"Garbus" Sławomira Mrożka z Joanną Trzepiecińską w radiowej Dwójce

Od maja br. radiowa Dwójka i Teatr Polski w Warszawie prezentują najważniejsze polskie dramaty powstałe po 1918 roku – a to wszystko z okazji 100-lecia Niepodległości. Kolejnym przedstawieniem z cyklu „Polski w Dwójce. Czytamy dramaty stulecia” będzie „Garbus” Sławomira Mrożka. Premiera w niedzielę 16 września o godz. 12.00 na scenie Teatru Polskiego, a emisja na antenie Programu 2 Polskiego Radia oraz na stronie dwojka.polskieradio.pl o godz. 16.00. A już w środę 12 września specjalne wydanie audycji „O wszystkim z kulturą” poświęcone premierze.

Nową realizacją „Garbusa” wraca po latach do tej sztuki – już jako reżyser – Jerzy Schejbal, który w 1981 roku w słynnym przedstawieniu w Teatrze Polskim we Wrocławiu zagrał rolę Barona.

Garbus bardzo dobrze się komponuje z rzeczywistością. Świat się w jakimś sensie rozpada, co jest kwintesencją tego dramatu. Ale jest to też bardzo dowcipna historia. Nie ma nic lepszego jak ironia i dystans do rzeczywistości. Jest tu i śmieszno, i straszno. Mrożek jest mistrzem w tego typu konstrukcjach  – mówi o dramacie Jerzy Schejbal.

Sztuka Mrożka z 1975 roku bardzo rzadko gości na deskach polskich teatrów, będąc jednak jedną z najlepszych sztuk tego dramatopisarza. To historia pobytu dwóch par na letnisku. Jednego z mężczyzn, Onka (Adam Cywka), niepokoi to, że właściciel pensjonatu jest garbusem. Strach Onka przed „innym” wykorzystuje Baron, prowokując do coraz to mniej racjonalnych zachowań.

W spektaklu zaprezentuje się znakomita obsada: Joanna Trzepiecińska (Baronowa), Adam Cywka (Baron), Maria Dębska (Onka), Krystian Modzelewski (Onek), Adam Biedrzycki (Garbus), Paweł Krucz (Student), Szymon Kuśmider (Nieznajomy) oraz Jerzy Schejbal (Narrator) – również reżyser spektaklu. Reżyserem dźwięku jest Andrzej Brzoska, a za muzykę odpowiada Miłosz Pękala.

Premiera spektaklu w Teatrze Polskim z udziałem publiczności o godz. 12.00, a emisja na antenie Programu 2 oraz wideo na stronie dwojka.polskieradio.pl i Facebooku Dwójki w niedzielę 16 września o godz. 16.00.

Dramatowi Sławomira Mrożka, jego recepcji, a także realizacjom scenicznym poświęcona będzie również audycja „O wszystkim z kulturą” w środę, 12 września, o godz. 17.30. Gośćmi Małgorzaty Szymankiewicz będą: prof. Barbara Osterloff – teatrolożka, historyk dramatu, a także Jerzy Schejbal – aktor i reżyser spektaklu.


Więcej o cyklu „Polski w Dwójce. Czytamy dramaty stulecia” na stronie: dwojka.polskieradio.pl.

informacja prasowa

10. Międzynarodowy Festiwal Opowiadania: między filmem a literaturą /program/

Podczas 10. Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania zobaczymy filmy Sławomira Mrożka, adaptacje Zofii Nałkowskiej, Fiodora Dostojewskiego, usłyszymy prezentacje prozy Doroty Masłowskiej, Andrzeja Stasiuka, Krzysztofa Vargi.

Tegoroczny, dziesiąty już, Międzynarodowy Festiwal Opowiadania rozpocznie się 1. i potrwa do 5. października 2014 roku. Miejscem spotkań będzie tym razem Kino Nowe Horyzonty. Spotkania z autorami będą się odbywały w Kawiarni Hiszpańskiej. Na początek zaś nastąpi otwarcie wystawy Tomasza Brody w Galerii Szewskiej Pasja.

Unikalne filmy Sławomira Mrożka

Już pierwszego dnia festiwalu zostaną zaprezentowane mało znane filmy, których reżyserem jest autor ”Tanga”.  Zobaczymy ”Amora” i ”Powrót”- filmy niedostępne w Polsce od kilkudziesięciu lat.

W dziedzinie reżyserii filmowej Mrożek jest dyletantem – czytamy zapowiedź organizatorów. Na planie pomaga mu doświadczony operator Jerzy Lipman, który wyemigrował z Polski w związku z antysemicką nagonką po Marcu’68. Kilkanaście lat później, a więc już po śmierci Lipmana (1983), Mrożek będzie przedstawiał siebie jako jedynego twórcę obrazu: „Powierzenie takiego zadania zupełnemu nowicjuszowi, osobie bez żadnego doświadczenia i teoretycznego przygotowania, świadczy wymownie o odwadze pana Müller-Freinfelsa [w nazwisku producenta błąd Mrożka - przyp. M.N.], jak również o pokładanym we mnie zaufaniu. Przyjęcie zaproszenia – o mojej brawurze. Obaj zaryzykowaliśmy, ale się opłaciło. Półtoragodzinny film miał oceny bliskie rekordom. (…) Poszło nam tak dobrze, że powtórzyliśmy przygodę”.

Drugim filmem będzie ”Powrót”, którego akcja rozgrywa się ok. 1913 roku na terenie Austro-Węgier.

Dobrze wspominam pracę przy tym filmie – mówi Sobociński.  Znaliśmy się z Mrożkiem jeszcze z Krakowa. To były początki jazzu, grało się po mieszkaniach, milicja nas spisywała. Mrożek też czasem przychodził, postrzegany był jako inteligent. Pamiętał mnie z tamtych lat, stąd propozycja. Wydawało mi się, że dobrze się rozumiemy, mamy podobne poczucie humoru. Podczas zdjęć robiliśmy sobie polskie wieczory. Później się okazało, że rozstaliśmy się po filmie na amen. Przyjeżdżał do Polski, ale jakoś się nie widywaliśmy.

Cytowane fragmenty pochodzą z książki Małgorzaty Niemczyńskiej: "Mrożek. Striptiz neurotyka”, opublikowanej przez Wydawnictwo Agora w ubiegłym roku.

Po emisji filmów odbędzie się dyskusja z udziałem dr. Milana Lesiaka z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Nałkowska, Fassbinder i inni

Oprócz filmów Sławomira Mrożka będzie okazja obejrzeć adaptacje filmowe prozy Zofii Nałkowskiej: ”Granicę” w reż. Józefa Lejtesa z 1938 r. oraz nagrodzoną Złotymi Lwami ekranizację tej powieści w reż. Jana Rybkowskiego z 1977 r.  Ponadto – ”Przy torze kolejowym”, adaptację opowiadania Nałkowskiej z cyklu ”Medaliony”, w reżyserii Andrzeja Brzozowskiego, z Haliną Mikołajską w roli Żydówki.

Na festiwalu zostaną także zaprezentowane adaptacje filmowe twórców zagranicznych. Zobaczymy ”Rozpacz” (”Despair”, 1978) na podst. prozy Toma Stopparda, ”Sobowtóra”(2013) Richarda Ayoade na podst. powieści Fiodora Dostojewskiego, ”Pustynię Tatarów”(1976) w reż. Valerio Zurliniego – adaptację prozy Dino Buzzatiego. Przewidziano także pokaz filmowy dla dzieci. Będą to ”Wiedźmy”(1990) w reż. Nicolasa Roega, na podstawie powieści Roalda Dahla, które korespondują z najnowszą prozą Masłowskiej. Po seansach będzie można uczestniczyć w dyskusjach prowadzonych przez pisarzy i dziennikarzy.

Prezentacje,  spotkania autorskie, panele dyskusyjne

Istotą Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania są przede wszystkim prezentacje i spotkania autorskie. Toteż codziennie pisarze będą w Kinie Nowe Horyzonty czytali fragmenty swoich utworów.

2 października będzie można posłuchać Grażyny Plebanek, Andrzeja Sosnowskiego, Piotra Pazińskiego, Philipa Ó Ceallaigh, Christine Glinski-Kaufmann, Mikkela Bugge, Kristín Eiríksdóttir.  3 października spotkamy Han Kang, Ibana Zaldua, Marka Bieńczyka, Janusza Rudnickiego, Wiolettę Grzegorzewską, Krzysztofa Vargę, Halldóra Armanda Ásgeirssona, Stefana Sprengera. 4 października zaprezentują się: Andrzej Stasiuk, Ziemowit Szczerek, Inga Iwasiów, Eustachy Rylski, Laila Stien, Þórarinn Eldjárn, a 5 – Dorota  Masłowska odczyta ”Jak zostałam wiedźmą”.

Dla tych, którzy pragnęliby porozmawiać z twórcami przewidziano spotkania w Kawiarni Hiszpańskiej (Szajnochy 5). Na początek, 1 października, odbędzie się spotkanie z twórcami i redaktorami antologii ”Nowe marzy”, następnie, 5 października – z Wiolettą Grzegorzewską, polską pisarką mieszkającą w Wielkiej Brytanii.

W panelu  ”Opowiadania Julio Cortazara” udział wezmą Marta Jordan, Krzysztof Varga, a poprowadzi go Szymon Kloska. Natomiast w panelu ”Transgresje” - Agnieszka Drotkiewicz, Katarzyna Roj, Anka Herbut, Adriana Prodeus, zaś całość prowadzi Agnieszka Wolny - Hamkało.

Festiwal zakończy koncert Marcina Olesia: ”Nowe opowieści hiszpańskie”.

Informacje o pisarzach i warunkach uczestnictwa w festiwalu można znaleźć na stronie organizatorów: http://opowiadanie.org/

Artykuł ukazał się na portalu Kulturaonline we wrześniu 2014 roku.