Artyści z Krakowa. II Grupa Krakowska - nowa wystawa w MOCAK-u

30 marca 2023 roku w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie zostanie otwarta wystawa "Artyści z Krakowa. II Grupa Krakowska". Wśród zaprezentowanych artystów znajdą się m. in. prace Tadeusza Kantora, Jerzego Nowosielskiego, Alfreda Lenicy i Jerzego Tchórzewskiego.

Grupa Krakowska – mit założycielski polskiej sztuki współczesnej

W 1957 roku powstała II Grupa Krakowska – stowarzyszenie niezależnych artystów, myślących każdy inaczej, ale tak samo oddanych sztuce. Byli indywidualistami, jednak łączyło ich zainteresowanie nowoczesnością. Podstawowym warunkiem zaproszenia do Grupy była „nerwica” twórcza – wyczucie narkotyku związanego z uprawianiem sztuki. Takim podejściem II Grupa Krakowska o kilka lat wyprzedziła Fluxus. Stała się polską awangardą postmodernizmu. Wbrew nazwie członkami mogli być również artyści z innych miast.

W 1958 roku Grupa wystąpiła do urzędu miejskiego z prośbą o przyznanie im lokalu na galerię. Kraków zawsze był odważny w takich sprawach[1]. Otrzymała piwnicę w Pałacu Krzysztoforskim. Ta odważna decyzja urzędników była zarówno gestem politycznym, jak i kulturowym. Na fali resztek odwilży ofiarowano artystom przestrzeń do uprawiania sztuki – a przy okazji i niechcący – miejsce do ćwiczenia niezależności artystycznej. Grupa Krakowska wykorzystała obie możliwości. Galeria Krzysztofory była pierwszym w historii Polski miejscem ekspozycyjnym ofiarowanym artystom.

Każdy członek Grupy miał prawo do wystawiania w Krzysztoforach. To wynikało z jej demokratycznych założeń. Jednak w pewnym momencie pojawiła się dyktatura. Zasady krzysztoforskie uległy osobowości Tadeusza Kantora, którego talent i ego były nie do przebicia i nie do przegadania. To był drapieżnik o ekspansywnej naturze, który z łatwością zmieniał „skóry mentalne”. Malował ekspresyjne obrazy, wymyślał dowcipne happeningi, tworzył patetyczny teatr oraz pisał wnikliwe i prorocze manifesty. Zniewalał, ale jeszcze bardziej fascynował i inspirował.

Dominacja Kantorowska skończyła się wraz z powstaniem Cricoteki. Galeria Krzysztofory powróciła do dawnej otwartości i demokracji. Oczywiście kontrolowanej jakością artystyczną. Przez 52 lata istnienia zorganizowano w Krzysztoforach kilkaset wystaw, performansów, spotkań, wykładów i przedstawień teatralnych. Oprócz członków Grupy wystawiali artyści z całego świata.

Po Stanisławie Balewiczu dyrektorem Krzysztoforów został Józef Chrobak. Ten detektyw kultury i demaskator jej ukrytych mechanizmów zebrał wszystkie dokumenty i plotki związane z funkcjonowaniem Galerii i Grupy, po czym wydał je w wielotomowej serii Grupa Krakowska (dokumenty i materiały). Dzięki jego dociekliwości i pracy działanie tej najważniejszej formacji artystów w Polsce powojennej zyskało trwały i profesjonalny obraz w historii sztuki.

W pewnym momencie – po połowie lat 90. – Grupa Krakowska „przestała się rozmnażać”. Najprawdopodobniej uznano, że wyczerpał się sens tego typu inicjatyw. Na pewno tak uważał Józik Chrobak. W każdym razie Grupa Krakowska postanowiła popełnić indiańskie samobójstwo. Dzisiaj żyje jeszcze tylko kilku członków: Janusz Tarabuła, Andrzej Kostołowski i Zbigniew Warpechowski.

Ale pamięć o tym imperium artystów wydaje się bezpieczna.

[1] 14 lat później, w 1972 roku, zwróciłam się do Wydziału Kultury Urzędu Miasta o zgodę na prowadzenie prywatnej galerii w moim mieszkaniu. I zgodę otrzymałam!

Maria Anna Potocka

Artyści z Krakowa. II Grupa Krakowska
30.03.2023 - 24.09.2023

Wernisaż:

30.03.2023 godz. 18

Artyści:

Jerzy Bereś

Tadeusz Brzozowski

Józef Chrobak

Maria Jarema

Julian Jończyk

Jerzy Kałucki

Tadeusz Kantor

Janina Kraupe-Świderska

Alfred Lenica

Adam Marczyński

Jadwiga Maziarska

Kazimierz Mikulski

Daniel Mróz

Jerzy Nowosielski

Jan Pamuła

Andrzej Pawłowski

Marek Piasecki

Maria Pinińska-Bereś

Mieczysław Porębski

Karol Pustelnik

Erna Rosenstein

Teresa Rudowicz

Bogusław Schaeffer

Jerzy Skarżyński

Maria Stangret

Jonasz Stern

Janusz Tarabuła

Jan Tarasin

Jerzy Tchórzewski

Danuta Urbanowicz

Witold Urbanowicz

Adam Walaciński

Zbigniew Warpechowski

Marian Warzecha

Jerzy Wroński

Kurator:

Maria Anna Potocka

Koordynatorzy:

Betina Fekser

Anna Jeznach

informacja prasowa

Historyczna Kossakówka – MOCAK poszukuje pamiątek i archiwaliów z domu Kossaków

Gromadząc zbiory przyszłego Muzeum w Kossakówce, poszukujemy przedmiotów, które stanowiły oryginalne wyposażenie historycznej willi, pamiątek po rodzinie Kossaków oraz fotografii ukazujących wnętrza dawnej Kossakówki oraz jej otoczenie. W przypadku archiwaliów (fotografii, listów, dokumentów) interesują nas również skany i kopie.

 

Kossakówka, fot. R. Sosin

Jeżeli posiadają Państwo w swoich zbiorach przedmioty lub archiwalia, które chcieliby Państwo przekazać do powstającego Muzeum, zachęcamy do kontaktu pod adresem majewska@mocak.pl lub pod numerem telefonu +48 12 263 40 53 od poniedziałku do piątku w godzinach 8–16.

Zabytkowy zespół dworsko-parkowy Kossakówka od końca 2019 roku należy do Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK. Zamierzeniem Muzeum jest stworzenie w tym miejscu prezentacji dokonań rodziny Kossaków.

Zakupu Kossakówki wraz z ogrodem dokonano 27 grudnia 2019 roku na mocy decyzji Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2019 roku za kwotę 4 380 420 zł. Budynek ma powierzchnię użytkową około 350 m2. Powierzchnia ogrodu wynosi 16 arów. W dniu 16 grudnia 2020 roku dokupiono teren działki od strony Alei o powierzchni 4,11 ara za kwotę 1 000 000 zł.

Film przedstawia wstępną koncepcję zagospodarowania zabytkowej willi przy pl. J. Kossaka 4 w Krakowie. W ogrodzie MOCAK planuje budowę pawilonu pełniącego funkcje kulturalne, w tym mieszczącego kawiarnię literacką. Projekt będzie mógł powstać po uchwaleniu przez Radę Miasta Krakowa miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie informujemy, że sąsiedzka nieruchomość zwana Jerzówką nie należy do MOCAK-u, jest domem mieszkalnym, prywatną własnością.

informacja prasowa

Nowa wystawa w MOCAK-u poświęcona Wisławie Szymborskiej

Dziesiątą rocznicę śmierci Wisławy Szymborskiej MOCAK uczci wystawą, na którą zaprasza od 1 lutego. Będzie można zobaczyć większość wydań jej wierszy oraz książek napisanych o niej, a także artefakty związane z jej osobą oraz wyklejanki.

Beata Stankiewicz, Wisława Szymborska, 2020,
olej, flamaster wodny / płótno, Kolekcja MOCAK-u

Wisława Szymborska to artystka MOCAK-u. W 2014 odbyła się w Muzeum wystawa około stu jej kolaży. Ekspozycji towarzyszyła publikacja, która do dzisiaj cieszy się ogromną popularnością. Wyklejanki Szymborskiej znajdują się w naszej Kolekcji.

W ramach tegorocznej ekspozycji pokażemy większość wydań jej wierszy oraz książek napisanych o niej, również wydawnictwa obcojęzyczne. Będzie można też zobaczyć artefakty związane z jej osobą oraz wyklejanki. Wystawę dopełnią portrety Szymborskiej – obraz Beaty Stankiewicz i rzeźba Krzysztofa M. Bednarskiego – oraz plakaty poetyckie Ryszarda Krynickiego.

informacja prasowa

Nie opuszczam rąk. Spotkanie z Leonem Tarasewiczem i Małgorzatą Czyńską

MOCAK i Fundacja Villa Sokrates zapraszają we wtorek, 14 grudnia, o godzinie 18 na spotkanie poświęcone książce Nie opuszczam rąk z udziałem autorów: Leona Tarasewicza i Małgorzaty Czyńskiej. Rozmowę poprowadzi Paweł Kowal.

Podczas wydarzenia publikację będzie można kupić w promocyjnej cenie w MOCAK Bookstore.

Uznawany za jednego z najważniejszych polskich artystów współczesnych [Leon Tarasewicz] zdobył sławę w kraju i za granicą. W swojej twórczości wychodzi poza blejtram, dosłownie i w przenośni – maluje światłem i betonem, przełamuje schematy, przekłada rzeczywistość na język obrazu i przestrzeni.

Leon Tarasewicz w rozmowie z Małgorzatą Czyńską opowiada o swojej białoruskiej tożsamości i skomplikowanych stosunkach Białorusinów z Polakami, o fascynacji naturą i zwierzętami, zwłaszcza kurami, które z pasją hoduje, wspomina czasy studenckie, ale przede wszystkim mówi o sztuce, której podporządkował całe swoje życie.

„Sztuka to jest poczucie niemożliwości. Twórca każdą kolejną pracą przekracza granice, o których sam jeszcze nie wie. I trzeba mocno wierzyć w to, że ma się przed sobą drzwi do otwarcia, drogi, którymi jeszcze nie szedłeś, ani ty, ani inni”.

Leon Tarasewicz (ur. 1957) – malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych, wiceprezes Związku Hodowców Drobiu Rasowego „Gallus” w Polsce. Mieszka i tworzy we wsi Waliły. Laureat wielu nagród, między innymi Nagrody im. Jana Cybisa, Nagrody Fundacji Zofii i Jerzego Nowosielskich, Paszportu „Polityki", Nagrody im. Jerzego Giedroycia, Nagrody im. prof. A. Gieysztora, Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida, Nagrody Stulecia ZAiKS-u. Współpracuje z warszawską Galerią Monopol, Galerią Foksal, rzeszowską Galerią Tabot, poznańską Galerią Ego, a także lubelską Galerią Białą.

Małgorzata Czyńska (ur. 1975) – pisarka, dziennikarka, historyczka sztuki. Autorka tekstów o sztuce, wywiadów z artystami, reporterskich portretów, specjalistka od historii mody i dizajnu, kuratorka wystaw. Stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka książek: Kobiety z obrazów, Kobro. Skok w przestrzeń, Harem metafizyczny. Kobiety Witkacego, Dom polski. Meblościanka z pikasami, Berezowska. Nagość dla wszystkich, Łempicka. Tryumf życia oraz dwóch wywiadów rzek – z Edwardem Dwurnikiem (Moje królestwo) i z Leonem Tarasewiczem (Nie opuszczam rąk). Laureatka Nagrody Literackiej Juliusz za książkę Kobro. Skok w przestrzeń. Za biografię Mai Berezowskiej została nominowana do Nagrody im. prof. Jerzego Skowronka.

(materiały wydawcy)

Rozmowa odbędzie się w sali audiowizualnej MOCAK-u. Wstęp 2 zł, liczba miejsc ograniczona.

W związku z obowiązującymi obostrzeniami pandemicznymi prosimy posiadaczy zanonimizowanych paszportów covidowych o ich przygotowanie przed wejściem do sali. Usprawni to przebieg wydarzenia.

informacja prasowa

Tamara Łempicka. Spotkanie z Marisą de Lempicką oraz Marią Anną Potocką

W piątek, 15 października, o godzinie 20 Wydawnictwo BOSZ oraz Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK zapraszają na spotkanie dotyczące książki Tamara Łempicka. Album poświęcony jest życiu i twórczości Tamary Łempickiej, nazywanej królową art déco. W rozmowie wezmą udział autorki: Marisa de Lempicka (prawnuczka artystki) oraz Maria Anna Potocka.

Portret markiza d'Afflito (Portrait du Marquis d'Afflito), 1925, olej na płótnie, 81 x 130 cm

Podczas wydarzenia książkę będzie można kupić w promocyjnej cenie w MOCAK Bookstore. Rozmowa odbędzie się w sali audiowizualnej MOCAK-u. Wstęp 2 zł, liczba miejsc ograniczona.

W związku z obowiązującymi obostrzeniami pandemicznymi prosimy posiadaczy zanonimizowanych paszportów covidowych o ich przygotowanie przed wejściem na salę. Usprawni to przebieg wydarzenia.

Album poświęcony życiu i twórczości Tamary Łempickiej, nazywanej królową art déco. Od najmłodszych lat obracała się w towarzystwie światowych elit i brylowała na salonach. Była błyskotliwą skandalistką, która kochała nowoczesne przedmioty i czerpała z życia pełnymi garściami. Paryż okazał się dla niej miejscem, które nie tylko ukształtowało jej talent, ale również pozwoliło osiągnąć zawrotny sukces i zyskać klientów w postaci arystokratów, bankierów czy gwiazd filmowych. Łempicka nie ograniczała się jednak do malowania portretów osobistości z bogatych sfer, portretowała również swoją córkę Kizette, pozowały dla niej największe skandalistki, czego efektem są zmysłowe akty, w tym arcydzieło art déco – Piękna Rafaëla. Przez lata zapomniana, dziś twórczość Łempickiej na nowo wraca do łask, a jej obrazy osiągają na aukcjach zawrotne ceny.

(materiały wydawcy)

Nagranie spotkania będzie wkrótce opublikowane na platformie PLAY KRAKÓW

informacja prasowa

"Muzyka jako zapis. Muzyka jako eksperyment" - nowa wystawa w MOCAK-u

25 czerwca 2021 roku Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie - MOCAK zaprasza na wystawę kilkudziesięciu partytur muzyki eksperymentalnej, m. in. są to partytury graficzne Marka Chołoniewskiego, Piotra Grelli-Możejki, Krzysztofa Pendereckiego, Bogusława Schaeffera oraz Ewy Synowiec. Zobaczymy także zapisane i rozrysowane plany akcji i performansów, 

Kazimierz Pyzik, bez tytułu, 1984, czarny tusz / papier kredowy, 43,4 × 22 cm,
Kolekcja MOCAK-u

W Kolekcji MOCAK-u znajduje się kilkadziesiąt partytur muzyki eksperymentalnej. Są to najczęściej notacje muzyczne zapisane w prywatnych językach i przeznaczone dla wykonawców, którzy bezpośrednio współpracują z kompozytorem. Punktem wyjścia tej części ekspozycji są prace pokazywane w Instytutach Polskich w Pradze (1983), Paryżu (1985) oraz w londyńskiej Royal Academy of Music (1986) na wystawie "Partytura muzyczna jako dzieło sztuki". Są to między innymi partytury graficzne Marka Chołoniewskiego, Piotra Grelli-Możejki, Krzysztofa Pendereckiego, Bogusława Schaeffera oraz Ewy Synowiec. Część twórców związana była ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia, powstałym w 1957 roku w Warszawie. Na wystawie zaprezentujemy również archiwalia i nagrania.

Kolejną część ekspozycji stanowią partytury rozumiane szerzej. Są to zapisane i rozrysowane plany akcji i performansów, z których kilka miało miejsce w Krakowie. Ich twórcy wywodzili się przede wszystkim z Fluxusu, jednej z najsłynniejszych grup artystycznych na świecie. Wielu jej członków w 1958 roku brało udział w kursie muzyki eksperymentalnej prowadzonym przez Johna Cage’a w nowojorskiej New School.

Na wystawie pokazujemy dokumentacje działań Dicka Higginsa, Ala Hansena oraz Milana Knížáka. Za zgodą tego ostatniego MOCAK wykonał remake jego pracy Zniszczona muzyka, w której skład wchodzą porysowane, pocięte lub zamalowane płyty gramofonowe.

W 2021 roku MOCAK obchodzi 10. rocznicę otwarcia. Z tej okazji przygotowaliśmy wystawy na bazie Kolekcji. Przekonywanie odbiorców do sztuki współczesnej to jedno z głównych zadań Muzeum, a Kolekcja jest kluczowym narzędziem do jego osiągnięcia. Chcemy, by publiczność miała możliwość szerszego poznania naszych zbiorów oraz problematyki, jaką reprezentują, zobaczenia prac, które nie były jeszcze eksponowane, w tym nowych nabytków. Jubileuszowe wystawy ukażą zróżnicowanie medialne i tematyczne ciągle rozbudowywanych zbiorów.

Galeria Beta

Data wystawy:

25.06.2021 - 13.03.2022

Wernisaż:

24.06.2021 godz. 16–21

Artyści:

Wojciech Bruszewski

Marek Chołoniewski

Ken Friedman

Piotr Grella-Możejko

Al Hansen

Dick Higgins

Milan Knížák

Leszek Lewandowski

Ann Noël

Nam June Paik

Ben Patterson

Krzysztof Penderecki

Joanna Przybyła

Kazimierz Pyzik

Józef Robakowski

Bogusław Schaeffer

Adam Sławiński

Fryderyk Stankiewicz

Ewa Synowiec

Adam Walaciński

Emmett Williams

Kuratorzy:

Mirosława Bałazy

Betina Fekser

informacja prasowa

Symbole życia po śmierci. Rzeźba komemoratywna Krzysztofa M. Bednarskiego w MOCAK-u

Od 25 maja 2021 r. Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie zaprasza na wystawę rzeźb Krzysztofa M. Bednarskiego, dedykowana dwóm niedawno zmarłym wybitnym twórcom – Krzysztofowi Pendereckiemu i Adamowi Zagajewskiemu. 

Wizualizacja sarkofagu Krzysztofa Pendereckiego, 2021, docelowy materiał: marmur kararyjski, granit szwedzki,
docelowa lokalizacja: Panteon Narodowy w kościele św. Piotra i Pawła, Kraków, courtesy K.M. Bednarski, Granity Skwara, Warszawa

Autorem poświęconych im rzeźb-sarkofagów w Panteonie Narodowym w kościele św. Apostołów Piotra i Pawła jest Krzysztof M. Bednarski. Ekspozycja w MOCAK-u będzie szerszą prezentacją sztuki komemoratywnej tego artysty.

Współcześnie autorska rzeźba funeralna jest rzadkością. Krzysztof M. Bednarski potrafi przenieść sztukę w kontekst śmierci i specyficznego miejsca eksponowania, jakim jest cmentarz. Artysta odrzuca wyznaczone funkcją formy oraz tradycyjną, przesadnie sentymentalną symbolikę. Stwarza on nowe symbole życia po śmierci, odwołujące się do osobowości zmarłego.

Krzysztof M. Bednarski, Thanatos polski, 1984

Ten rozdział twórczości Krzysztofa M. Bednarskiego otwiera Thanatos polski (1984) – rzeźba zadedykowana zmarłym członkom zespołu Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego. Przepołowiona łódź ze spopielonym drzewem jest symbolem drogi, przejścia na drugą stronę. Praca powstała w momencie, kiedy twórca nie był jeszcze w stanie podjąć się – mimo licznych próśb i propozycji – tworzenia nagrobków. Dopiero po latach zrozumiał, że najlepsze, co może zrobić dla nieżyjącego przyjaciela, to nagrobek, poprzez który zaprezentuje jego indywidualizm. Od 1992 roku wykonał kilkanaście tego typu realizacji, między innymi dla Krzysztofa Kieślowskiego, Ryszarda Cieślaka, Wojciecha Fangora, Krzysztofa Krauzego i Tomasza Stańki. Każda z nich jest symbolicznym portretem zmarłego, syntezą jego kreatywności. Krzysztof M. Bednarski pokazuje, że dla stworzenia pomnika trwalszego niż ze spiżu ważniejsza od szlachetności materiału – mimo wykorzystania brązu, marmuru czy granitu – jest forma.

Rzeźba na nagrobku Krzysztofa Kieślowskiego, 1997, brąz patynowany, Stare Powązki, Warszawa, fot. R. Sosin

Symbole życia po śmierci. Rzeźba komemoratywna Krzysztofa M. Bednarskiego

Miejsce: Galeria Alfa

Data wystawy: 20.05.2021 - 13.03.2022

Artysta: Krzysztof M. Bednarski

Kurator: Martyna Sobczyk

Partner MOCAK-u

MPK S.A. w Krakowie1

Patron Galerii Re

informacja prasowa,

Nowe wystawy w MOCAK-u

 W czwartek 29 października 2020 roku Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK otwiera pięć ekspozycji. Tego dnia zaprasza do Muzeum w godzinach 11–21. Dla zwiedzających dostępne będą wszystkie wystawy, dodatkowo zapraszamy na wydarzenia online i konkursy towarzyszące otwarciu.

Nowe wystawy w Muzeum

Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969 – prezentuje twórców związanych z Krakowem urodzonych w latach 50. i 60. To trzecia ekspozycja z cyklu zainaugurowanego przez MOCAK w październiku 2015 roku. Celem tej serii jest przegląd sztuki w mieście, które przez wieki było jej stolicą. 

Halina Cader, Joasia, z cyklu Portrety, 1984, akryl, kredka / papier,
70 × 100 cm, courtesy H. Cader

W Krakowie otwarto pierwszą akademię sztuk pięknych (1818), pierwsze muzeum narodowe (1879) oraz pierwszy instytut historii sztuki (1882) w Polsce. To pod Wawelem narodziły się Młoda Polska czy kluczowe dla historii polskiej sztuki współczesnej I i II Grupa Krakowska. Niezgoda twórców na zastaną rzeczywistość pozostawała w kontrze do lokalnego konserwatyzmu, bo jak zauważył Boy-Żeleński, „sztuka w Krakowie to była jedyna siła, która się mogła przeciwstawić pałacom” . 

Prezentowanych twórców łączy specyfika czasu, w którym dorastali. Realia PRL-u wymusiły na nich wyznaczenie osobistej wolności. Dochodzono do niej przez kontestatorskie działania, skandale, czy też postawy outsiderskie, dystans do świata, poszukiwania w obrębie mistycyzmu i transcendencji. Dla wielu z tych artystów ma znaczenie czas studiów w krakowskiej Akademii, kiedy musieli się zderzyć z tradycją uczelni – przyjąć jej zasady lub się im przeciwstawić. Kolejnym wyzwaniem była konieczność ustosunkowania się do filozofii sztuki przekazywanej przez wykładowców, między innymi Janinę Kraupe-Świderską, Jerzego Nowosielskiego, Zbigniewa Grzybowskiego, Mieczysława Wejmana. Jednak wspólnota doświadczeń, współdzielenie pracowni, praca dydaktyczna na ASP i Uniwersytecie Pedagogicznym, przynależność do związków nie ukształtowały jednorodnego środowiska artystycznego.

Jacek Sroka, Suprematismo o muerte!, 2013, olej / płótno, 200 × 180 cm, courtesy J. Sroka

Celem wystawy jest ukazanie różnorodnych tendencji i źródeł inspiracji tego pokolenia. Analiza dorobku poszczególnych twórców pozwoliła na wyłonienie prac mających największy potencjał zobrazowania ich filozofii sztuki. Wystawa nie stawia sobie ograniczeń tematycznych ani medialnych. Prezentujemy malarstwo, rysunek, fotografie, obiekty i instalacje. Część autorów odniosła międzynarodowe sukcesy, część tworzy w lokalnej prywatności. Dzięki temu zestawieniu ekspozycja rozszerza obraz krakowskiej sceny artystycznej.

Wojciech Wilczyk, Łagiewniki, ul. Wrocławska – 15.04.2017, z cyklu Słownik polsko-polski, 2017, fotografia, 70 × 100 cm, courtesy W. Wilczyk

 

W towarzyszącej wystawie polsko-angielskiej publikacji, planowanej na początek listopada 2020 roku, znajdą się teksty kuratorów, Marii Hussakowskiej, Agnieszki Jankowskiej-Marzec i Sebastiana Stankiewicza kreślące lokalny kontekst prezentowanej sztuki. Druga część obejmować będzie biogramy artystów, zdjęcia pracowni oraz reprodukcje dzieł prezentowanych na wystawie. Uzupełnieniem będą odpowiedzi twórców na pytania: „Czy inspiruje Cię tradycja Krakowa? Jeśli tak, to w jaki sposób odzwierciedla się to w twoich pracach?” oraz „Jakie powinny być zadania sztuki?”. Ostatnie z nich zostało zadane przez Mieczysława Porębskiego w związku z I Wystawą Sztuki Nowoczesnej w Pałacu Sztuki w 1948 roku.

Marian Eile - Artysta i redaktor

Ekspozycja wpisuje się w cykl prezentujący krakowskich twórców, którzy równocześnie realizowali się w mediach opartych na słowie i obrazie.

Dotychczas odbyły się pokazy prac Krzysztofa Niemczyka i Wiesława Dymnego. Celem serii jest przypomnienie twórców – częściowo zapomnianych, których osobowość miała wpływ na życie kulturalne Krakowa. Marian Eile jest w tej grupie postacią najwybitniejszą. Jego działalność była najbardziej różnorodna i nowatorska. A talent redaktorski ujawniony w „Przekroju” zapewnił temu pismu ogromną popularność w całym bloku wschodnim; Josif Brodski nauczył się polskiego, żeby czytać ten krakowski tygodnik. MOCAK zakupił wszystkie numery „Przekroju” z lat redagowania go przez Eilego. Posiadamy również w archiwum obszerny zbiór jego projektów do „Szpilek”.

Franciszek i inni [projekt rubryki do „Szpilek” nr 11], 1976, kolaż, 32,5 × 22,9 cm 

Wystawa będzie się dzielić na kilka tematów. MOCAK ma w Ko-lekcji kilkadziesiąt obrazów Eilego i zamierza zaaranżować największą indywidualną wystawę Mariana. Malowanie było jego wielką pasją prywatną, której nigdy nie promował na łamach swojego pisma. Dla wielu miłośników „Przekroju” ta ekspozycja niewątpliwie będzie zaskoczeniem. Główny nurt malarstwa Eilego ma charakter ekspresyjno-abstrakcyjny. W okresie wczesnym budowały go wyważone gmatwaniny kreseczek, w okresie późniejszym – optymistyczne zderzenia barwnych plam. Marian był wielbicielem i polskim ambasadorem Picassa. Nie tylko lansował go w „Przekroju”, ale również z zapałem podrabiał i podpisywał te obrazy jego nazwiskiem.

Marian Eile, 1983, fot Wojciech Plewiński, courtesy W. Plewiński

Kolejna część wystawy odnosić się będzie do redaktorskich pro-jektów Eilego publikowanych w „Przekroju” i „Szpilkach”. W części na-stępnej zaprezentowane zostaną seriale fotograficzne. W zbiorach MO-CAK-u znajdują się negatywy czterech z nich: Rewizyta – Salvador Dali u państwa Pendereckich, Dali w Krakowie, Napad na bal i Sceny histo-ryczne. Wybrane ujęcia ułożone w luźną narrację eksponowane będą w postaci wielkoformatowych wydruków.

Marian Eile, Sceny historyczne (Ludwik XV i Madame Pompadour), 1977, fotografia, 6 × 6 cm (negatyw), Archiwum MOCAK-u, fot. A. Arvay, B. Opioła

Już i tak bogatą ekspozycję rozszerzą jeszcze wystawy twórców związanych z „Przekrojem”. Zaprezentowane zostaną fotografie Wojciecha Plewińskiego – między innymi sławne przekrojowe „kociaki” – oraz przegląd rysunków Adama Macedońskiego, ukazujący ciekawą strategię kompozycyjną tego rysownika.

Wystawę uwieczni obszerna publikacja, przedstawiająca niezwykłą, zabawną, inteligentną i nieograniczoną w swojej kreatywności postać Mariana Eilego.

Marian Eile, bez tytułu, b.d., tempera / deska, 66 × 56 cm(w oprawie)

Marcin Berdyszak Koła obłędu

Ekspozycja wpisuje się w cykl indywidualnych prezentacji artystów z Kolekcji MOCAK-u.

Na wystawie prezentujemy trzy instalacje: Wielorównaniowy model sprawy Iana Rossa Baughmana, Rewitalizacja „Błędnego koła” Jacka Malczewskiego (Kolekcja MOCAK-u) oraz Le danse macabre de terrorisme. Najważniejszym aspektem prac Marcina Berdyszaka jest postać ludzka, kontekstualizowana poprzez strój, pozycję, rekwizyty i otoczenie. Powiązania między dwoma pierwszymi dziełami są budowane za pomocą wykorzystanych w nich manekinów. Tematem trzeciej pracy jest dia-log, jaki człowiek – terrorysta – nawiązuje z przedmiotem.

Wielorównaniowy model sprawy… to grupa prawie identycznych postaci, ale zaopatrzonych w różne rekwizyty. Punktem wyjścia do stworzenia tej instalacji były: zdjęcie zrobione podczas wojny domowej w Rodezji przez amerykańskiego fotoreportera oraz tekst Jana Kosidowskiego o etyce w tym zawodzie. Odpowiedzialność za zbrodnię wojenną ponosi nie tylko ten, kto używa broni, ale także ten, który ukrywa fakty, lub manipuluje dokumentacją fotograficzną.

Marcin Berdyszak, Rewitalizacja „Błędnego koła” Jacka Malczewskiego, 2011, instalacja, 200 cm × ø 200 cm, Kolekcja MOCAK-u

Rewitalizacja „Błędnego koła”… to układ postaci o odmiennych pozycjach życiowych, wykonywanych zawodach i pełnionych funkcjach. Jesteśmy różni nie z racji bycia ludźmi, ale z racji kontekstu życiowego. Bliskość ma w tym przypadku wymiar negatywny: przedstawione osoby są sobie obce, ale rzeczywistość zmusza je do zajęcia miejsca we wspólnej przestrzeni. Celowe i ostentacyjne odniesienie do obrazu Malczewskiego jest pewnego rodzaju sugestią, czy też dopowiedzeniem przekazu, że żyjemy w układzie sztucznie wygenerowanych odmienności. Różnicujemy się tak, że powoduje to rodzaj społecznego obłędu.

Le danse macabre… ukazuje tajemniczą symboliczną relację między człowiekiem i bronią. Okrąg wyraża uwikłanie człowieka w tę relację oraz czas do namysłu poprzedzający podjęcie działania. Poza znana z reklam broni sugeruje, że ukazana postać najprawdopodobniej po nią sięgnie.

Prace Marcina Berdyszaka mają w sobie egzystencjalną gorycz wynikającą z tego, że człowiek nie jest samodzielny, tylko pozostaje uza-leżniony od zajmowanej pozycji, historii i innych kontekstów determinujących jego życie. Jest więźniem tego, na co nie do końca ma wpływ, z czego nie do końca zdaje sobie sprawę.

Marcin Berdyszak, Rewitalizacja „Błędnego koła” Jacka Malczewskiego, 2011, instalacja,
200 cm × ø 200 cm, Kolekcja MOCAK-u

Wystawa wpisuje się w cykl indywidualnych prezentacji artystów z Kolekcji MOCAK-u.

Marcin Berdyszak (ur. 1964) – rzeźba, instalacja, obiekt, multimedia. Twórca instalacji przestrzennych i działań performatywnych. Interesują go kategorie miejsca i przestrzeni, dlatego organizował działania sitespecific na wielką skalę. W swoich pracach prowadzi otwarty dialog z wybranymi artystami: Jackiem Malczewskim, Tadeuszem Kantorem, Josephem Beuysem, Marcelem Duchampem, René Magritte’em, Jasperem Johnsem i ojcem Janem Berdyszakiem. Skrupulatnie przetwarza motywy znane z historii sztuki, wprowadzając nowe możliwości ich interpretacji. Instalacje buduje z gotowych obiektów, manekinów, owoców. Tworzy dla nich konteksty, projektuje stroje i charakteryzacje. Ujednolica je i czyni niewidzialnymi, przez co tracą one znaczenie, pierwotny sens.

Marcin Berdyszak ukończył malarstwo i rzeźbę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Artystyczny) w 1988 roku. Od 1989 roku jest zatrudniony na macierzystej uczelni. Pracuje na stanowisku profesora zwyczajnego i prowadzi Pra-cownię Działań Przestrzennych na Wydziale Rzeźby. Współzałożyciel, wraz z Tadeuszem Wieczorkiem, Piotrem Pawlakiem i Wojciechem No-wakiem Stowarzyszenia Artystyczno-Edukacyjnego „Magazyn”. Zreali-zował kilkadziesiąt warsztatów autorskich w kraju i za granicą. Wybrane wystawy indywidualne: Galeria K, Staufen (Niemcy); Biuro Wystaw Arty-stycznych w Jeleniej Górze; Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu; Galeria Muzalewska w Poznaniu; Instytut Pol-ski w Bratysławie, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej w Słupsku, Banski dvor – Kulturni centar , Banja Luka (Bośnia i Hercegowina), Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA w Gdańsku.

 

Paweł Althamer, Artur Żmijewski Pieśń ostateczna 

Ekspozycja prezentuje wybór 20 kolaży powstałych w latach 2017–2019. Artyści inspirowali się między innymi Czesławem i Oskarem Miłoszami, Paulem Celanem, Stanisławem Grochowiakiem, Rafałem Wojaczkiem.

Paweł Althamer, Artur Żmijewski, bez tytułu, 2019, technika mieszana, 51 × 65 cm, courtesy P. Althamer / A.

Kolaże zbudowane są z fragmentów wyciętych z książek – począwszy od erotycznych i pornograficznych publikacji Taschena przez albumy przyrodoznawcze i anatomiczne po atlasy historyczne i naukowe. Wielowarstwowe, malarskie prace mają wyraźną fakturę, barwę i gęstą kompozycję. Wojna, Shoah, cierpienie, erotyka to niektóre z wątków pojawiających się na wystawie. Żaden z nich nie dominuje. Zupełnie nie ma polityki, do której artyści przyzwyczaili publiczność przez lata walki na polu sztuki krytycznej. Nie ma też wezwań do zrywu czy opiewania rewolucji. Zamiast tego pojawia się refleksja poświęcona poezji i sztuce.

Paweł Althamer, Artur Żmijewski, bez tytułu, 2017, technika mieszana, 53,4 × 39 cm, courtesy P. Althamer / A. Żmijewski, Fundacja Galerii Foksal

Artyści dokonali wyboru wierszy, które znalazły się w towarzyszącej wystawie publikacji, przygotowanej w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej.

Paweł Althamer (ur. 1967)

Rzeźba, performans, instalacja, wideo.

Jego twórczość jest różnorodna medialnie i formalnie. Tworzy rzeźbiarskie autoportrety, występuje w performansach i wideo, pragnie doświadczyć materialności ciała oraz nakreślić własne granice psychiczne. Przez akcje, do których angażuje całe społeczności, chce tworzyć wspólnoty, skonfrontować ludzi ze sobą poprzez sztukę. Kwestionuje znaczenie monumentalnych pomników skalą swoich realizacji i przypadkowością materiałów.

Paweł Althamer, Artur Żmijewski, bez tytułu, 2018, technika mieszana, 53,1 × 39,4 cm, Kolekcja MOCAK-u

Artur Żmijewski (ur. 1966)

Fotografia, film, wideo.

Postuluje świadome uczestnictwo sztuki w życiu społecznym. W swoich pracach eksponuje świat ludzi „innych”, często niezauważanych. Rejestruje ich codzienność, ukazując, jak ograniczenia fizyczne i psychiczne skazują ich na marginalizację społeczną. Inicjując eksperymenty z udziałem wybranych grup, dąży do zrozumienia trudnych przeżyć i tematów tabu.

Antropocen

Na wystawie w Galerii Re prezentowane są prace studentów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie z pracowni rzeźby i pracowni interdyscyplinarnej. Te obiekty, fotografie, wideo oraz instalacje są inspirowane terminem „antropocen” – głównym tematem tegorocznego Open Eyes Economy Summit. W 2000 roku Paul Crutzen, holenderski chemik i meteorolog, laureat Nagrody Nobla, ukuł taką nazwę dla obecnej epoki geologicznej. „Antropocen” określa świat, którego ekosystem został – najprawdopodobniej nieodwracalnie – zmieniony przez człowieka. Równocześnie jednak właśnie w tej epoce człowiek zaczyna uświadamiać sobie niepokojące skutki swojej działalności. Przestajemy traktować przyrodę jako samonaprawiający się mechanizm. Już wiemy, że wymaga ona naszego wsparcia i troski.

Katarzyna Partyka-Smalcerz, Tęsknota, 2020, fotografia, 40 × 60 cm, courtesy
K. Par-tyka-Smalcerz

Prezentowane na wystawie prace wyrażają niepokój oraz utratę poczucia bezpieczeństwa w związku z prognozowaną katastrofą klima-tyczną. Natura nie wytrzymuje już ludzkich ambicji i ingerencji. Dlatego artyści próbują wygenerować jej symulację – postprzyrodę, twór odporny na ekspansywność człowieka

Artyści: Gabriela Iwan, Erwin Jeneralczyk, Fryderyk Kądziela, Marianna Krzysztofik, Wojciech Kuszaj, Sylwia Marszałek-Jeneralczyk, Aleksandra Nenko, Anna Oramus, Katarzyna Partyka-Smalcerz, Anna Plugatariov, Marta Stefaniak, Weronika Świętek

Kurator: Mirosława Bałazy

Współpraca: prof. Jan Tutaj, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie

Otwarcie: 29.10.2020

Czas trwania wystawy: 29.10.2020 - 14.03.2021

Miejsce: Galeria Re

Wojciech Kuszaj, Kosmonauta, 2020, obiekt, 200 × 40 × 40 cm (fragment), courtesy W. Kuszaj,
 fot. W. Kuszaj

Czynne są również wystawy Kolekcji:

Dialog z przestrzenią, 

Współczesne modele realizmu, 

Stanisław Dróżdż Pojęciokształty, 

Krystian Lupa Live Factory 2: Warhol by Lupa. 

Dostępne będą także nowe publikacje: Marian Eile. Artysta i redaktor, Paweł Althamer, Artur Żmijewski. Pieśń ostateczna, a także kolejny numer „MOCAK Forum” poświęcony edukacji muzealnej.

Wydarzenia online

godz. 17.30

Paweł Althamer i Artur Żmijewski oprowadzają online po wystawie Pieśń ostateczna

Wydarzenie wyłącznie w formie transmisji online na Facebooku MOCAK-u (@mocakkrakow).

godz. 18.30

Krakowscy artyści w rozmowie z Łukaszem Orbitowskim

Wydarzenie wyłącznie w formie transmisji online na platformie Play Kraków. Rozmowa będzie tłumaczona symultanicznie na polski język migowy (PJM).

W spotkaniu towarzyszącym wystawie Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969 wezmą udział: Bogusław Bachorczyk, Andrzej Bednarczyk, Tamara Berdowska, Halina Cader, Adam Rzepecki, Zbigniew Sałaj i Wojciech Wilczyk.

Rozmowę poprowadzi Łukasz Orbitowski.

 

Konkursy

Prace na wystawie Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969 przedstawiają wiele miejsc związanych z tym miastem. Wszyscy, którzy rozpoznają i zapamiętają przynajmniej jedno z nich i przekażą tę informację księgarzom w MOCAK Bookstore, otrzymają zniżkę 40% na publikacje Muzeum (oferta dotyczy cen okładkowych książek wydanych przed 2020 rokiem). Konkurs trwa do 31 grudnia 2020 roku. 

Zachęcamy do udziału w instagramowym konkursie inspirowanym fotografiami z wystawy Mariana Eilego. Zapoznajcie się z pracami na ekspozycji, a następnie odtwórzcie postaci i sceny ukazane przez artystę. Swoje prace oznaczcie #EilexMOCAK. Autorzy trzech najlepszych prac dostaną pakiet niespodzianek. Konkurs trwa od 29 października do 30 listopada 2020 roku. 

Od 29 do 31 października każdy zwiedzający może otrzymać od nas książkę! Jak ją zdobyć? Wystarczy podejść do recepcji, podać hasło „NOWY SEZON W MOCAK-u” i odpowiedzieć na zadane pytanie. Poprawne odpowiedzi nagrodzimy publikacjami Muzeum. 

 

Monidło z pracą Mariana Eilego w podcieniach Muzeum

W podcieniach MOCAK-u udostępnimy monidło towarzyszące wystawie Mariana Eilego Artysta i redaktor. Zachęcamy do robienia zdjęć i oznaczania ich w mediach społecznościowych #MOCAK.

informacja prasowa

MOCAK w plenerze | Sound of MOCAK Summer 2020 | Kameralne Kino Letnie

MOCAK aktywnie włącza się w różnego rodzaju inicjatywy organizowane poza Muzeum. Latem 2020 roku zapraszamy do udziały w warsztatach, wykładach i spotkaniach, które poprowadzi w ramach następujących wydarzeń

MOCAK w plenerze. Spotkajmy się na festiwalach! 

• XIII edycja Międzynarodowych Warsztatów Gitarowych i Festiwalu Terra Artis, Lanckorona, 19–26.7.2020, warsztaty: Wśród kwiatów. Sztuka i muzyka 
•  Festiwal Otwarte Mieszkania, Kraków, 25–26.7.2020, warsztaty dla dzieci: Sztuka i architektura 
•  Podlasie Slow Fest, 16.7–9.8.2020, warsztaty: Sztuka interpretacji i Artystyczna uczta Pikniki Krakowskie, sierpień 2020

Sound of MOCAK Summer 2020

W lipcu i sierpniu w przestrzeni wokół MOCAK-u Leszek „Hefi” Wiśniowski wraz ze studentami Akademii Muzycznej oraz uczniami Szkoły Muzycznej im. B. Rutkowskiego w Krakowie realizują instalację dźwiękową Sound of MOCAK Summer 2020.

Artysta improwizuje oraz gra na klarnecie basowym oraz – tak jak studenci i uczniowie – na flecie. Ich realizacja dopełnia foniczny pejzaż Muzeum. W zamierzeniach praca ma stanowić zatopione w estetyce muzyki współczesnej tło, rezonujące z architekturą, osobami zwiedzającymi MOCAK i naturalnymi dźwiękami otoczenia. Projekt realizowany jest w lipcu i sierpniu, ale konkretne dni ani godziny nie są wyznaczone.
 

17 lipca, godz. 21 | McQueen | Kameralne Kino Letnie

Wielka Brytania, 2018
reż. Ian Bonhôte, Peter Ettedgui
1 h 51 min
Język angielski, napisy polskie

zwiastun

W ramach akcji Bądź turystą w swoim mieście – zwiedzaj Kraków przez całe wakacje MOCAK zaprasza na wieczorne seanse filmowe, których tematem będzie sztuka. W najbliższy piątek zostanie wyświetlony film McQueen.

Wizjoner. Buntownik. Geniusz. Aleksander McQueen. Przyszedł znikąd i na zawsze odmienił świat mody. Zwykły chłopak z biednej dzielnicy Londynu stworzył wartą miliony dolarów luksusową markę. Stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych ikon sztuki współczesnej. Odważny i bezkompromisowy, McQueen zwykł mawiać: „Moje pokazy mody to sex, drugs i rock’n’roll. Mają elektryzować. Wywoływać emocje. Szok i atak serca”. Skąd czerpał wielką wewnętrzną siłę, dzięki której podbił hermetyczny świat haute couture? Projektował dla brytyjskiej królowej i największych gwiazd, takich jak Rihanna czy Nicole Kidman. U szczytu sławy popełnił samobójstwo. Jaką tajemnicę kryło jego życie? McQueen to oparta na faktach historia artysty – równie fascynująca, jak jego dzieła. Opowieść o człowieku, któremu niezwykła wrażliwość i energia pozwoliły wspiąć się na szczyty sławy i świata popkultury. (opis dystrybutora).

informacja prasowa

Spotkanie z Andą Rottenberg i Marią Poprzęcką w MOCAK-u

MOCAK oraz Wydawnictwo Stentor zapraszają w piątek 19 czerwca o godzinie 18 na spotkanie poświęcone książce Andy Rottenberg "Sztuka w Polsce 1945–2005". Rozmowę z autorką poprowadzi prof. Maria Poprzęcka.

"Sztuka w Polsce 1945–2005" to – jak pisze autorka – podręczny przewodnik. Anda Rottenberg w zwięzły sposób opisuje sztukę i życie artystyczne ostatnich 60 lat, a całości dopełniają noty biograficzne artystów, krytyków, kuratorów i organizatorów życia artystycznego mających duży wpływ na dzieje polskiej sztuki powojennej. Jej linię rozwojową opisuje autorka nie abstrakcyjnie, ale w powiązaniu z rzeczywistością minionego półwiecza. Ukazuje przede wszystkim przemiany w sztuce współczesnej i tych twórców, którzy wnieśli do niej coś nowego. Dzięki tej książce nurty, kierunki, wybitne postaci i zjawiska alternatywne układają się w całość i tworzą logiczny ciąg. Anda Rottenberg nie tylko przedstawia historię sztuki współczesnej w Polsce, ale uczy patrzeć na nią i pomaga zrozumieć nowe zjawiska artystyczne. (z materiałów wydawcy)
 
Podczas spotkania książkę będzie można kupić w promocyjnej cenie.

Spotkanie odbędzie się w sali audiowizualnej MOCAK-u oraz na platformie ZOOM. Wstęp 2 zł. Liczba osób w sali ograniczona zgodnie z wytycznymi sanitarnymi. W przypadku braku wolnych miejsc chętnych zapraszamy do kawiarni MOCAK-u, gdzie będzie prowadzony streaming wydarzenia.

W związku z obecną sytuacją dla wspólnego bezpieczeństwa przygotowaliśmy nowy regulamin zwiedzania Muzeum.

Bilety na spotkanie w Muzeum można kupić w kasie MOCAK-u oraz online pod tym linkiem.
Bilety na spotkanie online na platformie ZOOM do kupienia pod tym linkiem.

Patronem publikacji jest MOCAK.

informacja prasowa

Dymna, Kwinta, Radwan, Jałowik w rozmowie o Wiesławie Dymnym

W czwartek 12 marca o godzinie 18 MOCAK zaprasza na spotkanie wokół książki Wiesław Dymny. Jestem ranny człowiek. Pisarz, aktor, malarz. Wydarzenie towarzyszy wystawie o tym samym tytule.

W spotkaniu wezmą udział: Anna Dymna, Tadeusz Kwinta i Stanisław Radwan. Rozmowę poprowadzi Delfina Jałowik, kurator wystawy.

Wiesław Dymny (1936–1978) był wszechstronnie uzdolnionym, wielomedialnym artystą. Za tom Opowiadania zwykłe wydany w 1963 roku otrzymał Nagrodę Kościelskich. Pisał również wiersze, piosenki i scenariusze filmowe. Tworzył obrazy, rysunki, kolaże, projekty okładek książek, plansze scenograficzne oraz fotografie. Był współzałożycielem legendarnej Piwnicy pod Baranami, działającej od 1956 roku, i jej aktorem do końca życia. Zagrał także w wielu filmach. W latach 1964–1969 prowadził beatowy zespół Szwagry, dla którego napisał ponad 300 piosenek.

Publikacja MOCAK-u zawiera teksty Mirosława Mikiego Obłońskiego, Barbary Natkaniec-Pacuły, wspomnienia Krystyny Zachwatowicz i Anny Dymnej oraz obszerne kalendarium przygotowane przez Monikę Wąs. Część ilustracyjna książki to pierwsza albumowa prezentacja twórczości wizualnej Wiesława Dymnego.

Podczas spotkania książkę będzie można kupić w promocyjnej cenie.

Spotkanie odbędzie się w sali audiowizualnej MOCAK-u. Wstęp 1 zł. W przypadku braku wolnych miejsc chętnych zapraszamy do kawiarni MOCAK-u, gdzie będzie prowadzony streaming wydarzenia.

Anna Dymna – aktorka teatralna i filmowa, działaczka społeczna, założycielka i prezes Fundacji Anny Dymnej „Mimo Wszystko”, pedagog Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, inicjatorka Krakowskiego Salonu Poezji.

Tadeusz Kwinta – aktor oraz reżyser filmowy i teatralny, który po raz pierwszy wystąpił na deskach teatru w wieku trzynastu lat, autor sztuk scenicznych, prezenter telewizyjny. Związany z Piwnicą pod Baranami od początku jej istnienia.

Stanisław Radwan – kompozytor i pianista, w latach 1980–1990 dyrektor naczelny i artystyczny Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, współpracownik wielu wybitnych polskich reżyserów, między innymi Konrada Swinarskiego, Zygmunta Hübnera, Krystiana Lupy czy Andrzeja Wajdy.

Delfina Jałowik – kierownik Działu Sztuki MOCAK-u, kurator i współkurator ponad dwudziestu wystaw indywidualnych i zbiorowych w Polsce i zagranicą. Redaktorka i autorka tekstów do katalogów oraz artykułów w tomach zbiorowych i czasopismach.

informacja prasowa

MOCAK kupił Kossakówkę!

Prezydent Miasta Krakowa spełnił życzenie mieszkańców i znalazł środki na zakup wilii  należącej kiedyś do rodziny Kossaków wraz z otaczającym ją ogrodem. Całość obiektu jest wpisana na listę zabytków.

fot. Maria Anna Potocka

Po radykalnym remoncie i adaptacji powstanie w tym miejscu oddział Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK. Przyszła ekspozycja obejmować będzie historię rodziny Kossaków oraz stałą ekspozycję historyczną, dotyczącą przemian kulturowych w sztuce, literaturze i muzyce.

informacja prasowa

"WIESŁAW DYMNY Jestem ranny człowiek. Pisarz, aktor, malarz" - wystawa w MOCAK-u

25 października 2019 roku Muzeum Sztuki Współczesnej zaprasza na wystawę "WIESŁAW DYMNY Jestem ranny człowiek. Pisarz, aktor, malarz", na której zostanie zaprezentowanych kilkadziesiąt prac Wiesława Dymnego – obrazy, rysunki, kolaże, projekty okładek książek, plansze scenograficzne oraz fotografie wybrane z ogromnej spuścizny po artyście.

Wiesław Dymny, fot. courtesy Anna Dymna

Kraków jest miastem artystów. Od XIX wieku mieszkali i pracowali w nim wielomedialni twórcy, zajmujący się filozofią, teatrem, literaturą i sztuką. Były to barwne, wyraziste i osobowościowo nieposkromione postaci o fascynujących biografiach. Do tej grupy należą z pewnością: Stanisław Wyspiański, Leon Chwistek, Witkacy, Tadeusz Kantor, Krzysztof Niemczyk czy właśnie Wiesław Dymny (1936–1978). Ten ostatni zdawał się uważać, że obowiązkiem człowieka jest być twórczym bez przerwy i w każdej sferze życia. Działalność artystyczna była dla niego częścią codzienności, nie przywiązywał więc dużej wagi do precyzji wykonania prac.

Wiesław Dymny, bez tytułu, kolaż, tusz, akwarela / papier (dwustronny), 23,5 × 16 cm, courtesy M. Dymny

Sam twórca tak, dowcipkując, napisał na pokazywanym na wystawie szyldzie-autoprezentacji: „Umiem malować wszystko na różne sposoby, umiem pisać na maszynie powieści, opowiadania i szlagiery. Umiem rzeźbić, wykonuję wszelkie prace domowe z wielką dokładnością, wykonuję poza tym wszelkie roboty inne, bo jestem pojętny”. Wiesław Dymny przy swojej wszechstronności twórczej potrafił płynnie łączyć ze sobą różne dziedziny: kabaret, teatr, film, muzykę, literaturę i sztuki wizualne. Nie były one jednak w stanie wyciszyć wszystkich napięć osobowościowych, jakie go cechowały.

Wiesław Dymny, bez tytułu, olej / płótno, 60 × 75 cm, courtesy M. Dymny

Od 1953 roku studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Nigdy jej nie ukończył. Tworzył przede wszystkim groteskowo-prześmiewcze rysunki, formą przypominające karykatury. Ukazywały one nastroje, pełniły funkcję komentarza do życia społecznego czy krytycznie widzianej polskości. Wiesław Dymny był także autorem niezwykłych portretów fotograficznych swojej drugiej żony, Anny Dymnej. Dużo pisał. Za tom Opowiadania zwykłe wydany w 1963 roku otrzymał Nagrodę Kościelskich. Oprócz tego tworzył wiersze, piosenki i scenariusze filmowe. Miał talent satyryczny – był współzałożycielem legendarnej Piwnicy pod Baranami, działającej od 1956 roku, i jej aktorem do końca swojego życia. Zagrał także w wielu filmach.

Anna i Wiesław Dymni, fot. courtesy A. Dymna

Na wystawie prezentujemy kilkadziesiąt prac Wiesława Dymnego – obrazy, rysunki, kolaże, projekty okładek książek, plansze scenograficzne oraz fotografie wybrane z ogromnej spuścizny po artyście. W większości są one niedatowane, powstawały w formie szkiców na tym, co artysta w danym momencie miał pod ręką. Swoją twórczość traktował pobłażliwie, rozdawał znajomym, nie dbał o nią, ponieważ dla niego jej rola kończyła się w momencie, gdy praca została wykonana.

informacja prasowa

Spotkanie z Hertą Müller w MOCAK-u

W czwartek 19 września o godzinie 18.00 Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie zaprasza na spotkanie z laureatką Literackiej Nagrody Nobla Hertą Müller.

Herta Müller, fot. ze strony pisarki na FB

Wydarzenie towarzyszy wystawie prac noblistki "Tam gdzie nie można mówić. Słowo jako obraz, obraz jako słowo"w MOCAK-u (Galeria Beta). Pokazujemy na niej kilkadziesiąt kolaży, powstałych w latach 2005–2018. To pierwsza prezentacja tych prac w muzeum sztuki współczesnej. Wystawa Herty Müller stanowi część cyklu, w ramach którego pokazujemy wieloaspektowość osobowości twórczych – pisarzy, filozofów oraz naukowców, a zarazem autorów prac wizualnych. Dotychczas prezentowaliśmy kolaże Wisławy Szymborskiej, rysunki Zbigniewa Herberta, obrazy olejne i akwarele Joachima Ringelnatza, rysunki i obrazy Leona Chwistka oraz akwarele Aliny Dawidowicz. Wystawa trwa do niedzieli 22 września.

Herta Müller, bez tytułu, 2012, kolaż, 14,8 cm × 10,5 cm, courtesy H. Müller

Podczas spotkania artystka zaprezentuje swoje kolaże. Wstęp na temat jej twórczości oraz prowadzenie rozmowy: Delfina Jałowik i Jürgen Kaumkötter (kuratorzy wystawy).

Pisarka stworzyła unikalną koncepcję poezji wizualnej, podporządkowaną rygorowi formatu pocztówki. Jej kompozycje oparte są na tekście dopełnianym przez obraz. Za pomocą skondensowanej metafory Herta Müller uchwytuje rzeczywistość, tworząc impresje na jej temat.
Ekspozycja stanowi część cyklu, w ramach którego pokazujemy wieloaspektowość osobowości twórczych – pisarzy, filozofów oraz naukowców, a zarazem autorów prac wizualnych.

Na spotkaniu będzie można kupić w promocyjnej cenie publikację towarzyszącą wystawie. Zawiera ona ponad 80 kolaży Herty Müller z tłumaczeniami na polski i angielski, a także wywiad z autorką oraz eseje między innymi Michała Rusinka, Christiny Rossi i Marii Anny Potockiej. W MOCAK Bookstore dostępne będą również inne pozycje na temat noblistki oraz jej książki.

Herta Müller, bez tytułu, 2011, kolaż, 14,8 cm × 10,5 cm, courtesy H. Müller

Wydarzenie odbędzie się w sali audiowizualnej. Liczba miejsc ograniczona.

Herta Müller urodziła się 17 sierpnia 1953 roku w Nițchidorfie, w wielokulturowym Banacie w Rumuńskiej Republice Ludowej. Pochodzi z mniejszości niemieckiej. Jej ojciec był podczas wojny żołnierzem Waffen-SS, służył w 10. Dywizji Pancernej SS „Frundsberg”. Matka po wojnie została wywieziona wraz z innymi Niemcami banackimi na kilka lat do ZSRR do pracy przymusowej. Herta Müller uczyła się w niemieckojęzycznym liceum w Timișoarze. W latach 1973–1976 studiowała germanistykę i filologię rumuńską na Uniwersytecie Zachodnim w Timișoarze. W 1976 roku podjęła pracę jako tłumaczka tekstów technicznych w fabryce maszyn, jednak w 1979 roku, po odmowie współpracy z Securitate (Departament Bezpieczeństwa Państwowego), straciła posadę. W 1987 roku wyemigrowała i osiedliła się w Berlinie Zachodnim. Pracowała jako twórczyni i profesor wizytujący na kilku uniwersytetach w Niemczech i w innych krajach. W 2009 roku otrzymała Literacką Nagrodę Nobla. Mieszka i pracuje w Berlinie.

informacja prasowa