Jedno z pierwszych dzieł Zdzisława Beksińskiego na warszawskiej wystawie "Surrealizm i realizm magiczny"

Wielki, ekscentryczny twórca z dramatyczną historią w tle. Jego życie przedstawione zostało w głośnym filmie „Ostatnia rodzina”. W grudniu w DESA Unicum pojawi się bardzo wczesna praca Zdzisława Beksińskiego. Z pewnością jest to jeden z pierwszych obrazów tego wybitnego artysty. Obraz oglądać można na wystawie "Surrealizm i realizm magiczny".

Zdzisław Beksiński

Jedno z pierwszych dzieł Zdzisława Beksińskiego na warszawskiej wystawie  Obok niego pojawią się przepełnione magią prace m.in. Kazimierza Mikulskiego, Rafała Olbińskiego i Tomasza Sętowskiego. Wystawę zobaczyć można do 15 grudnia. Tego dnia dzieła zostaną zlicytowane. 

Zdzisław Beksiński początkowo zajmował się fotografią artystyczną i rysunkiem. Dopiero w późniejszym okresie przyszedł czas na malarstwo i rzeźbę. Pod koniec życia zafascynowały go komputery. Przy ich pomocy tworzył kompozycje w programach graficznych i za pomocą fotokopiarki. Z wielką pasją dokumentował życie własnej rodziny. To właśnie ono stało się motywem przewodnim głośnego filmu „Ostatnia rodzina”. Trudno o doskonalszy przykład wczesnej twórczości Zdzisława Beksińskiego niż prezentowana na wystawie kompozycja namalowana w technice olejnej w roku 1967. Pochodzi z ważnego etapu twórczości słynnego surrealisty, stanowiącego kamień milowy w jego rozwoju jako malarza. Jest to bardzo rzadki przykład pracy, która wiąże się z serią dzieł wykonanych na papierze – rysunków, w których dominuje motyw sadomasochistyczny. Makabryczna, ubrana w bieliznę postać kobieca, nieraz w towarzystwie innych postaci, jest bohaterką wielu prac wykonanych tuszem lub kredą. Prezentowana praca jest z pewnością jedną z pierwszych kompozycji malarskich, jakie wykonał Zdzisław Beksiński.

Kazimierz Mikulski, Wilgotny dzień

Nie sposób przejść też obojętnie wobec charakterystycznego zjawiska w sztuce powojennej Polski, jakim była twórczość Kazimierza Mikulskiego. W jego oscylującym między rzeczywistością a surrealizmem malarstwie można odnaleźć echa świata teatru, z którym artysta był związany przez cały okres swojej twórczości. Prezentowana w DESA Unicum praca „Wilgotny dzień” to jedna z najbardziej znanych kompozycji wybitnego twórcy. W charakterystyczny sposób łączą się tu jego ulubione motywy: surrealizm, erotyzm i natura. Główną bohaterką płótna jest naga błękitnooka kobieta, której włosy stają się gałęziami drzewa. W tle widoczne są spowite mgłą pagórki i drzewa smagane podmuchami wiatru. Towarzyszem postaci kobiecej jest łypiący znad dolnej krawędzi kompozycji osiołek. „Wilgotny dzień” utrzymany jest w szaro-zielono-brązowej tonacji, w której szczególnego kontrastu nabierają błękitne oczy bohaterki.

Rafał Olbiński, La Traviata

W DESA Unicum pojawi się również wyjątkowy obraz Rafała Olbińskiego. Jest on odpowiednikiem plakatu do opery „La Traviata”, którą Olbiński zrealizował na zamówienie New York City Opera. Sam plakat, bodaj najbardziej utożsamiany z operą Verdiego, został nagrodzony między innymi Złotym Medalem Art Directors Club of New York. Jego kompozycję spowija oniryczna aura melancholii podkreślona przez zimną paletę kolorystyczną o stalowych odcieniach błękitu. Z mroku wyłania się blada kobieca twarz o smukłych rysach. Jest to twarz Violetty, pięknej kurtyzany, głównej bohaterki opery Verdiego. Kobieta wydaje się być pogrążona w myślach bądź śnie. W miejscu jej ust na portrecie widnieje sylwetka ukochanego – Alfreda Germonta. Olbiński w charakterystyczny dla siebie sposób operuje tu metaforą, bawiąc się nieoczywistą symboliką związaną z miłością. Nie rezygnuje przy tym z iluzorycznych, surrealistycznych motywów, z których słynie jego twórczość. Granica między sceną i życiem, jawą a snem w wyobraźni malarza jest niezwykle płynna.

Leszek Nowosielski

W DESA Unicum pojawią się również prace twórczyń i twórców takich jak: Maja Borowicz, Mariola Jaśko, Maria Anto, Erna Rosenstein, Szarlota Pawel, Jerzy Duda-Gracz, Leszek Nowosielski i Grzegorz Stec. 15 grudnia wszystkie obiekty zostaną zlicytowane w największym polskim domu aukcyjnym przy ul. Pięknej 1A. Licytować można będzie online, przez aplikację oraz telefonicznie i przez zlecenie stałe. Aukcja transmitowana będzie na żywo w kanałach społecznościowych DESA Unicum.

Erna Rosenstein

Wystawa „Surrealizm i Realizm Magiczny”: 9-15 grudnia 2020, godz. 11-19 (poniedziałek-piątek) i godz. 11-16 (sobota), Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, wstęp wolny

Aukcja „Surrealizm i Realizm Magiczny”: 15 grudnia 2020, godz. 19.00, Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa

informacja prasowa

Grafiki Salvadora Dalego w Galerii Patio

Przez ponad miesiąc w Galerii Patio Suwalskiego Ośrodka Kultury będzie okazja podziwiać prace Salvadora Dalego. Około 60 znakomitych grafik ukazuje, w których kierunkach wędrowała twórczość katalońskiego artysty i jak wybitnym ilustratorem był Dali.

Salvador Dali wykreował swój odmienny wizualny świat. Świat nadrealnych postaci, zdarzeń, rekwizytów, przebiegu wyrafinowanych plastycznych opowieści o nim. Dali stworzył inny, własny, znaczący, pełen symbolicznych treści artystyczny kosmos. Sam też jest bohaterem tych wizualnych narracji w odmiennych wcieleniach, przy stosowaniu różnych realizacyjnych metod, twórczych nawykach i sposobie pracy. Jego sztuka jest podziwiana. Fascynuje zarówno pospolitego widza, jak i znawców surrealistycznego widzenia.

Dali w swych performatywnych doświadczeniach, eksperymentach z własnym mózgiem i psychiką mawiał, że to, co uprawia w sztuce, jest ,,spontaniczną metodą irracjonalnego poznania, opartą na krytycznej i systematycznej obiektywizacji asocjacji i interpretacji delirycznych ‘’. Z premedytacją wchodzi w psychiczne stany halucynogenne, wywołując je zwykle na pograniczu jawy i snu, rozpoczynając w ten sposób proces introspekcji, umożliwiający mu wielokrotne wchodzenie, przenikanie, wędrowanie, penetrowanie odmiennych struktur wizualnych oraz przebywanie w nich, jakby w ,, innym wymiarze”.

Pisał o tym w eseju "Podbój irracjonalnego" z 1935 roku w ten sposób: „moja działalność paranoiczno-krytyczna jest w rzeczywistości spontaniczną metodą poznawania irracjonalizmu, na podstawia asocjacji interpretacyjno-krytycznych fenomenów majaku”, wyjaśniając własne, z pozoru alogiczne zachowania twórcze. Kontynuując wypowiedź, stwierdza: „Działanie krytyczne zachodzi tylko przy swobodnym wyszukiwaniu obrazów oraz spójnych systematycznych skojarzeń. Działanie paranoiczno-krytyczne jest siłą napędową obiektywnego przypadku ‘’.

Dalego interesuje wszystko, co go przeraża, a zarazem zmusza w konsekwencji do artykułowania wizualizacji swoich stanów delirycznych, panicznych i paranoicznych. Ciągle też poszukuje „ kamienia filozoficznego ‘’ dla przemian, transformacji i zawierania się obrazu w obrazie. Stosuje różnorodne „afrodyzjaki ‘’ w swoim menu artystycznym. Najważniejszym z nich jest erotyka-zwykle połączona ze śmiercią, a przechodząca w różnego rodzaju majaki i wizje związane właśnie z nimi. To one zasadniczo prowadzą go do zdumiewającej umiejętności artykułowania ich, przywoływania i komponowania w obrazie. Stwarzanie zaskakujących przedstawień malarskich , zderzających w sobie różne ekspresje i stylistyki. Łączenie odmiennych obrazów kulturowych czy osobnych jakościowo światów.

Dali dokonuje tego w wyrazisty sposób w swych grafikach. Prace na papierze drukowane na zamówienie przez znane wydawnictwa czy drukarzy – właścicieli słynnych pracowni graficznych – poszerzyły znacząco krąg jego odbiorców. Są ewidentnie wynikiem świadomej autopromocji własnej twórczości.

Na ekspozycję w Suwalskim Ośrodku Kultury składa się 60 grafik, które powstały w przestrzeni 1944-1983 i w interesujący sposób przywołują zainteresowanie katalońskiego artysty różnorodnymi kierunkami w sztukach plastycznych ubiegłego wieku. Jest to również próba ukazania jego twórczych poszukiwań i wybitnych zdolności ilustratorskich. Grafiki te są w części sygnowane własnoręcznie przez Dalego, pozostałe były tłoczone w limitowanych edycjach z autorskich matryc. Prezentowane są litografie, akwaforty, staloryty i drzeworyty. Powstały one na potrzeby zilustrowania ekskluzywnych wydań wybitnych dzieł literatury światowej: Williama Shakespeare’a, Goethego, Cervantesa, Sandoza, Dantego Alighieri, Hemingwaya. Cykle graficzne: Biblia, Paternoster, Boska Komedia, Surrealistyczne Witraże, Surrealistyczne Kwiaty, Konie Dalego, Karty Tarota, Karty Pokera oraz Hiszpańska Surrealistyczna ceramika. Są także inne pojedyncze prace o dużej artystycznej wartości.

Dali eksperymentował w grafice, najlepiej czuł się w akwaforcie, sięgał też po akwatintę, rytował na deskach, stosował zabiegi fotochemiczne przydatne przy naświetlaniu emulsji na matrycach. Wzbogacał swój repertuar techniczny o klasyczne ksylografie czy fotoryty w tworzywach sztucznych. Na płytach litograficznych zostawia formy, ślady miotanych nabojów z kolorowymi farbami, strzela również takimi pociskami do blach miedzianych.

Oglądając jego grafiki, stajemy przed fenomenem surrealizmu, który w wydaniu Dalego- innowatora rozciąga się na całe minione stulecie, choć u podstaw warsztatu tego artysty leży solidne doświadczenie szkoły klasycznej, zarówno pod względem znajomości historii sztuki, jak i rozmaitości technik plastycznych.

Wszystkie prace pokazane na wystawie zostały wypożyczone z Mazurskiej Fundacji Sztuki Art Progress z siedzibą w Giżycku.

Dr Marian Panek

Prace pochodzą ze zbiorów Dariusza Matyjasa 
Wernisaż wystawy: "Salvador Dali Grafiki" 
piątek, 18.01.2019, godz. 18:00
Galeria Patio, SOK, ul. Papieża Jana Pawła II 5

informacja prasowa, fotografie prac pochodzą od organizatorów