Musica Electronica Nova 2021 - aktualny program festiwalu

W imieniu dyrektora Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu Andrzeja Kosendiaka, a także dyrektora artystycznego festiwalu Musica Electronica Nova Pierre’a Jodlowskiego serdecznie zapraszamy na jubileuszową, 10. edycję Musica Electronica Nova zatytułowaną Rytuały. Festiwal odbędzie się we Wrocławiu w dniach 26–30 maja 2021 r.

"Czy granice geograficzne nadal istnieją w sztuce i nowych technologiach? Czy nadal możliwe jest przenikanie się kultur, które nie doprowadzi do uniformizacji? Czy nadal jesteśmy w stanie inspirować się tradycyjnymi kulturami? Jakie miejsce zajmuje archaizm w świecie naznaczonym przez nieustanną kontrolę? To pytania, na które spróbuje odpowiedzieć tegoroczna edycja festiwalu Musica Electronica Nova.

Jej tytuł Rytuały będzie rozważany z kilku perspektyw: Rytuał: Ciało, Rytuał: Maszyny, Rytuał: Głos. W programie znajdą się zarówno utwory kameralne, jak i dzieła na duży zespół. Jako wizytówkę festiwalu chcemy nadal prezentować projekty spoza dziedziny czystej muzyki: taniec, instalacje, performanceʼy, wideo; kierunek ten odzwierciedla wielką ewolucję w muzyce współczesnej, w której kompozytorzy potrzebują poszerzyć wachlarz używanych przez siebie środków artystycznych i tworzyć nowe wizje. Przedstawimy też prawykonania kilku nowych utworów, które zamówiliśmy u kompozytorów z Francji, Austrii i Niemiec, aby podkreślić europejski wymiar festiwalu. Nowe zamówienia są dla nas niezwykle ważne, ponieważ chcemy utrzymywać stałe i mocne relacje z artystami z zagranicy.

Zaprezentujemy wyjątkową wersję Święta wiosny w wykonaniu zespołu baletowego Davida Wampacha. W przedstawieniu tym muzyka Strawińskiego jawi się tylko jako duch: została zastąpiona czterdziestopięciominutowym, obsesyjnym rytuałem oddychania w kręgu! W programie nie zabraknie też kilku kompozytorów z ubiegłego wieku, takich jak Luigi Nono, Ivo Malec czy George Crumb, których utwory pełne są skomplikowanych kontrapunktów – można je traktować również jako rytuały".

Pierre Jodlowski

dyrektor artystyczny festiwalu Musica Electronica Nova

10. Międzynarodowy Festiwal / 10th International Festival

Musica Electronica Nova

--------------------------------------------------------------------------------

26–30.05.2021, Wrocław

RYTUAŁY / RITUALS

Andrzej Kosendiak — dyrektor generalny / general director

Pierre Jodlowski — dyrektor artystyczny / artistic director

 PROGRAM

ŚRODA / WEDNESDAY

26.05.2021, środa, 20.00 / Wednesday, 8 pm

Wrocław, NFM, Sala Czarna / Black Hall

Rytuał: Log in / log out – koncert online / Ritual: Log In / Log Out – online concert

Koncert Oddziału Wrocławskiego Związku Kompozytorów Polskich / Concert of the Wrocław Division of Polish Composers Union

Wydarzenie towarzyszące / Accompanying event

Joanna Freszel – sopran / soprano

Tomasz Skweres – wiolonczela / cello

Adam Porębski, Sławomir Kupczak, Grzegorz Wierzba, Mateusz Ryczek – elektronika / electronics

Małgorzata Kazińska – reżyseria / direction (LOG IN – In statu nascendi)

Program / Programme:

Adam Porębski inVisible na sopran, wiolonczelę i elektronikę (2021) / for soprano, cello and electronics**

Sławomir Kupczak Rococo na głos, wiolonczelę i elektronikę (2021) / for voice, cello and electronics**

Grzegorz Wierzba Sirius II na improwizującą wiolonczelę, komputer i taśmę w przestrzeni 4-kanałowej (2021) / for improvised cello, computer and tape in 4-channel space**

Katarzyna Dziewiątkowska 03/04 na sopran, wiolonczelę i elektronikę (2021) / for soprano, cello and electronics**

Małgorzata Kazińska, Mateusz Ryczek LOG IN – In statu nascendi na sopran, wiolonczelę, elektronikę i wideo (2021) / for soprano, cello, electronics and video**

Czas / Time: 70′

Wydawcą utworów Sławomira Kupczaka jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne. / Publisher of Sławomir Kupczakʼs works is PWM Edition.

Współorganizator: Związek Kompozytorów Polskich / In partnership with: Polish Composers Union

Partner: Polskie Wydawnictwo Muzyczne

Nagrania do kompozycji Davida Hudry w KGHM,
fot. M.Stańczyk - Rytuał Maszyny

CZWARTEK–NIEDZIELA / THURSDAY–SUNDAY

27–30.05.2021, czwartek–niedziela / Thursday–Sunday

Wrocław, NFM, foyer -3

Martwa Natura / Still Life

Instalacja prezentowana w ramach 19. Biennale Sztuki Mediów WRO 2021 REVERSO / Installation presented as a part of 19. Media Art Biennale WRO 2021 REVERSO

Wydarzenie towarzyszące / Accompanying event

Krystian Grzywacz Martwa Natura (2019) / Still Life

Instalację można oglądać w dniach:

27 maja w godz. 13.00–20.00,

28 maja w godz. 13.00–18.00,

29 maja w godz. 13.00–19.00,

30 maja w godz. 13.00–18.00. 

W dniach 27, 29 i 30 maja oglądanie instalacji w ostatniej godzinie jej udostępniania jest możliwe tylko na podstawie biletu na wydarzenie festiwalowe odbywające się w danym dniu (odpowiednio: Rytuał: Głos, Rytuał: Ciało i Rytuał: En face). / On 27, 29 and 30 May, visiting the installation in the last hour of its availability will be possible only for holders of tickets to a festival event taking place on that day (respectively Ritual: Voice, Ritual: Body and Ritual: En Face).

Współorganizator: Centrum Sztuki WRO / In partnership with: WRO Art Center

__________________

27–29.05.2021, czwartek–sobota, godz. 13.00–16.00 oraz 17.30–19.30 (performance jest powtarzany co 30 minut) / Thursday–Saturday, 1–4 pm and 5.30–7.30 pm (the performance is repeated every 30 minutes)

Wrocław, plac Wolności

Rytuał: Intymność / Ritual: Intimacy

Gwen Rouger – performerka / performer

Program / Programme:

Gwen Rouger Caravan – performance dla jednego odbiorcy na pianino solo z wykorzystaniem muzyki Charliego Sdrauliga / a solo piano performance with music by Charlie Sdraulig for one single spectator

Czas / Time: 20′

Performance dla osób powyżej 14. roku życia / Performance for people aged over 14

Partnerzy / Partners:

Institut Français

Institut Français de Pologne

Elettrovoce - zdjęcie z archiwum zespołu, Rytuał Głos

CZWARTEK / THURSDAY

27.05.2021, czwartek, godz. 20.00 / Thursday, 8 pm

Wrocław, NFM, Sala Czerwona / Red Hall

Rytuał: Głos / Ritual: Voice 

Koncert z okazji 20. rocznicy powstania zespołu ElettroVoce / On the 20th anniversary of ElettroVoce

ElettroVoce:

Agata Zubel – głos / voice

Cezary Duchnowski – elektronika, fortepian / electronics, piano

Program / Programme:

ElettroVoce Widzimisię na fonotyzator semantochłonowy (2020) / for semantic absorbing phonietizer, Widzimisię na werbafon desemantryczny (2020) / for desemantric verbaphone

Alejandro Viñao Borges y el espejo na sopran i komputer (1992) / for soprano and computer

Krzysztof Wołek Cookbook for the Modern Boygirl na głos i elektronikę na żywo (2021) / for voice and live electonics**

Wojciech Błażejczyk Co-Relations na głos i gestofon (2021) / for voice and gesturephone**

Wolfgang Mitterer cells of perspective na sopran i elektronikę (2021) / for soprano and electronics**

ElettroVoce Stories Nowhere from (2014) – fragmenty / excerpts

Czas / Time: 75′

Zamówienie utworu cells of perspective na sopran i elektronikę Wolfganga Mitterera dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie” realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca. / The commissioning of cells of perspective for soprano and electronics by Wolfgang Mitterer was subsidized from the Culture Promotion Fund of the Ministry of Culture, National Heritage and Sport as part of the programme ‘Composing Commissions’ realized by the Institute of Music and Dance.

Wydawcą utworów Krzysztofa Wołka jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne. / Publisher of Krzysztof Wołekʼs works is PWM Edition.

Partnerzy / Partners:

Austriackie Forum Kultury / Österreichisches Kulturforum Warschau

Polskie Wydawnictwo Muzyczne

PIĄTEK / FRIDAY

28.05.2021, piątek, 20.00 / Friday, 8 pm

Wrocław, Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego / The Karol Lipiński Academy of Music

Carte blanche – koncert online / Carte Blanche – online concert

Koncert Studia Kompozycji Komputerowej Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu / Concert of the Computer Composition Studio of Karol Lipiński Academy of Music in Wrocław

Wydarzenie towarzyszące / Accompanying event

Robert Kurdybacha – dyrygent, kierownictwo artystyczne, reżyseria, scenografia / conductor, direction, scenography

Sound Factory Orchestra:

Joanna Talarek – altówka / viola

Olgierd Żemojtel – wiolonczela / cello

Aniela Pawłowska – kontrabas / double bass

Renata Raczyło – klarnet basowy / bass clarinet

Mariusz Kuśnierz – saksofon tenorowy / tenor saxophone

Michał Honisz – gitara elektryczna / electric guitar

Dominik Maciążek – akordeon / accordion

Jakub Lechki – perkusja / percussion

Michał Kram – instrumenty perkusyjne / percussive instruments

Piotr Bednarczyk – komputer, realizacja wideo / computer, video

Paweł Lisek – realizacja wideo, reżyseria, scenografia / video, direction, scenography

Studio Kompozycji Komputerowej Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu / Computer Composition Studio of Karol Lipiński Academy of Music in Wrocław

Program / Programme:

Magdalena Gorwa on the verge of… na altówkę, akordeon, perkusję i elektronikę (2020) / for viola, accordion, percussion and electronics

Krzysztof Rau Anchor na elektronikę (2019) / for electronics

Paul Preusser (Re)Constructing a Misfit na saksofon tenorowy, gitarę elektryczną, kontrabas, perkusję i elektronikę (2009) / for tenor saxophone, electric guitar, double bass, percussion and electronics

Sławomir Kupczak Anafora V na wiolonczelę i elektronikę (2004) / for cello and electronics

Katarzyna Bem Drone Strike na elektronikę (2019) / for electronics

Piotr Bednarczyk Sentimental Rave na klarnet basowy, altówkę, wiolonczelę, kontrabas, instrumenty perkusyjne, elektronikę, wideo, stroboskop (2019) / for bass clarinet, viola, cello, double bass, percussive instruments, electronics, video, stroboscope 

Koncert prezentujący prace studentów i absolwentów Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, które powstały w Studiu Kompozycji Komputerowej. / A concert dedicated to works of students and recent graduates of The Karol Lipiński Academy of Music in Wrocław created in the Computer Composition Studio.

Czas / Time: 90′

Sound Factory Orchestra zrealizowała niniejszy koncert w formule pro bono, w celu wspierania wrocławskich wykonawców i kompozytorów. / The concert of Sound Factory Orchestra is a pro bono event, as the artists wish to suport performers and composers based in Wrocław.

Współorganizator: Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu / In partnership with: The Karol Lipiński Academy of Music in Wrocław

SOBOTA / SATURDAY

29.05.2021, sobota, godz. 19.00 / Saturday, 7 pm

Wrocław, NFM, Sala Czerwona / Red Hall

Rytuał: Ciało / Ritual: Body

Taniec / Dance

David Wampach Association Achles:

Kaya Kołodziejczyk, David Wampach – taniec / dance

David Wampach – choreografia / choreography

Rachel Garcia, Laurence Alquier – kostiumy / costumes

Mikko Hynninen – dźwięk / sound

Guillaume Pons – kierownictwo sceny / stage management

Spektakl z udziałem Chiary Gallerani, Johanny Korthals Altes, Enory Rivière, Marka Tompkinsa i Christiana Ubla / with the participation of Chiara Gallerani, Johanna Korthals Altes, Enora Rivière, Mark Tompkins and Christian Ubl

Karen Jouve – kierownictwo produkcji / production 

Produkcja / Production: Association Achles

Podziękowania dla / Special thanks to: Dominique Brun, Tamar Shelef

Program / Programme:

Sacre na dwóch tancerzy, inspirowane Świętem wiosny Igora Strawińskiego (2011) / Sacre for two dancers, inspired by Igor Stravinsky’s Rite of Spring

Czas / Time: 50′

Partnerzy / Partners:

Institut Français

Institut Français de Pologne

__________________

29.05.2021, sobota, godz. 20.00 / Saturday, 8 pm

Wrocław, NFM, Sala Główna / Main Hall

Rytuał: Maszyny / Ritual: Machines

Szymon Bywalec – dyrygent / conductor

Joanna Freszel – sopran / soprano

Pierre Jodlowski – taśma / tape

David Hudry – elektronika / electronics

Michael Beil – elektronika, wideo / electronics, video

Marek Stańczyk, Michał Tatarek – wideo / video

Orkiestra Muzyki Nowej

Program / Programme:

David Hudry Rituals – Men & Machines na 11 instrumentów, elektronikę i wideo (2021) / for 11 instruments, electronics and video**

Luigi Nono La fabbrica illuminata na sopran i taśmę (1964) / for solo soprano and tape

Michael Beil exit to enter na sześć instrumentów, elektronikę i wideo realizowane w czasie rzeczywistym (2013) / for six instruments, electronics and real-time video

Czas / Time: 65′

Zamówienie utworu Rituals – Men & Machines na 11 instrumentów, elektronikę i wideo Davida Hudry’ego dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie” realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca. / The commissioning of Rituals – Men & Machines for 11 instruments, electronics and video by David Hudry was subsidized from the Culture Promotion Fund of the Ministry of Culture, National Heritage and Sport as part of the programme ‘Composing Commissions’ realized by the Institute of Music and Dance.

Partnerzy / Partners:

Institut Français

Institut Français de Pologne

Goethe-Institut w Krakowie

NIEDZIELA / SUNDAY

30.05.2021, niedziela, 18.00 / Sunday, 6 pm

Wrocław, NFM, Sala Czerwona / Red Hall

Rytuał: En face / Ritual: En Face

Aleksander Wnuk – instrumenty perkusyjne / percussion

Pierre Jodlowski – elektronika / electronics

Piotr Peszat – multimedia

Program / Programme:

Sarah Nemtsov En Face: Solitude na perkusistę solo (2020) / for solo percussionist**

Ivo Malec Triola ou Symphonie pour moi-même: III. Nuda na elektronikę (1978) / for electronics

Nicole Lizée Katana of Choice na poszerzony zestaw perkusyjny solo, elektronikę i wideo (2014, 2016) / for solo extended drum-kit, electronics and video*

Ivo Malec Triola ou Symphonie pour moi-même: I. Turpituda na elektronikę (1978) / for electronics

Piotr Peszat Jennyʼs Soul. Or Dirkʼs? na perkusistę solo, audio playback i wideo (2016, 2020) / for solo percussionist, audio playback and video**

Czas / Time: 70′

__________________

30.05.2021, niedziela, godz. 20.00 / Sunday, 8 pm

Wrocław, NFM, Sala Czarna / Black Hall

Rytuał: Wojna i wolność / Ritual: War and Freedom

NeoQuartet:

Karolina Piątkowska-Nowicka – I skrzypce / 1st violin

Paweł Kapica – II skrzypce / 2nd violin

Michał Markiewicz – altówka / viola

Krzysztof Pawłowski – wiolonczela / cello

Laure M. Hiendl – elektronika, wideo / electronics, video

Program / Programme:

Laure M. Hiendl String Quartet No. 2 na kwartet smyczkowy, elektronikę i wideo (2021) / for string quartet, electronics and video**

George Crumb Black Angels: Thirteen Images from the Dark Land na elektryczny kwartet smyczkowy (1970) / for electric string quartet

Czas / Time: 60′

Zamówienie utworu String Quartet No. 2 na kwartet smyczkowy, elektronikę i wideo Laureʼa M. Hiendla dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie” realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca. / The commissioning of String Quartet No. 2 for electric string quartet, electronics and video by Laure M. Hiendl was subsidized from the Culture Promotion Fund of the Ministry of Culture, National Heritage and Sport as part of the programme ‘Composing Commissions’ realized by the Institute of Music and Dance.

Partnerzy / Partners:

Goethe-Institut w Krakowie

Huta Julia / Julia Crystal Factory

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* pierwsze polskie wykonanie / Polish premiere

** prawykonanie / world premiere

Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie. / The Presenter reserves the right to change the programme.

informacja prasowa

Andrzej Chłopecki: Wirtuoz słowa /recenzja "Muzyka wzwodzi"/

O czymkolwiek pisze autor tomu felietonów "Muzyka wzwodzi", czyni to błyskotliwie, zajmująco i dowcipnie, a jego teksty przypominają swoim kształtem kompozycje muzyczne.

Polskie Wydawnictwo Muzyczne

Drugi tom felietonów Andrzeja Chłopeckiego jest lekturą niezwykłą, od której nie sposób się oderwać. O czymkolwiek bowiem pisze autor, czyni to błyskotliwie, zajmująco i dowcipnie. Jego eseje/felietony mają precyzyjny kształt - przypominają bowiem kompozycje muzyczne, w których każda nuta, dynamika wypowiedzi, a nawet cisza mają właściwe sobie miejsce. 

Po tomie poprzednim,  który ukazał się pod tytułem "Dziennik ucha. Słuchanie na ostro", obecny nosi prowokacyjny tytuł zapożyczony z jednego z tekstów Chłopeckiego: "Muzyka wzwodzi", w którym autor dowcipnie  udowadnia myśl Kierkegaarda ze "Stadiów erotyki bezpośredniej, czyli erotyki muzycznej", iż muzyka jest tym, co demoniczne i co w genialności erotyczno-zmysłowej znajduje ona swój przedmiot absolutny. 

Po takim Prologu możemy się spodziewać wszystkiego... I rzeczywiście, Chłopecki co i rusz to nas zaskakuje, choć niekoniecznie erotycznie, ale zarówno podejmowanymi tematami, jak też erudycją i twórczym do nich podejściem .

W części zatytułowanej "Diagnozy" zajmuje się stanem kultury i przewiduje jej przyszłość. Próbuje także na nią wpływać, nakłaniając czytelników do pewnych zachowań i postaw. W pierwszym eseju tego rozdziału, zatytułowanym "Między zmierzchem i świtem, czyli kultura na rozdrożu", rozważa ni mniej ni więcej, tylko zmierzch kultury, by następnie zająć się ... ciszą w muzyce, po czym udziela rad, jak żyć twórczo i jak należy słuchać muzyki.

Chłopecki bowiem pisze z poczuciem misji i to także jest w nim piękne - że pisze po coś, nie uprawia - jak większość - "krytyki muzycznej". A być "wychowywanym" przez jego teksty to wyłącznie przyjemność obcowania z mistrzem - człowiekiem o wielkiej erudycji, wrażliwym i uważnym, a przy tym nazywającym rzeczy po imieniu, zanurzonym w rzeczywistości i nieustannie poddającym ją refleksji.

Część drugą nazwano Portretami, ale myli się, kto sądzi, że np. w rozdziale "Preisner, czyli apologia kiczu" znajdzie portret kompozytora sensu sctricte. Chłopeckiego interesują zjawiska szerszej natury, np. funkcjonowanie kiczu, który "łudząco przypomina" znane, oryginale kompozycje. Nie tylko zresztą muzyka - konkluduje autor - ale cała kultura tworzy alternatywny świat łudząco podobny do niej samej.

Czas twórczości recyklingu

W felietonie "Między zmierzchem i świtem, czyli kultura na rozdrożu" Chłopecki przygląda się zmianom, które nastąpiły na skutek rewolucji technicznej we wszystkich dziedzinach życia. Rozważa, jak zmieniły się przestrzeń i czas, skoro jednym kliknięciem myszy komputerowej można połączyć się na Skype z rozmówcą znajdującym się bardzo daleko. Skoro odręcznie pisany list zastąpił mail, a wreszcie dzięki programom komputerowym coraz więcej ludzi zajmuje się twórczością nieprofesjonalną. Status twórcy niezwykle się przez to zdemokratyzował.

Internet  stał się  globalnym magazynem treści i wartości - konstatuje Chłopecki -  które dla rzeszy amatorów stały się materiałem do zremiksowania, skompostowania, splądrowania i wyplucia w postaci nowych reinterpretacji. (...) Podstawowym więc  jego - naszego twórcy amatora - sposobem na twórczość jest plądrofonia.

I tak bawiąc się tym neologizmem, autor żartobliwie wnioskuje, że utwór plądrofoniczny nie mógł być ponownie splądrofowany, a więc nastaje czas coraz intensywniej uprawianej twórczości recyklingu.

Zmienił się nie tylko status twórcy, ale również odbiorcy, a dzieło stało się produktem. Meloman nie musi chodzić na koncerty, które zresztą coraz częściej przypominają zjawiska multimedialne i odbywają się w różnych miejscach, niekoniecznie do tego stworzonych. Być może to także zmierzch instytucji kultury.

Na Warszawskiej Jesieni - prorokuje autor - wystąpi wrocławska orkiestra laptopowa, był już na festiwalu koncert, polegający na wspólnym wykonywaniu utworu przez muzyków, znajdujących się w czasie koncertu w różnych miejscach świata, (...) oraz widzianych na ekranie.

A jednak swoją wizję antyutopii kończy Chłopecki wezwaniem do czytelnika, aby wyłączył czasem swojego iPoda, wstał rano i posłuchał śpiewu autentycznego słowika.

Z kolei w innych esejach autor zachęca do twórczego życia oraz do aktywnego słuchania muzyki i jej wykonywania. 

Artystą się bywa

Życie cię nuży i męczy? Pomyśl, co jest twoją życiową pasją - zachęca w eseju "Artystą się bywa". Co kochasz? - drąży. Bez czego życie stałoby się dla Ciebie szare i bez powabu? 

Po czym stwierdza, że na twórczość nigdy nie jest za późno. I nie chodzi bynajmniej o to, by stać się artystą na miarę Pendereckiego czy Hasiora, lecz by stworzyć siebie i przetwarzać najbliższe otoczenie na ciekawsze, atrakcyjniejsze, niż jest do tej pory.

Samo działanie twórcze jest - zdaniem autora - człowiekowi niezbędne do życia, choć nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę. Bez tego popadamy we frustracje, a nawet nerwice, podczas gdy zaprzestanie tłumienia tego, co żąda ujścia  daje radość życia i leczy.Toteż Chłopecki zachęca, abyśmy nie ustawali w poszukiwaniach tego, co sprawia nam radość i staje się rodzajem autentycznej ekspresji naszego niepowtarzalnego ja. Nawet u schyłku życia może się okazać, że mamy jakiś talent, który możemy rozwinąć.

Brzmienie ciszy, czyli wirtuoz słowa

Wprawdzie nie sposób wartościować eseje Chłopeckiego, ale zwrócę uwagę na jeden z nich, jest on bowiem szczególnym przykładem wirtuozerii warsztatu pisarskiego autora.

Otóż rozpoczyna go tekst ciągły, bez pauz i znaków interpunkcyjnych:

hmmmgdybym niewpadłnapomysł...

Ten zaskakujący sposób wprowadzenia w temat ciszy od razu przykuwa uwagę. Brak pauz w tekście - tłumaczy muzykolog - to jakby pozbawienie oddechu. I powołuje się wielokrotnie na Johna Cage`a, który twierdził wręcz, że cisza nie istnieje. Kolejne podrozdziały wprowadzają nas w zagadnienie. Noszą zagadkowe, niekiedy aluzyjne tytuły: "Mapa naszego słyszenia", "Po drugiej stronie ucha", Cisza... i strach.

Potrzebujemy dźwięków. Potrzebujemy przecież też ciszy - twierdzi autor. Czym są dźwięki - wiemy. Czym jest cisza? Złudzeniem naszych zmysłów.

Z równą łatwością i lekkością powołuje się w swoich rozważaniach zarówno na Johna Cage`a, jak na Arystotelesa czy na Norwida, dla którego p r z e m i l c z e n i e jest niezawodnie częścią mowy.

Odczuwamy strach przed ciszą i oklejamy się dźwiękowymi tapetami. W pomieszczeniach, w których przebywamy, stale coś dźwięczy. A czasami ten dźwięk izoluje nas od hałasu świata zewnętrznego. Staje się ciszą. 

Na koniec tych rozważań pojawia się, oczywiście, błyskotliwa konkluzja:  

Nie, nie wszystko wysłyszymy w ciszy. Ale bez ciszy możemy ogłuchnąć. I wtedy już nawet ciszy nie będziemy zdolni usłyszeć. Nie tylko masywnego akordu orkiestry symfonicznej granego w forte fortissimo. Czyli bardzo głośno. Także harmonii niebiańskich sfer.

Andrzej Chłopecki z pewnością delektuje się już ową harmonią sfer, ale my musimy się jeszcze postarać, aby móc ją również kiedyś usłyszeć. Myślę, że wsłuchując się w jego teksty, mamy taką szansę.

Książka Andrzeja Chłopeckiego "Muzyka wzwodzi. Diagnozy i portrety" ukazała się w Polskim Wydawnictwie Muzycznym SA

Recenzja ukazała się pierwotnie na portalu Kulturaonline w 2015 roku.

Bomsori Kim i NFM Filharmonia Wrocławska uczci koncertem jubileusz 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego /zapowiedź/

 7 marca 2025 Narodowe Forum Muzyki zaprasza na koncert, którego gwiazdą będzie wybitna koreańska skrzypaczka Bomsori Kim, a towarzyszyć jej będzie NFM Filharmonia Wrocławska. Koncert jest częścią wydarzeń związanych z jubileuszem 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Z tej okazji odbędą się także spotkania: z prof. Agatą Zubel (dla uczniów szkół średnich), z dyrektorem PWM dr. Danielem Cichym. Ponadto wykład o Witoldzie Lutosławskim wygłosi autorka jego monografii: Danuta Gwizdalanka. Zaśpiewa też Chór Melomana, a na placu Wolności odbędą się prezentacje gdańskiego carillonu w wykonaniu Moniki Kaźmierczak.

Jubileusz otworzy wykonanie Na zewnątrz czasu Agaty Zubel przeznaczone na solistkę hologramową i orkiestrę, prawykonane w Donaueschingen w 2022 roku. Jako motto utworu twórczyni wybrała następujący ustęp z "W poszukiwaniu straconego czasu" Marcela Prousta: „Człowiek wyobraża sobie przyszłość jako refleks teraźniejszości rzutowanej w pustą przestrzeń, gdy ona jest wynikiem – często bardzo bliskim – przyczyn, przeważnie dla nas nieuchwytnych”. Fragmenty prozy tego autora, będące refleksją na temat czasu i jego znaczenia dla ludzkiej egzystencji, stanowią komentarze do siedmiu części dzieła. Wysłuchamy także I Koncertu skrzypcowego Karola Szymanowskiego. W pracy nad odchodzącą od romantycznych konwencji kompozycją pomagał autorowi skrzypek Paweł Kochański. Oniryczne, a zarazem pełne emocji dzieło powstało jesienią 1916 roku, jednak na prawykonanie musiało czekać aż osiem lat. Za jedno ze źródeł inspiracji posłużył Szymanowskiemu wiersz Tadeusza Micińskiego "Noc majowa".

Druga część koncertu poświęcona będzie muzyce polskiej powstałej w pierwszej dekadzie po zakończeniu II wojny światowej. W folkloryzującej Rapsodii z 1949 roku autorstwa Grażyny Bacewicz – jak pisze biografka artystki Małgorzata Gąsiorowska – „elementy romantyczno-ekspresyjne przeplatają się ze skocznością”. Jako ostatni tego wieczoru zabrzmi Koncert na orkiestrę – pełen rozmachu, wirtuozowski utwór patrona NFM, Witolda Lutosławskiego. Dzieło napisane zostało na zamówienie Witolda Rowickiego, dyrektora Filharmonii Warszawskiej, który poprowadził jego prawykonanie w 1954 roku. Twórca wykorzystał w tym dziele melodie mazowieckich pieśni zebranych w XIX wieku przez Oskara Kolberga. Tak powstała trzyczęściowa, pełna blasku kompozycja interpretowana jako podsumowanie wczesnego okresu działalności, w którym artysta często opierał się na materiale ludowym.

Program:

A. Zubel Na zewnątrz czasu na solistkę hologramową i orkiestrę

K. Szymanowski I Koncert skrzypcowy op. 35

***

G. Bacewicz Rapsodia na skrzypce i orkiestrę 

W. Lutosławski Koncert na orkiestrę

Wykonawcy:

Duncan Ward – dyrygent

Bomsori Kim – skrzypce

NFM Filharmonia Wrocławska

Czas trwania:

120 minut

Muzyczne prezentacje gdańskiego carillonu

Program:

K. Knittel Gdańska nostalgia

Z. Krauze Hejnał

H. Kulenty Cristal en cristal

K. Meyer Memento

P. Mykietyn STOP

A. Nowak Trzy wezwania

D. Przybylski Wizje

M. Ptaszyńska Dzwony św. Katarzyny

E. Sikora Running North

J. Wnuk-Nazarowa Ciacona

Godziny prezentacji:

16.30–17.00 – Krzysztof Knittel (10'), Paweł Mykietyn (8')

18.30–19.00 – Hanna Kulenty (11'), Krzysztof Meyer (7')

ok. 21.00 (po koncercie) – Aleksander Nowak (11'), Zygmunt Krauze (5')

Wykonawcy:

Monika Kaźmierczak – carillon

Lokalizacja: Wrocław, plac Wolności

Zacznij od Bacha

07.03 pt. 17:00

NFM, Sala Czerwona

Chór Melomana to projekt skierowany do wszystkich, którzy chcieliby oderwać się od codziennych trosk i pośpiewać w sali o wspaniałej akustyce. Dzieci, młodzież i dorośli mogą rozwinąć swoje wokalne umiejętności pod okiem profesjonalnych chórmistrzów, doskonalić słuch muzyczny, a podczas tego spotkania odkryć piękno utworów Zbigniewa Wodeckiego. Będzie to możliwe dzięki sporządzonemu przez Krzysztofa Herdzina wspaniałemu opracowaniu piosenek tego artysty na fortepian, głos i gitarę. Zbiór ukazał się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, otwierając serię „Klasycy polskiej piosenki”.

Wykonawcy:

Aleksandra Szymańska / Dominik Jarocki – przygotowanie i prowadzenie

Uczestnicy Chóru Melomana

Portrety wielkich kompozytorów – Witold Lutosławski

Wykład z serii Portrety wielkich kompozytorów poświęcony będzie patronowi NFM, Witoldowi Lutosławskiemu. Historię życia i twórczości tego wybitnego kompozytora przybliży dr Danuta Gwizdalanka, autorka licznych artykułów i publikacji o muzyce. Jej książka "Lutosławski" ukazała się w ramach popularyzatorskiej serii Małe Monografie o znanych i lubianych kompozytorach polskich i zagranicznych różnych epok, wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nie tylko fakty o kompozytorze, ale również portret osobowości artysty i człowieka przybliży muzykolożka, która miała okazję osobiście poznać Witolda Lutosławskiego.

Na wykład zapraszamy nie tylko uczestników Akademii Melomana NFM, inicjatywy zrzeszającej wszystkich, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę muzyczną i stać się bardziej świadomymi uczestnikami życia kulturalnego, ale też wszystkie osoby zainteresowane wysłuchaniem prelekcji o Witoldzie Lutosławskim.

dr Daniel Cichy, fot. B. Barczyk

Spotkajmy się w NFM – dr Daniel Cichy

07.03 pt. 18:00

NFM, foyer -1, czerwone kanapy

informacja prasowa

Podsumowanie obchodów stulecia odzyskania Niepodległości

MKIDN i Niepodległa podsumowują obchody setnej rocznicy odzyskania niepodległości:300 tysięcy uczestników Festiwalu Niepodległa na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie: 40 tysięcy widzów Koncertu Dla Niepodległej na PGE Narodowym i 7 milionów telewidzów oglądających koncert na 5 antenach. 

Festiwal Niepodległa na Krakowskim Przedmieściu,
 fot. Tomasz Tołłoczko, Biuro Programu Niepodległa

Blisko 1000 miejsc w Polsce i na świecie zgromadziło śpiewających Hymn Narodowy w ramach akcji Niepodległa Do Hymnu. W 11 salach koncertowych Polski i 11 na świecie wybrzmiało 100 wybitnych polskich utworów minionego stulecia.

Cała Polska brzmi hymnem! // Niepodległa do hymnu

Już 10 listopada 2018 roku Biuro Programu Niepodległa otworzyło weekend stulecia Koncertem Dla Niepodległej. Koncertowa podróż przez ostatnie sto lat historii Polski przypomniała utwory, które towarzyszyły Legionom Polskim, walczącym na Monte Cassino żołnierzom i cywilom broniącym stolicy w Powstaniu Warszawskim. Nie zabrakło piosenek, które dodawały nadziei walczącym z totalitarną władzą, a także tych, które towarzyszyły chwilom radosnym – na dancingach i w dyskotekach. W trakcie Koncertu dla Niepodległej mogliśmy przeżyć chwile wzruszenia oraz radości i być razem w tym wyjątkowym czasie. Na stadionie koncert obejrzało 40 tys. widzów z całego kraju. Kolejne 7 milionów Polaków oglądało koncert dzięki transmisji na antenach 5 stacji telewizyjnych.

Narodowe Święto Niepodległości rozpoczęła akcja Niepodległa do Hymnu, która zgromadziła śpiewających Mazurka Dąbrowskiego w blisko 1000 miejscach na 5 kontynentach - Euroazji, Afryce, obu Amerykach i Australii oraz na wyspach Oceanii. W samo południe 11 listopada 2018 r. Polacy i przyjaciele Polski zgromadzili się w udostępnionych lokalizacjach, żeby razem zaśpiewać Hymn. Do akcji zagrzewały też prawie wszystkie stacje radiowe w kraju, które w południe odtworzyły hymn państwowy.

W stulecie odzyskania niepodległości Biuro Programu Niepodległa przy współpracy z Kancelarią Prezydenta RP i Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaprosiło ponad 300 000 warszawiaków i odwiedzających stolicę do udziału w Festiwalu Niepodległa na Krakowskim Przedmieściu. Od godz. 13:00 do 21:00 odwiedzający mogli posłuchać muzyki granej na żywo, uczyć się Polskich tańców, zobaczyć pokazy filmowe w Kinie „Kultura” oraz spróbować przysmaków kuchni polskiej. Dla najmłodszych przygotowany był namiot z grami i zabawami.

W niedzielę, w 22 salach koncertowych w Polsce i na świecie z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości odbywały się koncerty w ramach projektu „100 na 100. Muzyczne Dekady Wolności”, którego inicjatorem i organizatorem jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Od Melbourne i Tokio, poprzez Lwów, Paryż czy Londyn aż po Nowy Jork rozbrzmiewało 100 arcydzieł polskiej literatury muzycznej, które powstawały od 1918 roku do dzisiaj. Wśród utworów tworzących wielobarwny pejzaż ostatniego 100-lecia polskiej muzyki znalazły się dzieła takich kompozytorów, jak Karol Szymanowski, Witold Lutosławski, Andrzej Panufnik, Grażyna Bacewicz, Krzysztof Penderecki, Kazimierz Serocki, Henryk Mikołaj Górecki, Wojciech Kilar, Zygmunt Krauze, Eugeniusz Knapik, Paweł Mykietyn czy Agata Zubel.

Przed Polakami kolejne setki wydarzeń i projektów, które już trwają, albo są zaplanowane jeszcze w tym roku. Kalendarium na https://niepodlegla.gov.pl/wydarzenia wskazuje ponad 770 projektów, które trwają lub wydarzą się w najbliższych tygodniach.

informacja prasowa

„Zabobony gasnącego stulecia” Andrzeja Chłopeckiego: Świat opisany za pomocą słownych kliszy /recenzja książki/

Ukazała się trzecia, może najważniejsza, książka Andrzeja Chłopeckiego: „Zabobony gasnącego stulecia”. Jej autor uświadamia nam, jak chętnie i często uciekamy się do gotowych schematów pragnąc opisać świat.

Polskie Wydawnictwo Muzyczne

Nieodżałowany, niezapomniany muzykolog, myśliciel i eseista – Andrzej Chłopecki miał świadomość kryzysu słów, którymi próbujemy opisać świat, a nie tylko muzykę. Twierdził:

Opisujemy jednak, posługując się słowami, które dawno straciły niewinność terminów „czystych” – funkcjonują obarczone historią swojego używania, jak klisze, wytrychy, zabobony.

Toteż trzeci tom jego wydanych pośmiertnie pism służy temu właśnie, aby nas na owe klisze uczulić, aby je skompromitować i pobudzić do myślenia. Jeśli nawet misja ta wydaje się być trudna do zrealizowania, nie można odmówić Autorowi kreatywności, ba, błyskotliwości w jego próbach „odczarowania” zabobonów. Czterdzieści dwa hasła, które ukazują się pięć lat po śmierci Chłopeckiego zostały uzupełnione przez jego przyjaciół i uczniów o kolejne 61, kontynuujące ten zamysł. Ale jest to także zaproszenie dla czytelników, cechą pisarstwa autora „Dziennika ucha” i „Muzyka wzwodzi” jest bowiem nieustający, dowcipny dialog. Wśród owych „zabobonów” w trzecim tomie pism Andrzeja Chłopeckiego znajdują się nie tylko terminy muzyczne, ale także wiele innych, jak choćby „piękno”, „oryginalność”,  „kryzys”, po tak nieoczekiwane, jak … „bolszewizm”.

Mnie najbardziej rozbawiło i tym samym utkwiło w pamięci pojęcie „krytyka muzyczna”. Otóż autor wymienia słowa-wytrychy, nagminnie stosowane i odkrywa ich prawdziwy sens. Znajdziemy tam m.in. takie perełki:

Zwięzłość formy – utwór był krótki,

Finezję pomysłów kolorystycznych – krytyk się nie połapał, na czym grają,

Kunsztowną, kapryśną rytmikę – krytykowi nie udało się ustalić metrum utworu nawet na podstawie gestów dyrygenta,

Plastyczność motywów – nie da się zaśpiewać (zagwizdać) żadnego motywu,

Intensywną ekspresję – było głośno,

Bogatą paletę środków wyrazu – było i bardzo głośno, i bardzo cicho, a nadto i szybko, i wolno,

Cyzelację środków – krytyk domniemywa, że kompozytor nad utworem pracował długo.

Na koniec jednak konkluduje, że mimo wszystko krytyka jest potrzebna, ponieważ Świat nieopisywany nie istnieje.

W książce znalazły się także wspomnienia o autorze, m.in. zapis rozmowy, która odbyła się 28 kwietnia ubiegłego roku w warszawskiej siedzibie Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Dowiadujemy się z niej, że „Zabobony gasnącego stulecia” powstały z fascynacji lekturą „Stu zabobonów” o. Józefa Marii Bocheńskiego.

Umiejętność uchwycenia istoty sprawy i wyrażenie jej w lapidarnej formie niestroniącej przy tym od szczypty erystyki – podsumowuje swoje wspomnienie Stanisław Krupowicz – to chyba cechy charakterystyczne tego szczególnego umysłu, jaki cechował Andrzeja.

Ale najbardziej poruszające świadectwo daje o Andrzeju Chłopeckim jego żona, Beata:

On żył muzyką i to jest prawda, a nie tylko banał. Już jako brzdąc w kołysce słuchał, jak jego mama gra na pianinie i uczy gry starszego brata. Potem jego samego posadziła do pianina i Andrzej już w wieku 5 lat próbował grać lekkie utwory dziecięce, poszedł też do przedszkola muzycznego. Zaczęłam się teraz zastanawiać, czy gdyby go z muzyki wyrwać, byłby w stanie funkcjonować… I dochodzę do wniosku, że nie, to byłoby niemożliwe.

Książka Andrzeja Chłopeckiego: „Zabobony gasnącego stulecia. Kontynuacje” ukazała się w Polskim Wydawnictwie Muzycznym.

Recenzja ukazała się pierwotnie na portalu Kulturaonline.

„Witold Lutosławski. Opera omnia 09 – drobiazgi”– nowy album Narodowego Forum Muzyki

 Prezentujemy album Narodowego Forum Muzyki i CD Accord – "Witold Lutosławski. Opera omnia 09 – drobiazgi". Witold Lutosławski. Opera omnia to realizowana od kilku lat przez instytucję i wydawnictwo wyjątkowa seria, w ramach której nagrywane są dzieła wszystkie Witolda Lutosławskiego. Kolejna, dziewiąta część zawiera piosenki dla dzieci, a także fortepianowe "Bukoliki", "Melodie ludowe", "Trzy utwory dla młodzieży" i "Dwie etiudy" tego wybitnego polskiego kompozytora. 

Na płycie wystąpiły Chór Dziewczęcy NFM i Chór Chłopięcy NFM z towarzyszeniem Agnieszki Lewandowskiej-Gryś pod dyrekcją Małgorzaty Podzielny oraz pianista Michał Michalski i – również grające na fortepianie – przedstawicielki najmłodszego pokolenia: Zofia Zaleska, Lena Paczek i Alicja Wojtkowska. 

"Dziewiąta płyta w naszej serii jest w istocie kontynuacją płyty siódmej. Oto Lutosławski piszący dla dzieci (choć niekoniecznie „o dzieciach”), spadkobierca wielkiej tradycji Schumanna, Czajkowskiego, Debussy’ego i – zwłaszcza – Bartóka. Poza tym artysta wędrujący po szczególnym terytorium na styku folkloru „dorosłego” i dziecięcego (które to sfery wielokrotnie się zazębiają) i – okazjonalnie, ale wyraziście – wkraczający na teren muzycznej dydaktyki, tu już najzupełniej dorosłej i suwerennej artystycznie. Zarazem mamy tu nawiązanie do pierwszego krążka Dzieł wszystkich z muzyką kameralną, gdyż są tam dwie autorskie przeróbki: Bukolik i czterech spośród Melodii ludowych. Z punktu widzenia dramaturgii płyta jest hybrydą z przeplatającymi się utworami wokalnymi i instrumentalnymi. Z perspektywy historycznej – dokumentem twórczości z lat pięćdziesiątych (…)".

Rafał Augustyn, fragment eseju Les petits riens?... zamieszczonego w booklecie płyty

Witold Lutosławski. Opera omnia 09 – drobiazgi

Wykonawcy:

Małgorzata Podzielny – dyrygent, kierownictwo artystyczne zespołów wokalnych

Michał Michalski – fortepian [13–24, 31–33]

Zofia Zaleska – fortepian [4–8]

uczennica Michała Michalskiego

Lena Paczek – fortepian [35]

Alicja Wojtkowska – fortepian [36] 

uczennice Katarzyny Kluczewskiej

Agnieszka Lewandowska-Gryś – fortepian [1–3, 9–12, 25–30, 34, 37]

Chór Dziewczęcy NFM [1–3, 25–30, 34, 37]

Chór Chłopięcy NFM [9–12]

Program:

Witold Lutosławski (1913–1994)

Piosenki dziecinne na głos i fortepian* (1959

(sł. Benedykt Hertz)

1. Abecadło

2. Lato

3. Trąbka

Bukoliki na fortepian (1952)

4. I. Allegro vivace

5. II. Allegretto sostenuto

6. III. Allegro molto

7. IV. Andantino

8. V. Allegro marciale

Piosenki dziecinne na głos i fortepian (1958)

9. Nocny Marek (sł. Janina Osińska)

10. Jedna gałązeczka (sł. Janina Osińska)

11. Kuku, kuku… (sł. Roman Pisarski)

12. Piosenka na Prima Aprilis (sł. by Roman Pisarski)

Melodie ludowe na fortepian (1945)

13. I. Ach, mój Jasieńko

14. II. Hej, od Krakowa jadę

15. III. Jest drożyna, jest

16. IV. Pastereczka

17. V. Na jabłoni jabłko wisi

18. VI. Od Sieradza płynie rzeka

19. VII. Panie Michale

20. VIII. W polu lipeńka

21. IX. Zalotny

22. X. Gaik

23. XI. Gąsior

24. XII. Rektor

Piosenki dziecinne na głos i fortepian (1958)

25. Siwy mróz

26. Malowane miski

27. Bajka iskierki

28. Butki za cztery dudki

29. Kap… kap… kap…

30. Plama na podłodze

Trzy utwory dla młodzieży na fortepian (1953)

31. I. Czteropalcówka

32. II. Melodia

33. III. Marsz

34. Wianki na głos i fortepian (1953)

(sł. Stefania Szuchowa)

Dwie etiudy na fortepian (1940–1941)

35. I. Allegro

36. II. Non troppo allegro

37. Pożegnanie wakacji na głos i fortepian (1953)

(sł. Lucyna Krzemieniecka)

* Piosenki zostały zebrane i wydane przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w kilku zbiorach; uporządkowano je według czasu powstania i autorów słów – nie stanowią cyklów.

Nagrano w Sali Głównej ORLEN Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego, w dniach 7–9 lipca 2025 roku.

Reżyseria nagrania, montaż, mastering: Ewa Lasocka

NFM 103, ACD 261

Premiera: 14.08.2026

Patronat medialny:

Program II Polskiego Radia

Album zarejestrowano w doskonałej akustycznie Sali Głównej ORLEN i można go zakupić w Kasie NFM, w księgarni Niskie Łąki oraz online w Sklepie NFM. Za reżyserię nagrań, montaż oraz mastering odpowiadała Ewa Lasocka (CD Accord).

W serii Witold Lutosławski. Opera omnia dotychczas ukazały się:

Witold Lutosławski. Opera omnia 01 – Muzyka kameralna

Witold Lutosławski. Opera omnia 02 – II i IV Symfonia

Witold Lutosławski. Opera omnia 03 – Preludia i fuga na 13 instrumentów smyczkowych, Koncert podwójny na obój, harfę i orkiestrę kameralną

Witold Lutosławski. Opera omnia 04 – Koncert na orkiestrę, Symfonia nr 1

Witold Lutosławski. Opera omnia 05 – Zacieranie szlaków, przecieranie szlaków

Witold Lutosławski. Opera omnia 06 – Twórczość z instrumentem wiodącym

Witold Lutosławski. Opera omnia 07 – Piosenki dla dzieci

Witold Lutosławski. Opera omnia 08 – Kolędy 

informacja prasowa

Eugeniusz Morawski - kompozytor wyklęty. Premiera albumu Polskiego Radia Chopin

Polskie Radio Chopin i Agencja Muzyczna Polskiego Radia prezentują ocalałe kompozycje tego zapomnianego dziś Twórcy – Mistrza ekspresjonistycznej instrumentacji i dramaturgii. Na trzech krążkach przypominamy wybitne nagrania z naszych archiwów w wykonaniu zespołów orkiestrowych Polskiego Radia pod kierownictwem znakomitych dyrygentów – Andrzeja Straszyńskiego, Szymona Kawalli i Michała Klauzy, Dyrektora Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie.  Premierowy album jest najobszerniejszą, jak dotąd, fonograficzną retrospektywą twórczości Eugeniusza Morawskiego.  

Eugeniusz Morawski-Dąbrowa (1876-1948) - kompozytor, pedagog, artysta malarz, założyciel Société des Artistes Polonais w Paryżu (1909), Towarzystwa Opery Narodowej (1932) oraz Instytutu Fryderyka Chopina (1934). Za działalność w organizacji bojowej Frakcji Rewolucyjnej Polskiej Partii Socjalistycznej został skazany na zesłanie na Syberię. Ostatecznie karę złagodzono i Morawski wyemigrował do Francji. W 1908 roku zamieszkał w Paryżu, gdzie kontynuował studia artystyczne – muzykę, malarstwo i rzeźbę. Po powrocie do kraju w 1930 roku zajął się działalnością pedagogiczną, pełnił między innymi funkcję rektora Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego, gdzie wykładał instrumentację. Z jego inicjatywy na uczelni powstały też nowe kierunki: muzykologia, wydział nauczycielski, klasa operowa i kapelmistrzów. Podczas II wojny światowej prowadził komplety w tajnym Konserwatorium. Aktywność Eugeniusza Morawskiego doprowadziła do otwartego konfliktu z Karolem Szymanowskim i jego środowiskiem. Ostatecznie kompozytor przegrał ten spór i jego twórczość popadła w zapomnienie. Większość kompozycji Artysty nie została wydana za jego życia, a podczas Powstania Warszawskiego znacząca część rękopisów spłonęła.  

Eugeniusz Morawski-Dąbrowa, fot. Wikipedia

Eugeniusz Morawski stworzył około dziesięciu poematów symfonicznych (nazywanych czasem niekonsekwentnie symfoniami), z których zachowały się jedynie trzy, prezentowane w niniejszym albumie. Ale nawet te utwory wystarczą, by dorobek tego kompozytora, na długie lata wyklętego z historii polskiej muzyki, sytuować wśród najwybitniejszych polskich symfoników początku XX wieku – Mieczysława Karłowicza i Karola Szymanowskiego – podkreśla Marcin Gmys, Dyrektor Polskiego Radia Chopin i inicjator cyklu wydawnictw fonograficznych „From the Polish Radio Archives”.

„Eugeniusz Morawski – kompozytor wyklęty” to czwarty już album z serii „From the Polish Radio Archives”, która została zainaugurowana w 2018 r. Na najnowsze wydawnictwo fonograficzne Polskiego Radia Chopin i Agencji Muzycznej Polskiego Radia składają się trzy ocalałe poematy symfoniczne – „Nevermore” i „Ulalume” inspirowane mroczną poezją Edgara Allana Poego oraz „Don Quichotte”. Z archiwów Polskiego Radia wybrano też dwie zachowane partytury baletowe – „Świteziankę” i monumentalną, ukazującą się na płytach po raz pierwszy w historii fonografii „Miłość”. Twórcą projektu graficznego albumu jest jeden z najwybitniejszych polskich artystów-grafików profesor Lech Majewski.

***

Polskie Radio, obchodzące w tym roku 95-lecie istnienia, jest największym publicznym nadawcą radiowym w Polsce, emituje autorskie audycje muzyczne, programy publicystyczne, popularnonaukowe, edukacyjne, społeczne, rozrywkowe, familijne, religijne oraz słuchowiska i reportaże. Posiada cztery ogólnopolskie Programy – Jedynkę, Dwójkę, Trójkę, Polskie Radio 24 oraz Polskie Radio dla Zagranicy, a przez Internet, aplikacje i w systemie DAB+ nadaje: Czwórkę, Polskie Radio Dzieciom, Polskie Radio Chopin i Polskie Radio Kierowców. Portal polskieradio.pl publikuje codziennie najważniejsze wiadomości z kraju i ze świata oraz udostępnia unikatowe serwisy specjalne, materiały archiwalne i multimedia.

informacja prasowa

4. Festiwal Polskiego Radia Chopin

W środę, 12 kwietnia, rozpoczyna się 4. Festiwal Polskiego Radia Chopin, który odbędzie się w Pałacu Myśliwskim Książąt Radziwiłłów w Antoninie. Hasło tegorocznego wydarzenia brzmi: „Chopin i generacja romantyczna”. Pianistyczne recitale potrwają do 16 kwietnia. Transmisje wszystkich wydarzeń na antenie Polskiego Radia Chopin.

Wszystkie wydarzenia 4. Festiwalu Polskiego Radia Chopin będą dostępne na antenie Polskiego Radia Chopin od 12 do 16 kwietnia od godziny 19.00. Pół godziny przed wszystkimi koncertami rozpoczynać się będą – także transmitowane na antenie – prelekcje.  W tym roku prelegentami będą znani z anteny Polskiego Radia Chopin dziennikarze – Magdalena Sawicka, autorka pasma Arcydzieło miesiąca i gospodyni cotygodniowych video-serwisów kulturalnych Polskiego Radia Chopina oraz Jakub Puchalski, znany z pasma Czarne na białych, a ostatnio także jako autor najświeższej, wydanej przed kilkunastoma tygodniami przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne monografii Fryderyka Chopina. Wszystkie koncerty poprowadzi dziennikarz radiowej Dwójki – Marcin Majchrowski, stale współpracujący z Polskim Radiem Chopin m.in. jako twórca cyklu Interpretacja niejedno ma imię: Chopin historyczny czy współczesny? 

O roku, tym, czym była określona w haśle tegorocznego Festiwalu kompozytorska generacja, prof. Marcin Gmys, Dyrektor Polskiego  Radia Chopin mówi tak: Była to prawdopodobnie najwybitniejsza formacja pokoleniowa w historii muzyki. Nigdy wcześniej, nie wyłączając renesansu, baroku i klasycyzmu, ale także nigdy później, nie zdarzyło się, by na przestrzeni kilku lat (symboliczną datę romantycznej generacji wyznacza rok 1810 - rok urodzin Fryderyka Chopina i Roberta Schumanna) przyszło na świat tak wielu, niezwykle ważnych dla potomności i powszechnie lubianych kompozytorów. Prócz Chopina i Schumanna, we współczesnych filharmoniach i teatrach operowych świata nieustannie prezentowane są przecież również dzieła takich romantycznych tytanów, jak Felix Mendelssohn, Ferenc Liszt, Hector Berlioz, Richard Wagner, Giuseppe Verdi. A to nie wszystkie istotne nazwiska, skoro do największych romantyków zalicza się także twórców nieco starszych Franza Schuberta, Gioacchina Rossiniego, Gaetana Donizettiego czy Vincenza Belliniego. których dzieła również weszły do żelaznego kanonu.

Celem tegorocznego Festiwalu Polskiego Radia Chopin będzie zwięzłe unaocznienie kluczowej roli Fryderyka Chopina dla uformowania się europejskiego romantyzmu. Podczas recitali Beaty Bilińskiej, Julii Kociuban i Zbigniewa Raubo usłyszeć będzie można starannie dobrane fortepianowe kompozycje większości wymienionych powyżej twórców. Kontekst europejski nie będzie jedynym, który dojdzie do głosu w Antoninie: podczas występu reprezentanta najmłodszego pokolenia polskich pianistów – Adama Goździewskiego, muzyka Chopina pojawi się również w otoczeniu twórczości polskich kolegów patrona anteny – Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego oraz Edwarda Wolffa. 

Tradycyjnie podczas festiwali Polskiego Radia Chopin jeden wieczór zarezerwowany został dla muzyki jazzowej. 13 kwietnia w Pałacu Radziwiłłów pojawi się Kuba Stankiewicz, który prócz własnych opracowań pieśni Chopina wykona autorskie reinterpretacje kompozycji młodopolskiego artysty Ludomira Różyckiego. Czwartkowy recital będzie przedpremierową prezentacją mającego się wkrótce ukazać albumu pianisty – „Kuba Stankiewicz inspired by Ludomir Różycki”. 

informacja prasowa

     

Fryderyki w kategoriach muzyki poważnej przyznane!

Za nami uroczysta gala przyznania Fryderyków w dziesięciu kategoriach muzyki poważnej. Z cennymi statuetkami zjawiskowe wnętrza NOSPR-u opuszczają m.in. sekstet wokalny proMODERN, sopranistka Agata Zubel, klawesynistka Alina Ratkowska i Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. Aż dwa Fryderyki otrzymało wydawnictwo 100 na 100. Muzyczne Dekady Wolności. Wieczór uświetniły występy wybitnych artystów – m.in. Szymona Komasy i Ewy Tracz, Jakuba Józefa Orlińskiego oraz Bartłomieja Nizioła.

Tegoroczna gala wręczenia Fryderyków po raz drugi odbyła się w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach – obiekcie ze znakomitą akustyką, stanowiącym najlepszy anturaż dla tak prestiżowej ceremonii. Aż dwie statuetki otrzymało wydawnictwo będące świadectwem niezwykłego bogactwa polskiej fonografii, czyli 100 na 100. Muzyczne Dekady Wolności. Dwie przyznane dzisiejszego wieczoru statuetki pozostaną na Śląsku: w kategorii Album Roku Recital Solowy Fryderyka otrzymała Agata Zubel za płytę Apparition, a w kategorii Album Roku Muzyka Chóralna – Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. 

Jakub Józef Orliński, fot. Radosław Kaźmierczak /Live

Nominowani w trzech kategoriach wokaliści z sekstetu proMODERN wyjadą z Katowic ze statuetką przyznaną w kategorii Album Roku Muzyka Współczesna za płytę Comfort Zone. Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie nagrodzona została Fryderykiem w kategorii Muzyka Chóralna i Oratoryjna za album Karol Szymanowski: Hagith.

Alinę Ratkowską Akademia Fonograficzna wyróżniła statuetką w kategorii Album Roku Muzyka Dawna za płytę z kompozycjami Johanna Gottlieba Goldberga. Wydawnictwo z sonatami Zygmunta Stojowskiego i Ludomira Różyckiego w wykonaniu Agnieszki Przemyk-Bryły i Tomasza Strahla ogłoszono najlepszym albumem muzyki kameralnej. W kategorii Muzyka Koncertująca Fryderyka otrzymała płyta Emil Młynarski: Violin Concertos w wykonaniu Piotra Pławnera i Orkiestry Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina pod dyr. Pawła Przytockiego. Za Najlepszy Album Polski za Granicą Akademia uznała płytę Rafała Blechacza & Bomsori Kim Fauré, Debussy, Szymanowski, Chopin.

Ewa Tracz & Szymon Komasa, fot. Radosław Kaźmierczak /Live

Uroczystość wręczenia tegorocznych Fryderyków uświetniły występy doskonałych artystów. Dla zebranej publiczności zagrali gospodarze, czyli Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia pod batutą swojego szefa artystycznego – Lawrence’a Fostera. Kunszt wokalny zaprezentowali Ewa Tracz (sopran) i Szymon Komasa (baryton) nominowany do tegorocznych Fryderyków w kategorii Album Roku Recital Solowy za płytę Polish Love Story.

proMODERN, Fryderyk Festival, fot. Agencja LIVE Sp. z o.o.

Na scenie NOSPR zagościł również sekstet wokalny proMODERN, zdobywca Fryderyka w kategorii Album Roku Muzyka Współczesna. Ucztą muzyczną był niewątpliwie występ Berlin Piano Trio pod przewodnictwem Krzysztofa Polonka – koncertmistrza Filharmoników Berlińskich. W Katowicach wystąpił również wybitny skrzypek – Bartłomiej Nizioł. Wieczór zwieńczył występ Marka Brachy, który wykonał Poloneza A-dur op. 40.

Krzysztof Jakowicz, fot. Radosław Kaźmierczak /Live

Tegoroczny ZŁOTY FRYDERYK w kategorii muzyka poważna trafił do rąk wybitnego polskiego skrzypka – Krzysztofa Jakowicza. Artysta uważany jest za „skrzypcowego prawnuka” Henryka Wieniawskiego oraz naznaczony przez samego Witolda Lutosławskiego, który powierzył mu polskie prawykonanie wszystkich swoich utworów skrzypcowych.

Podczas gali wręczona została również Nagroda ZAIKS-u dla najlepszego kompozytora młodego pokolenia, która powędrowała do Mikołaja Majkusiaka.

Nagrody w kategoriach muzyki rozrywkowej i jazzu wręczone zostaną 14 marca w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.

materiały prasowe Akademii Fonograficznej

Eufonie 2024 - o listopadowym festiwalu i koncertach

Zbliża się 6. edycja Eufonii, która otwiera nowy rozdział w historii festiwalu. Tegoroczna odsłona to wielkie dzieła, muzyka dawna i współczesna, eksperymenty, transformacje i nowoczesne interpretacje. W listopadzie podczas festiwalowych wydarzeń spotkamy się z artystami z 12 krajów. Za nami już dwa koncerty zapowiadające festiwal z udziałem Monodii Polskiej i A. Struga. Zobacz fotorelację z koncertu, który odbył się 11.09, i sprawdź kto zagra i zaśpiewa w tym roku!

Echa i pogłosy: muzyczna podróż po Europie Środkowo-Wschodniej. Szósta edycja festiwalu otwiera nowy rozdział w historii Eufonii. Tegoroczna odsłona to wielkie dzieła, muzyka dawna i współczesna, eksperymenty, transformacje i nowoczesne interpretacje. Po raz pierwszy zawitamy z koncertami poza Warszawę: do Krakowa, Lusławic, Lublina, Katowic i Dębicy. Również po raz pierwszy w programie festiwalu znalazły się sceniczne wersje oper, w tym premiera „Czarnej maski” Krzysztofa Pendereckiego w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Oficjalne otwarcie Eufonii odbędzie się na tej samej scenie z udziałem światowej sławy mezzosopranistki Elīny Garanči. Będzie to jej pierwszy występ w Warszawie. Zaproszenie do udziału w festiwalu przyjęły też inne gwiazdy światowego formatu oraz polskiej sceny muzycznej. W listopadzie zapraszamy na muzyczną wędrówkę po naszym europejskim regionie i po Polsce. Przewodnikami podczas tej wyprawy będą w tym roku artyści z Litwy, Łotwy, Słowacji, Czech, Chorwacji, Ukrainy, Armenii, Anglii, Francji, Niemiec, USA i Szwajcarii.

Cechą charakterystyczną Eufonii pozostaje różnorodność i bogactwo repertuaru. Festiwal, jak zawsze, oferuje bogatą paletę utworów łączących przeszłość z teraźniejszością i udowadnia, że dawne tradycje muzyczne mogą wciąż inspirować współczesnych twórców. Repertuar tegorocznej edycji to także dialog między tradycją a nowoczesnością, przenikanie się muzycznych idei na przestrzeni wieków. Narodowe Centrum Kultury, organizator festiwalu, stara się w ten sposób przyciągnąć do sal koncertowych zarówno miłośników muzyki klasycznej, jak też entuzjastów nowych brzmień, młodszą publiczność, poszukującą alternatywnych dźwięków w muzyce.

Tegoroczny repertuar festiwalu zespół programowy podzielił na trzy przenikające się sekcje:

• Alterfonie (Skalpel, Dobrawa Czocher & Goście, Gurdjieff Ensemble, Kwartludium & Jacaszek, Operomanija, La Tempȇte);
• Wielkie Dzieła (Elīna Garanča, Jubileusz Joanny Wnuk-Nazarowej, Pawła Szymańskiego, utwory Krzysztofa Pendereckiego, Pawła Mykietyna, Karola Szymanowskiego);
• Muzyka Przeszłości (Venceslao re di Polonia Antonio Caldary w wykonaniu {Oh!} Orkiestry i solistów, występy The Sixteen, Marti & Gondko, Solamente Naturali, Bastarda).

Tegoroczne Eufonie zostały wzbogacone o wstęp i epilog. Czerwcowy koncert Eufonie – Preludium, z udziałem Adama Struga i zespołu Monodia Polska, będzie miał zaskakującą, prapremierową kontynuację w listopadzie. To występ duetu Skalpel, który na specjalne zamówienie festiwalowe zaprezentuje oryginalną, autorską interpretację zarejestrowanych w czerwcu utworów wykonywanych przez Struga i Monodię Polską. Preludium można traktować też jako zapowiedź różnorodności programu, w którym nie zabraknie muzyki średniowiecza, renesansu oraz baroku w interpretacji wybitnych artystów, takich jak: Bastarda, The Sixteen, Corina Marti i Michał Gondko oraz zespół Solamente Naturali. 11 września wieczorem zaplanowano drugie wydarzenie poprzedzające festiwal: Eufonie - Prolog: Kochanowski Wika / Strug / Monodia Polska. Festiwalowym epilogiem będzie natomiast wykonanie Siedmiu Bram Jerozolimy Krzysztofa Pendereckiego 13 grudnia br. w Dębicy.

Drugie specjalne zamówienie festiwalowe zrealizowała Dobrawa Czocher, która wykona prapremierowo utwory inspirowane suitami wiolonczelowymi Jana Sebastiana Bacha. Zespół Bastarda przedstawi pieśni ze „Śpiewnika Śląskiego” Valentina Trillera. Niezwykle interesującym punktem programu będzie również koncert zespołu Kwartludium z Michałem Jacaszkiem. Artyści zaprezentują dźwięki inspirowane bogatą tradycją Kolchidy.

Inspiracje, które przenikają tegoroczny program Eufonii, sięgają daleko poza Europę Środkowo-Wschodnią. Podróżujemy muzycznie do źródeł kultury łacińskiej i arabskiej, na Bliski Wschód. Taką wyprawą będzie np. występ Gurdjieff Ensemble, obfitujący w armeńską tradycję i ducha orientu. Z kolei podczas symfonicznego koncertu „Baśnie nocy”, z udziałem Iwony Sobotki, Chóru i Orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Michała Klauzy, usłyszymy pełne orientalizmu i liryzmu Pieśni księżniczki z baśni op. 31 oraz Pieśni o nocy op. 27 Karola Szymanowskiego i ekspresyjny Taniec siedmiu zasłon z opery Salome Richarda Straussa.

Festiwalowi od pierwszej edycji towarzyszą dzieła Krzysztofa Pendereckiego. Tym razem będzie to wykonanie „Siedmiu bram Jerozolimy” w interpretacji Orkiestry i Chóru Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie, Chóru Polskiego Radia oraz znakomitych solistów: Iwony Hossy, Karoliny Sikory, Anny Lubańskiej, Rafała Bartmińskiego, Artura Jandy, Sławomira Hollanda. To dzieło przeniesie nas symbolicznie do Jerozolimy, kolebki trzech religii. Na koncert zapraszamy festiwalową publiczność do Warszawy (24.11), Krakowa (2.11) oraz Dębicy (13.12).

Na festiwalu nie zabraknie również współczesnych nawiązań do dawnych form muzycznych. Paweł Mykietyn zaprezentuje „Pasję wg św. Marka” - swoją interpretację gatunku kojarzonego przede wszystkim z okresem baroku, nadając mu nowoczesną, współczesną formę. W programie festiwalu znalazły się też trzy opery, z których każda ukazuje inne oblicze tego gatunku. Usłyszymy XVIII-wieczną operę „Venceslao, re di Polonia” Antonio Caldary, inspirowaną historią Władysława IV Wazy, „Czarną Maskę” Krzysztofa Pendereckiego, opartą na dziele Gerharta Hauptmana, oraz współczesną, niekonwencjonalną operę „Have a good day!”, opowiadającą o życiu kasjerów supermarketu.

Podczas Eufonii uczcimy też jubileusze wybitnych polskich kompozytorów: Joanny Wnuk-Nazarowej i Pawła Szymańskiego. Jubileusz Wnuk-Nazarowej stanie się pretekstem do głębszego zanurzenia się w twórczość kobiet-kompozytorek, od Grażyny Bacewicz po Hannę Kulenty, której „Mémoire de Mémoire” zostanie wykonane w Polsce po raz pierwszy.

Festiwal Eufonie w sposób komplementarny uzupełnia polski repertuar koncertowy o utwory nieznane lub rzadko wykonywane w Polsce. Europa Środkowo-Wschodnia, do której muzycznych tradycji odwołują się organizatorzy, to niezwykle interesujący i inspirujący muzycznie region. W kulturowym tyglu pełnym inspiracji, różnorodności płynącej z doświadczeń każdego z tych krajów i miejsc, powstaje niepowtarzalna opowieść o nas i naszym regionie. 

Patronat honorowy nad festiwalem jak co roku obejmują ambasadorzy krajów regionu, a sam festiwal wspiera politykę Partnerstwa Wschodniego i jest ważnym narzędziem dyplomacji kulturalnej Polski. Festiwal realizuje również Cele Zrównoważonego Rozwoju Agendy 2030 ONZ.

W tym roku partnerami Eufonii są: Filharmonia Narodowa, Teatr Wielki - Opera Narodowa, Ars Cameralis, Europejskie Centrum Muzyki im. Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach, Festiwal Kody, Nowy Teatr w Warszawie, Państwowe Wydawnictwo Muzyczne, Warszawska Jesień, Filharmonia Krakowska, Instytut Adama Mickiewicza. Wybrane koncerty będą re/transmitowane przez Polskie Radio, które jest członkiem Europejskiej Unii Nadawców (EBU).

informacja prasowa