Stanisław Dróżdż. Poezja konkretna - wystawa w Muzeum Współczesnym Wrocław

Muzeum Współczesne Wrocław zaprasza na wystawę "Stanisław Dróżdż. Poezja konkretna", będącą częścią projektu "Prywatne mitologie". Zakłada on stworzenie stałej przestrzeni dla międzynarodowej kolekcji sztuki współczesnej MWW, kierując się ku osobistym narracjom i intencjom, które mogą przyjmować różnorakie formy, niemniej za każdym razem wynikają z pasji opisywania, analizowania i naprawiania świata. Jednocześnie w swoim założeniu projekt stawia istotne dla MWW pytania o dziedzictwo myśli neoawangardowej. 

Projekt zainicjuje wystawa "Urodziny Marty", której istotnym elementem  jest instalacja „Poezja konkretna” Stanisława Dróżdża – artysty związanego z Wrocławiem, oryginalnego twórcy poezji konkretnej–pojęciokształtów, autora Pawilonu Polskiego na Biennale Weneckim w 2003 roku, autora muralu „Klepsydra” na fasadzie MWW.

Stanisław Dróżdż zadebiutował na początku lat 60. XX w. działaniami z obszaru poezji lingwistycznej. Już wówczas w jego tekstach zawarte było to, co zajmowało go przez całą twórczość – poszukiwanie formy, która rezygnuje z opisu i skupia się na słowie oraz jego znaczeniach. W dużej mierze umożliwiła mu to, spajająca wiersz ze sztuką wizualną, poezja konkretna.

Utwory konkretystyczne artysta zaczął tworzyć w 1967 r., od początku określając je autorskim terminem „pojęciokształty”. Stanowiły one rodzaj zapisu scalającego pojęcie czy słowo z jego konkretyzacją wizualną (graficzną). „Pojęciokształty” pozostają zarazem tekstem i obrazem, na których ostateczny kształt wpływały poezja, nauka (matematyka, logika) oraz sztuka.

Mural Czasoprzestrzennie, fot. Olga Jasnowska

Tworzone przez Dróżdża prace złożone z pojedynczych słów, liter czy cyfr z czasem zaczęły wychodzić poza płaszczyznę kartki papieru, stając się rozbudowanymi przestrzennymi instalacjami. Kluczowym momentem tej transformacji była zrealizowana w warszawskiej Galerii Foksal w 1977 r. praca między. Wnętrze galerii, łącznie z sufitem i podłogą, pokryto pojedynczymi literami składającymi się na tytułowe słowo, ale w taki sposób, że nigdzie nie pojawiło się ono w ciągu w zapisie następujących po sobie liter. Widz wchodząc do środka pomieszczenia, znajdował się jakby we wnętrzu tekstu, pomiędzy literami, próbując odczytać z następujących po sobie znaków pełen wyraz, który nieustannie mu umykał.

Stanisław Dróżdż, między, 1977, fot. ze strony artysty na FB

Rozwój twórczości Dróżdża, począwszy od wiersza lingwistycznego poprzez poezję konkretną do działań przestrzennych, był efektem ewolucji zmierzającej z jednej strony do redukcji tworzywa językowego wiersza, a z drugiej przemieszczenia prac z płaszczyzny dwuwymiarowej w przestrzeń trójwymiarową. Jednocześnie jego warstwa wizualna pozostawała konsekwentnie minimalizowana.

W 2002 r. Stanisław Dróżdż zrealizował ponownie w Galerii Foksal wystawę zatytułowaną Poezja konkretna, stanowiącą specyficzny rodzaj rozwinięcia pracy między. Jednak w tym przypadku nie używał ani jednego słowa czy litery, konkretyzując samą przestrzeń. Sala ekspozycyjna została wypełniona przez artystę przezroczystą nylonową żyłką rozciągniętą po liniach prostych między ścianami, podłogą a sufitem. Powstała szczelnie wypełniająca pomieszczenie sieć, uniemożliwiająca jednocześnie wejście do niego. Widz nie był już „pomiędzy” słowami jak w przypadku instalacji między, ale „wobec” przestrzeni konkretnego miejsca.

Stanisław Dróżdż, Klepsydra na gmachu Muzeum Współczesnego Wrocław, prasowe

Rekonstrukcja instalacji w Muzeum Współczesnym Wrocław, dostosowana do przestrzeni muzealnej, została wykonana zgodnie z autorskimi wskazaniami Dróżdża. Ponad 10 km żyłki o grubości 1 mm łączy punkty wyznaczone według specjalnego systemu na ścianach, suficie i podłodze. Przestrzeń pozostaje niedostępna, ale jednocześnie materializuje się jej fizyczny aspekt.

Wystawa jest drugą odsłoną stałej przestrzeni w MWW poświęconej Stanisławowi Dróżdżowi. Tym razem, koncentrując się na instalacji z żyłek, chcemy ukazać przestrzenne aspekty twórczości artysty oraz jego fascynację problemami czasu i przestrzeni, powiązanym, lecz nieuchwytnym ich początkiem i końcem. Próbując zwizualizować te poszukiwania w formie ekspozycji muzealnej, wystawa ma pełnić rolę samoistnego „pojęciokształtu” mieszczącego w „minimum zapisu maksimum treści”.

Stanisław Dróżdż, fot  Andrzej Świetlik  Forum

Stanisław Dróżdż (1939–2009) – twórca poezji konkretnej. W latach 1964–1969 studiował filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim. Od drugiej połowy lat 60. XX w. był silnie związany z polskim środowiskiem neoawangardowym. Wziął udział w ponad 300 wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą. Od 1971 r. stale współpracował z Galerią Foksal w Warszawie. Był autorem pracy Alea iacta est w Pawilonie Polskim na 50. Biennale Sztuki w Wenecji w 2003 r., a także składającej się z 54 plansz pracy Klepsydra, z której pierwsza plansza zrealizowana została już po jego śmierci w 2009 r. w postaci muralu na fasadzie Muzeum Współczesnego Wrocław. Od 1955 r. mieszkał i tworzył we Wrocławiu.




Kurator: Piotr Lisowski

Projekt realizacji technicznej: Iwar Romanek

informacja prasowa

Stanisław Dróżdż. Czasoprzestrzennie (OD-DO) w Galerii FOTO-GEN

W 2019 roku przypada 80. rocznica urodzin i 10. rocznica śmierci Stanisława Dróżdża, najwybitniejszego autora polskiej poezji konkretnej – poety, teoretyka, animatora i propagatora ruchu konkretystycznego oraz jednego z najbardziej znaczących artystów polskiej awangardy lat 60. i 70. XX wieku. Wernisaż wystawy w Galerii FOTO GEN poprzedzi panel "Stanisław Dróżdż. Aspekty dźwiękowe polskiej poezji konkretnej i próby jej animacji" z udziałem Daniela Brożka, Małgorzaty Miśniakiewicz, Pawła Sosnowskiego i Tadeusza Sudnika. Wernisaż wystawy: 6.12.2019 godzina 17.00.

W 2009 roku, już po śmierci artysty, Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu wydał pierwszą monograficzną książkę o twórczości Stanisława Dróżdża: początekoniec. Pojęciokształty. Poezja konkretna. Prace z lat 1967–2007 pod redakcją Elżbiety Łubowicz. Książka towarzyszyła wystawie pod tym samym tytułem, którą prezentowaliśmy w latach 2009-2011 w Muzeum Narodowym we Wrocławiu, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach, Górnośląskim Centrum Kultury w Katowicach, Europejskim Centrum Kultury Hellerau w Dreźnie oraz w Galerii Guardini w Berlinie. Był to pierwszy tak obszerny pokaz twórczości Stanisława Dróżdża – światowej sławy artysty działającego na pograniczu poezji i plastyki, reprezentanta Polski na weneckim Biennale w 2003 roku. Pokazanych zostało ponad 40 dzieł, od pierwszych utworów poezji konkretnej, powstałych w 1967 roku, do prac ostatnich z roku 2007. Wystawa przygotowywana była na 70. urodziny artysty, jednak stała się, niestety, podsumowaniem zamkniętego już dzieła.

Kontynuując to opracowanie i kierując się intencją podkreślenia tegorocznego jubileuszu, skupiliśmy się na dwóch istotnych aspektach twórczości Stanisława Dróżdża: jego działalności animatorskiej oraz zagadnieniu dźwięku w polskiej poezji konkretnej.
Stanisław Dróżdż, poza własnymi konsekwentnymi poszukiwaniami w wizualnej warstwie poezji, jako główny animator ruchu konkretystycznego w Polsce począwszy od lat 70. był inicjatorem i autorem szeregu wystaw, sympozjów i publikacji. Wydał antologię polskiej poezji konkretnej, prezentował twórczość autorów zagranicznych, takich jak Ian Hamilton Finlay, Bruce Cheyne, Mary Ellen Solt, Jiři Valoch, Václav Havel. Ilustracją skali tej działalności jest wybór plakatów z kolekcji Pani Anny Dróżdż, które obejmują okres od 1969 roku (VII Kłodzka Wiosna Poetycka), poprzez liczne plakaty do wystaw z lat 70. I 80. aż do wystaw współczesnych.

Mural Czasoprzestrzennie, fot. Olga Jasnowska

Tytułowa praca Czasoprzestrzennie (OD-DO), która powstała w 1969 roku i rozwinięta została w 1993 roku w serię 82 plansz, prowadzi nas do rozważań nad dźwiękową stroną poezji konkretnej, jej potencjałem obecnym w dziełach Dróżdża oraz nad faktycznymi realizacjami na tym polu w Polsce. Wizualny wiersz złożony z dwóch słów ‘”od” i „do”, następujących po sobie, wypełniających kolejne linie tekstu w przestrzeni zamkniętej planszy, poprzez mnożenie, nakładanie na siebie, zacieranie granic obu słów – tak, że oba słowa wzajemnie się przenikają – otwiera nieskończoną przestrzeń czasu. W 1994 roku, po prezentacji tej pracy w Galerii Awangarda BWA we Wrocławiu, Stanisław Dróżdż utwierdził się w przekonaniu o jej potencjale muzycznym, który dostrzegł już w latach 70. Niestety, dzieło to zrealizowane zostało dopiero po śmierci artysty w 2009 roku. Kompozycji podjął się Tadeusz Sudnik, autor muzyki elektronicznej, komponujący dla kina, teatru i baletu, kompozytor muzyki eksperymentalnej. OD-DO przyjęło formę kwadrofonicznej opery na dwa głosy dopełniając dźwiękowo wizualną przestrzeń i czas tego dzieła.

Realizując tę wystawę i publikację, mamy świadomość, że jest to kolejny, symboliczny wkład do dalszych, szerokich studiów nad twórczością Stanisława Dróżdża, niepowtarzalnej osobowości polskiej sztuki współczesnej.

Wernisaż wystawy poprzedzi panel Stanisław Dróżdż. Aspekty dźwiękowe polskiej poezji konkretnej i próby jej animacji z udziałem Daniela Brożka, Małgorzaty Miśniakiewicz, Pawła Sosnowskiego i Tadeusza Sudnika.
Panel będzie miał miejsce w piątek, 6 grudnia 2019 o godzinie 15.00
Wystawie towarzyszy publikacja z tekstami Marianny Bocian, Daniela Brożka, Małgorzaty Miśniakiewicz i Pawła Sosnowskiego.

Organizator: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Patronat honorowy: Cezary Przybylski – Marszałek Województwa Dolnośląskiego
Dofinansowano z Budżetu Województwa Dolnośląskiego i ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Miejsce
Galeria FOTO-GEN Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu Instytucji Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
pl. bpa Nankiera 8, 50-140 Wrocław
tel. 71 344 78 40
e-mail: galeria.foto-gen@okis.pl
Wystawa
6.12.2019—3.01.2020
Wernisaż
6.12.2019 godzina 17.00
Kuratorka: Agnieszka Chodysz-Foryś
Współpraca kuratorska: Anna Dróżdż
Panel "Stanisław Dróżdż. Aspekty dźwiękowe polskiej poezji konkretnej i próby jej animacji"
Galeria FOTO-GEN
6.12.2019 godzina 15.00
Uczestnicy: Daniel Brożek, Małgorzata Miśniakiewicz, Paweł Sosnowski i Tadeusz Sudnik
Prowadzenie: Manfred Bator

informacja prasowa

Stanisław Dróżdż (1939 - 2009) Światekst. Pojęciokształty. Poezja konkretna /zapowiedź wystawy/

Muzeum Współczesne Wrocław zaprasza na wystawę stałą, której bohaterem jest Stanisław Dróżdż - twórca poezji konkretnej. Na wystawie będziemy się mierzyć z przekonaniem Stanisława Dróżdża, dotyczącym rzeczywistości jako tekstu do odczytania. Zostaną wyróżnione i skonfrontowane ze sobą trzy główne wątki obecne w pracach artysty: rozważania nad językiem, czasem i ludzkim życiem. Wernisaż 20 października o 18.00.

Światekst” to neologizm wzorowany na słowotwórczych operacjach Stanisława Dróżdża, określający nadrzędne w jego twórczości przekonanie, że otaczająca nas rzeczywistość jest tekstem do odczytania. Na wystawie wyróżnione zostały trzy główne wątki, obecne w wielu pracach i przenikające się wzajemnie. To rozważania nad językiem, czasem i ludzkim życiem. Dwie prace mają charakter dzieł site specific: jedna sprowadza tekst i przestrzeń do zaprzeczającej pustce gęstości świata (tzw. „Żyłki”), druga – odwołuje się do losowej gry kośćmi, która chaosowi rzutów potrafi przeciwstawić porządek rzeczy (Alea iacta est).

Stanisław Dróżdż, fot  Andrzej Świetlik  Forum

Stanisław Dróżdż urodził się w Sławkowie 15 maja 1939 roku, zmarł 29 marca 2009 roku we Wrocławiu, gdzie mieszkał od roku 1955. Najwybitniejszy polski poeta-konkretysta i jeden z najbardziej znaczących artystów polskiej awangardy. Reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji w 2003 roku indywidualną wystawą Alea iacta est.

W swojej twórczości przeszedł od „klasycznej” formy wiersza, do jego wizualnego zapisu, co skutkowało użyciem pojedynczych liter, znaków interpunkcyjnych, cyfr i symboli matematycznych. Z czasem Stanisław Dróżdż zaczął rozbudowywać swoje utwory w długie serie oparte na matematycznych algorytmach (przykładem jest „Klepsydra”, której pierwsza plansza umieszczona została na fasadzie MWW). Twórczość o takim charakterze nazwał „pojęciokształtami”, co równoważył z „poezją konkretną” – tak też tytułował swoje wystawy.

Dzięki Stanisławowi Dróżdżowi kierunek, który na świecie rozwijał się od połowy lat 50. do początku lat 70. XX wieku, żywy był w Polsce jeszcze kolejną dekadę, a szczególnie silny – we Wrocławiu, gdzie skupiał twórców z rożnych dziedzin szeroko pojętej sztuki.

WYSTAWA STAŁA — STANISŁAW DRÓŻDŻ (1939-2009) ŚWIATEKST. POJĘCIOKSZTAŁTY. POEZJA KONKRETNA

Kuratorki: Sylwia Świsłocka-Karwot, Elżbieta Łubowicz

Projekt przestrzeni: Aleksandra Biegańska

Projekty realizacyjne: Monika Aleksandrowicz, Iwar Romanek

Obliczenia matematyczne: Jerzy Baranowski

Partner: Galeria Starmach

informacja prasowa

Stanisław Dróżdż: Poezja konkretna w przestrzeni miasta

Realizowany w ramach ESK Wrocław 2016 projekt Stanisław Dróżdż. Ścieżki tekstu przywraca szerokiej publiczności twórczość wybitnego poety konkretnego, prezentując jego utwory w przestrzeni miasta oraz publikując niewydany debiutancki tomik.

 

Stanisław Dróżdż, fot  Andrzej Świetlik  Forum

Autorką projektu jest Małgorzata Dawidek – artystka wizualna, doktor historii sztuki, badaczka literatury wizualnej, która zajmuje się twórczością Stanisława Dróżdża od kilku lat. Projekt jest bardzo oryginalny i wielowątkowy. Czy dzięki niemu uda się przywrócić zapomnianego poetę zbiorowej pamięci – to się dopiero okaże. Bez wątpienia jednak pozostanie po nim namacalny ślad.

Stanisław Dróżdź: poezja konkretna pisze obrazem

plakat projektu

Choć ten najbardziej znaczący poeta polskiej awangardy lat 60. I 70. reprezentował Polskę na najważniejszych festiwalach sztuki konceptualnej na całym świecie (Amsterdam, Wenecja, Los Angeles), w Polsce, a w szczególności we Wrocławiu, gdzie mieszkał i tworzył, jest mało znany. Być może dlatego, że nie stał się ”poetą podręcznikowym”. Ten bez wątpienia najwybitniejszy twórca poezji konkretnej (nurt wykorzystujący zapis językowy jako tworzywo wizualne, akcentując jego materialność) był absolwentem filologii polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego i przez większość swego życia mieszkał w stolicy Dolnego Śląska. Tuż po ukończeniu studiów,  w roku 1964 roku zadebiutował jako poeta wierszami tradycyjnymi w "Arce. Informatorze Klubu Młodzieży Artystycznej ZSP”. Pierwsze teksty konkretne zaczął pisać trzy lata później. Nie tylko tworzył, ale również popularyzował ten rodzaj poezji, organizując sesje naukowe jej poświęcone. Opublikował także książkę "Poezja konkretna. Wybór tekstów polskich oraz dokumentacja z lat 1967-77". W pewnym momencie został zauważony i doceniony – w  2001 roku został laureatem nagrody Fundacji Nowosielskich za "twórcze i wizjonerskie połączenie dwóch duchowych dziedzin: sztuki i poezji".

Dróżdż przełamywał konsekwentnie sposób myślenia o poezji, nadając swoim wierszom plastyczny, materialny kształt. Sam wyjaśniał:

...poezja konkretna polega na wyizolowaniu, zautonomizowaniu słowa. Wyizolowaniu go z kontekstu językowego, wyizolowaniu go także z kontekstu rzeczywistości pozajęzykowej, żeby słowo jak gdyby samo w sobie i dla siebie znaczyło. W poezji konkretnej forma jest zdeterminowana treścią, a treść formą. Poezja tradycyjna opisuje obraz. Poezja konkretna pisze obrazem.

Swoje wiersze nazywał pięciokształtami, bo były jednocześnie tekstem i obrazem. Teksty Dróżdża są różnorodne. Na jego twórczość składają się zarówno teksty literowe, jak też słowne (np. Klepsydra, Zapominanie, 1967), cyfrowe (np. Samotność, 1967), znakowe (np. Niepewność-wahanie-pewność, 1968), a także teksty-obiekty (np. między, 1977).

Bardzo dobrym przykładem poezji konkretnej może być wiersz Dróżdża Zapominanie. Tytułowe słowo powtarza się na planszy wielokrotnie, ”gubiąc” w kolejnych linijkach jedną literę, jakby ”zapominając” o niej. Na koniec nie pozostaje nic, poza kropką.

Stanisław Dróżdż, Zapominanie

Projekt Stanisław Dróżdż. Ścieżki tekstu

Projekt mający na celu popularyzację twórczości Stanisława Dróżdża jest różnorodny i ma swoją dramaturgię. Prezentacja pierwszej części odbyła się 6 września w Klubie Proza, gdzie promowano nigdy nie wydany tom poezji, będący debiutem poety. W jego skład wchodzą utwory poetyckie z lat 1962-1969, kiedy to tworzył lapidarne sentencje – tzw. poezję gnomiczną. Znajdziemy tam zapowiedź fundamentalnych tematów, które stale są obecne w jego twórczości, a dotyczą czasu, przemijania czy istoty bytu.

Do książki zatytułowanej ”Pozasłowne śródsłów międzysłowia”, gdzie obok wierszy poety znajdują się ich angielskie tłumaczenia, dołączono  także mapę miejsc we Wrocławiu związanych z Dróżdżem. 

Druga część projektu polega na rekonstrukcji instalacji artystycznej na podstawie szkicu artystki konceptualnej Barbary Kozłowskiej z 1970 roku, w którym artystka zwizualizowała wiersz ”Samotność”. Instalacja znajdzie się w Parku Popowickim.

mural Czasoprzestrzennie, fot. Olga Jasnowska

Trzecią część projektu stanowią murale na ścianach kamienic usytuowanych przy Hubskiej 35 oraz przy Legnickiej 68. Są to wielkoformatowe reprodukcje prac: „”optimum” oraz ”Zapominanie”, opracowane w 1967 roku przez poetę i malarza Stanisława Kortykę oraz ”Czasoprzestrzennie”, zaprojektowane przez Barbarę Kozłowską. Utwory poetyckie Dróżdża są także prezentowane na przystankach tramwajowych linii nr 33 oraz w galerii ulicznej Szewska Pasja. Planowane są także działania edukacyjne we wrocławskich szkołach.

Tak oto w niebanalny sposób przywraca się pamięć o poecie tak mocno związanym z Wrocławiem, a jednocześnie tak uniwersalnym. Jego prace znajdują się kolekcjach muzealnych i prywatnych zarówno w kraju (m.in. Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie), jak  i za granicą (m.in. Museum of Contemporary Art w Los Angeles, Schwarz Galeria d'Arte w Mediolanie, Museum of Modern Art w Hunfeld).

Projekt zrealizowany w ramach programu sztuk wizualnych Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016.

Artykuł ukazał się na portalu Kulturaonline w sierpniu 2016 roku. 

Już w lipcu 10. jubileuszowa edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Efemerycznych KONTEKSTY

10. jubileuszowa edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Efemerycznych KONTEKSTY odbędzie się w tym roku w dniach 23-26 lipca 2020. Obok działań na miejscu Festiwal Konteksty w Sokołowsku odbywać się będzie w sieci, na platformie online oraz na Facebooku. 

W czasie trwania festiwalu wszystkie wydarzenia będą dostępne w postaci transmisji wideo. W programie znajdą się performance, działania dokamerowe, wystawy, spotkania i filmy – unikalne wydarzenia, w których będzie można uczestniczyć tylko w ramach festiwalu. Wybrane i możliwe prace zostaną zrealizowane przez artystki i artystów w Sokołowsku, na miejscu. Będzie je można oglądać poprzez streaming na stronie.

Kolejna edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Efemerycznych KONTEKSTY w tym roku prowadzona będzie dwutorowo.

Hasłem jednej z linii kuratorskich jest SAMOTNOŚĆ: jako ostateczna kondycja ludzka; dobrowolna i narzucona emigracja wewnętrzna; współodczuwanie istnienia jako remedium na wyobcowanie. Kuratorką tej sekcji jest Małgorzata Sady.

Linia programowa powstałej w tym roku Nowej Sekcji Kuratorskiej zakłada odniesienie się do wątków azylu, schronienia i relacji z innymi ludźmi w naturze, z dala od cywilizacji. Zaproszeni do projektu "Choreografie terenowe" artyści i artystki działają w polu sztuk performatywnych poszerzonych o różne elementy, które w ostatnich latach w znaczny sposób zmieniły praktyki artystyczne, zahaczając o pole teatru, choreografii i innych dziedzin. "Choreografie terenowe" mają wyróżnić te nowe praktyki poprzez udział artystek i artystów, którzy w znaczący sposób przyczynili się do tej zmiany. Autorkami sekcji są Marta Czyż, Julia Wielgus oraz Joanna Zielińska.

Wydarzeniem specjalnym w Sokołowsku będzie wystawa Bożenny Biskupskiej „Od materii do materii” obejmująca prace z 1984-2020 - rzeźby, instalacje malarstwo i projekcje filmowe.

Sekcja „Samotność” - artyści i artystki

fot. Bożenny Biskupskiej 

Adina Bar-On, Daniel Bird, Karolina Breguła, Benjamin Cook/ LUX, Darek Fodczuk, Izabela Gustowska* (we współpracy: Mateusz Bratkowski, Ziemowit Dąbrowski, Mieszko Dobek, Amanda Dróżdż, Barbara Gryczan, Izabella Gustowska, Dominika Hoyle, Ewa Jastrząb, Agata Kneć, Wiktor Krajcer, Lena Lubińska, Anna Niestatek, Alicja Nowicka, Joanna Pietrowicz, Kaja Róg ,Lidia Stachowska, Katarzyna Suberlak, Martyna Tokarska, Weronika Witkowska, Izabela Sitarska, Magdalena Żołędź), Alicja Jodko/Mariusz Jodko, Yola Kudela, Ema Kugler, Katya Libkin, Alastair MacLennan, Jörg Piringer, Lawinia Rate, Józef Robakowski, Nigel Rolfe, Adéla Součková, Mischa Twitchin, Louisiana Chanel, Ewa Zarzycka, Andrea Luka Zimmerman

Sekcja „Choreografie terenowe” - artyści i artystki

fot. Bożenny Biskupskiej 

Dobrawa Borkała, BWA Sokołowsko (Jan Wolski, Konrad Żukowski), Sebastian Cichocki, Galeria Komputer, David Horvitz, Dafna Maimon i Ethan Haynes, KEM, Joachim Koester, Honorata Martin, Open Group (Yuriy Biley, Pavlo Kovach, Anton Varga), Michał Szota, Urszula Zajączkowska
Partner sekcji: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Platforma online: http://konteksty.live
Facebook: facebook.com/konteksty.sokolowsko

Udział w festiwalu jest bezpłatny. Organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Efemerycznych KONTEKSTY jest Fundacja Sztuki Współczesnej In Situ.

Partnerzy Festiwalu:

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Austriackie Forum Kultury

informacja prasowa

Pióra, mikrofony i kamery w dłoń! Zgłoś się do konkursów dla krytyków i twórców filmowych

Jak co roku, również 12. edycja Festiwalu Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja będzie okazją do wzięcia udziału w trzech konkursach. Jesteś początkującym krytykiem filmowym, który prowadzi swój blog i ocenia filmy? A może od drugiej strony – to ty tworzysz etiudy i animacje? Oto coś specjalnie dla Ciebie!

Krytycznie, lecz nie krytykancko – na papierze

Jeśli Twoje drugie imię to kreatywność, powinieneś/aś zgłosić się do Konkursu Krytyk Pisze.  Niezmiennie promuje on i wspiera dalszy rozwój początkujących krytyków filmowych. W poprzednich latach laureatami konkursu byli Mateusz Demski, aktualnie spełniający się na łamach „Kwartalnika Przekrój”, Patrycja Mucha – znana jako autorka bloga „Filmowe odloty” czy podcastu „Wtem, piosenka”, Łukasz Mańkowski współpracujący „Filmawka.pl” i Festiwalem Pięć Smaków czy Dawid Dróżdż publikujący na łamach „Gazety Wyborczej”. W Twoje teksty będą wczytywać się eksperci i ekspertki z branży filmowej w dwóch składach jurorskich: W Jury Krytyków zasiądą uznane w świecie krytyki filmowej osoby. Podczas poprzednich edycji byli to Michał Oleszczyk, Katarzyna Czajka-Kominiarczuk, Diana Dąbrowska, Łukasz Maciejewski. W Jury Twórców możesz spodziewać się doświadczonych praktyków. Nad tekstami w poprzednich latach debatowały: Anka Sasnal („Z daleka widok jest piękny”), Kalina Alabrudzińska („Sexify”) czy Krystyna Kantor („Geniusze”). 

Poszukujemy syntezy odwagi i wrażliwości, szerokiej wiedzy o świecie zarówno filmowym, jak i pozafilmowym, a także umiejętności zadawania trafnych i celnych pytań, które czasem pozostawiane są bez odpowiedzi. Jeśli jesteś gotów na podjęcie rękawicy, możesz zgłosić swój tekst krytyczny do dnia 11 września 2021 r. poprzez formularz dostępny na stronie internetowej Festiwalu Kamera Akcja. Na laureatów czekają wyjątkowe nagrody rzeczowe.

informacja prasowa

Warszawa Singera – dla dzieci i rodzin

Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera jak co roku zaprasza dzieci i rodziców na różnorodne zajęcia, zabawy i warsztaty. Dzięki uczestnictwu w nich dzieci mogą poznać elementy kultury żydowskiej, która jest ważnym filarem dziedzictwa kulturowego Warszawy i Polski. 

W tym roku Festiwal trwa od 25 sierpnia do 2 września. Jest doskonałą okazją, by ciekawie spędzić czas na przełomie ostatnich dni wakacji i początku roku szkolnego. Rodzinny charakter ma wiele wydarzeń. Tu przedstawiamy te dedykowanie specjalnie dzieciom.
Zabawa i nauka zapewniona jest na warsztacie „Amulety żydowskie”, prowadzonym przez Hannę Kossowską, wybitną animatorkę i propagatorkę kultury żydowskiej. Uczestnicy dowiedzą się, jakie jest pochodzenie i symbolika amuletów żydowskich, będą też mogli samodzielnie wykonać gwiazdy, hamsy, litery hebrajskie.
Dużo przyjemnej edukacji dostarczy dzieciom i ich rodzicom spacer „Śladami pana Singera”. Będzie to wycieczka po zakamarkach Warszawy, inspirowana książką „Warszawiacy” Małgorzaty Ruszkowskiej (Wydawnictwo Dwie Siostry). Spacer poprowadzą Anna Pietruszka-Dróżdż i Sylwia Markowska.

Projekt edukacyjny Ostatni Syn, Teatr Żydowski, fot. Bartek Warzecha

Teatralną propozycją dla dzieci jest spektakl Teatru Żydowskiego „Ostatni Syn”. Przedstawienie wyreżyserowane zostało przez Przemysława Jaszczaka, według scenariusza Magdy Fertacz, ze scenografią Mariki Wojciechowskiej, muzyką Piotra Klimka i projekcjami Aleksandry Ołdak. „Ostatni Syn” to spektakl – projekt edukacyjny, który pozwala odkryć tajniki wierzeń i religii świata, nie tylko młodym odbiorcom. Ostatni Syn wyrusza w swoją pierwszą podróż. Wyrusza, mimo że nie jest na wędrówkę absolutnie przygotowany. Nie będzie mu łatwo, bo za przewodnika ma wyszczerbiony Miecz i psychofankę Śmierć. Czy w takim towarzystwie jest szansa na spotkanie Boga? Bo właśnie z Bogiem chce Ostatni Syn rozmawiać. Czy dlatego, że jest na Boga zły? A może wierzy, że Bóg może zmienić losy mieszkańców wioski, w której chłopak się urodził? Wędrówka Ostatniego Syna jest podróżą przez pytania. Gdzie szukać Boga, w świecie, który krzyczy przemocą i bębni wszędobylską wojną? Jak znaleźć kawałek boskiej ciszy, jeśli Ziemia podzielona jest wielkim murem, który selekcjonuje ludzi na wrogów i jeszcze większych wrogów? I wreszcie, jak z Ostatniego Syna stać się Pierwszym, niosącym nadzieję na lepszy czas przy wspólnym ogniu?
Obsada: Grzegorz Kulikowski, Paulina Lombarowicz, Małgorzata Majewska, Sylwia Najah, Izabella Rzeszowska, Monika Soszka, Mateusz Trzmiel (gościnnie).

POLIN Warsztaty dla dzieci, fot. Magda Starowieyska

Animatorzy z Muzeum Historii Żydów Polin przygotowali Warsztaty literacko-plastyczne dla rodzin z dziećmi. Mają one formę gry terenowej. Uczestnicy spotkają się w bajkowym świecie pełnym niespodzianek i zagadek ukrytych w tekstach Juliana Tuwima i Jana Brzechwy. Z tabletami w rękach będą poszukiwać skarbów, rozwiązywać zagadki i wykonywać specjalne zadania. Wydarzenie odbywa się w ramach projektu „Łąka Leśmiana”.

Propozycje dla dzieci znajdą się także w programie „Oblicza Jidyszkajt” - dnia otwartego w Centrum Kultury Jidish.  Jest to wyjątkowe na mapie Warszawy miejsce, jego działalność skupiona wokół kultury i języka Żydów aszkenazyjskich. Założone przez Fundację Shalom z inicjatywy Gołdy Tencer, dziś działa w ramach Teatru Żydowskiego - Centrum Kultury Jidysz. Prowadzone są tu lektoraty języka jidysz i hebrajskiego, warsztaty piosenki żydowskiej oraz warsztaty dla dzieci. Działają też Uniwersytet Trzeciego Wieku oraz Żydowski Uniwersytet Otwarty. Co roku organizowane jest także Międzynarodowe Letnie Seminarium Języka i Kultury Jidysz, na które przyjeżdżają osoby z całego świata, by wspólnie uczyć się języka jidysz oraz poznawać kulturę Żydów aszkenazyjskich.

Warsztat języka jidysz, materiały organizatora

Polecamy także – rodzicom i nie tylko – wykład Moniki Krajewskiej „Dziecko w tradycji żydowskiej”. Bogato ilustrowana prelekcja poprowadzi nas od okresu oczekiwania na dziecko, poprzez narodziny, obrzezanie chłopców oraz „powitanie córki”, po pierwsze wizyty w synagodze i pierwsze kroki w życiu religijnym. Zobaczymy obrazy, fotografie, miniatury ze średniowiecznych rękopisów oraz przedmioty takie jak np. amulety dla noworodka i położnicy, narzędzia mohela i „wimple” – taśmy do związywania zwoju Tory, zdobione przez mamy i ciocie w hafty obrazujące przyszłe życie chłopca.

To jest szczególna, jubileuszowa edycja Warszawy Singera. Festiwal odbywa się po raz piętnasty, a fundacja Shalom, jego organizator i pomysłodawca, obchodzi trzydziestolecie istnienia. W tym roku program festiwalowy jest szczególnie bogaty i międzynarodowy. Wiele znanych i lubianych gwiazd polskich i zagranicznych, koncerty, spektakle, kabarety, promocje literackie, spacery, spotkania z pisarzami i artystami, warsztaty – to szeroka oferta, w której osoby w każdym wieku znajdą coś atrakcyjnego dla siebie. Część wydarzeń jest biletowana, a na część można wejść nieodpłatnie pobierając zaproszenia.

Informacje i szczegółowy program na festiwalsingera.pl i na facebook.com/FestiwalSingera

informacja prasowa

17.Warszawskie Targi Sztuki w Arkadach Kubickiego Zamku Królewskiego /11-13.10. 20019

W dniach od 11. do 13. października 2019 roku odbędą się 17. Warszawskie Targi Sztuki, na których będą zaprezentowane dzieła uznanych współczesnych artystów: malarzy, rzeźbiarzy, fotografów. Będą też dostępne okazy przedwojennego rzemiosła artystycznego, polonika, herbowe przedmioty, kolekcjonerskie monety oraz wyjątkowa biżuteria, oryginalne mapy, kultowe plakaty, grafiki znanych artystów. Ponadto panele, dyskusje i warsztaty.

Już po raz 17. podczas Warszawskich Targów Sztuki -  najważniejszych w Polsce targów sztuki ponad 60 czołowych, wyselekcjonowanych galerii sztuki współczesnej i antykwariatów  m.in. Zderzak, mia Art  Gallery, Piękna Gallery,  Esta, Galeria Grafiki i Plakatu, Muzalewska Gallery, Arttrakt, Limited Edition, Artissima, 101 Projekt, Stalowa, Artinfo.pl,  Connaisseur,  DA Ostoya, Polski Dom Aukcyjny, Antik Bazar, Galeria  Berżera, Sarmatia Antiques, DA Rempex, zaoferują około 1000 obiektów, w tym dzieła uznanych współczesnych artystów takich jak: Jan Tarasin, Edward Dwurnik, Stanisław Dróżdż, Stanisław Gierowski, Henryk Stażewski, Jadwiga Maziarska, Maria Anto, Ewa Kuryluk, Jan Berdyszak, Eugeniusz Markowski, Jarosław Kozłowski, Józef Hałas, Andrzej Gieraga, Stefan Krygier oraz młodych, którzy odnieśli już sukcesy, m.in. Łukasz Stokłosa, Tamara Berdowska, Julia Curyło, Ziemowit Fincek, Katarzyna Karpowicz.

Pojawią się też rzeźby m.in. Bronisława Chromego, Tadeusza Łodziany, Marcina Rząsy, Krzysztofa Ostrzeszewicza, Mateusza Sikory oraz  Wojciecha Hoefta i Marca Haselbacha. Dla miłośników fotografii  galerie przygotowały prace m.in.  Szymona Brodziaka a  dla znawców graffiti prace słynnego nowojorczyka -Stevena Ogburna (BLADE). W latach 1972–1984 namalował ponad 5000 pociągów, które krzyżują się z jego imieniem i stylem w całym Nowym Jorku, zdobywając środowiskowy tytuł Króla Graffa.

Będą też dostępne okazy przedwojennego rzemiosła artystycznego, polonika, herbowe przedmioty, kolekcjonerskie monety oraz wyjątkowa biżuteria, oryginalne mapy, kultowe plakaty, grafiki znanych artystów. Publikacje poświęcone sztuce zaoferują prestiżowe wydawnictwa: Zachęta, Arkady,  Wydawnictwo Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku oraz Wydawnictwo Artystyczne Kurtiak i Ley.

- Warszawskie Targi Sztuki, to jedyne takie miejsce, gdzie można kupić/obejrzeć sztukę współczesną i dawną. Zależy nam na prezentowaniu przede wszystkim sztuki czystej i utrzymaniu odpowiednego poziomu artystycznego oferowanych prac. Rada Programowa szczegółowo analizuje zgłoszenia mając na uwadze zarówno wypracowaną już pozycję rynkową naszych wystawców, propozycje jakich autorów chcą zaprezentować oraz jak ma być zaaranżowane stoisko. W tym roku podczas naszego wydarzenia będą obchodzić jubileusze: krakowska galeria Artemis - 25-lecie istnienia i 30- lecie Andzelm Gallery z Lublina – mówi  Piotr Lengiewicz, prezes Rempexu, organizatora WTS. 
Od początku istnienia WTS,  organizatorzy dużą wagę przywiązują do działań edukacyjnych propagujących sztukę.

- Od lat Targom towarzyszą wystawy uznanych twórców m.in. Tadeusza Dominika, Jacka Malczewskiego, Tadeusza Kantora, Witkacego, Wojciecha Fangora, Magdaleny Abakanowicz (pokazane stado mutantów zakupiło Muzeum Narodowe we Wrocławiu). Na 17. WTS zaprezentujemy dzieła, jednego z najbardziej znanych polskich malarzy – Jerzego Nowosielskiego. Część obrazów pochodzi z kolekcji Wojciecha Fibaka. Jego twórczość przybliży wykład dr Krystyny Czerni, autorki książek poświęconych jego sztuce – dodaje Kama Zboralska, przewodnicząca Rady Programowej WTS. 

Jak zwykle podczas Targów odbędą się spotkania z wybitnymi artystami, w tym roku z Leonem Tarasewiczem ( poprowadzi Małgorzata Piwowar, dziennikarka) oraz z Andrzejem Pągowskim (poprowadzi Weronika Wawrzkowicz-Nasternak, dziennikarka).

Dużą niespodzianką dla miłośników sztuki Józefa Wilkonia będzie promocja jego artystycznej książki „Ach te Baby” z aktami kobiecymi (na stoisku galerii Limited Edition), które powstały przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii.  Każdy egzemplarz (nakład 100 książek) zawiera dodatkowo jedną oryginalną grafikę kolekcjonerską w specjalnym etui.

Nie każdy wie, że Polska jest pionierem w dziedzinie arteterapii i że słowo empatia zostało zapożyczone ze świata sztuki. Panel dyskusyjny, o nowym, psychologicznym podejściu do sztuki poprowadzi Katarzyna Sroczyńska, dziennikarka, a udział wezmą: dr hab. prof. nadzw. UAP  Robert Bartel (artysta i arteterapeuta), dr Julia Wahl (psychoterapeuta) oraz Karolina Wojciechowska (prawnik).

 Promocję książki „Krytyk jako dzieło sztuki” cenionego krytyka Jana Michalskiego - właściciela krakowskiego Zderzaka, poprowadzi Łukasz Radwan (dziennikarz TVN). Książka  jest wyborem tekstów Jana Michalskiego publikowanych w „Znaku” i innych czasopismach, w katalogach i wydawnictwach specjalistycznych.  Czytelnik znajdzie w niej m.in. rozwiązanie kilku wielkich zagadek polskiej sztuki: kto i kiedy zniszczył „Rozstrzelanie II”, komu i dlaczego dedykowany był obraz „Jurrego” Zielińskiego „Wyzwolicielom Warszawy”.

O tym, czy nadal styl zakopiański inspiruje artystów porozmawiają rzeźbiarze: Stanisław Cukier, Bronisław Krzysztof i Marcin Rząsa – absolwenci słynnej szkoły im. Antoniego Kenara w Zakopanem.

 Od dr hab. Agnieszki Rosales-Rodríguez i Iwony Danielewicz  - kuratorek Muzeum Narodowego w Warszawie dowiemy się  o wyjątkowej wystawie „Polska 1840-1918. Zobrazować ducha narodu”, która odbędzie się  w  Musée du Louvre-Lens we Francji  (25 września br.  - 20 stycznia 2020 roku). Ekspozycja składająca się z około 130 dzieł będzie koncentrować się wokół zagadnienia polskości i tożsamości narodowej w okresie zaborów.

Z okazji 180 - lecia wynalezienia fotografii, Czesław Czapliński, uznany fotograf, dokumentalista, dziennikarz  zaprezentuje portrety i historie  najwybitniejszych światowych i polskich fotografów, jakich poznał i fotografował  w ciągu ponad 40 lat. Zdjęcia na przykład Avedona, Karsha, Newtona, Leibovitz, Warhola, sprzedawane są na takich aukcjach jak Christie’s i Sotheby’s za setki tysięcy dolarów. Wszystkie fotografie o formacie 30x40 cm zrobione są w sepii.
 
Podczas 17. WTS nastąpi uroczyste wręczenie corocznej Nagrody „Kolekcjonerstwo – nauka i upowszechnianie” im. Feliksa Jasieńskiego za rok 2018.  Nagroda przyznawana jest za promowanie kolekcjonerstwa i upowszechnianie dorobku kolekcjonerskiego: dla pracownika nauki,  dziennikarza i dla instytucji.

Podobnie jak w poprzednich edycjach  Warszawskich Targów Sztuki  dzieci i młodzież będą mogły zapoznać się z technikami graficznymi w ramach zajęć plastycznych prowadzonych przez profesjonalną, graficzną Pracownię Kwadrat Iwony Cur. Od kilku lat gościem specjalnym warsztatów, które cieszą się ogromnym zainteresowaniem  jest Andrzej Pągowski.

Krajowy rynek sztuki choć powoli ale jednak wykazuje tendencje wzrostowe. Coraz więcej osób kupuje obraz czy rzeźbę nie tylko w celach inwestycyjnych. Można mówić o pozytywnym snobizmie na posiadanie sztuki. W zeszłym roku Warszawskie Targi Sztuki, w niespełna trzy dni odwiedziło około 9 tysięcy osób !

Organizator: Rempex sp. z o.o.
Patron Honorowy: Prezydent  Warszawy Rafał Trzaskowski
 Partnerzy:  Zamek Królewski – Muzeum     Stowarzyszenie Antykwariuszy i Marszandów Polskich    Urząd Miasta Stołecznego Warszawy
 Patroni medialni- co jest grane   RMF Classic   Arteon   Label Magazin  artinfo.pl rynek i sztuka   Weranda   La Vie 

Program 17. Warszawskich Targów Sztuki można znaleźć na stronie:
www.warszawskietargisztuki.pl

informacja prasowa

Nowe wystawy w MOCAK-u

 W czwartek 29 października 2020 roku Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK otwiera pięć ekspozycji. Tego dnia zaprasza do Muzeum w godzinach 11–21. Dla zwiedzających dostępne będą wszystkie wystawy, dodatkowo zapraszamy na wydarzenia online i konkursy towarzyszące otwarciu.

Nowe wystawy w Muzeum

Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969 – prezentuje twórców związanych z Krakowem urodzonych w latach 50. i 60. To trzecia ekspozycja z cyklu zainaugurowanego przez MOCAK w październiku 2015 roku. Celem tej serii jest przegląd sztuki w mieście, które przez wieki było jej stolicą. 

Halina Cader, Joasia, z cyklu Portrety, 1984, akryl, kredka / papier,
70 × 100 cm, courtesy H. Cader

W Krakowie otwarto pierwszą akademię sztuk pięknych (1818), pierwsze muzeum narodowe (1879) oraz pierwszy instytut historii sztuki (1882) w Polsce. To pod Wawelem narodziły się Młoda Polska czy kluczowe dla historii polskiej sztuki współczesnej I i II Grupa Krakowska. Niezgoda twórców na zastaną rzeczywistość pozostawała w kontrze do lokalnego konserwatyzmu, bo jak zauważył Boy-Żeleński, „sztuka w Krakowie to była jedyna siła, która się mogła przeciwstawić pałacom” . 

Prezentowanych twórców łączy specyfika czasu, w którym dorastali. Realia PRL-u wymusiły na nich wyznaczenie osobistej wolności. Dochodzono do niej przez kontestatorskie działania, skandale, czy też postawy outsiderskie, dystans do świata, poszukiwania w obrębie mistycyzmu i transcendencji. Dla wielu z tych artystów ma znaczenie czas studiów w krakowskiej Akademii, kiedy musieli się zderzyć z tradycją uczelni – przyjąć jej zasady lub się im przeciwstawić. Kolejnym wyzwaniem była konieczność ustosunkowania się do filozofii sztuki przekazywanej przez wykładowców, między innymi Janinę Kraupe-Świderską, Jerzego Nowosielskiego, Zbigniewa Grzybowskiego, Mieczysława Wejmana. Jednak wspólnota doświadczeń, współdzielenie pracowni, praca dydaktyczna na ASP i Uniwersytecie Pedagogicznym, przynależność do związków nie ukształtowały jednorodnego środowiska artystycznego.

Jacek Sroka, Suprematismo o muerte!, 2013, olej / płótno, 200 × 180 cm, courtesy J. Sroka

Celem wystawy jest ukazanie różnorodnych tendencji i źródeł inspiracji tego pokolenia. Analiza dorobku poszczególnych twórców pozwoliła na wyłonienie prac mających największy potencjał zobrazowania ich filozofii sztuki. Wystawa nie stawia sobie ograniczeń tematycznych ani medialnych. Prezentujemy malarstwo, rysunek, fotografie, obiekty i instalacje. Część autorów odniosła międzynarodowe sukcesy, część tworzy w lokalnej prywatności. Dzięki temu zestawieniu ekspozycja rozszerza obraz krakowskiej sceny artystycznej.

Wojciech Wilczyk, Łagiewniki, ul. Wrocławska – 15.04.2017, z cyklu Słownik polsko-polski, 2017, fotografia, 70 × 100 cm, courtesy W. Wilczyk

 

W towarzyszącej wystawie polsko-angielskiej publikacji, planowanej na początek listopada 2020 roku, znajdą się teksty kuratorów, Marii Hussakowskiej, Agnieszki Jankowskiej-Marzec i Sebastiana Stankiewicza kreślące lokalny kontekst prezentowanej sztuki. Druga część obejmować będzie biogramy artystów, zdjęcia pracowni oraz reprodukcje dzieł prezentowanych na wystawie. Uzupełnieniem będą odpowiedzi twórców na pytania: „Czy inspiruje Cię tradycja Krakowa? Jeśli tak, to w jaki sposób odzwierciedla się to w twoich pracach?” oraz „Jakie powinny być zadania sztuki?”. Ostatnie z nich zostało zadane przez Mieczysława Porębskiego w związku z I Wystawą Sztuki Nowoczesnej w Pałacu Sztuki w 1948 roku.

Marian Eile - Artysta i redaktor

Ekspozycja wpisuje się w cykl prezentujący krakowskich twórców, którzy równocześnie realizowali się w mediach opartych na słowie i obrazie.

Dotychczas odbyły się pokazy prac Krzysztofa Niemczyka i Wiesława Dymnego. Celem serii jest przypomnienie twórców – częściowo zapomnianych, których osobowość miała wpływ na życie kulturalne Krakowa. Marian Eile jest w tej grupie postacią najwybitniejszą. Jego działalność była najbardziej różnorodna i nowatorska. A talent redaktorski ujawniony w „Przekroju” zapewnił temu pismu ogromną popularność w całym bloku wschodnim; Josif Brodski nauczył się polskiego, żeby czytać ten krakowski tygodnik. MOCAK zakupił wszystkie numery „Przekroju” z lat redagowania go przez Eilego. Posiadamy również w archiwum obszerny zbiór jego projektów do „Szpilek”.

Franciszek i inni [projekt rubryki do „Szpilek” nr 11], 1976, kolaż, 32,5 × 22,9 cm 

Wystawa będzie się dzielić na kilka tematów. MOCAK ma w Ko-lekcji kilkadziesiąt obrazów Eilego i zamierza zaaranżować największą indywidualną wystawę Mariana. Malowanie było jego wielką pasją prywatną, której nigdy nie promował na łamach swojego pisma. Dla wielu miłośników „Przekroju” ta ekspozycja niewątpliwie będzie zaskoczeniem. Główny nurt malarstwa Eilego ma charakter ekspresyjno-abstrakcyjny. W okresie wczesnym budowały go wyważone gmatwaniny kreseczek, w okresie późniejszym – optymistyczne zderzenia barwnych plam. Marian był wielbicielem i polskim ambasadorem Picassa. Nie tylko lansował go w „Przekroju”, ale również z zapałem podrabiał i podpisywał te obrazy jego nazwiskiem.

Marian Eile, 1983, fot Wojciech Plewiński, courtesy W. Plewiński

Kolejna część wystawy odnosić się będzie do redaktorskich pro-jektów Eilego publikowanych w „Przekroju” i „Szpilkach”. W części na-stępnej zaprezentowane zostaną seriale fotograficzne. W zbiorach MO-CAK-u znajdują się negatywy czterech z nich: Rewizyta – Salvador Dali u państwa Pendereckich, Dali w Krakowie, Napad na bal i Sceny histo-ryczne. Wybrane ujęcia ułożone w luźną narrację eksponowane będą w postaci wielkoformatowych wydruków.

Marian Eile, Sceny historyczne (Ludwik XV i Madame Pompadour), 1977, fotografia, 6 × 6 cm (negatyw), Archiwum MOCAK-u, fot. A. Arvay, B. Opioła

Już i tak bogatą ekspozycję rozszerzą jeszcze wystawy twórców związanych z „Przekrojem”. Zaprezentowane zostaną fotografie Wojciecha Plewińskiego – między innymi sławne przekrojowe „kociaki” – oraz przegląd rysunków Adama Macedońskiego, ukazujący ciekawą strategię kompozycyjną tego rysownika.

Wystawę uwieczni obszerna publikacja, przedstawiająca niezwykłą, zabawną, inteligentną i nieograniczoną w swojej kreatywności postać Mariana Eilego.

Marian Eile, bez tytułu, b.d., tempera / deska, 66 × 56 cm(w oprawie)

Marcin Berdyszak Koła obłędu

Ekspozycja wpisuje się w cykl indywidualnych prezentacji artystów z Kolekcji MOCAK-u.

Na wystawie prezentujemy trzy instalacje: Wielorównaniowy model sprawy Iana Rossa Baughmana, Rewitalizacja „Błędnego koła” Jacka Malczewskiego (Kolekcja MOCAK-u) oraz Le danse macabre de terrorisme. Najważniejszym aspektem prac Marcina Berdyszaka jest postać ludzka, kontekstualizowana poprzez strój, pozycję, rekwizyty i otoczenie. Powiązania między dwoma pierwszymi dziełami są budowane za pomocą wykorzystanych w nich manekinów. Tematem trzeciej pracy jest dia-log, jaki człowiek – terrorysta – nawiązuje z przedmiotem.

Wielorównaniowy model sprawy… to grupa prawie identycznych postaci, ale zaopatrzonych w różne rekwizyty. Punktem wyjścia do stworzenia tej instalacji były: zdjęcie zrobione podczas wojny domowej w Rodezji przez amerykańskiego fotoreportera oraz tekst Jana Kosidowskiego o etyce w tym zawodzie. Odpowiedzialność za zbrodnię wojenną ponosi nie tylko ten, kto używa broni, ale także ten, który ukrywa fakty, lub manipuluje dokumentacją fotograficzną.

Marcin Berdyszak, Rewitalizacja „Błędnego koła” Jacka Malczewskiego, 2011, instalacja, 200 cm × ø 200 cm, Kolekcja MOCAK-u

Rewitalizacja „Błędnego koła”… to układ postaci o odmiennych pozycjach życiowych, wykonywanych zawodach i pełnionych funkcjach. Jesteśmy różni nie z racji bycia ludźmi, ale z racji kontekstu życiowego. Bliskość ma w tym przypadku wymiar negatywny: przedstawione osoby są sobie obce, ale rzeczywistość zmusza je do zajęcia miejsca we wspólnej przestrzeni. Celowe i ostentacyjne odniesienie do obrazu Malczewskiego jest pewnego rodzaju sugestią, czy też dopowiedzeniem przekazu, że żyjemy w układzie sztucznie wygenerowanych odmienności. Różnicujemy się tak, że powoduje to rodzaj społecznego obłędu.

Le danse macabre… ukazuje tajemniczą symboliczną relację między człowiekiem i bronią. Okrąg wyraża uwikłanie człowieka w tę relację oraz czas do namysłu poprzedzający podjęcie działania. Poza znana z reklam broni sugeruje, że ukazana postać najprawdopodobniej po nią sięgnie.

Prace Marcina Berdyszaka mają w sobie egzystencjalną gorycz wynikającą z tego, że człowiek nie jest samodzielny, tylko pozostaje uza-leżniony od zajmowanej pozycji, historii i innych kontekstów determinujących jego życie. Jest więźniem tego, na co nie do końca ma wpływ, z czego nie do końca zdaje sobie sprawę.

Marcin Berdyszak, Rewitalizacja „Błędnego koła” Jacka Malczewskiego, 2011, instalacja,
200 cm × ø 200 cm, Kolekcja MOCAK-u

Wystawa wpisuje się w cykl indywidualnych prezentacji artystów z Kolekcji MOCAK-u.

Marcin Berdyszak (ur. 1964) – rzeźba, instalacja, obiekt, multimedia. Twórca instalacji przestrzennych i działań performatywnych. Interesują go kategorie miejsca i przestrzeni, dlatego organizował działania sitespecific na wielką skalę. W swoich pracach prowadzi otwarty dialog z wybranymi artystami: Jackiem Malczewskim, Tadeuszem Kantorem, Josephem Beuysem, Marcelem Duchampem, René Magritte’em, Jasperem Johnsem i ojcem Janem Berdyszakiem. Skrupulatnie przetwarza motywy znane z historii sztuki, wprowadzając nowe możliwości ich interpretacji. Instalacje buduje z gotowych obiektów, manekinów, owoców. Tworzy dla nich konteksty, projektuje stroje i charakteryzacje. Ujednolica je i czyni niewidzialnymi, przez co tracą one znaczenie, pierwotny sens.

Marcin Berdyszak ukończył malarstwo i rzeźbę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Artystyczny) w 1988 roku. Od 1989 roku jest zatrudniony na macierzystej uczelni. Pracuje na stanowisku profesora zwyczajnego i prowadzi Pra-cownię Działań Przestrzennych na Wydziale Rzeźby. Współzałożyciel, wraz z Tadeuszem Wieczorkiem, Piotrem Pawlakiem i Wojciechem No-wakiem Stowarzyszenia Artystyczno-Edukacyjnego „Magazyn”. Zreali-zował kilkadziesiąt warsztatów autorskich w kraju i za granicą. Wybrane wystawy indywidualne: Galeria K, Staufen (Niemcy); Biuro Wystaw Arty-stycznych w Jeleniej Górze; Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu; Galeria Muzalewska w Poznaniu; Instytut Pol-ski w Bratysławie, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej w Słupsku, Banski dvor – Kulturni centar , Banja Luka (Bośnia i Hercegowina), Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA w Gdańsku.

 

Paweł Althamer, Artur Żmijewski Pieśń ostateczna 

Ekspozycja prezentuje wybór 20 kolaży powstałych w latach 2017–2019. Artyści inspirowali się między innymi Czesławem i Oskarem Miłoszami, Paulem Celanem, Stanisławem Grochowiakiem, Rafałem Wojaczkiem.

Paweł Althamer, Artur Żmijewski, bez tytułu, 2019, technika mieszana, 51 × 65 cm, courtesy P. Althamer / A.

Kolaże zbudowane są z fragmentów wyciętych z książek – począwszy od erotycznych i pornograficznych publikacji Taschena przez albumy przyrodoznawcze i anatomiczne po atlasy historyczne i naukowe. Wielowarstwowe, malarskie prace mają wyraźną fakturę, barwę i gęstą kompozycję. Wojna, Shoah, cierpienie, erotyka to niektóre z wątków pojawiających się na wystawie. Żaden z nich nie dominuje. Zupełnie nie ma polityki, do której artyści przyzwyczaili publiczność przez lata walki na polu sztuki krytycznej. Nie ma też wezwań do zrywu czy opiewania rewolucji. Zamiast tego pojawia się refleksja poświęcona poezji i sztuce.

Paweł Althamer, Artur Żmijewski, bez tytułu, 2017, technika mieszana, 53,4 × 39 cm, courtesy P. Althamer / A. Żmijewski, Fundacja Galerii Foksal

Artyści dokonali wyboru wierszy, które znalazły się w towarzyszącej wystawie publikacji, przygotowanej w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej.

Paweł Althamer (ur. 1967)

Rzeźba, performans, instalacja, wideo.

Jego twórczość jest różnorodna medialnie i formalnie. Tworzy rzeźbiarskie autoportrety, występuje w performansach i wideo, pragnie doświadczyć materialności ciała oraz nakreślić własne granice psychiczne. Przez akcje, do których angażuje całe społeczności, chce tworzyć wspólnoty, skonfrontować ludzi ze sobą poprzez sztukę. Kwestionuje znaczenie monumentalnych pomników skalą swoich realizacji i przypadkowością materiałów.

Paweł Althamer, Artur Żmijewski, bez tytułu, 2018, technika mieszana, 53,1 × 39,4 cm, Kolekcja MOCAK-u

Artur Żmijewski (ur. 1966)

Fotografia, film, wideo.

Postuluje świadome uczestnictwo sztuki w życiu społecznym. W swoich pracach eksponuje świat ludzi „innych”, często niezauważanych. Rejestruje ich codzienność, ukazując, jak ograniczenia fizyczne i psychiczne skazują ich na marginalizację społeczną. Inicjując eksperymenty z udziałem wybranych grup, dąży do zrozumienia trudnych przeżyć i tematów tabu.

Antropocen

Na wystawie w Galerii Re prezentowane są prace studentów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie z pracowni rzeźby i pracowni interdyscyplinarnej. Te obiekty, fotografie, wideo oraz instalacje są inspirowane terminem „antropocen” – głównym tematem tegorocznego Open Eyes Economy Summit. W 2000 roku Paul Crutzen, holenderski chemik i meteorolog, laureat Nagrody Nobla, ukuł taką nazwę dla obecnej epoki geologicznej. „Antropocen” określa świat, którego ekosystem został – najprawdopodobniej nieodwracalnie – zmieniony przez człowieka. Równocześnie jednak właśnie w tej epoce człowiek zaczyna uświadamiać sobie niepokojące skutki swojej działalności. Przestajemy traktować przyrodę jako samonaprawiający się mechanizm. Już wiemy, że wymaga ona naszego wsparcia i troski.

Katarzyna Partyka-Smalcerz, Tęsknota, 2020, fotografia, 40 × 60 cm, courtesy
K. Par-tyka-Smalcerz

Prezentowane na wystawie prace wyrażają niepokój oraz utratę poczucia bezpieczeństwa w związku z prognozowaną katastrofą klima-tyczną. Natura nie wytrzymuje już ludzkich ambicji i ingerencji. Dlatego artyści próbują wygenerować jej symulację – postprzyrodę, twór odporny na ekspansywność człowieka

Artyści: Gabriela Iwan, Erwin Jeneralczyk, Fryderyk Kądziela, Marianna Krzysztofik, Wojciech Kuszaj, Sylwia Marszałek-Jeneralczyk, Aleksandra Nenko, Anna Oramus, Katarzyna Partyka-Smalcerz, Anna Plugatariov, Marta Stefaniak, Weronika Świętek

Kurator: Mirosława Bałazy

Współpraca: prof. Jan Tutaj, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie

Otwarcie: 29.10.2020

Czas trwania wystawy: 29.10.2020 - 14.03.2021

Miejsce: Galeria Re

Wojciech Kuszaj, Kosmonauta, 2020, obiekt, 200 × 40 × 40 cm (fragment), courtesy W. Kuszaj,
 fot. W. Kuszaj

Czynne są również wystawy Kolekcji:

Dialog z przestrzenią, 

Współczesne modele realizmu, 

Stanisław Dróżdż Pojęciokształty, 

Krystian Lupa Live Factory 2: Warhol by Lupa. 

Dostępne będą także nowe publikacje: Marian Eile. Artysta i redaktor, Paweł Althamer, Artur Żmijewski. Pieśń ostateczna, a także kolejny numer „MOCAK Forum” poświęcony edukacji muzealnej.

Wydarzenia online

godz. 17.30

Paweł Althamer i Artur Żmijewski oprowadzają online po wystawie Pieśń ostateczna

Wydarzenie wyłącznie w formie transmisji online na Facebooku MOCAK-u (@mocakkrakow).

godz. 18.30

Krakowscy artyści w rozmowie z Łukaszem Orbitowskim

Wydarzenie wyłącznie w formie transmisji online na platformie Play Kraków. Rozmowa będzie tłumaczona symultanicznie na polski język migowy (PJM).

W spotkaniu towarzyszącym wystawie Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969 wezmą udział: Bogusław Bachorczyk, Andrzej Bednarczyk, Tamara Berdowska, Halina Cader, Adam Rzepecki, Zbigniew Sałaj i Wojciech Wilczyk.

Rozmowę poprowadzi Łukasz Orbitowski.

 

Konkursy

Prace na wystawie Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969 przedstawiają wiele miejsc związanych z tym miastem. Wszyscy, którzy rozpoznają i zapamiętają przynajmniej jedno z nich i przekażą tę informację księgarzom w MOCAK Bookstore, otrzymają zniżkę 40% na publikacje Muzeum (oferta dotyczy cen okładkowych książek wydanych przed 2020 rokiem). Konkurs trwa do 31 grudnia 2020 roku. 

Zachęcamy do udziału w instagramowym konkursie inspirowanym fotografiami z wystawy Mariana Eilego. Zapoznajcie się z pracami na ekspozycji, a następnie odtwórzcie postaci i sceny ukazane przez artystę. Swoje prace oznaczcie #EilexMOCAK. Autorzy trzech najlepszych prac dostaną pakiet niespodzianek. Konkurs trwa od 29 października do 30 listopada 2020 roku. 

Od 29 do 31 października każdy zwiedzający może otrzymać od nas książkę! Jak ją zdobyć? Wystarczy podejść do recepcji, podać hasło „NOWY SEZON W MOCAK-u” i odpowiedzieć na zadane pytanie. Poprawne odpowiedzi nagrodzimy publikacjami Muzeum. 

 

Monidło z pracą Mariana Eilego w podcieniach Muzeum

W podcieniach MOCAK-u udostępnimy monidło towarzyszące wystawie Mariana Eilego Artysta i redaktor. Zachęcamy do robienia zdjęć i oznaczania ich w mediach społecznościowych #MOCAK.

informacja prasowa