Tytuł bloga powstał z inspiracji prozą Brunona Schulza, w której wielokrotnie, w różnych kontekstach, pada to tajemniczo brzmiące słowo, znaczące o wiele więcej niż „składniki”, bo mające rangę metafory, symbolu…
Kulturalne Ingrediencje nie jest blogiem monotematycznym, np. książkowym czy filmowym. Łączę w nim wszystkie moje pasje w jedną całość. Znajdują się tu teksty dotyczące literatury, filmu, muzyki i sztuk plastycznych. Ponadto rozmowy z artystami i własne zapiski.To także moje archiwum.
Witold Lutosławski World Days to nowa, szczególna inicjatywa upamiętniająca wielkiego polskiego kompozytora i patrona Narodowego Forum Muzyki – Witolda Lutosławskiego. Pierwsza odsłona projektu odbędzie się już w tym roku, a więc w czasie szczególnym, bowiem właśnie teraz przypada 110. rocznica urodzin kompozytora. Dzieła mistrza z artystami NFM wykonają zwycięzca VIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina Garrick Ohlsson oraz ceniony australijski skrzypek i dyrygent Richard Tognetti.
Tylko muzyka. Witold Lutosławski World Days
27 stycznia (w piątek) o godzinie 19.00 zostanie zaprezentowany koncert, w którego programie znalazły się kompozycje Augusty Holmès - francuskiej kompozytorki, której twórczość niesłusznie pozostawała zapomniana aż do początku XXI wieku. Obracała się w gronie największych kompozytorów dziewiętnastego stulecia – swoje umiejętności doskonaliła pod okiem Césara Francka, pozostawała także w bliskiej relacji z Ferencem Lisztem oraz Camillem Saint-Saënsem. Andromède – poemat symfoniczny jej pióra z 1883 roku – rozpocznie koncert.
Następny utwór w repertuarze to IV Symfoniakoncertująca op. 60 na fortepian i orkiestrę, którą Karol Szymanowski skomponował w ciągu zaledwie kilku miesięcy w 1932 roku. Mimo że dzieło zadedykował swemu przyjacielowi, wielkiemu pianiście Arturowi Rubinsteinowi, prawdopodobnie pisał je z myślą o sobie samym, choć zawodowym pianistą nie był. „Z największą łatwością i ochotą pracuję nad tym Koncertem (jeszcze raz proszę o absolutny sekret, że to koncert – można mówić, że to IV Symfonia) i notabene mam wrażenie, że to będzie sztuczka pierwszej klasy” – pisał w liście do Zofii Kochańskiej i w rzeczy samej nie mylił się – prawykonanie kompozycji okazało się ogromnym sukcesem.
Wieczór zwieńczą dźwięki III SymfoniiWitolda Lutosławskiego, powstałej na zamówienie Chicago Symphony Orchestra w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Jej forma jest wynikiem doświadczeń kompozytora jako słuchacza zafascynowanego ekspansją symfoniki Ludwiga van Beethovena i Johannesa Brahmsa. Jednak modelem idealnym pozostawała dla niego symfonia Josepha Haydna, co odzwierciedla się w jego twórczości. Symfonia cechuje się oryginalnie przemyślaną dwuczęściową formą, w której część pierwsza ma przygotowywać na nadejście drugiej. Dzieło stało się przyczyną przyznania kompozytorowi podziemnej Nagrody Komitetu Kultury Niezależnej „Solidarności" za rok 1983.
Partita. Witold Lutosławski World Days
Richard Tognetti fot. archiwum artysty
28 stycznia (sobota) podczas kolejnego z koncertów w ramach Witold Lutosławski World Days na estradzie wraz z muzykami NFM Orkiestry Leopoldinum wystąpi ceniony australijski skrzypek oraz dyrygent Richard Tognetti, dyrektor artystyczny Australijskiej Orkiestry Kameralnej. Muzycy sięgną po dzieła zarówno z epoki baroku i klasycyzmu, jak i te bliższe współczesności.
Koncert rozpocznie Concerto grosso A-dur op. 6 nr 11 ze zbioru dwunastu concerti grossi powstałych w 1739 roku pióra Georga Friedricha Händla – niemieckiego kompozytora późnego baroku. Kunsztowna w wyrazie kompozycja poprzedzi Partitę Witolda Lutosławskiego, która pierwotnie przeznaczona była na skrzypce i fortepian, a zadedykowana została Pinchasowi Zukermanowi oraz Marcowi Neikrugowi. Niewiele później kompozytor stworzył także wersję orkiestrową, tym razem z myślą o legendarnej skrzypaczce – Anne-Sophie Mutter. Partita składa się z pięciu ogniw, z których wiodącą rolę przyjmują pierwsze (Allegro giusto), trzecie (Largo), a także piąte (Presto). Pozostałe z nich utrzymane są w stylu krótkich interludiów. Lutosławski na przestrzeni partytury sięga do przedklasycznej osiemnastowiecznej tradycji muzyki instrumentalnej.
II Kwartet smyczkowyop. 56Karola Szymanowskiego skomponowany został jesienią 1927 roku z myślą o organizowanym przez Musical Fund Society z Filadelfii konkursie na kompozycję kameralną. Partytury nadesłali wówczas m.in. Igor Strawiński i Maurice Ravel czy Béla Bartók. Choć kwartet Szymanowskiego został finalnie odrzucony, dziś uznawany jest za jedną z najbardziej awangardowych kompozycji w bogatej twórczości artysty.
Sonata A-dur op. 47 Ludwiga van Beethovena zwana „Kreutzerowską” swój przydomek zawdzięcza niezwykle wówczas cenionemu francuskiemu skrzypkowi Rudophowi Kreutzerowi. Uchodzi za jedną z najsłynniejszych, a zarazem najpotężniejszych sonat skrzypcowych w historii. Początkowo kompozytor poświęcił ją popularnemu wirtuozowi skrzypiec działającemu w Anglii – George'owi Augustusowi Polgreenowi Bridgetowerowi. Jednak niedługo po wspólnym prawykonaniu dzieła muzycy się poróżnili. Gdy Beethoven opublikował utwór, zawarł na nim inskrypcję z nazwiskiem Kreutzera, choć, jak na ironię, dzieła z nim nigdy nie wykonał.
Piosenki dla dzieci. Witold Lutosławski World Days
Chór Chłopięcy NFM / fot. Karol Sokołowski
29 stycznia (sobota) o 18.00 wysłuchamy piosenek dla dzieci Witolda Lutosławskiego. Twórczość Witolda Lutosławskiego to nie tylko symfonie czy koncerty instrumentalne, ale i dzieła przeznaczone dla najmłodszych. Piosenki dla dzieci jego pióra powstały w głównej mierze w okresie dziesięciolecia powojennego. Wybrane z nich zabrzmią podczas koncertu w ramach Witold Lutosławski World Days w wykonaniu młodych adeptów wokalistyki – Chóru Dziewczęcego i Chóru Chłopięcego NFM pod dyrekcją Małgorzaty Podzielny oraz Lutosławski Quartet i LutosAir Quintet.
Swą twórczość dla dzieci kompozytor podzielił na dwie odrębne kategorie – dla dzieci słuchających muzyki i dla dzieci śpiewających – te zwykł określać mianem „piosenek dziecinnych”. Do tej grupy przynależą m.in. Wianki i Pożegnanie wakacji napisane odpowiednio do słów pióra Stefanii Szuchowej i Lucyny Krzemienieckiej, a datowane na 1953 rok. „[Lutosławski] dał serię utworów, które weszły w krwiobieg życia muzycznego, wyznaczyły linię obowiązującego poziomu, nadały wysoki ton dziedzinie traktowanej czysto funkcjonalnie. Jest w nich prostota osiągnięta przez koncentrację, nierezygnowanie ze środków, użycie bogatego ich zespołu, ale aluzyjne, liczące na wrażliwość i inteligencję słuchacza. Znika każdy dźwięk, którego mogłoby nie być, faktura staje się krucho-roślinnie cieńka [sic!], za to w dwójnasób ważna: w najcichszym nawet piano brzmieć musi każda nuta, każda jest ważna” – podkreślał niegdyś polski muzykolog i teoretyk Mieczysław Tomaszewski. Trudno nie zgodzić się z jego słowami, bowiem ten obszar twórczości kompozytora do dziś stanowi istotne ogniwo dziecięcej literatury muzycznej.
Cztery melodie śląskie to z kolei wyraz zainteresowania Lutosławskiego polskim folklorem muzycznym. Choć pierwotnie były przeznaczone na czworo skrzypiec, tego wieczoru zabrzmią w opracowaniu na kwartet smyczkowy. Poprzedzą one Preludia taneczne z 1954 roku, będące ostatnim z cyklicznych dzieł Lutosławskiego. Cykl jest rodzajem pięcioczęściowej suity, również wyraźnie inspirowanej polską muzyką ludową. Lutosławski sam określił dzieło jako swe „pożegnanie z folklorem”.
Livre pour orchestre. Witold Lutosławski World Days
Richard Tognetti fot. archiwum artysty
3 lutego (piątek) o 19.00 zostanie zaprezentowany ostatni z koncertów w ramach Witold Lutosławski World Days poprowadzi ceniony australijski skrzypek oraz dyrygent – Richard Tognetti, dyrektor artystyczny Australijskiej Orkiestry Kameralnej. Pod jego batutą muzycy NFM Filharmonii Wrocławskiej wykonają dzieła Witolda Lutosławskiego i Johannesa Brahmsa, ale i współczesnego twórcy – Pēterisa Vasksa.
Livre pourorchestre Lutosławski skomponował w 1968 roku na zamówienie Bertholda Lehmanna – dyrygenta, a zarazem dyrektora muzycznego Orkiestry Miasta Hagen, który poprowadził wraz z jej muzykami prawykonanie utworu 18 listopada 1968 roku podczas festiwalu Hagener Musiktage. Tytuł dzieła – Księga na orkiestrę – nawiązuje do słynnej Livres pour clavesin François Couperina oraz Orgelbüchlein Johanna Sebastiana Bacha. Całość rozgrywa się w ciągu czterech Rozdziałów (fr. Chapitres) rozdzielonych trzema Intermediami. Kompozycja, w której Lutosławski sięgnął po osiągnięcia aleatoryzmu kontrolowanego, została entuzjastycznie przyjęta tak przez publiczność, jak i krytykę. Tadeusz A. Zieliński określił ją mianem arcydzieła, z kolei Stanisław Krukowski uznał ją za jedno z najświetniejszych dzieł współczesnej muzyki. W pierwszej części koncertu zabrzmi także Vox amaris Pēterisa Vasksa – fantazja na skrzypce i orkiestrę. „To utwór opowiadający o największej mocy na świecie – miłości” – podkreśla kompozytor.
Johannes Brahmsskomponował III Symfonię latem 1883 roku podczas pobytu w Wiesbaden. Choć twórca był przeciwnikiem programowości w muzyce, jak na ironię entuzjaści jego symfonii nadawali im charakterystyczne podtytuły. Do III Symfonii przylgnęło miano „Heroicznej”. Rzeczywiście z jej partytury pobrzmiewa pewnego rodzaju bohaterski ton, choć zgoła inny niż w symfonizmie Beethovena. Monumentalna symfonia była dla Brahmsa zarazem przestrzenią intymną, kompozytor wplótł bowiem w materiał dzieła liczne referencje. W jej partyturze Brahms zawarł swą dewizę „Frei aber froh” (pl. wolny, ale szczęśliwy), sięgając po zwroty akordowe mające ją akcentować: F-dur – As-dur – F-dur. Wprowadził również motyw przywodzący na myśl ten z III Symfonii „Reńskiej” Roberta Schumanna – swojego wieloletniego przyjaciela.
Biografia Witolda Lutosławskiego to znakomity przykład, w jaki sposób można popularyzować muzykę i jej twórców: interesująca narracja, humor, trafny dobór cytatów są walorami, które towarzyszą rzetelnemu warsztatowi muzykologa. Dzięki pasjonującej narracji czytelnik nagle znajduje się w zupełnie innym świecie. To doprawdy sztuka pomieścić tyle treści w tak zwięzłych ramach i na dodatek zachować swobodę stylu, nie stroniąc od anegdot i własnych przemyśleń.
Wkrótce po lekturze biografii Karola Szymanowskiego, która wyszła spod znakomitego pióra Danuty Gwizdalanki, miałam przyjemność sięgnąć po raz wtóry do książki tej autorki, tym razem do skromnej rozmiarami, ale nie mniej wspaniałej biografii Witolda Lutosławskiego. Książeczka ukazała się w serii "Małe monografie", poświęconej znanym kompozytorom, która od pewnego czasu ukazuje się w Polskim Wydawnictwie Muzycznym. Już sama forma sprawia, że z przyjemnością sięga się po tę pozycję: przyjazny, nieduży format, zmieści się do torebki i można ją podczytywać wszędzie - w tramwaju, pociągu, autobusie. Dzięki pasjonującej narracji czytelnik nagle znajduje się w zupełnie innym świecie. To doprawdy sztuka pomieścić tyle treści w tak zwięzłych ramach i na dodatek zachować swobodę stylu, nie stroniąc od anegdot i własnych przemyśleń.
Taka refleksja pojawia się już na wstępie, kiedy autorka stwierdza, że w Polsce z edukacją muzyczną i zainteresowaniem muzyką tzw. poważną jest krucho, to jednak istnieje jakaś tajemnicza tendencja do nazywania lotnisk nazwiskami znanych kompozytorów. Widocznie mają oni - - jak stwierdza nieco żartobliwie Gwizdalanka - "skuteczne lobby - i to nie tylko w gremiach decydujących o patronatach węzłów komunikacyjnych". Otóż większości Polaków Witold Lutosławski kojarzy się z nazwą Studia Koncertowego Polskiego Radia. Dla wrocławian natomiast jest przede wszystkim patronem Narodowego Forum Muzyki. Jaki portret kompozytora wyłania się z lektury książki Danuty Gwizdalanki?
Rówieśnik nowoczesności i ... dobry człowiek
Autorka nazywa Lutosławskiego "rówieśnikiem nowoczesności", ponieważ rok jego urodzenia (1903) zbiega się z symbolicznym rokiem narodzin nowoczesnej muzyki (Schönberg, Strawiński, Prokofiew). Symboliczne jest również miejsce narodzin przyszłego kompozytora: warszawski szpital przy ulicy Stanisława Moniuszki, do którego przez całe swoje życie nie był przekonany (wcale się temu nie dziwię). Jeśli dodamy, że obok szpitala mieścił się gmach filharmonii, gdzie prezentowano koncerty symfoniczne - ulubiony gatunek Lutosławskiego - to nic dziwnego, że było mu pisane zostać twórcą muzyki.
Poznajemy dramatyczne losy rodziny Lutosławskich, którzy - podobnie jak Szymanowscy - pochodzili z kresowego ziemiaństwa. Jednakże Witold diametralnie różnił się od twórcy Króla Rogera: powściągliwy, zdystansowany, dla niektórych "zimny", był w gruncie rzeczy człowiekiem niezwykle szlachetnym i dobrym. Takim go wspomina Ryszard Kapuściński ("Dobre serce, ogromna życzliwość"... Ktoś taki, kto wnosił dobry nastrój, sympatyczne odnoszenie się do siebie. Bardzo pozytywna postać"). "Nie było ludzi bardziej gościnnych i serdecznych niż tych dwoje" - ocenia małżonków Lutosławskich poetka Julia Hartwig, zaś dyrygent Simon Rattle, który pod wpływem Lutosławskiego postanowił zostać muzykiem, twierdzi: "Niewielu mógłbym wymienić kompozytorów, którzy byliby bardziej przyjacielscy, bardziej ciepli dla ludzi, a w swoim stylu bycia mniej egocentryczni". Był też człowiekiem bardzo opanowanym, precyzyjnym, pedantem.
Był zatem człowiekiem sprzeczności. Bardzo trafnie oddaje to Jan Ekiert, twierdząc, że "niesamowita naturalność i prostolinijność mieszały się z kolosalną komplikacją". Cenił fundamentalne wartości i nie wstydził się o tym mówić. W wywiadzie udzielonym Irinie Nikolskiej nie krył swego chrześcijańskiego światopoglądu: " Wpływ Kościoła odczuwałem dosyć długo, a i obecnie nie mogę powiedzieć, bym oddalił się od katolickiego światopoglądu. [...] Bazuję na tym fundamencie do dzisiaj, wierząc w to, że najważniejsze w życiu człowieka jest czynienie dobra". I nie są to bynajmniej czcze słowa. Lutosławski wspomagał potrzebujących, zafundował wielu dzieciom kuracje zagraniczne, udzielał pomocy finansowej warszawskiej Klinice Otolaryngologicznej, której sam był pacjentem. Wspomagał także Fundację Jacka Kuronia na rzecz najuboższych.
Artysta i ... pedant
Witold Lutosławski bardzo wcześnie odkrył swoje powołanie: kiedy zaczął improwizować, mając dziewięć lat. Ułożył wówczas Preludium na fortepian. W Warszawie szybko poznano się na jego talencie. Kiedy Witold Maliszewski, dyrektor szkoły muzycznej, kompozytor i postać bardzo znana i szanowana w środowisku muzycznym przedwojennej Warszawy, poznał talent swego 14-letnie ucznia, zaczął uczyć go kompozycji. Ponieważ rodziny nie było stać na opłacanie lekcji, uczył bez wynagrodzenia, pokonując opór ambitnego podopiecznego stwierdzeniem, że to rodzaj "długu", który spłaci w przyszłości wobec młodszych od siebie. I tak się stało.
Śledząc z autorką losy kompozytora, dowiadujemy się, w jaki sposób pracował i jak powstawały kolejne dzieła. "Rozpoczynając komponowanie czegokolwiek, muszę mieć dwie rzeczy - twierdził: zespół tego, co nazwałem kluczowymi ideami czy pomysłami i pojęcie całości utworu". Pracował przy biurku, a niekiedy przy fortepianie. Uważał, że bez kontaktu z żywym dźwiękiem, który stymuluje wyobraźnie, nic by nie powstało. Miał bardzo precyzyjny plan dnia. Pracował przed południem, punktualnie o 11.00 robił przerwę na kawę, którą sam parzył sobie i żonie, uprzednio sprawdziwszy jej ciśnienie. 😀 Po południu odpowiadał na wszystkie listy, bo uważał, że nakazuje to elementarna kultura. W jego pracowni panował absolutny porządek. Ryszard Kapuściński wspomina, że wnętrze to było oszczędnie eleganckie, a zarazem "wszystko wyglądało jak na sali operacyjnej - czyściutkie, odkurzone, aseptyczne". Żaden artystyczny nieład.
Uwielbiany dyrygent
Witold Lutosławski cieszył się opinią wyjątkowego dyrygenta. Także jego własne nagrania skomponowanych utworów uchodzą do dziś za najlepsze. W stosunku do członków orkiestry był zawsze cierpliwy i uprzejmy. A jeśli nawet zdarzyło mu się stracić cierpliwość na jedną minutę, przepraszał za to przez niemal pół godziny. Muzycy go wręcz uwielbiali! Jednak - jak to się zdarzyło Filharmonikom Berlińskim - na początku uważali, że to, co napisał, jest pozbawione sensu 😀. Lutosławski zaś uważał orkiestrę za swój ulubiony instrument, a stało się tak, kiedy miał zaledwie siedem lat! Matka zabrała go wówczas na koncert do filharmonii - na IX Symfonię Beethovena. Później nauczył się władać tym instrumentem jak prawdziwy wirtuoz. Simon Rattle przyznaje, że mając 13 lat usłyszał pierwszą w swoim życiu kompozycję Lutosławskiego - jego II Symfonię i że pochłonęło go brzmienie tego utworu.
Lutosławski stworzył własny niepowtarzalny świat dźwięków. Nikt oprócz Messiaena nie wyczarował z orkiestry tylu barw. Z upływem czasu w jego kompozycja zaczęły dominować liryzm i wyrazista ekspresja. Jako kompozytor przypominał poniekąd reżysera, planującego reakcje swoich odbiorców. Stworzył własny typ formy muzycznej. Twierdził, że sam nie lubi kompozycji, po których wysłuchaniu ma poczucie bliskie "przejedzeniu". Jego kompozycje miały być - by użyć tej kulinarnej metafory - lekkostrawne. Danuta Gwizdalanka omawia chronologicznie kompozycje Lutosławskiego, czyniąc to merytorycznie i z wdziękiem, dzięki czemu są one zrozumiałe i interesujące dla zwykłego zjadacza chleba.
Witold Lutosławski był zaangażowany w polski Sierpień, a zarazem był obywatelem świata. Miał pozycję jednego z najwybitniejszych symfoników europejskich, występował też często w Ameryce. Dyrygował najlepszymi orkiestrami i solistami. Miał niezwykle wrażliwy słuch, co stało się asumptem do anegdot, ale także z jego inicjatywy Rada Muzyczna UNESCO przyjęła w 1969 roku ustawę "potępiającą niedopuszczalne pogwałcenie wolności osobistej i prawa każdego człowieka do ciszy". Dziś, kiedy dźwięki zewsząd nas atakują, wydaje się, że troska kompozytora była prorocza. Hałas powoduje także stępienie wrażliwości na muzykę. A bez niej jakże ubożeje nasze życie...
Biografia Witolda Lutosławskiego to znakomity przykład, w jaki sposób można popularyzować muzykę i jej twórców: interesująca narracja, humor, trafny dobór cytatów są walorami, które towarzyszą rzetelnemu warsztatowi muzykologa. Czyta się jednym tchem.
Książka Danuty Gwizdalanki "Lutosławski" ukazała się w ołowie 2021 roku w Polskim Wydawnictwie Muzycznym.
Witold Lutosławski. Opera omnia to unikatowa seria wydawnicza Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego i CD Accord – od dziś można ją nabyć w postaci pakietu. Komplet siedmiu płyt, które do tej pory ukazały się w ramach serii Witold Lutosławski. Opera omnia, jest dostępny już w cenie 150 zł w kasach NFM, online oraz na stoisku obsługi widowni przed naszymi koncertami.
Opera omnia to projekt prezentujący wszystkie dzieła wybitnego polskiego kompozytora. Wydawnictwa z tej serii są ekskluzywne pod względem wykonawczym, realizatorskim i edytorskim. Druga część cyklu otrzymała Fryderyka 2011, a pierwsza i trzecia w latach 2009 i 2012 były nominowane do tej nagrody.
Na płytach znalazły się m.in. wszystkie symfonie Witolda Lutosławskiego, a także jego Preludia i fuga na 13 instrumentów smyczkowych, Koncert podwójny na obój, harfę i orkiestrę kameralną, Koncert na orkiestrę, Lacrimosa na sopran, chór mieszany i orkiestrę, Wariacje symfoniczne, Tryptyk śląski na sopran i orkiestrę, Koncert na fortepian i orkiestrę, Koncert na wiolonczelę i orkiestrę, Wariacje na temat Paganiniego na dwa fortepiany oraz utwory kameralne i piosenki dla dzieci.
Wydawnictwo płytowe CD Accord współpracowało z wybitnymi zespołami i artystami takimi jak m.in. Orkiestra i Chór Filharmonii Narodowej, Sinfonia Varsovia, zespoły Narodowego Forum Muzyki, NOSPR, Deutsche Kammerphilharmonie Bremen, Chamber Orchestra of Europe, Piotr Anderszewski, Dang Thai Son, Jacek Kaspszyk, Kazimierz Kord, Aleksandra Kurzak, Jerzy Maksymiuk, Krzysztof Penderecki, Olga Pasiecznik, Ewa Pobłocka, Ewa Podleś, Grigory Sokolov, Antoni Wit, Frank Peter Zimmermann, Witold Lutosławski, Jerzy Semkow i Stanisław Skrowaczewski. Nagrania Andrzeja Sasina i Aleksandry Nagórko zostały wydane m.in. przez Polskie Nagrania, CD Accord, Polskie Radio, Deutsche Grammophon, Virgin Classics, Warner Music Poland, Bridge Records, JVC Victor, Pony Canyon, EMI, Sony, Naxos i ECM.
Program 2 Polskiego Radia zaprasza na specjalne audycje i koncerty związane z obchodami 110. rocznicy urodzin Witolda Lutosławskiego. Audycje poświęcone będą twórczości tego wybitnego kompozytora. Zaplanowano m.in. transmisje koncertów z Festiwalu „Łańcuch XX” 2023, w tym koncertu inauguracyjnego z udziałem Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Robertasa Servenikasa.
Witold Lutosławski, Foto: Polona/domena publiczna
25 stycznia mija 110 lat od urodzin Witolda Lutosławskiego – jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX wieku. Z tej okazji Program 2 wyemituje nagrania zachowane w Archiwum Polskiego Radia. Na antenie będzie można usłyszeć m.in. wspomnienia z lat 90. nagrane przez Zofię Owińską, uzupełnione o te odnoszące się do pracy twórczej kompozytora oraz jego utworów.
Lutosławski naukę gry na fortepianie rozpoczął jako sześciolatek, a swoje umiejętności rozwijał u Heleny Hoffman, Józefa Śmidowicza i Artura Taubego. Od 1928 roku przez cztery lata uczęszczał na lekcje teorii i kompozycji do ówcześnie rozchwytywanego Witolda Maliszewskiego. To właśnie pod jego kierunkiem skomponował swój pierwszy utwór „Taniec Chimery” na fortepian.
Lutosławski otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in. dwukrotnie Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1959, 1973), Nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki (1962) a także I Nagrodę na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu. Wiele uczelni wyższych przyznało kompozytorowi tytuł doktora honoris causa - m.in. w Warszawie, Chicago, Lancaster, Cambridge i Durham.
Program 2 Polskiego Radia zaprasza od poniedziałku do piątku w godz. 12.45 – 13.00 na specjalne wydania audycji „Głosy z przeszłości: Witold Lutosławski w 110. rocznicę urodzin”. Cykl obejmuje wypowiedzi wybitnych postaci polskiej kultury związanych z kompozytorem i jego twórczością.
W środę, 25 stycznia, o godz. 19.00 gospodarzem „Filharmonii Dwójki” będzie Róża Światczyńska, która zaprosi na retransmisję koncertu z Festiwalu Witolda Lutosławskiego „Łańcuch XIII”. W programie: Witold Lutosławski Fanfare for University of Louisville na instrumenty dęte i perkusję i Koncert wiolonczelowy; Henri Dutilleux Tout un monde lointain - koncert na wiolonczelę i orkiestrę (utwór dedykowany Mścisławowi Rostropowiczowi); Luigi Dallapiccola Three Questions with Two Answers na orkiestrę; Jan Krenz Capriccio na 24 instrumenty (wyk. Gautier Capucon - wiolonczela, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, dyr. Alexander Liebreich).
W sobotę o godz. 15.00 audycję „Dwie do setki” poświęconą Witoldowi Lutosławskiemu poprowadzą Jakub Kukla i Andrzej Zieliński. Tego samego dnia o godz. 19.00 na transmisję inauguracyjnego koncertu tegorocznego Festiwalu Witolda Lutosławskiego „Łańcuch XX” zaprosi Marcin Majchrowski. W programie m.in. muzyka Karola Szymanowskiego, Alberta Roussela, Albana Berga i Béli Bartóka oraz III SymfoniaWitolda Lutosławskiego w wykonaniu Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Robertasa Servenikasa.
Festiwal „Łańcuch” organizowany jest przez Towarzystwo im. Witolda Lutosławskiego od 2004 roku. Nazwa i forma wydarzenia wywodzi się od noszących taki właśnie tytuł trzech utworów Lutosławskiego, a zbudowanych według wymyślonej przez niego techniki kompozytorskiej, w której kolejne odcinki muzyczne łączą się i zazębiają podobnie jak ogniwa łańcucha.
Współorganizatorem wydarzenia jest Program 2 Polskiego Radia.
18 czerwca do sklepów muzycznych trafił album "Violin on Stage", który został nagrany przez Bomsori Kim i NFM Filharmonię Wrocławską pod batutą maestra Giancarla Guerrero dla prestiżowej wytwórni Deutsche Grammophon.
Violin on Stage prezentuje wybór znakomitych utworów operowych oraz baletowych, zawiera oryginalne kompozycje oraz aranżacje na skrzypce i orkiestrę. Światowej sławy artystka, południowokoreańska skrzypaczka Bomsori Kim wyraża pragnienie komunikowania się z publicznością za pomocą wyrazistego głosu jej instrumentu.
– „Nie jestem głośną osobą – zwykle nie mówię dużo w życiu codziennym” – przyznaje artystka. – „Ale właśnie dlatego uwielbiam grać na skrzypcach, ponieważ mogę mówić i komunikować się poprzez muzykę. Kocham śpiew i balet od wczesnego dzieciństwa i zawsze wzrusza mnie ludzki głos i oglądanie tancerzy. Chciałam przekazać słuchaczom tego szczególnego ducha poezji i dramatu poprzez mój instrument, który potrafi swobodnie śpiewać w tych cudownych utworach”.
Zarejestrowany w październiku 2020 roku koncert artystki oraz NFM Filharmonii Wrocławskiej pod batutą maestra Guerrero można obejrzeć od 18 do 20 czerwca na stronie: dgt.link/violin_on_stage (dostęp płatny).
Dyrektor artystyczny NFM Filharmonii Wrocławskiej, sześciokrotny zdobywca nagrody Grammy, dyrygent, dyrektor muzyczny Nashville Symphony oraz pierwszy dyrygent gościnny Orquestra Gulbenkian w Lizbonie. Ceniony jest za „porywającą sztukę dyrygencką i dbałość o szczegóły” („Seattle Times”) w „ekspresyjnych i przejmujących wykonaniach” („Boston Globe”), które są „jednocześnie pełne energii, pasji i bardzo dopracowane” („BachTrack”).
Giancarlo Guerrero propaguje twórczość wybitnych kompozytorów amerykańskich, m.in. poprzez zamawianie, wykonywanie i nagrywanie nowych dzieł. Ma w swoim dorobku jedenaście światowych prawykonań i piętnaście nagrań muzyki amerykańskiej; wśród nich znalazły się utwory Michaela Daugherty’ego, Terry’ego Rileya i Jonathana Leshnoffa.
Latem 2020 roku, mimo że koncerty na żywo zostały w dużej mierze odwołane z powodu pandemii koronawirusa, wytwórnia Naxos wydała – pod batutą dyrygenta i z udziałem Nashville Symphony – trzy nowe albumy. Według recenzenta „Gramophone” pierwszy z nich, z utworami Aarona Jaya Kernisa, artyści nagrali „z mocą i pasją”; kolejne dwa – z muzyką Christophera Rouse’a oraz z Opera Without Words Tobiasa Pickera – według „The New Yorker” prezentują „ekspresyjne wykonania”. W magazynie internetowym „Texture” napisano: „Jest rzeczą oczywistą, że wszyscy trzej [kompozytorzy] są w najlepszych rękach, gdy ich utwory są wykonywane przez Guerrero i Nashville Symphony”.
W sezonie 2019/20 artysta wystąpił w Elbphilharmonie w Hamburgu z NFM Filharmonią Wrocławską, by następnie wyruszyć z nią na tournée do Ameryki Północnej; towarzyszyli im także pianiści Piotr Anderszewski i David Fray oraz skrzypkowie – Janusz Wawrowski i Bomsori Kim. Wspólnie odwiedzili 13 miast, w tym Chicago, Indianapolis, Nashville, jak też miasta na Florydzie i w Kalifornii. Podczas tej trasy koncertowej, pierwszej wizyty NFM Filharmonii Wrocławskiej w Ameryce Północnej od 2012 roku, w programie znalazły się – „zagrane z blaskiem i zaangażowaniem” („The Classical Review”) – utwory polskich kompozytorów: Witolda Lutosławskiego i Karola Szymanowskiego.
W sezonie 2019/20 Giancarlo Guerrero ponownie poprowadził Boston Symphony Orchestra i Bilbao Symphony Orchestra. Wiosną 2020 miał w planach koncerty z Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, Bamberger Symphoniker, Frankfurter Opern- und Museumsorchester oraz New Zealand Symphony Orchestra. Podczas gdy występy w Ameryce Północnej i Południowej jesienią 2020 roku – m.in. z Nashville Symphony (cały sezon), San Francisco Symphony (debiut), Boston Symphony Orchestra i Orquestra Sinfônica do Estado de São Paulo – zostały odwołane, dyrygent wziął udział w transmitowanym koncercie z Houston Symphony w sierpniu 2020 roku.
Jesienią 2020 i wiosną 2021 roku Giancarlo Guerrero powróci do Europy, by wykonać utwory Beethovena z Orquestra Gulbenkian i poprowadzić NFM Filharmonię Wrocławską w ośmiu różnych programach, w tym podczas sesji nagraniowej z udziałem skrzypaczki Bomsori Kim.
Dyrygent występuje ze znakomitymi zespołami na całym świecie, w tym z orkiestrami symfonicznymi Baltimore, Cincinnati, Chicago, Cleveland, Dallas, Detroit, Indianapolis, Los Angeles, Milwaukee, Montrealu, Filadelfii, Seattle, Toronto, Vancouver i z National Symphony Orchestra w Ameryce Północnej, a także z hr-Sinfonieorchester Frankfurt, Brussels Philharmonic, Deutsche Radio Philharmonie, Orchestre Philharmonique de Radio France, Netherlands Philharmonic Orchestra, Residentie Orkest (Haga), NDR Radiophilharmonie (Hanower), Orquesta Sinfónica de Galicia, London Philharmonic Orchestra, Queensland Symphony Orchestra i Sydney Symphony Orchestra.
Artysta zajmował wcześniej stanowiska głównego dyrygenta gościnnego The Cleveland Orchestra’s Miami Residency, dyrektora muzycznego Eugene Symphony oraz dyrygenta (Associate Conductor) Minnesota Orchestra.
Urodzony w Nikaragui Giancarlo Guerrero wyemigrował w dzieciństwie do Kostaryki, gdzie dołączył do lokalnej orkiestry młodzieżowej. Studiował grę na perkusji i dyrygenturę na Baylor University w Teksasie i uzyskał stopień magistra dyrygentury na Northwestern University. Początki kariery artysty były związane z orkiestrami młodzieżowymi, dlatego jest on szczególnie zaangażowany w prowadzenie orkiestr studenckich i współpracował w tym zakresie z Curtis School of Music, Colburn School w Los Angeles, National Youth Orchestra (NYO2) i Yale Philharmonia, a także z Nashville Symphony w ramach programu Accelerando oraz Akademią Orkiestrową NFM; zespoły te zapewniają intensywną edukację muzyczną obiecującym młodym studentom.
Zespół współpracuje z gronem uznanych solistów, takich jak m.in. Piotr Anderszewski, Yulianna Avdeeva, Radek Baborák, Seong-Jin Cho, Boris Giltburg, Kevin Kenner, Mariusz Kwiecień, Elisabeth Leonskaja, Jan Lisiecki, Marcin Masecki, Midori, Alexei Ogrintchouk, Garrick Ohlsson, Julian Rachlin, Sondra Radvanovsky, Nikolaj Szeps-Znaider, István Várdai i Janusz Wawrowski.
Dzięki współpracy z festiwalami NFM, takimi jak Jazztopad i Musica Electronica Nova, zespół występuje z czołowymi przedstawicielami sceny awangardowej i jazzowej; dotychczas byli to m.in. John Zorn, Brad Mehldau, Charles Lloyd, Terence Blanchard, Wadada Leo Smith oraz Wynton Marsalis & Jazz at Lincoln Center Orchestra.
NFM Filharmonia Wrocławska zdobyła szczególne uznanie w repertuarze symfonicznym XX i XXI wieku, regularnie wykonuje również kompozycje stworzone na zamówienie NFM. Znajdują się wśród nich dzieła m.in. Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil, Elżbiety Sikory i Pawła Mykietyna.
NFM Filharmonia Wrocławska często gości w najważniejszych salach koncertowych na całym świecie. W 2012 roku odbyła tournée po Stanach Zjednoczonych. Muzycy zagrali czternaście koncertów pod batutą Jacka Kaspszyka, m.in. w West Palm Beach, Miami, Vero Beach, Gainesville, Greenville, Naperville, Cedar Falls, Northridge czy Tucson. W styczniu i lutym 2020 roku zespół powrócił do USA, występując m.in. w Chicago, Nashville, Greenville i Stanford. Poprowadził go obecny dyrektor artystyczny Giancarlo Guerrero, a partie solowe podczas koncertów wykonali: Piotr Anderszewski, David Fray, Bomsori Kim i Janusz Wawrowski. Orkiestra zagrała także w wielu miejscach ważnych dla europejskiej kultury muzycznej, takich jak Concertgebouw w Amsterdamie, Kölner Philharmonie, Tonhalle w Zurychu, Berwaldhallen w Sztokholmie, Elbphilharmonie w Hamburgu, Brucknerhaus w Linzu, Frauenkirche w Dreźnie, Flagey w Brukseli, Symphony Center w Chicago, Filharmonia Narodowa w Warszawie i nowa siedziba NOSPR w Katowicach. W ostatnich latach NFM Filharmonia Wrocławska wystąpiła również w innych miastach Austrii i Niemiec oraz w Belgii, Chorwacji, Estonii, na Litwie, w Serbii i Szwecji.
W sezonie, oprócz regularnych koncertów, orkiestra realizuje wiele różnorodnych przedsięwzięć artystycznych, w tym koncerty edukacyjne, plenerowe oraz sesje nagraniowe. W działaniach edukacyjnych koncentruje się nie tylko na koncertach dla dzieci i młodzieży, lecz także współpracuje z Akademią Muzyczną we Wrocławiu oraz Akademią Orkiestrową i Akademią Chóralną (projektami prowadzonymi przez NFM).
Nagrania NFM Filharmonii Wrocławskiej zdobywają prestiżowe nagrody przemysłu fonograficznego. Płyta Hector Berlioz – Grande Messe des Morts 1837, która powstała pod dyrekcją Paula McCreesha, została nagrodzona przez „BBC Music Magazine” w 2012 roku w kategorii „Technical Excellence”.
W swoich nagraniach oraz podczas koncertów wyjazdowych orkiestra regularnie sięga po twórczość takich twórców, jak Witold Lutosławski, Krzysztof Penderecki czy Arvo Pärt. Zespół realizuje projekt fonograficzny Witold Lutosławski.Opera omnia (CD Accord). W 2011 roku płyta Witold Lutosławski. Opera omnia 02: Symfonie nr 2 i 4, nagrana pod dyrekcją Jacka Kaspszyka, otrzymała Fryderyka w kategorii „Album roku – muzyka symfoniczna i koncertująca”. Rok później inne nagranie z tej serii, Witold Lutosławski. Opera omnia 03: Preludia i fuga na 13 instrumentówsmyczkowych, Koncert podwójny na obój, harfę i orkiestrę kameralną, było nominowane do tej nagrody w tej samej kategorii. Zarejestrowana pod batutą Benjamina Shwartza i z udziałem Łukasza Długosza płyta Paweł Mykietyn została wyróżniona nominacją do Fryderyka 2018 w kategorii „Album roku – muzyka współczesna”. Z kolei album Arvo Pärt: The Symphonies, nagrany pod dyrekcją Tõnu Kaljuste, nominowano do tej nagrody w kategorii „Najlepszy album polski za granicą” w roku 2019. Wydawnictwo to otrzymało także prestiżową International Classical Music Award w kategorii „Contemporary”. W styczniu 2021 r. ukazał się pierwszy album NFM Filharmonii Wrocławskiej pod dyrekcją Giancarla Guerrero zawierający I Symfonię i Uwerturę akademicką Brahmsa.
W związku z kończącym się w sezonie artystycznym 2026/2027 kontraktem Dyrektora Artystycznego Wrocławskiej Orkiestry Barokowej Narodowe Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego ogłasza konkurs na to stanowisko. Oto regulamin konkursu:
NFM, widok z zewnątrz, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek
Nowy Dyrektor/Dyrektorka artystyczny/a NFM Wrocławskiej Orkiestry Barokowej działającej w ramach Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego (NFM) rozpocznie współpracę z zespołem od sezonu 2027/2028. Jego zadaniem będzie utrwalanie wizerunku artystycznego NFM Wrocławskiej Orkiestry Barokowej oraz rozwijanie ścieżki rozwoju, a także sprawne programowanie i prezentowanie wysokiej jakości repertuaru koncertów zaplanowanych pod dyrekcją zarówno swoją, jak i artystów gościnnych. Ponadto zadaniem nowego Dyrektora/Dyrektorki będzie przedstawienie, a następnie konsekwentne realizowanie jasno określonej wizji artystycznej, dzięki której NFM Wrocławska Orkiestra Barokowa będzie nadal zajmowała znaczące miejsce wśród zespołów tej klasy zarówno w Polsce, jak i za granicą. Dyrektor/Dyrektorka będzie ściśle współpracować z Menedżerem zespołu w zakresie artystycznym, organizacyjnym i finansowym.
The new Artistic Director of the NFM Wrocław Baroque Orchestra, a resident ensmeble of the Witold Lutosławski National Forum of Music (NFM), will begin working with the orchestra in the 2027/2028 season. Their role will be to consolidate the artistic image of the NFM Wrocław Baroque Orchestra and work on its development path, as well as efficiently program and present a high-quality repertoire of concerts planned under their own direction and that of guest artists. Furthermore, the new Director will be responsible for presenting and consistently implementing a clearly defined artistic vision that will ensure the NFM Wrocław Baroque Orchestra continues to hold a prominent place among ensembles of its caliber both in Poland and internationally. The Director will work closely with the ensemble’s Manager on artistic, organisational, and financial matters.
Wymagania niezbędne:
udokumentowana współpraca z zawodowymi zespołami – w tym zespołami historycznymi – w charakterze instrumentalisty i (lub) dyrygenta,
znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie w stopniu co najmniej bardzo dobrym,
dyspozycyjność,
bardzo dobre umiejętności organizacyjne.
Essential Requirements:
• documented collaboration with professional ensembles – including historical ensembles, as instrumentalist and / or conductor,
• spoken and written English at least a very good level
• availability
• very good organisational skills.
Zakres obowiązków:
przygotowanie strategii rozwoju NFM Wrocławskiej Orkiestry Barokowej,
programowanie w porozumieniu z Dyrekcją NFM oraz Menedżerem zespołu w zakresie:
– własnych koncertów (minimum czterech w sezonie),
prowadzenie prób przygotowujących NFM Wrocławską Orkiestrę Barokową do wykonywania dzieł prezentowanych w NFM i poza instytucją,
przeprowadzanie przesłuchań osób kandydujących do pracy w NFM Wrocławskiej Orkiestrze Barokowej oraz doradzanie Dyrekcji NFM w zakresie angażowania nowych muzyków,
uzgadnianie harmonogramu bieżącej pracy orkiestry w porozumieniu z Menedżerem zespołu,
współpraca z Menedżerem zespołu w przygotowaniu obsad do poszczególnych programów,
dobór solistów do poszczególnych partii wokalnych oraz instrumentalnych,
współpraca z Menedżerem zespołu w sprawach finansowo-organizacyjnych dotyczących NFM Wrocławskiej Orkiestry Barokowej,
dbanie o wysoką jakość wszystkich prezentacji NFM Wrocławskiej Orkiestry Barokowej,
dbanie o wizerunek NFM Wrocławskiej Orkiestry Barokowej.
Responsibilities:
• preparing a development strategy for the NFM Wrocław Baroque Orchestra,
• programming in consultation with the NFM management regarding:
– own concerts (minimum four per season),
– collaboration with other ensembles and artists,
– recording plans for the NFM Wrocław Baroque Orchestra,
• conducting rehearsals to prepare the NFM Wrocław Baroque Orchestra for performing works presented at the NFM and elsewhere,
• conducting auditions for candidates for the NFM Wrocław Baroque Orchestra and advising the NFM management on engaging new musicians,
• coordinating the orchestra’s current work schedule in consultation with the ensemble Manager,
• collaborating with the Manager on preparing line-ups for individual programmes,
• selecting soloists for individual vocal and instrumental parts,
• collaborating with the ensemble Manager on financial and organisational matters concerning the NFM Wrocław Baroque Orchestra,
• ensuring the high quality of all presentations of the NFM Wrocław Baroque Orchestra,
• caring for the image of the NFM Wrocław Baroque Orchestra.
Zainteresowanych artystów prosimy o przesłanie do 28 lutego 2026 r. następujących dokumentów (office@nfm.wroclaw.pl):
CV wraz ze szczegółowym wykazem projektów zrealizowanych w ostatnich trzech latach z zespołami zawodowymi w charakterze instrumentalisty i/lub dyrygenta [daty, miejsca, program, wykonawcy, rola w projekcie], w tym nagrań CD i DVD [tytuł, rok wydania, wytwórnia, skan okładki],
listu intencyjnego skierowanego do Dyrekcji NFM, propozycji trzech programów koncertowych (60–70 minut każdy) – program oprócz utworów instrumentalnych może przewidywać udział solistów,
oświadczenie RODO.
Artists interested in the recruitment are asked to submit the following documents by February 28, 2026 (office@nfm.wroclaw.pl):
• A CV with a detailed list of projects completed in the last three years with professional ensembles as an instrumentalist and/or conductor [dates, locations, programmes, performers, role in the project], including CD and DVD recordings [title, year of release, record company, cover scan],
• A letter of intent addressed to the NFM management, a proposal for three concert programmes (60–70 minutes each) – the programmes may include soloists in addition to instrumental works,
• A GDPR declaration.
Wybrane osoby kandydujące zostaną zaproszone w sezonie 2026/2027 do poprowadzenia prób (pełen cykl przygotowawczy) i koncertu z NFM Wrocławską Orkiestrą Barokową. Każda z nich zaprezentuje jeden z programów, które nadesłała w aplikacji konkursowej (program ten wskaże Dyrekcja NFM). Po zakończeniu etapu projektowego wybrana osoba kandydująca zostanie poproszona o przedstawienie do akceptacji Dyrekcji NFM szkicu koncepcji rozwoju zespołu, obejmującego wizję artystyczną, cele strategiczne oraz plan ich realizacji. Dokument ten będzie stanowił podstawę do podpisania kontraktu z Narodowym Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego. Nowy Dyrektor Artystyczny będzie pracował z zespołem na okres zamknięty, którego długość zostanie uzgodniona z wybraną osobą kandydującą.
Selected candidates will be invited to lead rehearsals (a full preparatory cycle) and a concert with the NFM Wrocław Baroque Orchestra during the 2026/2027 season. Each will present one of the programmes submitted in the competition application (this programme will be selected by the NFM management). Following the completion of the project phase, the selected candidate will be asked to submit a draft concept for the ensemble’s development, including an artistic vision, strategic goals, and a plan for their implementation, for NFM management’s approval. This document will form the basis for signing a contract with the Witold Lutosławski National Forum of Music. The new Artistic Director will work with the ensemble for a closed term, the duration of which will be agreed upon with the selected candidate.
Do wniosku prosimy dołączyć następujące oświadczenie: „Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w dokumentach rekrutacyjnych na potrzeby niniejszej rekrutacji, z wyjątkiem danych regulowanych przez Kodeks pracy. Ponadto wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w dokumentach rekrutacyjnych na potrzeby ewentualnych przyszłych rekrutacji, jednak nie dłużej niż przez rok od zakończenia niniejszej rekrutacji”.
Please include the following statement with your application: "I consent to the processing of my personal data provided in the recruitment documents for the purposes of this recruitment, with the exception of data regulated by the Labour Code. I also consent to the processing of my personal data provided in the recruitment documents for the purposes of potential future recruitment, but no longer than one year after the end of this recruitment."
Informujemy, że skontaktujemy się wyłącznie z wybranymi osobami kandydującymi. NFM zastrzega sobie prawo do odwołania lub przedłużenia procedury naboru w każdym terminie, a także do niewyłonienia żadnej z osób kandydujących.
Please be advised that only selected candidates will be contacted. NFM reserves the right to cancel or extend the recruitment process at any time, or not to select any candidate.
Zgodnie z art. 13 RODO informujemy, że:
administratorem danych osobowych jest Narodowe Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego, pl. Wolności 1, Wrocław;
w sprawach przetwarzania danych osobowych należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, drogą elektroniczną pod adresem e-mail: iod@nfm.wroclaw.pl;
celem zbierania danych jest zapewnienie sprawnego przebiegu rekrutacji;
każdej osobie kandydującej do pracy przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych, prawo do ich sprostowania, prawo żądania od administratora usunięcia lub ograniczenia przetwarzania tych danych, a także prawo sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych, prawo żądania zaprzestania przez administratora przetwarzania i przenoszenia danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
przekazanie danych osobowych jest dobrowolne, lecz niezbędne do zapewnienia prawidłowego realizowania czynności w ramach rekrutacji (w przypadku nieprzekazania danych nie będzie możliwe wzięcie udziału w rekrutacji);
dane osobowe nie będą udostępniane podmiotom trzecim;
dane osobowe nie będą podlegały profilowaniu;
NFM nie ma zamiaru przekazywać danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej;
dane osobowe będą przechowywane przez okres rekrutacji oraz przez rok od jej zakończenia (po tym terminie wszelkie dane zostaną zniszczone).
In accordance with Article 13 of the GDPR, we hereby inform you that:
• the controller of your personal data is the Witold Lutosławski National Forum of Music, Plac Wolności 1, Wrocław;
• regarding personal data processing, please contact the Data Protection Officer electronically at iod@nfm.wroclaw.pl;
• the purpose of collecting your data is to ensure the smooth running of the recruitment process;
• each applicant has the right to access their data, the right to amend it, the right to request the controller to delete or restrict the processing of their data, the right to object to the processing of their personal data, the right to request the controller to cease processing and data transfer, and the right to lodge a complaint with the supervisory authority, i.e., the President of the Personal Data Protection Office;
• the provision of personal data is voluntary, but necessary to ensure the proper running of recruitment activities (if you do not provide your data, you will not be able to participate in the recruitment process);
• personal data will not be shared with third parties;
• personal data will not be subject to profiling;
• NFM has no intention of transferring personal data to a third country or international organisation;
• Personal data will be stored for the recruitment period and for one year after its completion (after this period, all data will be destroyed).
Procedura zgłoszeń wewnętrznych w NFM we Wrocławiu dostępna jest online.
The NFM internal whistleblowing procedure is available online.
Narodowe Forum Muzyki zaprasza na 15. edycję Jazztopad Festival. Wśród gości tegorocznego święta jazzu - Chick Corea!
One thing that sticks in my mind is that jazz means freedom and openness (…). It’s not exclusive, but inclusive, which is the whole spirit of jazz.
Herbie Hancock Ciągle mam w głowie tę jedną myśl, że jazz oznacza wolność i otwartość (…). Nie jest ekskluzywny, lecz dostępny dla wszystkich, i to jest właśnie cały duch jazzu.
Trudno nazwać Jazztopad festiwalem stricte jazzowym, bo nie da się sprowadzić jazzu tylko do jednego gatunku. Jazz to współczesny język komunikacji, który w moim przekonaniu zawiera w sobie wszelkie „rodzaje” muzyki i jest mieszanką kultur z całego świata. Taki też będzie tegoroczny Jazztopad, który podzieliłem tym razem na dwie części.
Chick Corea Plays "Spain" (Tutorial with Overhead Camera and Transcription)
Pierwszy weekend to zderzenie legendy z tym, co w dzisiejszej scenie jazzowej najświeższe i, zarówno według mnie, jak i wielu krytyków, najciekawsze. Z jednej strony rzadka okazja do wysłuchania recitalu Chicka Corei, z drugiej – możliwość poznania dwóch formacji, które w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy zrobiły niewiarygodną karierę na świecie: Sons of Kemet pod wodzą Shabaki Hutchingsa
i zespołu kierowanego przez Jaimie Branch, której ostatnia płyta uplasowała się na szczycie niemalże wszystkich podsumowań 2017 roku. Festiwalowe koncerty tych grup będą ich jedynymi występami
w Polsce w tym roku.
Chick Corea,, fot. Lynnegold Smith
Druga część festiwalu to przede wszystkim projekty przygotowane specjalnie dla Jazztopadu
i odkrycia muzyczne, które prezentujemy już od kilku edycji.
Avishai Cohen Trio, fot. prasowa
Czekają nas premiery utworów takich artystów, jak Brad Mehldau, Avishai Cohen (trębacz) i Amir ElSaffar, a także prawykonanie kompozycji zespołu Australian Art Orchestra. Po raz pierwszy
w duecie zagrają genialni bębniarze: legendarny Hamid Drake i mistrz australijsko-koreańskiej improwizacji Simon Barker. Zajrzymy też do muzycznego tygla w Vancouver oraz na coraz ciekawszą scenę włoską i francuską.
Hamid Drake, fot. prasowa
Na finał: Esperanza Spalding, która pojawi się we Wrocławiu po raz pierwszy i wystąpi z programem przygotowanym specjalnie dla Jazztopadu.
Oczywiście nie zabraknie też koncertów w mieszkaniach, spotkań z artystami, projektów dla dzieci
i warsztatów.
Do zobaczenia na Jazztopad Festival!
Piotr Turkiewicz
Dyrektor artystyczny Jazztopad Festival
15. Jazztopad Festival - program:
16.11.2018, piątek, godz. 19:00 / Friday, 7 pm
NFM, Sala Główna / Main Hall
Chick Corea: Solo Piano
Chick Corea – fortepian / piano
17.11.2018, sobota, godz. 19:00 / Saturday, 7 pm
NFM, Sala Czerwona / Red Hall
Sons of Kemet
Shabaka Hutchings – saksofon / saxophone
Theon Cross – tuba
Thomas Skinner – perkusja / drums
Edward Hick – perkusja oraz instrumenty perkusyjne / drums and percussion
18.11.2018, niedziela, godz. 16:00 / Sunday, 4 pm
NFM, foyer -1
Melting Pot Made in Wrocław
Gilles Vandecaveye-Pinoy – fortepian / piano
Matylda Gerber – saksofon tenorowy / tenor saxophone
LILJA – gitara / guitar
Max Andrzejewski – perkusja / drums
Tegoroczna edycja Melting Pot jest organizowana we współpracy z: Berliner Festspiele / Jazzfest Berlin, Nasjonal jazzscene w Oslo, Handelsbeurs w Gandawie. / This year’s edition of Melting Pot is organised in collaboration with Berliner Festspiele / Jazzfest Berlin, Nasjonal jazzscene in Oslo, and Handelsbeurs in Ghent.
18.11.2018, niedziela, godz. 19:00 / Sunday, 7 pm
NFM, Sala Czerwona / Red Hall
Jaimie Branch – Fly or Die
Jaimie Branch – trąbka / trumpet
Lester St. Louis – wiolonczela / cello
Jason Ajemian – kontrabas / double bass
Chad Taylor – perkusja / drums
20.11.2018, wtorek, godz. 19:00 / Tuesday, 7 pm
NFM, Sala Czerwona / Red Hall
TD Vancouver International Jazz Festival Presents: Sick Boss
Cole Schmidt – gitara / guitar
James Meger – kontrabas / double bass
Dan Gaucher – perkusja / drums
Peggy Lee – wiolonczela / cello
JP Carter – trąbka / trumpet
Jeremy Page – klarnet / clarinet
Tyson Naylor – fortepian, syntezator, akordeon / synthesizer, organ, piano, accordion
21.11.2018, środa, godz. 19:00 / Wednesday, 7 pm
NFM, Sala Czerwona / Red Hall
Jamie Baum Septet+
Jamie Baum – flety / flutes
Amir ElSaffar – trąbka, wokal / trumpet, vocal
Sam Sadigursky – saksofon altowy, klarnet basowy / alto saxophone, bass clarinet
Chris Komer – waltornia / French horn
Brad Shepik – gitara / guitar
Luis Perdomo – fortepian / piano
Zack Lober – kontrabas / double bass
Jeff Hirshfield – instrumenty perkusyjne / percussion
Koncert jest realizowany przy wsparciu Mid Atlantic Arts Foundation, USArtists International we współpracy z National Endowment for the Arts, Andrew W. Mellon Foundation oraz Howard Gilman Foundation. / This engagement is supported by Mid Atlantic Arts Foundation through USArtists
International in partnership with the National Endowment for the Arts, the Andrew W. Mellon Foundation and the Howard Gilman Foundation.
***
Australian Art Orchestra – premiera / premiere
Kompozycja The Plains powstała dzięki wsparciu Australia Council for the Arts, Creative Victoria oraz Ian Potter Foundation. / The Plains is supported by the Australia Council for the Arts, Creative Victoria and the Ian Potter Foundation.
22.11.2018, czwartek, godz. 19:00 / Thursday, 7 pm
NFM, Sala Czerwona / Red Hall
Simon Barker & Hamid Drake Duo – premiera / premiere
23.11.2018, piątek, godz. 19:00 / Friday, 7 pm
NFM, Sala Główna / Main Hall
Brad Mehldau Piano Concerto – premiera / premiere | NFM Filharmonia Wrocławska / NFM Wrocław Philharmonic
Brad Mehldau – fortepian / piano
Clark Rundell – dyrygent / conductor
NFM Filharmonia Wrocławska / NFM Wrocław Philharmonic
Zamówienie Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu (Jazztopad Festival) oraz Orchestre Philharmonique du Luxembourg, L’Auditori, Orchestre national d’Île-de-France, Britten Sinfonia i Los Angeles Philharmonic Association. / This work was commissioned by
the Witold Lutosławski National Forum of Music in Wrocław, Poland (Jazztopad Festival), Orchestre Philharmonique du Luxembourg, L’Auditori, Orchestre national d’Île-de-France, Britten Sinfonia, and the Los Angeles Philharmonic Association.
23.11.2018, piątek, godz. 21:00 / Friday, 9 pm
Klubokawiarnia Mleczarnia / Mleczarnia Club & Cafe
Novembre
Koncert jest częścią 15. Jazz Migration, trasy koncertowej organizowanej przez AJC – sieć współpracy francuskich impresariów jazzowych. Rokrocznie AJC wybiera młodych muzyków, aby ich wypromować i pomóc im rozwijać karierę. / This concert is part of the 15th Jazz Migration tour led by AJC, the network of French jazz promoters, who select every year young musicians in order to promote them and help them to develop their careers.
www.jazzmigration.com
24.11.2018, sobota, godz. 19:00 / Saturday, 7 pm
NFM, Sala Czerwona / Red Hall
Roots Magic
Alberto Popolla – klarnety / clarinets
Errico De Fabritiis – saksofony / saxophones
Gianfranco Tedeschi – kontrabas / double bass
Fabrizio Spera – perkusja / drums
***
Amir ElSaffar, Ksawery Wójciński, Wacław Zimpel, Lutosławski Quartet – premiera / premiere
Amir ElSaffar – kompozycja, trąbka, śpiew / composition, trumpet, voice
Ksawery Wójciński – kontrabas / double bass
Wacław Zimpel – klarnet / clarinet
Lutosławski Quartet:
Bartosz Woroch – I skrzypce / 1st violin
Marcin Markowicz – II skrzypce / 2nd violin
Artur Rozmysłowicz – altówka / viola
Maciej Młodawski – wiolonczela / cello
25.11. 2018, niedziela, godz. 19:00 / Sunday, 7 pm
NFM, Sala Główna / Main Hall
Esperanza Spalding
WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE / ACCOMPANYING EVENTS
Spotkania / Meetings
16.11.2018, piątek, godz. 18:00 / Friday, 6 pm
NFM, Sala Główna / Main Hall
Spotkanie z Chickiem Coreą / Pre-concert talk with Chick Corea
17.11.2018, sobota, godz. 18:00 / Saturday, 6 pm
NFM, foyer -1
Spotkanie z Shabaką Hutchingsem / Pre-concert talk with Shabaka Hutchings
21.11.2018, środa, godz. 18:00 / Wednesday, 6 pm
NFM, foyer -1
Spotkanie z Jamie Baum i Peterem Knightem / Pre-concert talk with Jamie Baum i Peter Knight
22.11.2018, czwartek, godz. 18:00 / Thursday, 6 pm
NFM, foyer -1
Spotkanie z Simonem Barkerem, Hamidem Drakiem i Avishaiem Cohenem / Pre-concert talk with Simon Barker, Hamid Drake and Avishai Cohen
24.11.2018, sobota, godz. 18:00 / Saturday, 6 pm
NFM, foyer -1
Spotkanie z Amirem ElSaffarem / Pre-concert talk with Amir ElSaffar
Koncerty w mieszkaniach / House concerts
24–25.11.2018, sobota i niedziela / Saturday and Sunday
Jazz Morning Kids! Poranki z muzyką na żywo / Film matinees with live music
3.11, 10.11, 17.11, 24.11.2018, soboty, godz. 10:00 / Saturdays 10 am
Kino Nowe Horyzonty
Współorganizator / Co-organizer: Kino Nowe Horyzonty
Jam Sessions
16–18.11.2018 oraz / and 20–25.11.2018
Klubokawiarnia Mleczarnia / Mleczarnia Club & Cafe
Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie. / The Presenter reserves the right to change the programme.
Narodowe Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego / The Witold Lutosławski National Forum of Music
pl. Wolności 1, 50-071 Wrocław
tel. / phone: +48 71 715 97 77
office@nfm.wroclaw.pl
Kasa biletowa NFM / Box Office (wejście od / entrance from pl. Wolności)
Godziny otwarcia / working hours:
pon.–pt.: 11:00–18:00 (lub do godziny wieczornego koncertu; przerwa: 15:00–15:30) / Mon–Fri: 11 am–6 pm (or until the hour of the evening concert; break between 3 pm and 3:30 pm)
sob.: 15:00–20:30 (lub do godziny wieczornego koncertu) / Sat: 3 pm–8:30 pm (or until the hour of the evening concert)
niedz.: na dwie godziny przed rozpoczęciem koncertu / Sun: two hours before the concert
7 marca 2025 Narodowe Forum Muzyki zaprasza na koncert, którego gwiazdą będzie wybitna koreańska skrzypaczka Bomsori Kim, a towarzyszyć jej będzie NFM Filharmonia Wrocławska. Koncert jest częścią wydarzeń związanych z jubileuszem 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Z tej okazji odbędą się także spotkania: z prof. Agatą Zubel (dla uczniów szkół średnich), z dyrektorem PWM dr. Danielem Cichym. Ponadto wykład o Witoldzie Lutosławskim wygłosi autorka jego monografii: Danuta Gwizdalanka. Zaśpiewa też Chór Melomana, a na placu Wolności odbędą się prezentacje gdańskiego carillonu w wykonaniu Moniki Kaźmierczak.
Jubileusz otworzy wykonanie Na zewnątrz czasu Agaty Zubel przeznaczone na solistkę hologramową i orkiestrę, prawykonane w Donaueschingen w 2022 roku. Jako motto utworu twórczyni wybrała następujący ustęp z "W poszukiwaniu straconego czasu" Marcela Prousta: „Człowiek wyobraża sobie przyszłość jako refleks teraźniejszości rzutowanej w pustą przestrzeń, gdy ona jest wynikiem – często bardzo bliskim – przyczyn, przeważnie dla nas nieuchwytnych”. Fragmenty prozy tego autora, będące refleksją na temat czasu i jego znaczenia dla ludzkiej egzystencji, stanowią komentarze do siedmiu części dzieła. Wysłuchamy także I Koncertu skrzypcowegoKarola Szymanowskiego. W pracy nad odchodzącą od romantycznych konwencji kompozycją pomagał autorowi skrzypek Paweł Kochański. Oniryczne, a zarazem pełne emocji dzieło powstało jesienią 1916 roku, jednak na prawykonanie musiało czekać aż osiem lat. Za jedno ze źródeł inspiracji posłużył Szymanowskiemu wiersz Tadeusza Micińskiego "Noc majowa".
Druga część koncertu poświęcona będzie muzyce polskiej powstałej w pierwszej dekadzie po zakończeniu II wojny światowej. W folkloryzującej Rapsodii z 1949 roku autorstwa Grażyny Bacewicz – jak pisze biografka artystki Małgorzata Gąsiorowska – „elementy romantyczno-ekspresyjne przeplatają się ze skocznością”. Jako ostatni tego wieczoru zabrzmi Koncert na orkiestrę – pełen rozmachu, wirtuozowski utwór patrona NFM, Witolda Lutosławskiego. Dzieło napisane zostało na zamówienie Witolda Rowickiego, dyrektora Filharmonii Warszawskiej, który poprowadził jego prawykonanie w 1954 roku. Twórca wykorzystał w tym dziele melodie mazowieckich pieśni zebranych w XIX wieku przez Oskara Kolberga. Tak powstała trzyczęściowa, pełna blasku kompozycja interpretowana jako podsumowanie wczesnego okresu działalności, w którym artysta często opierał się na materiale ludowym.
Program:
A. Zubel Na zewnątrz czasu na solistkę hologramową i orkiestrę
K. Szymanowski I Koncert skrzypcowy op. 35
***
G. Bacewicz Rapsodia na skrzypce i orkiestrę
W. Lutosławski Koncert na orkiestrę
Wykonawcy:
Duncan Ward – dyrygent
Bomsori Kim – skrzypce
NFM Filharmonia Wrocławska
Czas trwania:
120 minut
Muzyczne prezentacje gdańskiego carillonu
Program:
K. Knittel Gdańska nostalgia
Z. Krauze Hejnał
H. Kulenty Cristal en cristal
K. Meyer Memento
P. Mykietyn STOP
A. Nowak Trzy wezwania
D. Przybylski Wizje
M. Ptaszyńska Dzwony św. Katarzyny
E. Sikora Running North
J. Wnuk-Nazarowa Ciacona
Godziny prezentacji:
16.30–17.00 – Krzysztof Knittel (10'), Paweł Mykietyn (8')
18.30–19.00 – Hanna Kulenty (11'), Krzysztof Meyer (7')
ok. 21.00 (po koncercie) – Aleksander Nowak (11'), Zygmunt Krauze (5')
Wykonawcy:
Monika Kaźmierczak – carillon
Lokalizacja: Wrocław, plac Wolności
Zacznij od Bacha
07.03 pt. 17:00
NFM, Sala Czerwona
Chór Melomana to projekt skierowany do wszystkich, którzy chcieliby oderwać się od codziennych trosk i pośpiewać w sali o wspaniałej akustyce. Dzieci, młodzież i dorośli mogą rozwinąć swoje wokalne umiejętności pod okiem profesjonalnych chórmistrzów, doskonalić słuch muzyczny, a podczas tego spotkania odkryć piękno utworów Zbigniewa Wodeckiego. Będzie to możliwe dzięki sporządzonemu przez Krzysztofa Herdzina wspaniałemu opracowaniu piosenek tego artysty na fortepian, głos i gitarę. Zbiór ukazał się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, otwierając serię „Klasycy polskiej piosenki”.
Wykonawcy:
Aleksandra Szymańska / Dominik Jarocki – przygotowanie i prowadzenie
Uczestnicy Chóru Melomana
Portrety wielkich kompozytorów – Witold Lutosławski
Wykład z serii Portrety wielkich kompozytorów poświęcony będzie patronowi NFM, Witoldowi Lutosławskiemu. Historię życia i twórczości tego wybitnego kompozytora przybliży dr Danuta Gwizdalanka, autorka licznych artykułów i publikacji o muzyce. Jej książka "Lutosławski" ukazała się w ramach popularyzatorskiej serii Małe Monografie o znanych i lubianych kompozytorach polskich i zagranicznych różnych epok, wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nie tylko fakty o kompozytorze, ale również portret osobowości artysty i człowieka przybliży muzykolożka, która miała okazję osobiście poznać Witolda Lutosławskiego.
Na wykład zapraszamy nie tylko uczestników Akademii Melomana NFM, inicjatywy zrzeszającej wszystkich, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę muzyczną i stać się bardziej świadomymi uczestnikami życia kulturalnego, ale też wszystkie osoby zainteresowane wysłuchaniem prelekcji o Witoldzie Lutosławskim.
Rozmawiam z Jakubem Polaczykiem – kompozytorem polskim mieszkającym w Nowym Jorku – o jego "Postbachowskich kawkach", upowszechnianiu polskiej muzyki i kultury, komponowaniu perypatetycznym oraz o ... wpływie "Imagine" Johna Lennona na jego życie.
Jakub Polaczyk, fot. z archiwum artysty
Barbara Lekarczyk-Cisek: Połączyła nas „Kawa z Bachem”, czyli moja zapowiedź koncertu w Narodowym Forum Muzyki i Pańska audycja „Postbachowskie kawki” w Polskim Radio Chicago/NY. Zacznijmy więc naszą rozmowę od Bacha, jak zalecał Zbigniew Wodecki. Cóż to za audycja, dla jakiego słuchacza i od kiedy ją Pan prowadzi?
Jakub Polaczyk: Ta audycja powstała w czasach pandemii, kiedy wiele osób słuchało koncertów online, radia, You Tube. A ponieważ często prowadziłem w Nowym Jorku koncerty, zapraszałem artystów, dawałem też wykłady z historii muzyki w konserwatorium, to poproszono mnie o zrobienie audycji w Polskim Radio Chicago w Nowym Jorku. Poszukując odpowiedniej formy, doszedłem do wniosku, że skoro audycje mają być emitowane po południu, w czasie kiedy ludzie piją kawę, to nawiążę do jednej z moich ulubionych kantat J. S. Bacha – „Kantaty o kawie”. Pierwsza audycja opowiadała o tym utworze, ale kolejne poświęcone były różnym tematom, m. in. Konkursom Chopinowskim, Konkursowi Wieniawskiego, informowałem także o wydarzeniach muzycznych w Polsce i Stanach Zjednoczonych. Tytuł „Postbachowskie kawki” jednak pozostał, audycje rozpoczyna lub kończy „Kantata o kawie”. Prezentuję w tej audycji różne rodzaje muzyki: od baroku, poprzez klasycyzm, romantyzm, na muzyce współczesnej kończąc. Czasami są to rozmowy z muzykami, zwłaszcza polskimi, mieszkającymi w Stanach. Gościłem m. in. Mikołaja Góreckiego – syna kompozytora Henryka Mikołaja, mieszkającego obecnie w Teksasie. Pragnę w ten sposób zainteresować ludzi muzyką. Program się podoba, ma już stałe grono słuchaczy i prowadzę go już kilka lat.
Dzięki takim ludziom jak Pan, w Nowym Jorku rozwija się polska kultura! Wiadomo mi, że jest Pan także dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Chopin i Przyjaciele, który w tym roku odbędzie się już po raz XXVI.
Założycielem festiwalu, który jest organizowany jest od 1999 roku przez New York Dance & Arts Innovations, jest polski choreograf Marian Żak, który współpracował m. in. z Wojciechem Kilarem przy realizacji baletowej wersji poematu wokalno-symfonicznego „Exodus”. Mieliśmy podobne spojrzenie na ideę tego festiwalu. Chodziło nam o to, aby muzyka nie była prezentowana tylko Polakom, lecz by w festiwalu uczestniczyli także muzycy innych narodowości – w ten sposób rodzi się kulturowy dialog. Od pięciu lat jestem dyrektorem artystycznym tego festiwalu. W ubiegłym roku świętowaliśmy jubileusz XXV-lecia i obok muzyki elektronicznej prezentowaliśmy także muzykę Azji. Odbył się ponadto konkurs pod hasłem „Galaktyki" poświęcony pamięci Mikołaja Kopernika, a wcześniej uczciliśmy rocznicę wspomnianego Wojciecha Kilara. Konkursy poświęconej wybitnym postaciom polskiej kultury odbywały się w Polskim Konsulacie w Nowym Jorku, gdzie mieści się wspaniała sala koncertowa.
Zazwyczaj kompozytorzy z całego świata nadsyłają swoje utwory, które są podczas festiwalu wykonywane. Oczywiście, istotne są polskie akcenty, występuje też wielu polskich artystów. Staramy się, stosownie do naszych możliwości, upowszechniać polską kulturę w Stanach Zjednoczonych, bo ciągle jest zbyt mało znana. W tym tyglu kulturowym nie jest to jednak łatwe. Oprócz muzyki prezentujemy też podczas trwania festiwalu wystawy i poezję. W Roku Norwida wykonaliśmy ze Stanem Borysem „Fortepian Chopina”, ale uczciliśmy też amerykańskiego artystę Johna Cage’a i francuskiego kompozytora Oliviera Messiaena.
Jakub Polaczyk (pierwszy z lewej) podczas Międzynarodowego Festiwalu Chopin i Przyjaciele, fot. z archiwum artysty
Z wykształcenia i zamiłowania jest Pan kompozytorem. Podobno w wyborze profesji pomógł Panu … John Lennon?
Będąc chłopcem, usłyszałem w telewizji jego „Imagine”. Kiedy człowiek jest dzieckiem, nie zdaje sobie sprawy, jak twórcza jest wyobraźnia, a ten piękny utwór Johna Lennona wiele o tym opowiadał. Zafascynował mnie i dzięki temu zacząłem się interesować muzyką. Później odkrywałem także, że Lennon zajmował się również sztuką – był częstym bywalcem galerii, gdyż Yoko Ono należała do środowiska amerykańskich konceptualistów, w której znalazł się m.in. Andy Warhol. Ważna, także w muzyce, jest otwartość na sztukę i umiejętność poruszania pewnych strun w człowieku. Takim artystą – pierwszym, którego poznałem – był Lennon.
A jakim Pan jest kompozytorem? W jaki sposób Pan pracuje? Witold Lutosławski miał swoje rytuały i uważał, że bez kontaktu z dźwiękiem, który stymuluje wyobraźnię, nic by nie powstało. Pan z kolei jest podobno kompozytorem – perypatetykiem – jak to możliwe?
Lutosławski był człowiekiem bardzo uporządkowanym i do tworzenia potrzebował ciszy. Ja niekoniecznie. W moim przypadku muzyka jest mocno związana z życiem. Wykonuję różne czynności, a jednocześnie przebiega we mnie proces twórczy. Na tym etapie działa wyobraźnia, która potrzebuje różnych impulsów, zastanawiam się nad formą, dźwiękiem, kolorem… Komponując chodzę, bo muzyka jest dla mnie ruchem. Jestem w stanie tworzyć w różnych warunkach – potrafię się wyłączyć i „słyszę” muzykę. Sam zapis kompozycji jest już sprawą finalną. Oczywiście, zdarza mi się też komponować przy fortepianie, co daje możliwość improwizacji, która też jest ruchem. Muzyka może być na papierze, w głowie i w palcach. Komponując, „widzę” muzykę przestrzennie.
Lutosławski, skoro już jesteśmy przy tym porównaniu, odkrył swoje powołanie mając dziewięć lat. Skomponował wówczas Preludium na fortepian. A jak to było z Panem?
Kiedy byłem młody, nie wiedziałem o istnieniu muzyki współczesnej i nie znałem systemu notacji. Będąc dzieckiem, lubiłem grać i miałem, by tak rzec, muzyczną wyobraźnię, ale wtedy nie myślałem o tym, aby to zapisywać. Pierwszy utwór skomponowałem mając osiemnaście lat. Wziąłem udział w konkursie kompozytorskim w Nowym Sączu. I tak to się zaczęło. Zrozumiałem wtedy, że komponowanie pozwala mi najlepiej wyrażać siebie. Przy tym nie komponuję regularnie. Czasami poświęcam komponowaniu 6-7 godzin, a niekiedy mam długie przerwy w zapisywaniu nut. Tworzę jednak bez przerwy – żyję muzyką.
Miałam przed laty wywiad z prof. Konradem Jarodzkim, który – zapytany o źródła inspiracji – powiedział nieco żartobliwie: „Maluję, więc jestem”, dając w ten sposób do zrozumienia, że malarstwo nadaje jego życiu sens. Malowanie było dla niego, podobnie jak dla Pana, próbą opowiedzenia czegoś o sobie i o świecie, którą trzeba codziennie podejmować, bo jest to praca – nad sobą, nad formą… Czy takie podejście do sztuki (muzyki) jest Panu bliskie?
Tak, mógłbym sparafrazować Konrada Jarodzkiego i powiedzieć: „Komponuję, więc jestem”. Podobnie jak on, poprzez muzykę, jej zgłębianie, rozwijam się. Kompozycja rodzi wiele pytań, na które człowiek szuka odpowiedzi. Co więcej, wydaje mi się, że każdy dzień jest kompozycją – wszystko jest kompozycją, jeśli potraktować to pojęcie szerzej, nie tylko w odniesieniu do muzyki.
Tak, ale nie każdy potrafi ładnie komponować swoje życie (śmiech). A Pan skomponował swoje nietypowo. Dość wcześnie zanurzył się Pan w wielkim tyglu kulturowym, zamieniając Nowy Sącz, gdzie się wychował, na Nowy Jork. Nawet jeśli po drodze były studia w Krakowie, to jednak imponujący skok. Jak to wpłynęło na Pana sposób myślenia o świecie i na twórczość?
Sama muzyka kształci mnie i zmienia, a także otwiera na inne kultury. Już w moim utworze dyplomowym – symfonii – wykorzystałem wpływy różnych kultur. Myślę, że Stany Zjednoczone były dla mnie naturalnym wyborem, choć w głębi serca nadal czuję się Polakiem. Niedaleko stąd jest dom Antonína Dvořáka, który będąc tutaj kolekcjonował muzykę rdzennych Amerykanów, co miało również przełożenie na jego kompozycje. Także i nasi kompozytorzy inspirowali się innymi kulturami, np. Karol Szymanowski, który sięgał po muzykę perską. Podobnie jest ze mną: zachowuję swoją słowiańskość, ale interesuje mnie też muzyka Indian. Rdzenni Amerykanie mają swoje festiwale, muzea, dzięki czemu mogę ich kulturę poznawać bliżej. Nie mam do niej podejścia naukowego, chodzi raczej o inspirację tym rzadkim zjawiskiem, nieobecnym w kulturze europejskiej. Moje kompozycje powstałe pod jej wpływem są rodzajem dialogu z tą sztuką.
Czy bywa Pan w Polsce, jak często i czy te Pańskie powroty przekładają się na Pańskie życie i twórczość – czy również są inspirujące?
W związku z tym pytaniem nasunęła mi się pewna refleksja. Otóż powstaje obecnie praca o mojej muzyce na University of Kentucky. Dotyczy moich polskich utworów, inspirowanych polskim krajobrazem, poezją, muzyką… Kiedy przyjeżdżam do Polski, to zawsze jestem pytany o swoje amerykańskie kompozycje. A tymczasem moja twórczość jest rozpięta na tych dwóch biegunach. Dzięki temu nic nie jest takie jednorodne, wszystko może się wydarzyć, na wszystko możemy być otwarci.
Do Polski przyjeżdżam przynajmniej raz w roku, a poza tym uważnie śledzę, co się w Polsce dzieje, często słucham Programu 2 Polskiego Radia, dzięki czemu orientuje się, co się dzieje w sztuce, muzyce, kulturze. Czuję się polskim kompozytorem, bo polska kultura mnie ukształtowała i to w Polsce zdobyłem wykształcenie. Tęsknię za Polską, ale Stany bardzo lubię – dają mi większą wolność. Miałem takie pragnienie, aby zwiedzić wraz z żoną, która urodziła się w Chinach, całą Polskę może także Chiny. Udało mi się je dotychczas tylko częściowo spełnić.
Dziękuję za rozmowę i życzę, aby Pańska historia nadal się równie pięknie rozwijała.
Jakub Polaczyk (ur.1983 Kraków) polsko-amerykański kompozytor, pianista i pedagog. Stypendysta “Młodej Polski” Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2013), Stypendium Twórczego Miasta Krakowa (2010). Absolwent Krakowskiej Akademii Muzycznej im. K . Pendereckiego (kompozycja), Uniwersytetu Jagiellońskiego (Muzykologia) i Carnegie Mellon University w Stanach Zjednoczonych. Studiował u: Marcela Chyrzyńskiego, Marka Chołoniewskiego, Krzysztofa Pendereckiego, Reza Vali i Jan van Landeghema.
Kompozytor mieszka obecnie w Nowym Jorku i jest propagatorem muzyki współczesnej. Jako dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Chopin i Przyjaciele prowadzi konkurs kompozytorski “New Vision”. 24. Międzynarodowy Festiwal Chopin i Przyjaciele organizowany przez NYDAI, którego jest dyrektorem artystycznym, otrzymał Grand Prix Statuetkę Muzyczne Orly za wybitne osiągnięcie w dziedzinie wydarzenia międzynarodowego w 2022 roku.
Jakub Polaczyk upowszechnia także kulturę muzyczną, prezentując na antenie Polskiego Radia Chicago/Nowy Jork muzykę współczesną i klasyczną w autorskim programie “Postbachowskie Kawki”.
Jest także wykładowcą w New York Conservatory of Music, gdzie prowadzi zajęcia z kompozycji, teorii muzyki i gry na fortepianie.
Od 2022 roku jest tez dyrektorem Centrum Społecznościowego Jana Pawła 2 na East Village na Manhattanie.
Kompozytor na na swoim koncie wiele czołowych nagród i wyróżnień, m.in. Best Instrumental Album Magazynu Clouzine (2024), główne nagrody w dziedzinie kompozycji na Międzynarodowym Konkursie Antonia Vivaldiego (2024), Konkursie Saint Saënsa (2023), Konkursie im. H. Berlioza (2023), Amadeus w Wiedniu - III nagroda (2023), Złoty Dyplom na Muzycznych Orłach w Filharmonii A. Rubinsteina w Łodzi (2023), Srebrny Medal na Global Music Awards (2023). Ponadto zwyciężył w: Composers Guild of New Jersey (2022), American Prize in Composition (2020), Konkursie Kompozytorskim SIMC na Klawesyn w Mediolanie (2019), Iron Composer First Prize w Cleveland, Ohio (2013), na konkursie im. T Bairda ZKP (2013), na Orion Orchestral Composition Competition w Londynie (2010). Utwory jego były wykonywanie na całym świecie i miały premiery w Carnegie Hall, Lincoln Center, Kaufman Center.
W 2023 roku kompozytor otrzymał z rąk Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego brązowy medal “Gloria Artis”.
.jpg)
.jpg)
