Olga Boznańska – prezentacja wybranych prac artystki w ramach ekspozycji stałej w warszawskim Muzeum Narodowym

W tym roku przypada 160-lecie urodzin i 85-lecie śmierci Olgi Boznańskiej (1865–1940) – obie rocznice zdecydowano uczcić pokazem blisko trzydziestu prac malarki z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie. 

Olga Boznańska zaliczana jest do grona najwybitniejszych artystek europejskich. Córka Francuzki i Polaka, urodziła się w Krakowie. Edukację artystyczną rozpoczęła w 1884 roku w rodzinnym mieście, na Wydziale Artystycznym Wyższych Kursów dla Kobiet im. Adriana Baranieckiego. W 1885 roku wyjechała do Monachium, gdzie zapisała się do prywatnej pracowni Carla Kricheldorfa, uczęszczała również na zajęcia do Wilhelma Dürra. W Monachium prowadziła bogate życie towarzyskie, skupione wokół pracowni Józefa Brandta oraz artystów niemieckich. Od 1889 roku miała własne atelier. W 1898 roku została członkinią prestiżowego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. Zachęcona powodzeniem, w tym samym roku osiadła w Paryżu, gdzie bez reszty oddała się sztuce. 

Olga Boznańska, Studium kobiety z dziewczynką, ok. 1893,
Muzeum Narodowe w Warszawie

W czasach, gdy kobiet nie przyjmowano na wyższe uczelnie artystyczne, Boznańska do perfekcji opanowała malarskie rzemiosło, wypracowała własny styl, aktywnie uczestniczyła w życiu wystawienniczym. Zdobyła powszechne uznanie jako portrecistka, z upodobaniem podejmowała także temat martwej natury. Boznańska nie malowała w plenerze, całe jej życie koncentrowało się wokół pracowni. Letnie miesiące spędzała w Krakowie, gdzie tworzyła w jej rodzinnym domu przy ulicy Wolskiej 21.

Pracownie Boznańskiej obrosły legendą – tam odbywały się spotkania towarzyskie w międzynarodowym gronie, tam powstawały charakterystyczne, ekspresyjne w formie portrety psychologiczne, które przyniosły jej światową sławę. W Paryżu artystka prowadziła również działalność dydaktyczną: od 1908 roku uczyła w prywatnej Académie de la Grande Chaumière, udzielała także korekt malarskich w swej pracowni. 

Olga Boznańska, Dziewczynka z koszem jarzyn w ogrodzie, 1891,
Muzeum Narodowe w Warszawie

Regularnie uczestniczyła w życiu wystawienniczym. Przez 32 lata brała udział w paryskim Salonie Société nationale des beaux-arts. Została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Trzy zakupione przez rząd francuski obrazy Boznańskiej należą dziś do zbiorów Musée d'Orsay w Paryżu i – przy okazji ogłoszenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Boznańską patronką roku 2025 – do końca roku jubileuszowego będą eksponowane w tym muzeum. 

Kuratorka: Renata Higersberger

Wstęp na pokaz Olgi Boznańskiej z biletem do galerii stałych, dostępnym online i w kasach.

Szczegółowy program wydarzeń towarzyszących

Organizator Muzeum Narodowego w Warszawie: 

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

informacja prasowa

Artystka. Anna Bilińska 1854–1893 - wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Od 26 czerwca do 10 października 2021 roku Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza na wystawę prac Anny Bilińskiej. Celem wystawy jest prezentacja możliwie najszerszego wyboru prac malarskich i rysunkowych artystki. Głównym wątkiem wystawy jest artystyczna kariera Bilińskiej, wiodąca od pierwszych prób malarskich w Warszawie poprzez naukę w paryskiej Académie Julian ku udziałowi w międzynarodowych wystawach sztuki. 

Anna Bilińska, Autoportret niedokończony,
1892 olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893) to pierwsza polska artystka, która osiągnęła międzynarodową sławę. Jej twórczość była prezentowana na najważniejszych europejskich wystawach i doceniania przez krytyków sztuki z wielu krajów. Także dziś obrazy i fascynujące losy malarki wzbudzają duże zainteresowanie publiczności, a wiele dzieł Bilińskiej trafiło do kanonu polskiej sztuki. Jednak całokształt twórczości i biografia artystki wciąż czekają na opracowanie.

Celem wystawy jest prezentacja możliwie najszerszego wyboru prac malarskich i rysunkowych Bilińskiej (w tym dzieł do tej pory nieznanych), pochodzących z polskich i zagranicznych muzeów oraz kolekcji prywatnych. Głównym wątkiem wystawy jest artystyczna kariera Bilińskiej, wiodąca od pierwszych prób malarskich w Warszawie poprzez naukę w paryskiej Académie Julian ku udziałowi w międzynarodowych wystawach sztuki. 

 

Anna Bilińska, Portret młodej kobiety z różą w ręku,
1892, olej, płótno, Muzeum Narodowe w Warszawie

Prezentacja porusza zagadnienia natury artystycznej, takie jak akademizm w twórczości Bilińskiej, portret jako preferowany przez nią temat malarski czy technika pastelu, w której wypowiadała się równie często jak w malarstwie olejnym. Inne kwestie, które podejmujemy w ramach ekspozycji, to samoświadomość artystki i jej widzenie pozycji twórcy w świecie, wyrażające się m.in. w kreowaniu własnego wizerunku w autoportretach. Niezwykle interesujące są również wątki biograficzne: pokonywanie przez malarkę materialnych i osobistych trudności na drodze do zawodowego sukcesu czy jej relacje towarzyskie i uczuciowe. Twórczości Bilińskiej nie sposób przedstawić bez zarysowania ograniczeń, jakich w XIX wieku doświadczały kobiety w ramach instytucji sztuki i kształcenia artystycznego oraz ze względu na normy i oczekiwania społeczne.

 

  Anna Bilińska, Portret własny, 1887 olej, płótno, Muzeum Narodowe w Krakowie,
Pracownia Fotograficzna Muzeum Narodowego w Krakowie

Ekspozycji towarzyszą bogaty program wydarzeń, projekt realizowany we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych, którego wynikiem będzie stworzenie muralu inspirowanego twórczością Bilińskiej w sąsiedztwie Muzeum oraz katalog prac istniejących i zaginionych  Anny Bilińskiej, poprzedzony kalendarium oraz esejami interpretacyjnymi i dwujęzyczny przewodnik po wystawie. 

Kuratorki: dr Agnieszka Bagińska, Renata Higersberger

materiały prasowe Muzeum Narodowego w Warszawie