego kulturowo-ekonomicznego rozkwitu, zwanego „Złotym wiekiem”. W historii sztuki okres ten zaznaczył się jako osobny, szczególny rozdział, a Rembrandt – przy całej swojej wybitności i niepowtarzalności – był jego emblematycznym reprezentantem.

Aby głębiej i pełniej odebrać arcydzieło, warto zanurzyć się w towarzyszący mu historyczno-kulturowy kontekst. To właśnie jego wielostronnemu naświetleniu służyć będzie ekspozycja, na której poza dziełami malarskimi Rembrandta znajdą się jego ryciny, a także około 200 innych obiektów, w tym obrazy holenderskich mistrzów z polskich i zagranicznych kolekcji, ciekawe artefakty z epoki: broń, ceramika delfcka, mapy, meble i inne wytwory rzemiosła oraz niedostępne na co dzień starodruki.

Rembrandt, Dziewczyna w ramie obrazu, 1641, fot. Muzeum Zamek Królewski w Warszawie

Artyści

Holandia w XVII wieku to światowe centrum handlu i obrotu pieniądza, w którym ton życiu społecznemu nadaje zamożna warstwa kupiecka. Siły społeczne, które w innych krajach odgrywają główną rolę w stymulowaniu rozwoju sztuk pięknych, w Holandii znajdują się w defensywie. Możnych rodów jest niewiele, a Kościół katolicki po reformacji jest politycznie i ekonomicznie osłabiony. Mogłoby się wydawać, że taka sytuacja poskutkuje kulturalną stagnacją. Nic bardziej mylnego. Nobliwi mieszczanie szybko odkrywają dzieła sztuki jako doskonałą lokatę kapitału, a zarazem symbol statusu, artyści zaś odpowiadają na ich potrzeby, odwzorowując świat wartości bliskich sercu swych mecenasów. Życiem artystycznym rządzi rynek, efektem czego jest prawdziwa eksplozja kreatywności. Ocenia się, że w Holandii "wieku Rembrandta" powstaje około pięciu milionów obrazów.

Mieszczanie

Ucieleśnieniem ideałów zamożnych kupców jest dom miejski. Dobrze utrzymane, schludne wnętrza to wizytówka właściciela, który w ten sposób zaświadcza o przymiotach swego charakteru, przedstawiając się jako osoba godna zaufania. Doświadczenia wielu dekad zaciętych walk o niepodległość Niderlandów od panowania Habsburgów sprawiają, że w wyobraźni Holendrów silnie obecne są także motywy militarne. Z kolei emocjonalna więź ze świeżo wywalczoną ojczyzną wyraża się w upodobaniu do krajobrazów – zarówno panoram miejskich, jak i widoków piaszczystych dróg, morskich wybrzeży czy łąk z wypasającym się bydłem oraz wielu przedstawień rzek i kanałów, tak charakterystycznych dla tego zakątka Europy.

Rembrand van Rijn, Uczony przy pulpicie, 1641,
 fot. Muzeum Zamek Królewski w Warszawie

Odkrywcy

Jako że Holendrzy w tym czasie stanowią potęgę w morskim handlu, przemierzając szlaki od Ameryki Północnej i Południowej poprzez wybrzeża Afryki aż do krajów Azji Południowo-Wschodniej, także pejzaże egzotyczne i scenki z życia mieszkańców odległych krain przewijają się jako popularny motyw w ówczesnym malarstwie. Bujnie rozwija się także sztuka portretowa. Dzięki niezliczonym wizerunkom osób prywatnych możemy poznać nie tylko fizjonomie przedstawicieli wiodącej warstwy społecznej, ale także modę, jaka ówcześnie w jej kręgach panowała. Prócz oblicz statecznych kupców uwieczniane są także ich rodziny, pogrążone w zajęciach życia codziennego, a nawet służba i osoby z gminu.

Wszystkie wyżej wspomniane oraz wiele innych motywów przewijających się w sztuce holenderskiej XVII w. będzie można odnaleźć w dziełach, które znajdą się na wystawie. Zapraszamy na jedyną w swoim rodzaju artystyczno-kulturoznawczą podróż w czasie i przestrzeni, dzięki której fenomen geniuszu Rembrandta stanie się nie tylko zachwycający, ale także znacznie lepiej zrozumiały.

Wystawie towarzyszy katalog, zawierający teksty eseistyczne oraz zdjęcia i reprodukcje dzieł sztuki, a także linia pamiątek zawierających motywy związane z tematyką ekspozycji – do nabycia w sklepie muzealnym stacjonarnym (czynnym od wtorku do soboty w godz. 11.00–17.00) oraz internetowym.

Kurator wystawy Alicja Jakubowska

"Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy" / Andrzej Dragan

informacja prasowa

Bernardo Bellotto. W 300. rocznicę urodzin malarza - wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie

 Dla uczczenia jubileuszu 300. rocznicy urodzin Bernarda Bellotta, zwanego Canalettem, Staatliche Kunstsammlungen w Dreźnie oraz Zamek Królewski w Warszawie – dwie placówki muzealne, które posiadają w swoich kolekcjach najwięcej dzieł artysty – wspólnie organizują wystawę przedstawiającą drogę twórczą i dorobek jednego z najsłynniejszych weducistów XVIII w.

Odsłony wystawy, która została pokazana najpierw w Gemäldegalerie Alte Meister w Dreźnie, a obecnie prezentowana jest w Zamku Królewskim w Warszawie (do 8 stycznia 2023 r.), różnią się zawartością, jakkolwiek pewien wybór dzieł pokazany został w obu muzeach. Na wystawie znajdują się obrazy, grafiki i rysunki najbardziej charakterystyczne dla poszczególnych okresów twórczości Canaletta. 

Pierwszą ich część stanowią prace z czasu młodości spędzonej w Wenecji i z okresu podróży do innych miast włoskich: Florencji, Mediolanu, Rzymu, Werony. Druga poświęcona jest pobytowi artysty w Dreźnie, gdzie pracował dla dworu Wettinów ponad dwadzieścia lat – z przerwą, kiedy po wybuchu wojny siedmioletniej w Europie musiał szukać zatrudnienia w Wiedniu i Monachium. Ostatni okres życia i twórczości malarza przypadł na Warszawę, gdzie artysta pracował dla króla Stanisława Augusta i przedstawicieli arystokracji. 

Bernardo Bellotto, „Widok Warszawy od strony Pragi” – animacja

W Zamku Królewskim w Warszawie, w sali zaprojektowanej na zamówienie polskiego króla, do dzisiaj można podziwiać zespół 22 wedut Warszawy i okolic, stanowiący największą istniejącą serię obrazów Bellotta. 

Na wystawie w Warszawie znajdują się dzieła Bernarda Bellotta, między innymi z National Gallery i British Museum w Londynie, Kunsthistorisches Museum w Wiedniu, J.P. Getty Museum w Los Angeles, Fitzwilliam Museum w Cambridge, Manchester Gallery of Art, Museo Capodimonte w Neapolu, Pinacoteca del Castello Sforzesco w Mediolanie, Musei Reali w Turynie oraz Gemäldegalerie Alte Meister w Dreźnie.

O wystawie „Bernardo Bellotto. W 300. rocznicę urodzin malarza”

Wystawie towarzyszy obszerny naukowy katalog zawierający eseje przygotowane przez najlepszych znawców twórczości Bellotta, a także noty omawiające poszczególne dzieła, przygotowane przez kuratorów/właścicieli. Katalog posiada trzy wersje językowe: angielską, niemiecką i polską. Można go nabyć w zamkowym sklepie oraz e-sklepie.

Świat Bellotta – film edukacyjny

informacja prasowa

Kuratorzy wystawy: dr Artur Badach, Magdalena Królikiewicz, Zamek Królewski w Warszawie

Wystawie towarzyszą:

program edukacyjny

 

katalog przygotowany przez zamkowe wydawnictwo Arx Regia (do nabycia w zamkowym sklepie oraz e-sklepie)

Piknik Jubileuszowy Zamku Królewskiego w Warszawie – rodzinne świętowanie!

To bezpłatne wydarzenie, zorganizowane z okazji 50. rocznicy podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie, kierowane jest zarówno do dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Wśród atrakcji znalazły się koncerty, spektakle, pokazy, warsztaty, quizy i niecodzienne propozycje!

● Koncerty – Walce wiedeńskie w wykonaniu zespołu Amabile, a także gwiazda wieczoru: Bilon i Nowa Ferajna, prezentujący premierowy materiał z najnowszej płyty Warszawski Rapton, która wkrótce ukaże się w sprzedaży.

● Pokazy – fechtunku i broni historycznej, sztuki florystycznej, mody i etykiety XVIII w. 

● Lot balonem nad Zamkiem Królewskim.

● Atrakcje dla rodzin – spektakl Legendy warszawskie Teatru Lalka oraz happening Motyle Teatru Akt, a także inne pokazy plenerowe i zabawy z wykorzystaniem: balonów, baniek mydlanych, szachów, puzzli i klocków XXL oraz udziałem animatorów i szczudlarzy. 

● Spotkanie z dziennikarzami Polskiego Radia Dzieciom: warsztaty radiowe, quiz historyczny z nagrodami i możliwość udziału w audycjach plenerowych. 

Szczegółowy program: www.zamek-krolewski.pl 

• Zapraszamy także na bezpłatne zwiedzanie Zamku Królewskiego specjalną trasą prowadzącą przez Apartamenty Wielki i Królewski w godz. 11.00–17.00 (ostatnie wejście o 16.30).

Piknik jubileuszowy

Jak mówi Elżbieta Ofat, zastępca dyrektora Zamku Królewskiego w Warszawie ds. marketingu: Piknik Jubileuszowy to szczególna okazja do wspólnego świętowania. Przypomina nam o 50. rocznicy odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, zniszczonego w czasie II wojny światowej. Dzięki zaangażowaniu, ofiarności i poczuciu wspólnoty wielu Polaków, w 1971 roku ruszyły prace nad przywróceniem narodowego symbolu. Dziś Zamek jest nie tylko symbolem, ale również tętniącym życiem miejscem spotkań, kultury, sztuki i nauki. Dlatego z okazji Jubileuszu zachęcamy do poznania na nowo Zamku Królewskiego w Warszawie, który pozostaje niezmiennie otwarty dla wszystkich.

Piknik jubileuszowy

Piknik Jubileuszowy z okazji 50-lecia podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie to propozycja przyjemnego i wartościowego spędzenia wrześniowej niedzieli w gronie przyjaciół i rodziny. To również okazja, by odkryć na nowo Zamek Królewski w Warszawie oraz poznać jego ofertę kulturalno-edukacyjną.

Piknik Jubileuszowy Zamku Królewskiego w Warszawie – rodzinne świętowanie!

Ogrody Zamku Królewskiego w Warszawie/Arkady Kubickiego

5 września 2021 r.; godz. 10.30 – 22.00

informacja prasowa

Miłość i obowiązek. Powstanie styczniowe 1863 - wystawa w Pałacu Pod Blachą

Wystawa zorganizowana przez Zamek Królewski w Warszawie we współpracy z Litewskim Muzeum Narodowym w Wilnie i w partnerstwie z Muzeum Wojska Polskiego zaprasza na wystawę z okazji 160 rocznicy powstania styczniowego. Prezentowane są dzieła sztuki: obrazy, grafiki i rysunki takich artystów jak Artur Grottger, Maksymilian Gierymski czy Jacek Malczewski, a także artefakty z epoki: fotografie, stroje cywilne i mundury, broń, biżuteria patriotyczna, przedmioty osobiste. Wystawa zostanie zaprezentowana w Pałacu Pod Blachą od 24 stycznia do 19 kwietnia 2023 roku.

Powstanie styczniowe było największą i najdłużej trwającą insurekcją niepodległościową w okresie rozbiorów. Zryw ten w walce z rosyjskim zaborcą zjednoczył Polaków, Litwinów, Białorusinów i Ukraińców, na zawsze odciskając się piętnem we wspólnej pamięci i stając się inspiracją dla kolejnych pokoleń bohaterów walk o wolność. 

W 160. rocznicę tego doniosłego wydarzenia zapraszamy na wystawę, która pozwala lepiej zrozumieć zarówno jego historyczne znaczenie, jak i osobisty, ludzki wymiar. W szeregach powstańców styczniowych na różnych etapach zmagań walczyło łącznie ponad 200 tysięcy osób, zaś ciężar rosyjskich represji odczuła znaczna część społeczeństwa. Jest to niewątpliwie jedna z najtragiczniejszych kart w historii walk narodowowyzwoleńczych w Europie Środkowo-Wschodniej, jednak jej pokłosiem były nie tylko mogiły i złamane życiorysy. 

Duchowa scheda powstania styczniowego położyła podwaliny pod nowoczesną tożsamość kilku narodów, wzmocniła solidarność międzystanową, na nowo zdefiniowała poczucie wspólnoty i patriotycznego obowiązku. Stała się także mitem założycielskim dwóch państw, które wybiły się na niepodległość w 1918 roku – II Rzeczypospolitej i Republiki Litewskiej. 

Wystawa zorganizowana przez Zamek Królewski w Warszawie we współpracy z Litewskim Muzeum Narodowym w Wilnie i w partnerstwie z Muzeum Wojska Polskiego przybliża powstanie styczniowe w ogólnej perspektywie jego przyczyn, przebiegu i następstw poprzez ukazanie historii ludzi – konkretnych, ukazanych z twarzy i wymienionych z imienia i nazwiska. To właśne w indywidualnych losach najpełniej odsłania się wola walki i ofiarność wspólnoty, która stanęła do walki o niepodległość. 

Na wystawie prezentowane są dzieła sztuki: obrazy, grafiki i rysunki takich artystów jak Artur Grottger, Maksymilian Gierymski czy Jacek Malczewski, a także artefakty z epoki: fotografie, stroje cywilne i mundury, broń, biżuteria patriotyczna, przedmioty osobiste. Celem ekspozycji jest nie tylko utrwalenie wiedzy o powstaniu, ale także pobudzenie wyobraźni historycznej, umożliwiającej przywołanie towarzyszących zrywowi zbiorowych i indywidualnych emocji. Eksponaty pochodzą z muzeów w Polsce, Litwie i Ukrainie. Szczególnie istotnym elementem ekspozycji są przedmioty odnalezione w toku prac archeologicznych na Górze Giedymina w Wilnie. W 2017 roku podczas prac mających na celu ratowanie osuwających się zboczy góry przypadkowo odkryto ludzkie szczątki, które po zbadaniu okazały się należeć do powstańców styczniowych straconych w 1864 roku na placu Łukiskim w ramach publicznych egzekucji. Uroczysty pochówek zidentyfikowanych szczątków odbył się w obecności prezydentów i najwyższych władz Litwy i Polski na wileńskim cmentarzu na Rossie w listopadzie 2019 r. 

Wystawie towarzyszą: publikacja zbioru esejów historycznych związanych z tematyką wystawy program edukacyjny gra miejska zorganizowana przez Zamek Królewski w Warszawie we współpracy z Domem Spotkań z Historią. Terminy gry: Dla szkół (od VI kl.) 6-19 lutego 2023 r. Dla rodzin z dziećmi: 5, 12, 19, 26 lutego 2023 r., godz. 12:00–14:00 Zapisy pod adresem e-mail: j.urban@dsh.waw.pl lub pod numerem telefonu: 22 255 05 25 Liczba miejsc ograniczona

informacja prasowa

„Nowy poczet władców Polski. Świerzy kontra Matejko” - nowa wystawa w Muzeum Miasta Łodzi

Na prezentowanej w Muzeum Miasta Łodzi wystawie, będzie można zobaczyć 49 kolorowych portretów władców Polski autorstwa Waldemara Świerzego, namalowanych na podstawie najbardziej aktualnej wiedzy historycznej, w zestawieniu z 42 rysunkami Jana Matejki. Portretom towarzyszą barwne opisy fizyczności władców.

W latach 2004-2013 polski grafik Waldemar Świerzy, za namową swojego przyjaciela Andrzeja Pągowskiego, realizował projekt namalowania nowego pocztu polskich władców. Drugie (po matejskowskim) przedstawienie polskich królów i książąt miało być bardziej bezpośrednie i spontaniczne oraz skupiać się na ludzkiej stronie władców. W przeciwieństwie do prac Jana Matejki, które powstawały z myślą o pokrzepieniu serc rodaków i w swoim założeniu były posągowe, ikoniczne, majestatyczne, dopracowane w każdym detalu stroju i rekwizytów w duchu historycznej epoki, prace Waldemara Świerzego, chociaż poprzedzone badaniami i konsultacjami historycznymi, pełne są emocji, poszukiwania charakterologicznej prawdy, malarskiej syntezy we współczesnej konwencji.

Jan Matejko pracował nad swoim pocztem w latach 1890-1892 i było to jego ostatnie dzieło. Waldemar Świerzy ostatnią pracę ukończył w przeddzień śmierci, a malował władców Polski przez ostatnich siedem lat życia. Był jednym z najbardziej rozpoznawanych grafików w Polsce i na świecie, współtwórcą słynnej Polskiej Szkoły Plakatu; najwybitniejszym twórcą portretów Polaków w ostatnich latach, mającym w swoim dorobku portrety znanych aktorów i reżyserów, a także papieża Jana Pawła II, Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Krzysztofa Pendereckiego, Henryka Sienkiewicza, Marii Curie Skłodowskiej oraz wspaniałą serię "Giganci Jazzu". Był profesorem w Akademiach Sztuk Pięknych w Poznaniu i Warszawie. Zmarł w wieku 82 lat w 2013 r w Warszawie.

Wystawę w Muzeum Miasta Łodzi będzie można oglądać do końca roku.

„Nowy poczet władców Polski. Świerzy kontra Matejko”
28 lipca – 30 grudnia 2018
Miejsce: Galeria Wystaw Czasowych
Bilety: 15 zł normalny, 8 zł ulgowy

Organizator: Firma Kreacja Pro Andrzej Pągowski
Współorganizator: Muzeum Miasta Łodzi
Mecenas Kolekcji: PKO Bank Polski

Partnerzy: Narodowy Bank Polski, Poczta Polska, Zamek Królewski w Warszawie, Łódzkie Centrum Filmowe, Narodowe Centrum Kultury Filmowej, EC1, Łódzka Spółka Infrastrukturalna, MPK Łódź, FINA, Vienna House Andel’s Łódź, VIRAKO
Patroni medialni: TVP3 Łódź, Radio Łódź, Kalejdoskop

Organizator: Firma Kreacja Pro Andrzej Pągowski
Współorganizator: Muzeum Miasta Łodzi
Mecenas Kolekcji: PKO Bank Polski
Partnerzy: Narodowy Bank Polski, Poczta Polska, Zamek Królewski w Warszawie


595. Urodziny Łodzi w Muzeum Miasta Łodzi

Z okazji 595. Urodzin Miasta Łodzi , w dniach 27 – 29 lipca 2018 roku (piątek – niedziela) dla wszystkich Gości wstęp na wystawy stałe w Muzeum Miasta Łodzi (Pałac Izraela Poznańskiego) w cenie 1 zł. W dniu 27 lipca wstęp do Muzeum Kanału "Dętka" również w promocyjnej cenie 1 zł (28 i 29 lipca Muzeum Kanału "Dętka" będzie nieczynne).

informacja prasowa

Chopin. Salon romantyczny - wystawa na Zamku Królewskim w Warszawie

W tym roku obchodzimy wielkie muzyczne święto – XVIII Konkurs Chopinowski. Tworzy ono wspaniały kontekst dla wystawy czasowej poświęconej postaci Fryderyka Chopina, przygotowanej przez Zamek Królewski w Warszawie. Zobaczymy na niej m.in. obraz Henryka Siemiradzkiego "Chopin w salonie księcia Antoniego Radziwiłła w 1829 roku" oraz autograf Chopina z polimetrią utworu Lento con gran espressione w tonacji cis-moll. Wystawie towarzyszyć będą recitale w wykonaniu wybitnych pianistów: Szymona Nehringa, Nikolaya Khozyainova i Philippe’a Giusiano.

Wszystko w nim było wzniosłe, zachwycające, nawet wszystkie jego dziwactwa czyniły go duszą wybranych towarzystw, toteż dosłownie wyrywano go sobie, gdyż szlachetność jego charakteru, bezinteresowność, poczucie godności osobistej, jego duma, daleka od wszelkiej niesmacznej próżności i bezczelnej reklamy, dystynkcja i delikatność w obejściu czyniły z niego przyjaciela równie miłego jak godnego zaufania – pisała o Fryderyku Chopinie George Sand w Dziejach mojego życia. 

Wystawa nawiązuje do ważnej w życiu społecznym XIX wieku instytucji, jaką był salon – przestrzeń wyrafinowanego gustu, przychylna nowym zjawiskom i nurtom w sztuce. Zrozumienie ich jest niezbędne dla uchwycenia specyfiki epoki. To tam mogli debiutować i rozwijać się młodzi artyści, znajdując wśród elit życzliwych odbiorców i możnych mecenasów. 

Całe życie kompozytora, zarówno w Polsce, jak i po jej opuszczeniu, toczyło się przede wszystkim w salonach, wśród ludzi, którzy mieli wpływ na rozwój kultury i sztuki, kształtowali politykę. To tutaj dał się poznać jako wirtuoz koncertujący w ramach kształtującej się wówczas formuły recitalu – mówi Aleksandra Buszta-Bąk, kuratorka wystawy. 

W Paryżu bywał Chopin w salonach polskiej arystokracji, jak chociażby L`Hôtel Lambert, ale także w pałacach francuskiej elity. Wysoka pozycja towarzyska, jaką osiągnął w Paryżu, pozwoliła mu nawiązać kontakty i przyjaźnie z największymi artystami epoki, wśród których znaleźli się m.in. Hector Berlioz, Franciszek Liszt, Gioacchino Rossini, Robert Schumann, Eugène Delacroix. 

Jako stały bywalec i ulubieniec miejsc gromadzących paryską arystokrację, który świetnie zdawał sobie sprawę z tego, jak ważna jest towarzyska pozycja artysty, był Chopin jednocześnie uważnym obserwatorem życia salonowego, które błyskotliwie, a czasami ironicznie opisywał w listach do przyjaciół. Jednak przestrzenią, w której najpełniej rozkwitał, były spotkania w węższym gronie, podczas których goście mogli być świadkami jego mistrzowskiej gry. 

Henryk Siemiradzki, "Chopin w salonie księcia Antoniego Radziwiłła w 1829 roku"

Na wystawie znajdzie się 47 dzieł, pochodzących ze zbiorów m.in. Zamku Królewskiego w Warszawie, Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina, Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, kolekcji Boutroux-Ferrà Cela nr 2 w Valldemossie, a także zbiorów prywatnych. Wśród nich znalazły się obrazy, listy, manuskrypty muzyczne oraz pamiątkowe przedmioty związane z postacią Chopina. Na szczególną uwagę zasługuje dziewięć autografów muzycznych kompozytora, a wśród nich autograf z polimetrią utworu Lento con gran espressione w tonacji cis-moll. Te wyjątkowe świadectwa procesu twórczego dokumentują krystalizowanie się pomysłów muzycznych i proces przelewania ich na papier nutowy.

Wybrane na wystawę obrazy to m.in. portrety kompozytora autorstwa m.in. Teofila Kwiatkowskiego (ok. 1843 r.), Gottfrieda Engelmanna wg rysunku Pierre-Roche'a Vignerona (1833 r.). Z tematem salonu romantycznego szczególnie związany jest obraz Henryka Siemiradzkiego „Chopin w salonie księcia Antoniego Radziwiłła w 1829 roku (1887 r.)”, który przez ponad 130 lat nie był prezentowany w Polsce, jednak dzięki inicjatywie Fundacji Trzy Trąby Michała Radziwiłła i wsparciu Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu został sprowadzony do kraju i mógł stać się ważnym eksponatem naszej wystawy – mówi Aleksandra Buszta-Bąk.

Wśród pamiątek po Chopinie, wypożyczonych z kolekcji Boutroux-Ferrà Cela nr 2, mieszczącej się w murach starego klasztoru kartuzów w Valldemossie, w którym Chopin wraz z Georges Sand spędzili kilka miesięcy na przełomie 1838 i 1839 r. znajdą się kamizelka od stroju wizytowego, którą miał na sobie podczas swojego ostatniego koncertu w Paryżu 16 lutego 1848 r., będąca jedynym zachowanym do dziś elementem stroju Fryderyka Chopina, pukiel włosów kompozytora, przechowany przez jego partnerkę oraz jego grzebyk z kości słoniowej. 

Recitale towarzyszące wystawie:

18 września, godz. 18.00 – Szymon Nehring

25 września, godz. 18.00 – Nikolay Khozyainov

26 września, godz. 18.00 – Philippe Giusiano

Spotkania na wystawie:

22 września, godz. 18.00 – Woli wysokie salony niż wysokie góry. O wizerunku Chopina w sztuce. Prowadzenie: dr Sylwester Kuter, kurator Muzeum Fryderyka Chopina;

20 października, godz. 18.00 – Rola mecenatu artystycznego polskiej arystokracji na przykładzie rodów Czartoryskich i Radziwiłłów

Prowadzenie: Maciej Radziwiłł, założyciel Fundacji Trzy Trąby.

Zasady zwiedzania: 

Wystawa dostępna w stałej trasie zwiedzania (Trasa Królewska), od wtorku do niedzieli w godz. 11.00 – 17.00 (ostatnie wejście o godzinie 16.00). 

Bilety dostępne w kasach Zamku oraz online: https://bilety.zamek-krolewski.pl/ 

Ceny biletów na Trasę Królewską: normalny 30 zł, ulgowy 20 zł; młodzież od 7 do 16 roku życia za okazaniem legitymacji szkolnej – 1 zł.

W środy wstęp bezpłatny (darmowe wejściówki do pobrania w kasie Zamku). 

Bilety na recitale: normalny 50 zł, ulgowy 30 zł, na spotkania: 10 zł, 

w sprzedaży od 20 sierpnia.

Szczegółowe informacje: https://www.zamek-krolewski.pl/

Zapraszamy do śledzenia naszych mediów społecznościowych z bieżącą ofertą! 

https://www.youtube.com/ZamekKrolewski 

https://www.facebook.com/zamek.krolewski.warszawa  

https://twitter.com/Zamek_Krolewski 

Chopin. Salon romantyczny

4 września – 14 listopada 2021 r.

Nowa Izba Poselska

informacja prasowa

Portrety przedstawiające parę XIX-wiecznych wrocławskich malarzy: Amalię i Josepha Kalterów wracają do Wrocławia

Zaginione po II wojnie światowej portrety przedstawiające parę XIX-wiecznych wrocławskich malarzy Amalię i Josepha Kalterów zostały odnalezione i wracają do Wrocławia. Prace udało się odzyskać dzięki działaniom Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu oraz Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Dziś w siedzibie MKDNiS prace zostały przekazane do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Amalia Kalter z domu Palsner, popiersie w białej sukni i czerwonym szalu,

                                  ok. 1811; fot. Andrzej Ring, Zamek Królewski w Warszawie

„Historia dwóch akwarelowych portretów małżeństwa wrocławskich artystów Josepha Kaltera (1780–1834) oraz Amalii Kalter z domu Palsner (1794–1845) nie rozpoczyna się w momencie pojawienia się tych podobizn w ofercie jednego z warszawskich domów aukcyjnych w 2018 i 2020 roku” – wyjaśnia Piotr Oszczanowski, dyrektor MNWr. „To, co niewątpliwie wyróżniało te dwie prace, to oprócz ewidentnie identyfikowalnej (za sprawą inskrypcji) tożsamości bohaterów, ich związku z Wrocławiem potwierdzonego faktem oprawy podobizn w warsztacie ramiarskim H. Henninga, mieszczącym się przy rogu ul. Jodłowej oraz Nowego Targu, to przede wszystkim wielokrotnie powtarzające się, zapisane kredką i atramentem numeracje: Inv. Nr. 45:25 oraz Inv. Nr. 46:25. To właśnie ta specyficzna numeracja – która sprawiła, że zwróciłem uwagę na te dwa portrety – natychmiast skierowała moją uwagę w stronę wrocławskiego Śląskiego Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności.

To z tych właśnie przedwojennych zbiorów muzealnych pochodzą te dwa portrety. A były one częścią bardzo okazałego daru, jaki ofiarowała tej instytucji Maria Jaeschke (zm. 28 IV 1925), bezpotomna spadkobierczyni licznych pamiątek po artystach wrocławskich. Była prawnuczką malarza Richarda Carla Palsnera oraz wnuczką artystycznego małżeństwa Amalii i Josepha Kalterów. Już w 1920 r. ofiarowała Śląskiemu Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności miniatury i obrazy o łącznej wartości 1000 marek (RM). W testamencie podtrzymała wolę dalszego wzbogacenia zbiorów wrocławskiego muzeum o kolejne pamiątki po swoich dziadkach. Po jej śmierci do muzeum trafiły m.in. dwa olejne portrety Josepha i Amalii Kalterów, jedwabny szal i biała haftowana suknia babci wraz z bielizną z białego trykotu z przypinaną koronką oraz należące do matki dwie parasolki przeciwsłoneczne.

Joseph Kalter, Popiersie w czarnym surducie, ok. 1811; fot. Andrzej Ring,
Zamek Królewski w Warszawie

Wśród tych darów znalazły się również dwa portrety Kalterów, które nie dość, że zostały precyzyjnie opisane, to określone mianem dzieł Gemalt von Joseph Kalter, Breslau um 1811, i wreszcie opatrzone numerami inwentarzowymi: Inv. Nr. 45:25 i Inv. Nr. 46:25. Liczba 25 odnosi się do roku 1925, a liczby 45 i 46 to numery wpisów inwentarzowych dokonanych przez muzeum w tym właśnie roku. I to ostatecznie przesądza o tożsamości, autorstwie i historii tych dwóch odzyskanych przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu akwarel. Dziś możemy już autorytatywnie powiedzieć, że są to namalowane ok. 1811 r. przez Josepha Kaltera – jego autoportret oraz podobizna żony, które po przeszło 75 latach powracają do wrocławskich zbiorów muzealnych”.

Joseph Kalter (1780–1834), urodzony w Bliszczycach k. Głubczyc niemiecki malarz i kopista, nauczyciel rysunku we wrocławskich gimnazjach. Uczył się w gimnazjum w Głubczycach i na Uniwersytecie Wrocławskim. Pod okiem nauczyciela rysunku i malarza miniaturzysty Richarda Carla Palsnera rozpoczął naukę rysunku. Po śmierci Palsnera powołany został na stanowisko nauczyciela rysunku we wrocławskich gimnazjach. Autor portretów, obrazów historycznych i religijnych (obrazy ołtarzowe w kościołach w Bliszczycach, św. Macieja we Wrocławiu i niezachowany w kościele w Paczkowie). Ważną częścią jego twórczości było także kopiowanie dzieł dawnych mistrzów. W przedwojennych muzealnych kolekcjach wrocławskich znajdowało się 14 jego prac (namalowanych wg Rafaela, Rubensa, Reniego, Caracciego, Rembrandta, a wśród nich portret króla St. A. Poniatowskiego, na podstawie obrazu Marcella Bacciarellego). 

Wraz z żoną – córką jego nauczyciela, będącą także malarką – Amalią Kalter z domu Palsner (1794–1845) otworzył prywatną szkołę rysunku. Amalia była zapewne nie mniej popularna i doceniana od swojego męża, gdyż wystawiała na wrocławskich prezentacjach publicznych Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczyźnianej oraz Wrocławskiego Stowarzyszenia Artystów w latach 1818–1831 swoje kopie uznanych dzieł dawnych malarzy (Rafaela, Sossoferato, Veronesa i Carla Dolcego). W przedwojennych wrocławskich zbiorach muzealnych znajdowało się 21 jej prac malarskich i rysunkowych.

Crème de la crème. Wybrane nabytki 2021–2022 w Zamku Królewskim w Warszawie

Obrazy sygnowane takimi nazwiskami jak Bernardo Bellotto, zwany Canalettem, Marcello Bacciarelli czy Angelika Kauffmann, cenne okazy porcelany miśnieńskiej, zabytkowe meble, srebra, militaria… Łącznie 130 najważniejszych nabytków, starannie wyselekcjonowanych spośród niemal pięciuset, które wzbogaciły kolekcję Zamku Królewskiego w Warszawie w latach 2021–2022, można podziwiać w ramach wyjątkowej wystawy czasowej. 

Wyjątkowej z uwagi na bogactwo i różnorodność prezentowanych obiektów – zarówno pod względem dziedziny sztuki, jak i czasu oraz miejsca powstania, a także tematyki, motywów, odniesień oraz związanych z nimi zagadnień.

W latach 2021–2022 kolekcja Zamku Królewskiego w Warszawie wzbogaciła się o blisko 500 wysokiej klasy dzieł sztuki, wybranych spośród bogatej oferty prestiżowych europejskich galerii i antykwariatów, a także znalezionych na aukcjach, zarówno polskich, jak i zagranicznych.

Część nabytków uzupełniła wystrój historycznych wnętrz: Apartamentów Królewskich oraz Apartamentu ks. Józefa Poniatowskiego w pałacu Pod Blachą, część znalazła swe miejsce w Galerii Arcydzieł. Ich zakup wpisuje się w konsekwentnie realizowaną przez Zamek Królewski w Warszawie misję pozyskiwania na nowo obiektów, które kiedyś miały swoje stałe miejsce w jego murach lub związane są z rezydującymi w Zamku w XVIII wieku władcami, a także zakupu nowych – wpisujących się w profil zamkowej kolekcji ze względu na swoje walory artystyczne i/lub określony rodowód historyczny.

Na wystawie prezentowanych jest około 130 najważniejszych i najcenniejszych spośród zakupionych w ostatnich latach dzieł sztuki. To unikatowe zestawienie malarstwa, rysunku i grafiki, mebli, sreber, ceramiki oraz militariów podzielone jest na trzy spójne zespoły tematycznie: pierwszy – związany z dworem królów dynastii saskiej: Augusta II i Augusta III, drugi – związany z mecenatem króla Stanisława Augusta, i trzeci – związany z osobą księcia Józefa Poniatowskiego.

Wystawa czynna w środy, soboty i niedziele w godzinach pracy Zamku 

Wstęp bezpłatny na podstawie wejściówek do pobrania w kasie Zamku.

Obowiązuje konserwatorski limit wejść.

Trzeci w serii „Crème de la crème” katalog nabytków prezentuje najważniejsze zamkowe zakupy z lat 2021–2022.

O tym, że kolekcja Zamku w tym czasie wzbogaciła się w sposób wyjątkowy, przekonują same nazwiska twórców: Bassano, Kauffman czy Vernet. W katalogu nie zabraknie też nowo zakupionych mebli, zegarów, porcelany i grafiki. Wszystkie publikowane obiekty opatrzone są notami katalogowymi przygotowanymi przez zamkowych kustoszy.

"Tworzenie kolekcji dzieł sztuki jest zawsze niewiadomą i zdarza się, że po okresie niepewności pojawia się niespodziewane i ekscytujące arcydzieło. W istocie mamy bowiem do czynienia z długim i cierpliwym, a niekiedy także żmudnym poszukiwaniem odpowiednich obiektów, co zawsze musi trwać, a ostateczny wynik tego działania nigdy nie jest z góry znany. Proces zbierania wyjątkowych dzieł sztuki wymaga spokojnego namysłu i dużej specjalistycznej wiedzy wspartej współpracą wielu ekspertów z różnych dziedzin. Historyk sztuki na bieżąco konsultuje się z konserwatorem, równolegle znawca dawnych kolekcji ustala proweniencję obrazu lub rzeźby, na końcu kolegium kuratorów dyskutuje nad dopasowaniem do wnętrza i posiadanych już dzieł sztuki znalezionego płótna lub mebla. W istocie w ten sposób powstaje niezwykłe puzzle, które powinno łączyć wszystkie elementy i na każdym etapie pracy pozostawać atrakcyjne".

prof. dr hab. Wojciech Fałkowski

Wystawie towarzyszy katalog wydany nakładem zamkowego wydawnictwa Arx Regia/

Crème de la crème. Wybrane nabytki 2021–2022

18 marca–14 maja 2023

II piętro

informacja prasowa 

"Geniusz Lwowa" – wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie

"Bo szkoda gadania, bo co chcesz, to mów. Nie ma jak Lwów!" – głosił przedwojenny szlagier. Wystawa "Geniusz Lwowa", zamiast gadania, przedstawia więc niezbite materialne dowody na legendarną wyjątkowość tego miasta. Zamek Królewski w Warszawie/ Biblioteka Królewska zapraszają w fascynującą podróż przez świat artystycznych skarbów stolicy Galicji, obejmujących malarstwo i rzeźbę od XVII wieku po wiek XX., wśród nich dzieła mistrzów tej miary co Grottger, Malczewski, Matejko czy Siemiradzki, a także mniej znane perły sztuki zachodnioeuropejskiej. 

O wyjątkowości Lwowa jako ośrodka życia artystycznego i kulturalnego na przestrzeni wieków przesądzał fakt, że znajdował się na jednym z głównych szlaków handlowych łączących Europę ze Wschodem. Siłą rzeczy miasto stanowiło więc tygiel kulturowy, w którym mieszały się wpływy różnych narodów i wyznań. Zamieszkiwali je Polacy, Rusini/Ukraińcy, Żydzi, Ormianie, Tatarzy, Niemcy, Czesi i inni. To właśnie na styku wielu tradycji mógł rozwinąć się niepowtarzalny synkretyzm form i środków wyrazu charakteryzujący sztukę powstałą w orbicie wpływów Lwowa, zwłaszcza w dobie manieryzmu i rokoka.

Wystawa "Geniusz Lwowa", fot. materiały prasowe Zamku Królewskiego w Warszawie

Szczególnie wyrazistą reprezentację owej specyfiki stanowią rokokowe rzeźby – kipiące wprost ekspresją, przejawiającą się w odważnej deformacji, dzięki której przedstawienia figuralne zyskiwały dramatyczny rys nieznajdujący odpowiednika we współczesnej sobie rzeźbie europejskiej.

Geniusz Lwowa przejawiał się jednak także w atmosferze sprzyjającej powstawaniu wybitnych kolekcji. Część z nich tworzona była przez pasjonatów sztuki wywodzących się z rodzin arystokratycznych rezydujących w sferze oddziaływania kulturalnego Lwowa: Rzewuskich, Ossolińskich, Lubomirskich, Mniszchów czy Lanckorońskich. W ich zbiorach znalazły się zarówno tworzone na zamówienie portrety, jak i wybitne okazy malarstwa europejskiego, jak choćby obecne na ekspozycji Adoracja magów Petera Coecke van Aelsta czy Łowcy pereł i korali Jacopo Zuchciego.

Wystawa "Geniusz Lwowa", fot. materiały prasowe Zamku Królewskiego w Warszawie

Nie mniej imponująco przedstawiają się zbiory gromadzone przed 1939 r. przez lwowskie instytucje publiczne, przede wszystkim przez Lwowską Galerię Miejską, która z czasem zyskała miano Narodowej Galerii Miasta Lwowa. Jest to największy znajdujący się na stałe poza Polską zbiór malarstwa polskiego XIX i XX w., w którego skład wchodzą dzieła takich tuzów jak Artur Grottger, Jacek Malczewski, Jan Matejko czy Henryk Siemiradzki, które również można podziwiać na wystawie. 

Wystawa "Geniusz Lwowa", fot. materiały prasowe Zamku Królewskiego w Warszawie

Prezentowane obiekty pochodzą z dwóch najważniejszych muzeów tego miasta – Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki im. Borysa Woźnickiego i Lwowskiego Muzeum Historycznego.

Wystawie towarzyszy katalog oraz program wykładów online.

Kurator

Przemysław Mrozowski 

Geniusz Lwowa
Lwów jako ośrodek sztuki i jego kolekcje artystyczne

6 października 2023 r. – 14 stycznia 2024 r.

Biblioteka Królewska 

Józef Wilkoń stworzył warszawską baśń o Bożym Narodzeniu

Światowej sławy polski artysta Józef Wilkoń podjął to wyzwanie, przygotował ilustrację przedstawiających centrum w świątecznej aurze. Praca przedstawia ikoniczne warszawskie budynki, między innymi: Złotą 44, Pałac Kultury i Nauki, Zamek Królewski, Stadion Narodowy. Ilustracja jest utrzymana w charakterystycznej dla artysty baśniowej konwencji.

Warszawa w świątecznej aurze wg projektu Józefa Wilkonia

Warszawa staje się coraz piękniejsza, powstają ciekawe realizacje architektoniczne, często projektowane przez światowej sławy twórców. Dzisiejszy kształt stolicy jest odbiciem jej skomplikowanej historii. Większość historycznej tkanki miejskiej została zniszczona podczas II wojny światowej. Powojenna odbudowa miasta jest efektem ścierających się różnych wizji urbanistycznych i architektonicznych; od historyzmu, poprzez modernizm, aż po socrealizm. W ostatnich trzech dekadach razem z gospodarką wolnorynkową w Warszawie pojawiła się moda na szkło, beton i stal.

Wszystko to tworzy niecodzienny kolaż, który stanowi doskonałą inspirację dla wybitnych artystów różnych dziedzin. Warto zwrócić uwagę na prace twórców, którzy potrafią wydobyć i pokazać niebanalne piękno stolicy.
Światowej sławy polski artysta Józef Wilkoń podjął to wyzwanie, przygotował ilustrację przedstawiających centrum w świątecznej aurze.

Warszawa nie jest już tym smutnym szarym miastem, które pamiętam sprzed lat. Dziś zdobią ją przykłady światowej klasy architektury, ikoniczne ekspresyjne budynki, takie jak Złota 44 czy Stadion Narodowy. Tworzą wspaniały kontrapunkt dla historycznej architektury. To zestawienie jest bardzo inspirujące. - zauważa Józef Wilkoń.

Praca przedstawia ikoniczne warszawskie budynki, między innymi: Złotą 44, Pałac Kultury i Nauki, Zamek Królewski, Stadion Narodowy. Ilustracja jest utrzymana w charakterystycznej dla artysty baśniowej konwencji.

Na ilustracji chciałem oddać Warszawę z moich marzeń. Od lat jestem zwolennikiem gęstego zabudowania sąsiedztwa Pałacu Kultury i Nauki drapaczami chmur. W ten sposób powstałby warszawski „Downtown” podobny do tych, które znamy z Nowego Jorku czy innych wielkich metropolii. Sztuka pozwala spełniać marzenia, w mojej ilustracji warszawski Downtown już jest. - dodaje Józef Wilkoń.

Józef Wilkoń, fot. prasowa

Józef Wilkoń jest światowej sławy ilustratorem, malarzem, rzeźbiarzem, twórcą plakatów i scenografii teatralnych.
Urodził się 12 lutego 1930 roku w Bogucicach koło Wieliczki. Studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom 1955) oraz historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim (dyplom 1954). Zilustrował ponad 100 książek dla dzieci i dorosłych w kraju (m.in. Pana Tadeusza w 1973) oraz ponad 80 książek dla dzieci za granicą.

Otrzymał wiele nagród i wyróżnień m.in. Deutcher Jugedbuchpreis (1964), Nagrodę Państwową za Twórczość dla dzieci (1974) oraz Nagrodę Ministra Kultury za całokształt Twórczości w 2005 r. W 2010 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz otrzymał Złote Berło Fundacji Kultury Polskiej. Wystawiał w wielu galeriach i muzeach świata od Centrum Pompidou (1989) po Narodową Galerię Zachęta w 2006 roku, gdzie jego wystawa osiągnęła rekordową frekwencję. Jego prace znajdują się w licznych galeriach i muzeach m.in. Muzeum Ilustracji w Moulin we Francji, w Muzeum Ilustracji w Oshima, Azumino, Koruisaua w Japonii oraz w Muzeum Literatury i Bibliotece Narodowej w Warszawie . W 2009 roku ukazało się albumowe wydanie Księgi Dżungli z jego ilustracjami. Napisana i zilustrowana książka Psie Życie została uznana przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek za najpiękniejszą książkę roku 2011 oraz nagrodzona brązowym medalem w jubileuszowym konkursie Best Designed Books from all over the World International Competition 2013. W 2015 ukazała się albumowa edycja Pana Tadeusza, a w roku 2016 Don Kichot z  setką ilustracji Józefa Wilkonia.

informacja prasowa

IX interdyscyplinarny festiwal wielkopostny Nowe Epifanie 2018

Król – to temat, wokół którego skupiają się wszystkie wydarzenia tegorocznej 9. edycji Festiwalu Nowe Epifanie. Organizator wydarzenia – Centrum Myśli Jana Pawła II  – zaprasza na interdyscyplinarny, wielkopostny festiwal, który potrwa od 14 lutego do 25 marca.

Poszukiwanie współczesnych epifanii piękna, twórczy dialog z tradycyjną sztuką religijną

Podstawowym celem Festiwalu Nowe Epifanie jest poszukiwanie nowych, współczesnych epifanii piękna oraz inicjowanie twórczego dialogu artystów z tradycyjną sztuką religijną w duchu „Listu do artystów” Jana Pawła II. 

Formuła Festiwalu ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje prezentację przedstawień teatralnych, widowisk muzycznych w przestrzeniach sakralnych, wystaw, pokazów filmowych poruszających w nowoczesny sposób tematykę religijną i teologiczną oraz towarzyszących im spotkań dyskusyjnych, prowokujących do refleksji oraz odnawiających dialog religii ze sztuką.

W ramach Festiwalu organizatorzy zachęcają artystów oraz widzów do odkrywania postaci króla.
W kontekście Wielkiego Postu najważniejszym z króli jest Jezus Chrystus. Jego panowanie opiera się na paradoksach i wprowadza nowy ład. Otwiera to pole do rozmowy zarówno na temat władzy, związanych z nią przymiotów, jak też służby i ofiary.

Spektakle teatralne

Główne hasło tegorocznej edycji interpretujemy również jako opowieść o władzy świeckiej – niemal cała tradycja teatru od Ajschylosa, przez Szekspira, do twórców współczesnych, podejmuje temat praw i obowiązków władcy. Podczas Festiwalu będzie można dostrzec to w sztukach nawiązujących do rozmowy Jezusa z Piłatem takich jak „Piłat i Król” Bartosza Żurowskiego czy „Jestem” – spektaklu przygotowanego przez twórców projektu „Biblia Audio Superprodukcja” pod kierownictwem Krzysztofa Czeczota. Temat ten zaistnieje również w reżyserowanym przez Łukasza Kosa spektaklu „Król–Duch”, opartym na poemacie J. Słowackiego, w którym autor opisuje wizję ducha wcielającego się we władców Polski i Rusi.

W Teatrze Lalka Będzie można spotkać się z Mają Komorowską, która podzieli się z widzami przemyśleniami związanymi z tematem odchodzenia. Usłyszymy rozdział książki Barbary Osterloff „Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską”, który aktorka napisała po śmierci brata bliźniaka. Artystka przeczyta także wiersze m.in.: Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta, Anny Kamieńskiej, Barbary Sadowskiej, Grzegorza Przemyka.

Wydarzenia muzyczne

Ale Festiwal to nie tylko teatr. Jak co roku, znaczące miejsce w programie mają wydarzenia muzyczne, których kuratorami są Łukasz Kozak i Sonia Wronkowska. Warto zwrócić uwagę na dwa koncerty, podczas których usłyszmy słynny belgijski zespół Graindelavoix: „Ciemne Jutrznie” i „Nieszpory cypryjskie”. Interesująco zapowiada się także wieczór z „Psałterzem polskim” – swoją interpretację zaproponują Adam Strug i Monodia Polska oraz Maria Erdman. Będzie można także posłuchać znakomitego wykonania „Responsoriów…” Carla Gesualda w interpretacji belgijskiego zespołu Graindelavoix pod kier. Björna Schmelzera. Natomiast w Studiu Lutosławskiego zabrzmi „Stabat Mater” Ignacego Zalewskiego. Usłyszymy żeński głos biały, multiperkusję, pięć instrumentów oraz chór.

Filmy

W ramach epifanii zostaną zaprezentowane także interesujące filmy, którym towarzyszyć będą dyskusje. Wśród nich m.in. „Jezus Chrystus Zbawiciel” - obraz pokolenia, które kwestionowało władzę i opowieść o artyście w szczególnym momencie jego kariery. Film Petera Geyera przenosi widzów do berlińskiej Deutschlandhalle, gdzie Klaus Kinski mówił ze sceny: „Poszukiwany: Jezus Chrystus, oskarżony: o mącenie ludziom w głowach, skłonności anarchistyczne, spisek przeciw władzom państwowym” – to fragment spektaklu, nad którym aktor pracował dziesięć lat.

Zobaczymy także filmy wybitne i znane, jak "Dyktator" Charlesa Chaplina, "Boskiego" Paolo Sorrentino, słynny musical "Jesus Christ Superstar” Normana Jewisona oraz "Piłata i innych" Andrzeja Wajdy.

Spotkania kulinarne

Tradycją  Nowych Epifanii stały się spotkania kulinarne Moniki Kuci. W tym roku zapraszamy na ucztę „Bieda król”, podczas której wspólnie z zaproszonymi szefami kuchni i artystami zasiądziemy do kolacji przygotowanej z niedocenianych na co dzień w kuchni składników.

Michał Senk, dyrektor Centrum Myśli Jana Pawła II:  

Festiwal Nowe Epifanie to zaproszenie do budowania kultury. A kultura tworzy się w napięciu między głębią a nowością. 

Jan Paweł II swój „List do artystów” skierował „do tych, którzy z pasją i poświęceniem poszukują nowych epifanii piękna”. Na Festiwalu chcemy poszukiwać epifanii, czyli powracać do objawienia, do źródeł naszej kultury, ale chcemy też poszukiwać nowości – nowych, a często ryzykownych form. Wierzymy bowiem, że w tym napięciu tworzy się piękno.

Centrum Myśli Jana Pawła II

Centrum Myśli Jana Pawła II to warszawska instytucja kultury, miejsce spotkań i dialogu, ośrodek który w sposób bogaty, twórczy i różnorodny przybliża nauczanie papieża-Polaka. W ramach swoich działań podejmuje aktywny dialog ze światem artystycznym w duchu „Listu do artystów” Jana Pawła II. Współpracuje ze środowiskiem naukowym i opiniotwórczym, budując w ten sposób papieski think-tank. Kształtuje liderów, w których zaszczepia ideę solidarności i odpowiedzialności za dobro wspólne i drugiego człowieka.

***

Festiwal Nowe Epifanie organizowany jest przez Centrum Myśli Jana Pawła II.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Festiwal otrzymał patronat Honorowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w roku 100-lecia Odzyskania Niepodległości 1918–2018.

Cykl koncertów odbywa się pod patronatem Jego Eminencji Ks. Kardynała Kazimierza Nycza, Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego.

Partnerzy – Polskie Radio Program 2, PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Teatr Polski im.
A. Szyfmana w Warszawie, Teatr Lalka, Zamek Królewski w Warszawie, CSW Zamek Ujazdowski, STUDIO teatrgaleria, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Nowy Teatr, Fundacja Nowych Działań, Centrala, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Kino Iluzjon,  Narodowe Archiwum Cyfrowe, Biblioteka Narodowa, Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie, Wydział Artes Liberales UW, Przedstawicielstwo Generalne Rządu Flandrii przy Ambasadzie Belgii, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Polona, Fundacja Sto Pociech, Narodowe Centrum Kultury.

Partnerzy wspierający – PZU, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., PKN ORLEN S.A.

Patroni medialni – Polskie Radio PR 2, TVP Kultura, Miesięcznik Teatr, Teatralia.com.pl, E-teatr.pl, Teatralny.pl, Teatrdlawas.pl, Aleteia.org, Cojestgrane24.pl, Empik.

informacja prasowa, śródtytuły moje