"Fangor. Wielowymiarowy" - wystawa w stulecie urodzin w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

Od 18 listopada 2022 r. do 5 lutego 2023 r. w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski otwarta będzie wystawa prac Wojciecha Fangora: "Fangor. Wielowymiarowy". Kameralna ekspozycja, zorganizowana w setną rocznicę urodzin malarza, ukazuje wielowymiarowość twórczości tego niezwykłego artysty.

Wystawę otwiera namalowany przez Wojciecha Fangora w 1944 roku portret profesora Szczęsnego Kowarskiego, u którego artysta pobierał prywatne lekcje malarstwa w czasie wojny. To wtedy uzyskał solidne podstawy w zakresie tradycyjnego warsztatu malarskiego oraz malarstwa ściennego. Umiejętności te sprawiły, że łatwo odnalazł się w preferującym akademizm socrealizmie, który jest reprezentowany na wystawie przez płótno Styczeń 1945 z 1949 roku. Odchodzenie od form tradycyjnych i zarazem od socrealizmu w latach pięćdziesiątych dostrzegalne jest w plakatowych projektach Wojciecha Fangora; pokazywane na wystawie należą dziś do kanonu polskiej szkoły plakatu. 

Niezwykle ważny, wręcz przełomowy etap jego twórczości obejmuje współpracę z Zakładami Artystyczno-Badawczymi na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, kierowanymi przez Jerzego Sołtana od 1954 roku. Zaowocowała ona między innymi projektami SKS Warszawianka oraz Pawilonu Polskiego na Expo ’58 w Brukseli, które Wojciech Fangor stworzył wspólnie z Jerzym Sołtanem, Zbigniewem Ihnatowiczem i Lechem Tomaszewskim. Wybrane projekty tych realizacji prezentujemy na wystawie.

Współpraca z architektami i inżynierami prowadziła Fangora do najbardziej znanego, abstrakcyjnego etapu jego twórczości. Dynamiczne, barwne płótna, budowane poprzez koliste, a później także faliste formy prezentowane były między innymi na słynnej wystawie The Responsive Eye w 1965 roku w nowojorskiej MoMA oraz na indywidualnej wystawie w Muzeum Solomona R. Guggenheima w Nowym Jorku w 1970 roku. Okres ten reprezentuje pozostające w kolekcji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski płótno MA3A z 1971 roku.

Wystawę uzupełniają fotografie innego wybitnego emigracyjnego artysty, Czesława Czaplińskiego, ukazujące Fangora nie tylko jako malarza, ale także miłośnika astronomii, oraz zachowane w archiwum Mediateki Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski nieprezentowane nigdzie wcześniej zapisy wideo z procesu tworzenia wystawy site specific, która odbyła się tu w 2003 roku.

• Kurator
• Daniel Echaust

informacja prasowa 

Obraz Wojciecha Fangora "Einstein" na wystawie stałej kolekcji sztuki polskiej II poł. XX i XX wieku w Pawilonie Czterech Kopuł

Dzieło Wojciecha Fangora, jednego z najwybitniejszych polskich artystów współczesnych, wzbogaciło wystawę kolekcji polskiej sztuki II poł. XX i XXI w. w Pawilonie Czterech Kopuł. Obraz zatytułowany "Einstein" przekazali w depozyt wrocławskiemu muzeum prywatni kolekcjonerzy.

Wojciech Fangor, "Einstein", fot. materiały prasowe MN we Wrocławiu

Obraz namalowany został w 1948 r., po raz pierwszy prezentowany był na wystawie zorganizowanej przez Mariana Bogusza, ówczesnego kierownika Galerii Młodych Artystów i Naukowców, w Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie. Pokaz ten był zarazem pierwszą wystawą twórczości artysty. Obejmował 23 prace, w tym 21 obrazów olejnych i 2 rzeźby gipsowe – wszystkie z lat 1948-1949. Wyboru prac dokonał sam twórca. Były to głównie pejzaże i portrety. Wśród nich wyróżniał się cykl wizerunków znanych ludzi: Kopernika, Chopina, Lenina i Einsteina.


„Portret Alberta Einsteina wyróżnia się mocnym i kontrastowym zestawieniem kolorów oraz wyraźną dynamiczną kompozycją, której pierwowzorów można szukać w metafizycznym malarstwie włoskiego artysty Giorigio de Chrico (1888-1978)” – wyjaśnia Iwona Dorota Bigos, kierowniczka Pawilonu Czterech Kopuł. „Einstein" wzbogaci narrację wystawy stałej Pawilonu Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej w jej części zatytułowanej »od abstrakcji do metafory«. Tę niezwykle interesującą pracę o dużym potencjale interpretacyjnym prezentujemy obok dzieł autorstwa równie wybitych polskich artystów – Zbigniewa Makowskiego, Kazimierza Mikulskiego, Erny Rosenstein oraz przyjaciela artysty, Jerzego Tchórzewskiego”.

Obraz Wojciecha Fangora "Einstein" przekazany został do Pawilonu Czterech Kopuł jako wieloletni depozyt z prywatnej wrocławskiej kolekcji. Jest to druga – po obrazie „MA 5” – praca Wojciecha Fangora pokazywana na tej wystawie.

Wojciech Fangor / East News

Wojciech Bonawentura Fangor, malarz, rysownik, rzeźbiarz, plakacista, współtwórca Polskiej Szkoły Plakatu. Urodził się 15 XI 1922 r. w Warszawie i zmarł tamże 25 X 2015.Był jednym z ostatnich „wielkich mistrzów” XX w. Debiutował krótko po II wojnie światowej, a w 1946 r.  otrzymał zaocznie dyplom Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tworzył malarstwo zarówno figuratywne, jak i abstrakcyjne. Jego plakat Strzeż tajemnicy państwowej z 1953 r. uznany został za przełomowy w dziejach Polskiej Szkoły Plakatu. Na początku lat 60. XX w. zasłynął pulsującym malarstwem – abstrakcyjnymi obrazami dającymi wrażenie ruchu. Jako jedyny Polak miał swoją indywidualną wystawę w nowojorskim Muzeum Guggenheima. Pokazał tam 37 płócien, prekursorskich dla zachodnich op-artowskich poszukiwań, które stały się swoistymi symbolami op-artu. Przez prawie połowę swojego życia mieszkał w Stanach Zjednoczonych.
Wystawa stała kolekcji polskiej sztuki II poł. XX i XXI w. w Pawilonie Czterech Kopuł
Muzeum Narodowe we Wrocławiu jest właścicielem jednej z największych w kraju kolekcji polskiej sztuki współczesnej, której historia sięga lat sześćdziesiątych XX w. Liczy ona 20 tys. eksponatów, które reprezentują wszystkie dyscypliny współczesnych działań artystycznych – malarstwo, rzeźbę, różne formy przestrzenne i instalacje, zapis video, grafikę, fotografię, dokumentację działań performatywnych. Kolekcja prezentowana jest w otwartym w 2016 r. dla publiczności nowym oddziale Muzeum Narodowego we Wrocławiu: Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej.

Trzon zespołu stanowią zespoły prac wybitnych polskich artystów, takich jak m.in.: Magdalena Abakanowicz, Stanisław Fijałkowski, Władysław Hasior, Tadeusz Kantor, Jan Lebenstein, Jerzy Nowosielski, Alina Szapocznikow, Paweł Althamer, Mirosław Bałka, Katarzyna Kozyra. Zbiór uzupełniają pozyskane w ostatnim czasie prace przedstawicieli najmłodszej generacji, m.in. Piotra Janasa i Jakuba Juliana Ziółkowskiego. W kolekcji znajdują się też dzieła reprezentujące artystyczne środowisko Wrocławia, m.in. profesorów wrocławskiej ASP: Eugeniusza Gepperta, Józefa Hałasa, Alfonsa Mazurkiewicza, Józefa Hałasa. W sumie na wystawie zaprezentowanych zostało prawie 300 dzieł sztuki.

informacja prasowa

Kobieta jako obiekt kultu. Prace Jerzego Nowosielskiego na wystawie w Warszawie

Kobieta jako obiekt kultu. Z reguły naga, częściej przedstawiana jako źródło inspiracji i wewnętrznego piękna niż przedmiot pożądania. W twórczości Jerzego Nowosielskiego pełniły kluczową rolę i stały się najpopularniejszym, obok pisania ikon, tematem pracy artysty. 

Jerzy Nowosielski, Bez tytułu, 1999

To właśnie „Kobiety na statku” zostały najdroższym obrazem Nowosielskiego, który sprzedano w grudniu ubiegłego roku za kwotę blisko 1 mln złotych. Na najbliższej aukcji w DESA Unicum (07.02) pod młotek pójdą cztery grafiki artysty z lat 90.

Jerzy Nowosielski uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku. Twórczość zmarłego w 2011 roku malarza od kilku lat jest niezwykle pożądana przez kolekcjonerów sztuki. Świadczy o tym fakt, że ceny prac Nowosielskiego na przestrzeni  ostatnich 10 lat wzrosły blisko czterokrotnie. Przełomowym momentem był 2003 rok, kiedy na aukcje trafiła rekordowa liczba 50 prac autorstwa Nowosielskiego. Kluczowe w karierze artysty było zetknięcie się z ikoną. Fascynacja obrazami miała swój wydźwięk w całej jego twórczości. Z biegiem lat, malowane przez niego kobiety coraz bardziej zaczęły przypominać bizantyjskie postaci z ikonostasów. Najbliższą okazją do zakupu dzieł Nowosielskiego będzie aukcja Grafika Artystyczna: Sztuka Współczesna. Zaprezentowane zostaną prace graficzne, które pokrywają się tematycznie z najpopularniejszymi obrazami Nowosielskiego.

Jerzy Nowosielski, Akt 1977

Postaci kobiece, przedstawione jednak w zupełnie innej formie, to również znak rozpoznawczy twórczości Jana Lebensteina. Zafascynowany mitologiami, w pracach malarskich jak i graficznych poddawał deformacji zarówno postaci ludzkie jak i zwierzęce. Powstał w ten sposób rodzaj bogatego barokowego bestiarium, z którego artysta czerpał następnie bezpośrednie inspiracje dla swoich późniejszych dzieł. Lebenstein znany jest również z wykonania ilustracji m.in. najbardziej znanej powieści angielskiego pisarza Georga Orwell’a „Folwark Zwierzęcy”. Podczas najbliższej aukcji w DESA Unicum pojawią cztery prace artysty, w tym m.in. ilustracja z bibliofilskiego wydania poezji, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, Eugenio Montale.

Jan Lebenstein, "Hommage à B. SZ.", 1968 r.

Na aukcji pojawią się również prace najważniejszych przedstawicieli op-artu – Wojciecha Fangora, Victora Vasarely’ego czy Juliana Stańczaka. Zobaczymy również grafiki m.in. Stanisława Fijałkowskiego, Henryka Stażewskiego, Jana Tarasina czy Oskara Dawickiego.
Wszystkie prace oglądać można na wystawie już od 24 stycznia.

Wojciech Fangor, Bez tytułu (Szkic do obrazu), 1957 r.

Aukcja Grafika Artystyczna: Sztuka Współczesna: 7 lutego 2019, godz.19.00, Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa

Wystawa obiektów: 24-31 stycznia 2019, godz. 11-19 (poniedziałek-piątek) i godz. 11-16 (sobota), Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, wstęp wolny

informacja prasowa

Rekord - 4,7 mln za obraz polskiego artysty. Najdrożej sprzedane dzieło w historii

Absolutny rekord na rynku sztuki w Polsce – 4,72 miliona złotych zapłacono w czwartek za pracę „M 39” Wojciecha Fangora w Domu Aukcyjnym DESA Unicum. To najdrożej sprzedane dzieło sztuki w Polsce. Niemal 21 mln zł – to rekordowa suma, za którą łącznie zostały sprzedane prace na wieczornej aukcji. Aż 5 dzieł sprzedało się za kwotę powyżej 1 miliona złotych, w tym 4 – powyżej 2 milionów.

Wojciech Fangor, M39, 1969

–To była niewątpliwie aukcja światowej klasy, taka, której nie powstydziłyby się najlepsze zachodnie domy aukcyjne. Nigdy jeszcze w Polsce nie sprzedano w ciągu niecałych dwóch godzin prac o łącznej wartości 20,8 mln złotych. Do tej pory nie zdarzyła się w Polsce licytacja, na której tak duża liczba dzieł zostałaby sprzedana powyżej miliona złotych – mówi Juliusz Windorbski, prezes Domu Aukcyjnego DESA Unicum.

Sprzedana za 4,72 miliona zł praca „M39” Wojciecha Fangora pobiła rekord polskiego rynku sztuki, który od grudnia zeszłego roku należał do Stanisława Wyspiańskiego. Jego „Macierzyństwo” sprzedało się w DESA Unicum za 4,366 miliona zł. „M39” Fangora to dzieło niezwykłe, unikatowe. Artysta stworzył tylko kilka płócien, na których wykorzystał motyw rozety. Namalowane w 1969 roku „M39” powstało specjalnie na indywidualną wystawę artysty w prestiżowym nowojorskim Guggenheim Museum. Z kolei sprzedany za 2,59 miliona zł „Detail 2890944 - 2910059”  to część jednego z najsłynniejszych w historii współczesnej cykli. Opałka rozpoczął tworzyć cykl prac złożonych z kolejnych liczb w 1965 roku i kontynuował do swojej śmierci w 2011 roku. Prace artysty wielokrotnie biły rekordy sprzedaży, tym razem jednak wybitny konceptualista został pokonany przez Fangora – mistrza op-artu.

Dowodem na to, że polski rynek sztuki dojrzał do międzynarodowego poziomu są rekordy, które padły na pracach konkretnych twórców. Za „Nebulus” Victora Vasarely’ego zapłacono 2,36 miliona zł. Z kolei inna praca Wojciecha Fangora „M 72” została sprzedana za 2,83 miliona zł. Autoportret Edwarda Krasińskiego za ponad 318 tysięcy to najdroższa praca artysty sprzedana w kraju.

Już 6 grudnia czeka nas kolejna ekscytująca aukcja z cyklu Sztuka Współczesna. Tym razem zostaną zaprezentowane prace klasyków awangardy po 1945 roku. Na sprzedaż trafi m.in. praca Marii Jaremy, której obraz „Formy”, sprzedany na aukcji we wrześniu tego roku za 1 003 000 zł stał się zarazem najdrożej sprzedanym w Polsce obrazem stworzonym przez kobietę. Na grudniowej aukcji zostanie zaprezentowana praca z 1955 roku, należąca do najważniejszego cyklu monotypii na płótnie, dzięki któremu artystka zyskała rozgłos i międzynarodową renomę. Na aukcji 6 grudnia pojawią się również prace innych wybitnych artystów, m.in. Jerzego Nowosielskiego, Tadeusza Kantora, Jana Tarasina, Kazimierza Mikulskiego, Leona Tarasewicza czy Teresy Pągowskiej.

informacja prasowa

Wojciech Fangor. Optyczne wibracje

W Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu zaprezentowana zostanie wystawa prac Wojciecha Fangora: "Optyczne wibracje". Na ekspozycji będzie można zobaczyć obrazy z czterech kluczowych dekad jego twórczości - od końca lat pięćdziesiątych do początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Wernisaż: 18 maja 2018, o godz. 17.00. 

M 43, 1969, olej, płótno

 Już dzisiaj możemy określić  wielkie znaczenie i wpływ twórczości Wojciecha Fangora na sztukę i innych artystów. Są to rzeczy znane w środowisku badaczy historii sztuki i stąd tym bardziej zasługują na popularyzację w szerszych kręgach osób zainteresowanych sztuką współczesną.

Wystawa w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu pt. Wojciech Fangor. Optyczne wibracje jest wystawą monograficzną, pokazującą twórczość malarską artysty z czterech kluczowych dekad jego twórczości, od końca lat pięćdziesiątych do początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Są to zatem obrazy pochodzące z najbardziej podziwianych okresów i cykli artysty. Obrazy z czasu legendarnego Studium Przestrzeni (1958) i te malowane do 1974 roku, na bazie których powstawała teoria Pozytywnej Przestrzeni Iluzyjnej i które ją wcielały w praktykę artystyczną. Prace te będą wyeksponowane w salach na parterze. 

Ekspozycja ma za zadanie ujawnić różne aspekty malarstwa Wojciecha Fangora z tego okresu, umiejętność budowania dramaturgii obrazu przy pomocy czerni i bieli, ale też jego bogatą paletę i nowatorstwo w posługiwaniu się techniką sfumato. Odkryte przez Fangora malarstwo bezkrawędziowe pozwoliło na osiągnięcie nowych doznań, optyczne wibracje stały się symboliczną podstawą emocji towarzyszących nadchodzącym czasom.

W salach na pierwszym piętrze będzie można zobaczyć rozwibrowane obrazy, którymi Fangor reagował na świat zurbanizowany i skomercjalizowany końca XX wieku. Świat charakteryzujący się samotnością ludzi zagubionych w tłumie, mających coraz większe problemy z porozumiewaniem się, manipulowanych przy pomocy nowych elektronicznych mediów. W tych obrazach Wojciech Fangor zajmował się społeczną czasoprzestrzenią, obnażał w cyklu pt. Wodzowie Indian (1992) techniki zawłaszczania symboli i manipulacji historią.

palimpsest Fangora Wodzowie Indian

Wojciech Fangor był i klasyczny, i romantyczny; cenił i szanował tradycję, ale tworzył przyjmując nowe postawy w oparciu o doświadczenie współczesności. Był znakomitym kolorystą: jego kolory wibrowały, były nieuchwytne w bezkrawędziowych formach. Obrazy te były zawsze bardzo precyzyjnie skomponowane i skadrowane, realizowane z absolutnym wyczuciem koloru i skali.

Na wystawę zostało wybranych ponad sto obrazów z kilkudziesięciu lat pracy twórczej Wojciecha Fangora, obrazy pochodzą ze zbiorów Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum w Radomiu, Fundacji Zwierciadło oraz kolekcji prywatnych.

Wojciech Fangor urodził się w 1922 roku i zmarł 2015. Debiutował dość późno, bo dopiero w 1949 roku, wystawą w warszawskim Klubie Młodych Artystów i Naukowców, miejscu bardzo ważnym na ówczesnej mapie sztuki polskiej. Stał się znany w środowisku artystów nawiązujących do tradycji awangardy. Ważnym faktem było to, że nauczycielami i pierwszymi promotorami artysty byli malarze uważani za konserwatywnych, związani z postawami historycznymi, ceniący przede wszystkim malarstwo osiemnastowieczne i starsze. Gdy jego nauczyciel, Felicjan Kowarski, odkrywał postimpresjonizm, Fangor praktykował tajemnice kubizmu. Sytuacja ta jest bardzo charakterystyczna dla Wojciecha Fangora i dla całej jego twórczości, z jednej strony towarzyszyła mu gruntowna wiedza na temat historii i tego, co dzieje się dookoła, z drugiej nie ulegał temu, co na zewnątrz, lecz przetwarzał zgodnie ze swoim charakterem i potrzebami.

Popularność w kraju przyniosły mu obrazy z pierwszej połowy lat pięćdziesiątych: nagrodzony przez państwo obraz antywojenny pt. Matka Koreanka (1951), dzisiaj znajdujący się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie oraz jeden z najbardziej znanych we współczesnej ikonografii europejskiej obraz pt. Postaci (1950), dzisiaj w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi.

Bardzo cenione były plakaty, którymi artysta intensywnie zajmował się przez całą dekadę lat 50. Przełomowy dla twórczości Wojciecha Fangora był rok 1958. Wtedy to artysta stworzył pierwsze w historii sztuki światowej environment pt. Studium Przestrzeni. Było to fundamentalne doświadczenie dla całej późniejszej twórczości Fangora i zdecydowało o tym, co dzisiaj jest najbardziej cenione w jego spuściźnie.

W latach 1959-61 powstały autorskie teksty Wojciecha Fangora, świadczące o pełnej samowiedzy twórcy, interpretujące environment oraz optyczne wibracje nowych obrazów. Powstała wówczas teoria funkcjonuje pod nazwą  Pozytywnej Przestrzeni Iluzyjnej. 

Studium przestrzeni

Wojciech Fangor z przenikliwością antropologa kultury ujawniał procesy zachodzące w dynamicznie zmieniającym się końcu XX i początku XXI wieku.

Wojciech Fangor w latach 1961-99 tworzył zagranicą, początkowo w Europie, w Wiedniu, Paryżu Berlinie, Bath i Londynie, a od 1966 roku w Stanach Zjednoczonych. Do Polski powrócił w 1999 roku i zamieszkał w Błędowie, miejscowości oddalonej 75 km od Warszawy.

Już w 1990 jego twórczość po raz pierwszy całościowo przypomniano polskiej publiczności w Galerii Zachęta wystawą retrospektywną 50 lat malarstwa. Istotne znaczenie dla popularyzacji jego twórczości miały ponadto wystawy w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski (2003), i w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku (2005).

Fangor, wystawa Przestrzeń jako gra

W 2012 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie została otwarta wystawa retrospektywna Wojciecha Fangora pt. Przestrzeń jako gra. Otworzyła ona cykl wystaw monograficznych artysty w kraju i zagranicą, odpowiadających nowej fali zainteresowania jego twórczością na świecie. Były to wystawy w Muzeum Narodowym we Wrocławiu pt. Wspomnienie teraźniejszości (2015), w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku pt. Wojciech Fangor. 3 wymiary. Retrospektywa. (2015),  w Akademii Sztuk Pięknych Gdańsku pt. Fangor. Malarstwo. (2015), i in.

Wielkie znaczenie dla popularyzacji sztuki Wojciecha Fangora i sztuki współczesnej w Polsce ma realizacja plastyczna ścian zatorowych II linii warszawskiego metra, otwarta w 2015 roku.

Wojciech Fangor był laureatem nagród: Nagrody Państwowej II Stopnia za rok 1952, Fundacji A. Jurzykowskiego (1978), nagrody Ministra Kultury RP (2003), Nagrody im C.K. Norwida (2009), Nagrody im. J. Cybisa (2015). W 2015 roku otrzymał tytuł doctora honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.

Wojciech Fangor. Optyczne wibracje

Wernisaż: 18.05.2018, godz. 17.00

Wystawa czynna do 31.08. 2018

Kurator wystawy: Stefan Szydłowski

informacja prasowa

Czytelników proszę o polubienie mojej strony na Facebooku :-)

Premiera książki "Fangor. Color and Space" | Spotkanie z autorami i żoną Wojciecha Fangora

Najdroższy, najbardziej rozpoznawalny na świecie polski artysta, jedyny Polak, który doczekał się indywidualnej wystawy w nowojorskim Muzeum Guggenheima – Wojciech Fangor stał się bohaterem publikacji prestiżowego wydawnictwa SKIRA. Album poświęcony twórczości jednego z ostatnich „wielkich mistrzów XX-ego wieku” ukazał się w kwietniu, w limitowanym nakładzie w Polsce. Spotkanie premierowe odbędzie się 16 maja o godz. 19:00 w DESA Unicum.

Wojciech Fangor/Culture.pl

Wojciech Fangor, obok Magdaleny Abakanowicz, Romana Opałki i Tadeusza Kantora, należy do panteonu polskich twórców, którzy zrobili oszałamiającą zagraniczną karierę. Był jednym z założycieli, słynnej na całym świecie, „polskiej szkoły plakatu”, autorem pierwszej instalacji przestrzennej na świecie. Na początku lat 60. zasłynął pulsującym malarstwem – abstrakcyjnymi obrazami, dającymi wrażenie ruchu. Jego eksperymenty malarskie były prekursorskie nie tylko w polskiej, ale i w światowej sztuce. W latach 60-tych prace Fangora zostały włączone do dwóch grupowych wystaw w MoMA w Nowym Jorku. To wydarzenie okazało się dla artysty przepustką do międzynarodowej sławy. W 1970 roku doczekał się indywidualnej wystawy w Muzeum Guggenheima – do tej pory żaden Polak nie powtórzył tego sukcesu.

prace Fangora na wystawie "Medytacja i ekspresja" w galerii Art Main Station,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Anglojęzyczny album „Fangor. Color and space” ukazał się w Polsce nakładem prestiżowego wydawnictwa SKIRA. Nad publikacją czuwała Magdalena Dąbrowski – amerykańska historyk sztuki, kurator w MoMA w Nowym Jorku. Autorem tekstów jest również Mark Rosenthal – niezależny krytyk, związany wcześniej z Narodową Galeria Sztuki w Waszyngtonie. Album podzielony jest na pięć części poświęconych życiu i twórczości Wojciecha Fangora. Poza reprodukcjami prac i szczegółową biografią album zawiera m.in. listy i wywiady przeprowadzone z artystą oraz fotografie z prywatnych archiwów Fangora.

Książki dostępne są w księgarniach Art Bookstore w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Królikarni, DESA Unicum i Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Narodowym w Krakowie, a także na http://artbookstore.pl/wojciech-fangor-color-and-space.

Spotkanie premierowe książki odbędzie się 16 maja w siedzibie DESA Unicum przy ul. Pięknej 1A w Warszawie o godz. 19. Wezmą w nim udział współautorzy książki: Katarzyna Jankowska-Cieślik i Stefan Szydłowski. Gościem specjalnym będzie żona artysty Magdalena Schummer-Fangor.

Premiera książki „Fangor. Color and Space”

Data: 18 kwietnia 2018, godz. 19:00

Miejsce: DESA Unicum, ul. Piękna 1A

Wstęp wolny

informacja prasowa

Medytacja i ekspresja: Wystawa sztuki współczesnej w galerii Art Main Station /relacja/

Od 5 marca do 24 czerwca 2016 potrwa wystawa sztuki współczesnej w galerii Art Main Station. Wśród prezentowanych artystów znalazły się dzieła wyjątkowe tak wybitnych artystów, jak M. Abakanowicz, A. Szapocznikow, W. Fanfgor, W. Hasior, R. Opałka i K. Sosnowski.

Tłum Magdaleny Abakanowicz, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Pod tytułem wystawy: "Medytacja i ekspresja" skrywa się nie tylko postawa artystów, ale także postaw krytycznych. Zgromadzenie w klimatycznych wnętrzach dworca dzieł tak istotnych zawdzięczamy przede wszystkim kuratorom tej wystawy - krytykom sztuki: Bożenie Kowalskiej oraz Mariuszowi Hermansdorferowi. Oboje zajmują się sztuką od wielu lat, zorganizowali wiele wystaw, (nie tylko w Polsce), którym towarzyszyły napisane przez nich katalogi. Prócz tego są autorami wielu publikacji, także naukowych. Ale - co chyba najistotniejsze - są z wieloma artystami zaprzyjaźnieni i od lat towarzyszą im w ich twórczych poczynaniach, stając się także ich krytykami i popularyzatorami. Ekspozycja dzieł należących zarówno do prywatnych kolekcjonerów, jak i do muzeów, ma na celu zwrócenie uwagi także na rolę krytyka sztuki - jego obecności w procesie twórczym. Jest także refleksją na temat krytyki i jej roli obecnie i w przyszłości.

 Mariusz Hersmandorfer i Bożena Kowalska, kuratorzy wystawy,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Medytacja i ekspresja

Tytuł wystawy sugeruje, iż mamy do czynienia z dwiema odrębnymi postawami twórczymi. 

Nie znaczy to jednak - wyjaśniała podczas spotkania a dziennikarzami  Bożena Kowalska - że dzieła twórców spod znaku ekspresji wyzbyte są elementu medytacji, a określone medytacyjnymi - pozbawione ekspresji. Istnieją w różnych proporcjach i inaczej są wyrażone. Ekspresja w sztuce przedstawiającej, bliskiej surrealnemu widzeniu świata, ma charakter bezpośredni. Łączy się z wyrażonym gestem albo surrealnym zestawieniem przedmiotów i jest intensywnie odbierana przez patrzącego, podczas gdy ekspresja abstrakcji geometrycznej jest bardzo dyskretna  Medytacja znajduje się również w obu tych rodzajach sztuki, ale ma nieco inny charakter. W sztukach przedstawiających jest jakby bliżej człowieka indywidualnie przeżywającego świat, człowieka społecznego, nawet człowieka politycznego. Natomiast ta medytacja, która jest najważniejszym elementem sztuki geometrycznej, abstrakcyjnej, należy do świata pojęć wyabstrahowanych.

 

Roman Opałka, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Jako przykład Kowalska przytoczyła twórczość dwóch artystów: Aliny Szapocznikow i Romana Opałki, którzy podejmowali zagadnienia czasu i przemijania jako najważniejsze w swojej twórczości. Otóż kiedy pojawiła się starość z jej widomymi oznakami, Szapocznikow pokazywała przemijanie czasu za pomocą deformacji i fizycznego rozpadu. Natomiast Roman Opałka przez wiele lat robił sobie codziennie, pod koniec całodziennej pracy malarskiej,  zdjęcie na tle obrazu i za każdym jego twarz była znieruchomiała i bez wyrazu. Na wystawie zaprezentowano dwa jego zdjęcia: pierwsze z czasów, kiedy był młody, drugie - kiedy twarz pokrywają mu głębokie bruzdy, włosy ma siwe, a oczy pozbawione blasku. Brak w nich jednak zupełnie ekspresji - są zobiektywizowane. Na tym właśnie polega różnica pomiędzy przedstawionymi pracami. Zestawienie na wystawie tych dwóch rodzajów ekspresji pozwala dostrzec owe różnice i eksponuje je. 

 

prace Wojciecha Fangora, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Galeria "w podróży"

Właścicielka galerii i koordynatorka wystawy - Magdalena Mielnicka - opowiedziała o okolicznościach jej powstania, a także o szczególnym miejscu, w jakim się ona znajduje - na Dworcu Głównym we Wrocławiu:

Wystawa powstała w dużej mierze dzięki udziałowi w ESK i stanowi jedno z ważnych wydarzeń tego roku. Dla mnie najważniejsza jest publiczność. Przychodzą bardzo różni widzowie, często niezwykli, dzięki temu, że wystawa znajduje się na dworcu. Galeria istnieje dopiero cztery lata, więc tak znacząca wystawa nie mogłaby powstać, gdyby nie udział w niej wybitnych krytyków. Dla mnie przygoda z fundacją [ALL That Art! ] zaczęła się właśnie od spotkania z publicznością, która wyraziła zapotrzebowanie na krytykę sztuki. A obecność dworca jest dla galerii sprawą kluczową. Dzięki niemu galeria jest niezwykle inspirującym miejscem, gdzie czas mierzony jest nieustanną podróżą.

 

Władysław Hasior, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Obrazy, zdjęcia, instalacje i rzeźby wybitnych polskich artystów można oglądać na Dworcu Głównym we Wrocławiu, w galerii Art Main Station do 24 czerwca 2016 roku, od wtorku do niedzieli.

Artykuł ukazał się w marcu 2016 roku na portalu Kulturaonline.