Narodowe Czytanie – w tym roku czytamy Kochanowskiego

 6 września o godz. 12:00 w Ogrodzie Saskim w Warszawie odbędzie się finał Narodowego Czytania poezji Jana Kochanowskiego. To wyjątkowa okazja, by na nowo odkryć twórczość jednego z najwybitniejszych poetów polskiego renesansu. Studiował w Krakowie i Padwie, podróżował po Europie, a po powrocie osiadł w Czarnolesie, tworząc pieśni, fraszki i treny. Jego twórczość obejmuje tematy patriotyczne, moralne, religijne i obyczajowe, łącząc powagę z żartobliwością. Przyczynił się do rozwoju polszczyzny literackiej, a jego dzieła pozostają aktualne i inspirujące. Zapraszamy do wspólnego czytania!

Po wspólnej lekturze zapraszamy o godz. 14:30 na koncert KOCHANOWSKI. Wika/Strug/Monodia Polska z kompozycjami Filipa Wiki do wierszy Kochanowskiego, w wykonaniu Monodii Polskiej pod muzycznym przewodnictwem Adama Struga. ♬ Usłyszymy pieśni znane z lektur szkolnych, jak i te, do których współcześni nie sięgają. Wydarzenie odbywa się w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0., którego stoisko inspirowane twórczością poety będzie dostępne dla uczestników i uczestniczek. Centralnym punktem programu będą warsztaty kolażu literackiego prowadzone przez Marynę Siliakovą – artystkę, ilustratorkę i edukatorkę wizualną.

Jan Kochanowski zaliczany jest do grona najwybitniejszych polskich poetów i największych twórców europejskich epoki renesansu. Urodził się w 1530 roku w Sycynie pod Zwoleniem. Studiował w Akademii Krakowskiej i na uniwersytecie w Padwie, w młodości podróżował po Europie. W 1559 roku powrócił do kraju i przyjął służbę dworzanina na dworach magnackich oraz na dworze królewskim. Kilkanaście lat później osiadł na stałe w dziedzicznym majątku w Czarnolesie, poświęcając się pracy pisarskiej. W tym okresie kontynuował pisanie pieśni i fraszek. Po śmierci ukochanej córki, Urszulki, opublikował cykl Trenów – arcydzieło literatury staropolskiej. Kochanowski zmarł nagle w 1584 roku w czasie obrad sejmu w Lublinie, został pochowany w krypcie zwoleńskiego kościoła.

Poezja Jana Kochanowskiego porusza różnorodne tematy – od poważnych i doniosłych po lżejsze i żartobliwe. Opisuje życie dworskie i ziemiańskie, pojawiają się w niej wątki patriotyczne, refleksje moralne, nawiązania antyczne i biblijne. W wierszach odnajdziemy humanistyczną religijność, zachwyt życiem, ale też głęboką zadumę nad przemijaniem i ludzkim losem. Artysta przyczynił się do rozwoju polskiego języka literackiego, a jego niezrównane dzieła do dziś pozostają żywe i nadal inspirują.

KOCHANOWSKI Wika/Strug/Monodia Polska

muzyka: Filip Wika

produkcja muzyczna: Adam Strug

wykonanie: Monodia Polska

Na koncert złożą się kompozycje Filipa Wiki do wierszy Jana Kochanowskiego. Utwory napisane są tak, by zgromadzeni – niezależnie od stopnia wokalnej biegłości – mogli je śpiewać już po pierwszej strofie. Usłyszymy pieśni znane z lektur szkolnych, jak i te, do których współcześni nie sięgają.

Filip Wika – poeta, kompozytor, multiinstrumentalista, śpiewak zespołu Monodia Polska, student MISH Uniwersytetu Warszawskiego.

Monodia Polska – zespół praktykujący pieśni przekazywane w tradycji ustnej, oraz (wbrew nazwie) polifoniczne partytury polskiego średniowiecza i renesansu.

Monodia Polska w składzie:

Filip Wika – kompozycje, śpiew, fisharmonia

Szczepan Pospieszalski – śpiew, trąbka

Tomasz Stawiecki – śpiew, klarnet

Michał Żak – śpiew, szałamaja, saksofon sopranowy

Karol Pospieszalski – śpiew, tuba

Hipolit Woźniak – śpiew, kontrabas

Tomasz Skrętkowski – śpiew, instrumenty perkusyjne

Sonia Wronkowska – śpiew

Jacek Zembrowski – śpiew

Henryk Mazur – śpiew

Jakub Kukla – śpiew

Mateusz Kowalski – śpiew

Tymoteusz Woźniak – śpiew

Tomasz Pakowski – śpiew

Adam Strug – produkcja muzyczna, śpiew

informacja prasowa

Narodowe Czytanie 2024: „Kordian” J. Słowackiego

Zapraszamy na 13. edycję Narodowego Czytania, któremu patronuje Para Prezydencka. Wspólne czytanie „Kordiana” Juliusza Słowackiego odbędzie się 7 września 2024 r. roku w Ogrodzie Saskim oraz  w wielu innych miejscach w Polsce i na świecie.  

Prezydent RP Andrzej Duda skierował okolicznościowy list, zachęcając do udziału w Narodowym Czytaniu Kordiana.

"Chciałbym, aby w trakcie tej wspólnej lektury towarzyszyła nam refleksja nad Polską i polskim losem. Ale też nad aktualnością „Kordiana”. Bo dramat Słowackiego opowiada o walce Polaków z caratem, ale przecież można traktować go również jako opowieść o naszej współczesności. O tym, że wolność i niepodległość wymagają bezinteresownego poświęcenia i ciągłej gotowości do czynu. Że odpowiedzialność, konsekwencja i wola działania prowadzą do zwycięstwa, a niezdecydowanie, strach i złudzenia – do klęski – zaznaczył w liście Prezydent RP Andrzej Duda.

Ten znakomity utwór, który powstał na emigracji, niedługo po upadku powstania listopadowego, nadal przekonuje, że realizacja naszych polskich spraw z myślą o dobru i rozwoju Rzeczypospolitej dalej musi się opierać na odwadze i determinacji, a krytyczna analiza błędów i zaniechań z przeszłości jest równie ważna, jak inspiracja tym, co w naszej tradycji najpiękniejsze" – napisał Prezydent.

Juliusz Słowacki napisał "Kordiana" podczas pobytu w Szwajcarii. Utwór po raz pierwszy ukazał się drukiem w 1834 roku w Paryżu i należy do najważniejszych dokonań literackich poety. Autor ukazał w nim obraz epoki i romantyczną wizję losów pokolenia polskich konspiratorów, punktem wyjścia czyniąc spisek podchorążych, związany z przygotowaniami do zamachu na cara. Główny temat odnosi się jednak wprost do powstania listopadowego, m.in. poprzez analizę przyczyn i skutków klęski wolnościowego zrywu. W kolejnych częściach dramatu przeplatają się motywy realistyczne i fantastyczne, a nastrojowa sceneria podkreśla symboliczny wymiar dzieła, którego kluczowym zagadnieniem jest kwestia narodowowyzwoleńcza. Na przestrzeni lat Kordian doczekał się wielu wydań i był chętnie wystawiany w teatrze. Do dziś pozostaje jednym z najczęściej interpretowanych i dyskutowanych utworów, zajmując poczesne miejsce w kanonie polskiej literatury. 

Akcja Narodowego Czytania została zainicjowana w 2012 roku wspólną lekturą "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza. W 2013 roku w całej Polsce odbyło się czytanie dzieł Aleksandra Fredry, a w rok później przeczytano "Trylogię" Henryka Sienkiewicza.

W 2015 roku w warszawskim Ogrodzie Saskim Prezydent RP Andrzej Duda wraz z Małżonką Agatą Kornhauser–Dudą rozpoczęli Narodowe Czytanie "Lalki" Bolesława Prusa. W 2016 roku czytano "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza, a w 2017 roku lekturą Narodowego Czytania było "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego. Akcja Narodowego Czytania w 2018 roku miała wyjątkowy charakter – w związku z jubileuszem 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości Para Prezydencka zaprosiła do lektury "Przedwiośnia" Stefana Żeromskiego, a ponadto, przez cały rok, "Antologii Niepodległości" – specjalnie przygotowanego na tę okazję zbioru powstałych na przestrzeni wieków utworów, zaliczanych  do kanonu polskiej literatury patriotycznej.

W 2019 roku lekturą Narodowego Czytania były "Nowele polskie" – zbiór ośmiu utworów autorstwa Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Bolesława Prusa, Brunona Schulza, Władysława Stanisława Reymonta, Stefana Żeromskiego, Henryka Sienkiewicza i Henryka Rzewuskiego. Nowele zostały wybrane przez Parę Prezydencką z ponad stu propozycji tytułów przesłanych do Kancelarii Prezydenta RP.

Lekturą Narodowego Czytania 2020 była "Balladyna" Juliusza Słowackiego, rok później "Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej, a w 2022 roku – w Roku Romantyzmu Polskiego – odbyło się Narodowe Czytanie "Ballad i romansów" Adama Mickiewicza.

W 2023 roku w tysiącach miejsc w całej Polsce i na świecie odbyło się Narodowe Czytanie "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej". 

Źródło: Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej prezydent.pl

informacja prasowa

Wrocławskie Czytanie, DCF czyta Schulza - sobota 7 września

7 września w Dolnośląskim Centrum Filmowym odbędzie się Wrocławskie Czytanie 2019. Kilkudziesięciu gości przeczyta zbiór opowiadań Brunona Schulza „Sanatorium pod klepsydrą”. 

Akcja będzie połączona ze zbiórką charytatywną, z której dochód zostanie przeznaczony na ferie dzieci przebywających w Niepublicznym Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Jaszkotlu.

Jedną z lektur Narodowego Czytania 2019 jest opowiadanie „Mój ojciec wstępuje do strażaków” ze zbioru „Sanatorium pod Klepsydrą” Brunona Schulza. Wrocławskie Czytanie obejmie cały zbiór opowiadań i odbędzie się w Chill Roomie DCF 7 września pomiędzy godziną 11.00 a 18.00. W czytaniu będzie uczestniczyło kilkudziesięciu gości. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do posłuchania i wsparcia zbiórki charytatywnej, którą będziemy w tym czasie prowadzić. Dochód ze zbiórki zastanie przeznaczony na ferie dzieci przebywających w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Jaszkotlu.

Niepubliczny Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Jana Pawła II przy ZOL dla Dzieci powstał w październiku 1992 roku. W placówce mieszkają dzieci z wieloraką złożoną niepełnosprawnością.

informacja prasowa

Narodowe Czytanie z reżyser Magdaleną Piekorz

Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach serdecznie zaprasza do udziału w obchodach Narodowego Czytania w Ogrodzie Słów przy Filii nr 14. W tym roku czytać będziemy nowele pióra znakomitych pisarzy polskich: Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Bolesława Prusa, Brunona Schulza, Władysława Stanisława Reymonta, Stefana Żeromskiego, Henryka Sienkiewicza oraz Henryka Rzewuskiego. Czytać będziemy wraz z zaproszonymi Gośćmi oraz z Czytelnikami

Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach serdecznie zaprasza do udziału w obchodach Narodowego Czytania w Ogrodzie Słów przy Filii nr 14 (ul. Piastów 20, Os. Tysiąclecia). W tym roku czytać będziemy nowele pióra znakomitych pisarzy polskich – Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Bolesława Prusa, Brunona Schulza, Władysława Stanisława Reymonta, Stefana Żeromskiego, Henryka Sienkiewicza oraz Henryka Rzewuskiego.
Czytać będziemy wraz z zaproszonymi Gośćmi oraz z Czytelnikami, których zachęcamy do przynoszenia ulubionych fragmentów polskiej literatury i wspólnego ich czytania.

Oprawę muzyczną wydarzenia zapewnią wielokrotnie nagradzani w Polsce i za granicą muzycy – skrzypaczka Sulamita Ślubowska oraz pianista Mateusz Lasatowicz. Artyści zaprezentują najpiękniejsze melodie pochodzące z filmowych adaptacji polskich utworów literackich. 
Gośćmi specjalnymi Narodowego Czytania będą Magdalena Piekorz – reżyserką filmową, mającą na koncie m.in. udany debiut fabularny: "Pręgi"oraz reżyserką teatralna, scenarzystka, dyrektor artystyczną Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Towarzyszyć jej będzie Ewa Kopsik – pisarka, autorka książek „Uciec przed cieniem” i „Układ z Panem Bogiem”, tłumaczka języka niemieckiego. Spotkanie z paniami poświęcone będzie ich wspólnie napisanej książce „Nieobecność”, opisującej historię utalentowanej baletnicy, której światową karierę przekreśla groźna choroba – borelioza. Powieść powstała na podstawie wspomnień Magdaleny Piekorz z okresu walki o powrót do zdrowia.

Przez cały czas trwania Narodowego Czytania prowadzić będziemy kiermasz książek antykwarycznych. Do nabycia będzie m.in. literatura piękna polska i światowa, albumy, powieści dla młodzieży, książki dla dzieci, tomiki poezji. Dzieci zachęcamy do wzięcia udziału w warsztatach literacko-artystycznych, młodzież oraz rodziców z maluchami zapraszamy do Czytelni pod Sówką – Bibliotecznej Poradni Książkowej. Doradzimy, co warto czytać dzieciom i jakie tytuły proponować młodzieży, by polubiła czytanie. Udział w Narodowym Czytaniu w Ogrodzie Słów weźmie Wydawnictwo Sonia Draga, na którego stoisku zakupić będzie można książki.

Gościć będziemy także przedstawicieli Fundacji Transgresja, której misją jest działanie na rzecz przezwyciężania wykluczenia społecznego osób z funkcjonalną niepełnosprawnością sensoryczną oraz pomoc w przezwyciężaniu ich granic osobistych. Fundacja zaprezentuje w jaki sposób osoby niewidome i głuchoniewidome funkcjonują na co dzień; pomoże poznać metody komunikacji.
Serdecznie zapraszamy do wspólnego świętowania; udział w imprezie jest bezpłatny. W razie niepogody wszystkie wydarzenia odbędą się w budynku.
Imprezie towarzyszyć będzie wystawa poświęcona twórczości polskich nowelistów, których utwory będziemy czytać.

Program Narodowego Czytania

7 września 2019 r. (sobota)
Filia nr 14, ul. Piastów 20, Ogród Słów
11:00-11:15 Koncert muzyki instrumentalnej w wykonaniu skrzypaczki Sulamity Ślubowskiej i pianisty Mateusza Lasatowicza
11:15-11:30 Uroczyste rozpoczęcie Narodowego Czytania, powitanie Gości
11:30-11:45 Pierwsza sesja czytania
11:45-12:00 Koncert muzyki instrumentalnej
12:00-12:15 Druga sesja czytania

12:15-12:30 Koncert muzyki instrumentalnej
12:30-13:00 Spotkanie z Magdaleną Piekorz i Ewą Kopsik – autorkami powieści Nieobecność
13:00-13:25 Trzecia sesja czytania

13:25-13:40 Koncert muzyki instrumentalnej
13:40-14:00 Uroczyste zakończenie, wspólne odczytanie rozdanego wcześniej fragmentu tekstu, pamiątkowe zdjęcie

informacja prasowa

Narodowe Czytanie 2018: "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego

Zainaugurowana przez Parę Prezydencką 28 lutego tegoroczna odsłona Narodowego Czytania odbywa się w roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, stąd wyjątkowa formuła akcji, podczas której czytane będą aż dwie lektury.

Lekturą Narodowego Czytania na kulminację akcji 8 września 2018 roku jest Przedwiośnie Stefana Żeromskiego. Ponadto, Para Prezydencka proponuje do czytania przez cały rok 44 teksty Antologii Niepodległości.

- W trwającym roku stulecia odzyskania niepodległości pragnę zaprosić Polaków do Narodowego Czytania właśnie Przedwiośnia. Jestem przekonany, że wspólna lektura tej pięknej i mądrej książki pomoże nam jeszcze bardziej przybliżyć się do doświadczeń sprzed wieku. Bardzo zależy mi na tym, aby tegoroczna akcja, oprócz jej stałego, głównego celu, którym jest promocja czytelnictwa, była też formą uczczenia jubileuszu. A zarazem chcę, aby przesłanie Żeromskiego wzbogaciło program obchodów i wydarzeń o niezwykle istotny i potrzebny element krytycznej refleksji nad dziejami ojczystymi – napisał w liście Prezydent RP Andrzej Duda.

- Zachęcam jednocześnie do czytania Antologii Niepodległości, przygotowanej z myślą o tym jubileuszowym roku. Prezentuje ona powstałe na przestrzeni wielu wieków utwory, zaliczane do kanonu polskiej literatury patriotycznej. Ufam, że wraz z Narodowym Czytaniem stanie się inspiracją do podejmowania wciąż na nowo debaty o sprawach Ojczyzny, o dawnej i o przyszłej Rzeczypospolitej – dodał w liście Prezydent.

Fot. Para Prezydencka przy rękopisie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego, który znajduje się
 w Bibliotece Narodowej w Pałacu Rzeczypospolitej.

Podczas inauguracji akcji Pierwsza Dama Agata Kornhauser-Duda podkreślała, że Antologia Niepodległości zawiera bardzo ważne i cenne utwory w dziejach naszej literatury, naszej kultury. - To piękny, przekrojowy obraz naszej kultury i literatury narodowej - zaznaczyła. Literatura jest źródłem naszej duchowej siły, a także najważniejszym spoiwem naszej wspólnoty.

W Antologii Niepodległości znajduje się również fragment Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. Specjalnie na potrzeby tegorocznej akcji Narodowego Czytania adaptację Przedwiośnia przygotował krytyk literacki, felietonista Andrzej Dobosz.

Dla wszystkich zainteresowanych udziałem w Narodowym Czytaniu przygotowany został Formularz zgłoszeniowy . Uczestnictwo zgłaszać mogą m.in. szkoły, biblioteki i wszystkie inne instytucje, które chciałyby zrealizować czytanie Przedwiośnia w swoich miejscowościach.

Przedwiośnie to ostatnia powieść Stefana Żeromskiego, która została opublikowana w 1924 roku. Pisarz dokonał w niej bilansu pierwszych lat niepodległości Polski, zwracając uwagę na entuzjazm, chęć odbudowy państwa, ale także na błędy i zaniechania. Książka stanowiła zachętę do wspólnej debaty nad kształtem II Rzeczypospolitej. Do tej pory ukazało się ok. 120 polskich i ponad 10 zagranicznych wydań Przedwiośnia. Doczekało się też dwóch ekranizacji (1929, 2001).

zdj. ze strony Kancelarii Prezydenta RP

Stefan Żeromski ok. 1915 r.
 fot. nieznanego autora

Stefan Żeromski (1864-1925) – prozaik, dramaturg, publicysta i działacz społeczny, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX wieku. Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej, był uczniem gimnazjum w Kielcach, działał w tajnych kołach młodzieżowych, pracował m.in. jako guwerner w Nałęczowie i bibliotekarz w Polskim Muzeum Narodowym w Rapperswilu. Od 1919 roku przebywał w Warszawie (pod koniec życia zamieszkał na Zamku Królewskim). W swoich utworach często piętnował niesprawiedliwość społeczną, opowiadając się za potrzebą walki z krzywdą i cierpieniem. Wiele miejsca poświęcił tematyce niepodległościowej, nawiązując dialog z tradycją polskiej literatury patriotycznej. Był również inicjatorem powstania Polskiej Akademii Literatury, a także współtwórcą (1920) i pierwszym prezesem Związku Zawodowego Literatów Polskich, w roku 1924 założył polski oddział Pen Clubu.



Akcja Narodowe Czytanie organizowana jest przez Prezydenta RP od 2012 roku. Została zainicjowana wspólną lekturą Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. W 2013 roku w całej Polsce odbyło się czytanie dzieł Aleksandra Fredry, a podczas następnych edycji przeczytano kolejno: Trylogię Henryka Sienkiewicza oraz Lalkę Bolesława Prusa. W 2016 roku Andrzej Duda i Agata Kornhauser-Duda rozpoczęli Narodowe Czytanie Quo vadis Henryka Sienkiewicza w warszawskim Ogrodzie Saskim. W 2017 roku lekturą Narodowego Czytania było Wesele Stanisława Wyspiańskiego. W całej Polsce i za granicą dramat ten przeczytano w ponad 2000 miejsc.

Rękopis Przedwiośnia Stefana Żeromskiego można znaleźć:  
na stronie Polona.pl


informacja prasowa