Pokazy specjalne na 51. FPFF

Wyraziste filmy, niezwykła opera i rozmowy o kwestiach fundamentalnych – o tożsamości, jej zachowaniu i zagrożeniach, a także o lękach i niepokojach, które definiują współczesność. Do tego autotematyczne rozważania o tym, jak kino dialoguje z innymi mediami. Przed nami mocna odsłona Pokazów specjalnych FPFF.  

"Europa, Europa" w reż. Agnieszki Holland

Zaczniemy od kanonicznego filmu Agnieszki Holland "Europa, Europa" mówiącego o uwikłaniu jednostki w historię i walce o zachowanie tożsamości, czy raczej – jak to pokazuje niewiarygodna wręcz opowieść o Solomonie Perelu – rozdarciu między dwiema tożsamościami: tą prawdziwą i tą udawaną, przyjętą, by przetrwać. Seans korespondować będzie z wydarzeniem towarzyszącym 51. FPFF, czyli ze spektaklem Głos Potwora Alka Nowaka, w reżyserii Agnieszki Smoczyńskiej, z librettem Roberta Bolesty, luźno inspirowanym filmem Agnieszki Holland. Twórcy opery sięgnęli po język mitu, by opowiedzieć współczesną historię i przyjrzeć się źródłom emocji, które od wieków kształtują ludzkie doświadczenie – strachu, nienawiści i miłości. W ich splocie szukamy tego, co w człowieku niezmienne. 

Jak mówi reżyserka opery, Agnieszka Smoczyńska: „Europa Europa” Agnieszki Holland opowiada historię Solomona Perela, młodego Żyda, który ukrywa się w szeregach Hitlerjugend, by przeżyć Zagładę.  Strach przed zdemaskowaniem i nieustająca walka, by ukryć prawdę, prowadzą go do utraty tożsamości i zaprzeczenia temu, kim faktycznie jest. Do dziś czuję, że siedzą we mnie te dwie osobowości: Solomon Perel – Żyd – i Joseph Perjell – Aryjczyk. „Nawet teraz gdy oglądam jakiś film historyczny i widzę swastykę, mam ochotę wstać i zasalutować” – wspominał Perel. W filmie Holland przeżycia bohatera i emocjonalne reakcje mieszają się z bezwzględnym porządkiem wielkiej polityki. Opera Alka Nowaka, rozpisana na kontratenor i chór, przenosi te emocje w przestrzeń muzyki: pojedynczy głos kontra świat. Robert Bolesto, autor libretta, uniwersalizuje historię Perela, przenosząc ją w świat mitów greckich. Nieśmiertelny Meduza, walczy o życie – staje naprzeciw Hadesa, boga śmierci. Powracamy do źródeł, by zrozumieć mechanizmy, które prowadzą do zagłady: samego siebie lub świata.

Obecność w programie FPFF zarówno filmu, jak i spektaklu operowego pozwoli nam przyjrzeć się procesowi adaptacji, przenoszenia historii z języka filmowego na język opery. O procesie tym po sensie filmu rozmawiać będą Agnieszka Holland i Agnieszka Smoczyńska.

Mocnym komentarzem do współczesnego świata będzie seans Teatrotek zrealizowanych w autorskim projekcie Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, łączącym świat filmu ze światem teatru. Teatroteki to ekranizacje będące wynikiem współpracy młodych, debiutujących dramaturgów i reżyserów z doświadczonymi filmowcami. Widzowie w Gdyni zobaczą Zero Jana Bujnowskiego oraz Budowniczych schronów Tomasza Fryzła. Obie propozycje trafnie diagnozują bolączki współczesności, przy czym każda robi to na swój sposób. Teatroteka Budowniczy schronów obsesje i lęki dzisiejszego świata ubiera w formę czarnej komedii. Zero z kolei w poruszającym, intymnym dramacie tworzy przejmujący obraz nastolatków uwikłanych w kryzys z jego konsekwencjami. 

Pokazy specjalne 51. FPFF zamkniemy – co stało się już festiwalową tradycją – kinem offowym! Tym razem zobaczymy film-legendę – wyreżyserowany przez Macieja Cuskego i Marcina Sautera obraz I co wy na to, Gałuszko?. Ten kultowy przykład kina niezależnego oglądać będziemy w Gdyni z odrestaurowanej kopii podczas pierwszego publicznego pokazu filmu w tej wersji! I co wy na to, Gałuszko?, nakręcony w amatorskich warunkach debiut obu reżyserów, to rozgrywająca się w kaszubskich Wdzydzach Tucholskich czarna komedia i film kryminalny w jednym. To także wyraz ich pasji i wielkiej miłości do kina, piękny hołd dla X muzy. 

Jak mówi Maciej Cuske: „I co wy na to Gałuszko?” był zwieńczeniem naszej wspólnej drogi niezależnych filmowców. Wcześniej od lat bawiliśmy się w kino. I nie wstydzę się tego tak nazwać. Kino było dla nas wszystkim: oddechem, wolnością, najwspanialszą formą spędzenia wspólnego czasu. Wiele rzeczy nam nie wychodziło, bo realizowaliśmy je na amatorskiej taśmie filmowej i sami musieliśmy się wszystkiego nauczyć. Wreszcie zamarzyliśmy zrobić prawdziwy film, który będziemy mogli pokazać w kinach, i po którym wszystkie wytwórnie filmowe otworzą się przed nami. Przynajmniej to pierwsze marzenie się spełniło... Zdjęcia zrealizowaliśmy w sennej rybackiej wsi na Kaszubach w 1997 roku. Zaprosiliśmy swoich przyjaciół i mieszkańców wioski, by zagrali w filmie. Kolejne trzy lata zabrało nam zaoszczędzenie pieniędzy, by wywołać taśmę, przekopiować ją na obraz cyfrowy, zmontować i udźwiękowić. Nie mieliśmy żadnego budżetu, ale z życzliwością wielu osób się udało. Premiera odbyła się w Bydgoszczy w 2000 roku, a rok później film został pokazany na Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni w sekcji kina niezależnego. Jesteśmy szczęśliwi, że po 25 latach możemy go przypomnieć widzom podczas tego samego festiwalu. Kończymy prace nad remasteringiem filmu, by wydobyć z taśmy filmowej wszystkie szczegóły i jesteśmy ogromnie ciekawi, jak zostanie odebrany po latach.

Pokazy specjalne na 51. FPFF:

Europa Europa, reżyseria: Agnieszka Holland i spotkanie z Agnieszką Holland i Agnieszką Smoczyńską. Prowadzi Magdalena Jackowska  

Wydarzenie towarzyszące: opera Głos Potwora, kompozytor: Alek Nowak, libretto: Robert Bolesto, reżyseria: Agnieszka Smoczyńska | Opera Bałtycka (Gdańsk), 24 września, g. 19:00 (spektakl biletowany)

Teatroteka WFDiF: 

Budowniczy schronów, reżyseria: Tomasz Fryzeł

Zero, reżyseria: Jan Bujnowski 

Po seansie spotkanie z Agnieszką Będkowska, dyrektorka WFDiF

I co wy na to, Gałuszko?, reżyseria: Marcin Sauter, Maciej Cuske i spotkanie z reżyserami

51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbędzie się w terminie 21–26 września 2026 roku w Gdyni. Producentem Festiwalu jest Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni.  

informacja prasowa

informacja prasowa

Pokazy specjalne na 50. FPFF

Program sekcji Pokazy specjalne 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni to aż sześć wyrazistych wydarzeń zorganizowanych z partnerami Festiwalu.

Pierwszym z nich będzie przygotowany we współpracy z FIPRESCI kinofilski pokaz dwóch pierwszych filmów Jerzego Skolimowskiego: Rysopis i Walkower, poprzedzonych wprowadzeniem Michała Oleszczyka i Oli Salwy oraz seans najnowszego dzieła reżysera Io, ze wstępem Oli Salwy. W trakcie festiwalu Jerzy Skolimowski otrzyma specjalną nagrodę FIPRESCI 100 Lifetime Achievement Awards, która upamiętnia 100-lecie tego najstarszego na świecie międzynarodowego stowarzyszenia krytyki filmowej.

Jubileusz FPFF to doskonała okazja, żeby podkreślić międzynarodowe relacje festiwalu i polskiego kina. Wybrzmią one również podczas wydarzenia zorganizowanego pod patronatem Europejskiej Akademii Filmowej, w ramach którego odbędzie się pokaz pierwszego zdobywcy nagrody Akademii (wtedy pod nazwą Felix) – Krótkiego filmu o zabijaniu Krzysztofa Kieślowskiego, również laureata Wielkiej Nagrody Festiwalu „Złote Lwy Gdańskie”. W ramach wydarzeniach odbędzie się spotkanie z Mirosławem Baką i Sławomirem Idziakiem.

W tym roku mija dziesiąta rocznica śmierci Marcina Wrony – reżysera filmowego, telewizyjnego i teatralnego, scenarzysty, producenta, wykładowcy. Ze swoim studenckim filmem Człowiek magnes odwiedził dziesiątki festiwali na całym świecie, zdobywając wiele nagród i zachwycając nas swoją wyobraźnią oraz reżyserską brawurą. Szeroko dyskutowaliśmy kolejne pełne metraże Marcina Wrony – od Mojej krwi, przez Chrzest, po jego ostatnie dzieło – film Demon. W każdym z nich stawiał swoich bohaterów w sytuacjach bez wyjścia, kazał im wybierać niemożliwe. Jako twórca był uważny, przenikliwy, intensywny i bezkompromisowy. Marcin Wrona zmarł tragicznie w 2015 roku podczas 40. FPFF w Gdyni. W dziesięć lat od tamtych wydarzeń przypomnimy dwa filmy reżysera – etiudę Człowiek magnes oraz Demona. Pokazowi towarzyszyć będzie spotkanie-wspomnienie poświęcone Marcinowi Wronie, w którym wezmą udział twórcy i artyści, którzy z nim współpracowali: Paweł Maślona, Marcin Macuk i Katarzyna Warzecha.

Na 50. FPFF powróci Kino offowe w Gdyni za sprawą odnowionego cyfrowo filmu Jacka Borcucha Kallafiorr. Zaprezentujemy debiut reżysera, tragikomedię z elementami kryminału, utrzymaną w estetyce lat siedemdziesiątych, obwołaną polską „post-tarantinowską dogmą”. Uważa się, że Kallafiorr jest pierwszy polskim filmem niezależnym, który trafił do szerokiej dystrybucji i otworzył w polskiej kinematografii erę offowych filmów. Od tego momentu zagościły też one na FPFF. Po seansie spotkanie z reżyserem poprowadzi Korek Bojanowski.

Wraz z Filmoteką Narodową Instytutem Audiowizualnym zapraszamy z kolei na Podwójne uderzenie. W tym roku w ramach „podwójnego seansu” spotkają się tu ze sobą dwa filmy gangsterskie: Vabank Juliusza Machulskiego i Żądło George’a Roya Hilla. Seanse poprzedzi prelekcja filmoznawcy dra Miłosza Stelmacha, w ramach wydarzenia odbędzie się także spotkanie z Juliuszem Machulskim.

We współpracy z Michałem Oleszczykiem i podcastem SpoilerMaster oraz Januszem Zaorskim zaprezentowane zostaną dwa filmy z nurtu chłopskiego, zrealizowane na podstawie prozy Edwarda Redlińskiego: Konopielka Witolda Leszczyńskiego i Awans Janusza Zaorskiego. Rok 2025 byłby rokiem 85. urodzin Edwarda Redlińskiego, wybitnego prozaika, który zmarł w czerwcu roku ubiegłego. Zainteresowania pisarza wyprzedzały dzisiejszą modę na historię ludową i zaowocowały dziełami reportażu i fikcji literackiej, w których odbiła się polska wiejskość XX-wieczna, liczne historie społecznych awansów, a także zmagania tradycji z nowoczesnością. Pokaz Konopielki poprzedzi wprowadzenie Michała Oleszczyka, natomiast po seansie Awansu odbędzie się rozmowa Michała Oleszczyka z reżyserem Januszem Zaorskim. Wydarzenie zostanie zarejestrowane jako odcinek podcastu SpoilerMaster.

Pokazy specjalne na 50. FPFF:

100 lat FIPRESCI

Pokaz filmów Rysopis i Walkower, reżyseria: Jerzy Skolimowski. Wprowadzenie Michał Oleszczyk i Ola Salwa

Io reżyseria: Jerzy Skolimowski. Wprowadzenie Ola Salwa

Europejska Akademia Filmowa – Pierwsza Nagroda

Krótki film o zabijaniu, reżyseria: Krzysztof Kieślowski. Wprowadzenie Ola Salwa, po filmie spotkanie z Mirosławem Baką i Sławomirem Idziakiem

Marcin Wrona – 10 lat później

Pokaz filmów Człowiek magnes i Demon, reżyseria: Marcin Wrona. Po filmach spotkanie z Pawłem Maśloną, Marcinem Macukiem i Katarzyną Warzechą, prowadzi Anita Skwara

Kino offowe w Gdyni

Kallafiorr, reżyseria: Jacek Borcuch. Po filmie spotkanie z reżyserem, prowadzi Korek Bojanowski

FINA: Podwójne Uderzenie

Vabank, reżyseria: Juliusz Machulski

Żądło, reżyseria: George Roy Hill

Po filmach spotkanie z Juliuszem Machulskim, prowadzi Miłosz Stelmach

Redliński x 2

Konopielka, reżyseria: Witold Leszczyński. Wprowadzenie Michała Oleszczyka

Awans, reżyseria: Janusz Zaorski. Po filmie spotkanie z Januszem Zaorskim, prowadzi Michał Oleszczyk. Partnerem SpoilerMaster

50. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbędzie się w terminie 22–27 września 2025 roku w Gdyni. Producentem Festiwalu jest Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni.

informacja prasowa 

48. FPFF: 50 lat póżniej, 100-lecie urodzin Borowczyka, 75-lecie Łódzkiej Filmówki

Nie byłoby Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych bez pokazów specjalnych. W tym roku zapraszamy na trzy wydarzenia organizowane z wyjątkowymi partnerami.

Pokazy specjalne na 48. FPFF: 75-lecie Łódzkiej Filmówki: "Solaris mon amour" i "Tańczący jastrząb"

Łódzka Filmówka podczas 48. FPFF świętować będzie swoje 75-lecie! Z tej okazji wyświetlane będą etiudy absolwentów, którzy w tym roku mają swoje filmy w Konkursie Głównym i Konkursie Filmów Mikrobudżetowych. Na liście znalazły się następujące tytuły: Rozdzióbią nas kruki, wrony Jana Holoubka, Wstęga Möbiusa Łukasza Karwowskiego, Męska sprawa Sławomira Fabickiego, Jajko Doroty Kędzierzawskiej, Domek dla Julii Sebastiana Buttnego, Z życia strachów polnych Grzegorza Dębowskiego oraz Koniec Klaudiusza Chrostowskiego.

Wytwórnia Filmów Oświatowych i Instytut Adama Mickiewicza zapraszają na pokaz filmu Solaris mon amour w reżyserii Kuby Mikurdy. Dokument z gatunku found footage, inspirowany powieścią Stanisława Lema Solaris, składa się z fragmentów 70 filmów wyprodukowanych przez Wytwórnię Filmów Oświatowych w Łodzi w latach 60. XX wieku i pierwszych radiowych adaptacji Solaris. Jest to osobista opowieść o stracie, żałobie i pamięci.

Na wieczór z twórczością Grzegorza Królikiewicza zaprasza Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny. W programie konferencja prasowa z udziałem dyrektora FINA Roberta Kaczmarka, repremiera odrestaurowanego filmu Tańczący jastrząb oraz debata zarówno o fabularnej, jak i dokumentalnej twórczości reżysera. W dyskusji udział wezmą Jacek Raginis Królikiewicz (syn reżysera) oraz dr Mateusz Werner (filozof kultury, filmoznawca), a spotkanie poprowadzi Michał Dondzik (filmoznawca).

„50 lat później” oraz 100-lecie urodzin Waleriana Borowczyka

Dwa wydarzenia na dwie okrągłe rocznice: „50 lat później”, czyli pokaz filmu Wniebowzięci Andrzeja Kondratiuka oraz 100-lecie urodzin Waleriana Borowczyka – jednego z najbardziej wyjątkowych i zarazem kontrowersyjnych twórców w historii kina.

Borowczyk – autor filmów fabularnych i animowanych, artysta plastyk, scenarzysta, scenograf i pisarz – dziś uchodzi za jednego z największych indywidualistów kina. Doceniany za artystyczną niezależność, reżyserską odwagę prowokacyjne treści i wyjątkową estetykę filmów. W ramach obchodów stulecia urodzin reżysera na 48. FPFF zaplanowano pokaz jedynego pełnometrażowego filmu Borowczyka zrealizowanego w Polsce, ekranizacji Dziejów grzechu z wyrazistą kobiecą bohaterką. Projekcji towarzyszyć będzie spotkanie z dziennikarką Agnieszką Szydłowską, pisarką Dorotą Masłowską i krytykiem filmowym oraz reżyserem Kubą Mikurdą, który Borowczykowi poświęcił jeden ze swoich dokumentów.

Sekcja „50 lat później” to z kolei wprowadzenie do obchodów 50. edycji Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, która odbędzie się już za 2 lata. Po pięćdziesięciu latach od premiery zobaczymy Wniebowziętych Andrzeja Kondratiuka z niezapomnianym duetem Himilsbach-Maklakiewicz. Film ukazuje historię dwóch dojrzałych mężczyzn, którzy niespodziewanie dostają od losu niezwykłą szansę. Wygrywają dużą sumę w toto-lotka. Za uzyskane pieniądze postanawiają wybrać się w swoją pierwszą podróż samolotem. Gdy już próbują smaku podniebnej peregrynacji, trwonią resztę gotówki na kolejne samolotowe eskapady. Po seansie o historii powstania i dzisiejszej recepcji Wniebowziętych porozmawiają redaktor naczelny kwartalnika „Ekrany” Miłosz Stelmach i reżyser Paweł Maślona.

 Joanna Łapińska Dyrektorka Artystyczna Festiwalu komentuje: „Przy omawianiu twórczości Borowczyka rzadko sięga się po Dzieje grzechu, a to ciekawy, nieoczywisty film, o który można się dziś żarliwie spierać. Jeśli natomiast chodzi o Wniebowziętych, moim zdaniem zasługują oni na nowe, świeże spojrzenie. I właśnie to chcemy w Gdyni zrobić: dać filmowi Andrzeja Kondratiuka drugie życie, równo pół wieku po premierze”.

 informacja prasowa

Pokazy specjalne na 47. FPFF: Zanussi, Globisz, Waszyński

Nie byłoby Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych bez pokazów specjalnych. W tym roku zapraszamy na trzy wyjątkowe seanse połączone ze spotkaniami.

Co nadaje życiu sens: sukces czy miłość? Z tym dylematem mierzą się Joachim, dobiegający kresu życia spełniony mężczyzna, oraz młody geniusz matematyczny David. W „Liczbie doskonałej” Krzysztof Zanussi powraca do centralnych tematów swojej twórczości, które wcześniej eksplorował w takich klasykach jak „Struktura kryształu” i „Iluminacja”. Odpowiedzi, których tym razem udziela, są przewrotne i nieoczywiste.

Czy kiedy aktor traci mowę, przestaje być aktorem? Adam jest u szczytu sławy. Scena to jego życie i często wybiera aktorstwo, zaniedbując relacje z najbliższymi. Kiedyś wcielił się w grzesznego, ale szlachetnego anioła. Teraz potrzebna jest mu jego pomoc. Adam ma poważny udar. Lekarze ratują mu życie, ale nie dają szans na powrót do pełnego zdrowia. Adam musi nauczyć się wszystkiego od podstaw, gdyż choroba odbiera mu słowa i sprawność ciała. Rozpoczyna się walka o spełnienie obietnicy, że znów stanie na scenie. Film „Prawdziwe życie aniołów” jest inspirowany historią Krzysztofa Globisza, który zagrał główną rolę. Na ekranie zobaczymy również ostatnią kreację Jerzego Treli.

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zaprasza na repremierę odrestaurowanego pierwszego polskiego powojennego filmu fabularnego „Wielka droga” w reżyserii Michała Waszyńskiego (1946). Film przedstawia losy pary narzeczonych rozłączonych wojną: od oblężenia Lwowa w 1939 roku, przez formowanie Armii Andersa w ZSRS i tułaczkę w Iranie, Iraku, Palestynie i Egipcie, aż po kampanię włoską. Ważnym elementem filmu są włączone do fabuły zdjęcia dokumentalne, m.in. z bitwy o Monte Cassino.

Pokazy specjalne na 47. FPFF: 

Liczba doskonała, reżyseria i scenariusz: Krzysztof Zanussi / po seansie spotkanie z Krzysztofem Zanussim

Prawdziwe życie aniołów, reżyseria i scenariusz: Artur W. Baron / po seansie spotkanie z Krzysztofem Globiszem i twórcami filmu / wystawa prac malarskich i grafik Krzysztofa Globisza na Placu Grunwaldzkim

Wielka droga, reżyseria: Michał Waszyński, scenariusz: Konrad Tom / przed seansem debata / wystawa „Wielka droga. Armia Andersa” na Nabrzeżu Pomorskim przed Okrętem ORP Błyskawica. Organizator wydarzenia: Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny

 47. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbędzie się w dniach 12–17 września 2022 roku.

informacja prasowa