Japońska awangarda w Instytucie Grotowskiego

W październiku w Instytucie Grotowskiego zobaczymy aż dwa spektakle według tekstów Shūjiego Terayamy – czołowego przedstawiciela XX-wiecznego japońskiego teatru awangardowego: kameralną „Klasę szaleńców” oraz widowiskowe „Wskazówki dla poddanych”. Wydarzenia zostały objęte Honorowym Patronatem Ambasady Japonii i odbywają się w 100. rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych Polski z Japonią. 

Nuhikun. Wskazówki dla poddanych, 
Dzięki uprzejmości Terayama World oraz Laboratory of Play Banyu Inryoku 

W dniach 9–10 października 2019 o godz. 19:00 w Sali Teatru Laboratorium (Instytut Grotowskiego) zobaczymy spektakl „Klasa szaleńców” Zespołu Teatralnego Ikenoshita, w języku japońskim z polskimi i angielskimi napisami. Spektakl, początkowo pomyślany jako lalkowy, ostatecznie został zaadaptowany do gry żywych aktorów. Do rodziny przychodzi tajemnicza wieść, że jeden z jej członków oszalał. Na familijnym spotkaniu dochodzi do kłótni, podczas której jeden oskarża drugiego o bycie tytułowym szaleńcem. Kto nim tak naprawdę jest? A może to niewidzialny demiurg, sterujący aktorami-marionetami jest sprawcą całego zamieszania? U Terayamy, podobnie jak w Teatrze Śmierci Tadeusza Kantora, urzeczywistnienie i ożywienie manekinów powstaje dzięki ich świadomości. 9 października po spektaklu odbędzie się spotkanie z reżyserem i aktorami.

W dniach 12–13 października 2019 o godz. 19:00 w Piekarni (Instytut Grotowskiego) zostanie zaprezentowany spektakl Teatru Laboratorium Ban’yū Inryoku „Wskazówki dla poddanych”, w języku japońskim z polskimi i angielski napisami. Tytuł jest nawiązaniem do utworu Jonathana Swifta (1731), ale angielskie opowiadanie stało się zaledwie pretekstem do opowiedzenia losów poddanych urzędujących podczas nieobecności ich pana w jego posiadłości. Znudzeni codziennym życiem służący postanawiają na zmianę naśladować właściciela. Osoba, która w danym momencie odgrywa rolę pana, może wydawać dowolne rozkazy, a pozostałe osoby muszą się im bezwarunkowo podporządkować. Stopniowo bohaterowie zaczynają posuwać się do coraz bardziej drastycznych metod i wydawać rozkazy mające na celu wyłączenie poniżenie drugiej osoby, czerpiąc przy tym sadystyczną przyjemność. 12 października po spektaklu odbędzie się spotkanie z twórcami. Spektakl dozwolony dla widzów od lat 18. W przedstawieniu występują małe zwierzęta hodowlane. Stworzeniom nie dzieje się żadna krzywda.

Pierwsza edycja INLANDIMENSIONS International Interdisciplinary Arts Festival, w ramach którego odbywają się prezentacje, to największe wydarzenie w Polsce z okazji 100-lecia stosunków dyplomatycznych Polski z Japonią. Oprócz Wrocławia festiwal odbywa się także w Gdańsku i Poznaniu. Organizatorem festiwalu jest Bridges Foundation we współpracy z Instytutem im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, Gdańskim Teatrem Szekspirowskim oraz Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Program Festiwalu INLANDIMENSIONS, pod hasłem „Misemono no fukken” (Restauracja widowisk), obejmuje: spektakle teatralne, projekcje filmowe, spotkania literackie, dyskusje z twórcami i badaczami kultury japońskiej, wystawę japońskiego plakatu awangardowego i malarstwa abstrakcyjnego, a także konferencję naukową. Podczas wydarzeń będziemy gościć kilkudziesięciu gości honorowych z Japonii i innych zakątków świata – twórców kina i teatru, kuratorów największych festiwali międzynarodowych, badaczy i krytyków z całego świata.

informacja prasowa

„Portret kobiety w ogniu” Céline Sciammy otworzy, a „Pewnego razu… w Hollywood” Quentina Tarantino zamknie 19. Międzynarodowy Festiwal Filmowy Nowe Horyzonty. Znamy pełny program tegorocznej edycji!

W ciągu 11 dni, od 25 lipca do 4 sierpnia, na ponad 600 seansach widzowie zobaczą 223 pełnometrażowe filmy z 54 krajów, spośród których 142 będzie miało polskie premiery. W tym roku, poza Kinem Nowe Horyzonty, festiwalowe pokazy po raz drugi odbędą się również w Dolnośląskim Centrum Filmowym. Powrócą także seanse na wrocławskim Rynku. 

Portret kobiety w ogniu, reż. Céline Sciamma

Otwarcie i zamknięcie

19. MFF Nowe Horyzonty otworzy 25 lipca polska premiera Portretu kobiety w ogniu, nagrodzonego na festiwalu w Cannes za scenariusz – zdaniem organizatorów Nowych Horyzontów – największego odkrycia spośród tytułów prezentowanych w tegorocznym canneńskim konkursie. Céline Sciamma, reżyserka filmu oraz Adèle Haenel, odtwórczyni głównej roli, wezmą udział w  gali otwarcia Nowych Horyzontów. Jako film zamknięcia widzowie zobaczą Pewnego razu… w Hollywood. Wrocławskie pokazy najnowszego dzieła Quentina Tarantino będą jednymi z pierwszych w Europie.

Hity światowych festiwali

W sekcji mBank Pokazy Galowe znajdą się m.in. nagrodzone w Cannes Parasite Bonga Joon-ho (Złota Palma), Młody Ahmed braci Dardenne (najlepsza reżyseria), Ból i blask Pedro Almodóvara (nagroda aktorska dla Antonio Banderasa), a także głośny Zdrajca Marco Bellocchio. Do programu trafi także pokazywany po raz pierwszy na świecie po canneńskim festiwalu Matthias & Maxime Xaviera Dolana. Ważnym wydarzeniem tegorocznej edycji będzie światowa premiera Mowy ptaków Xawerego Żuławskiego, według scenariusza jego ojca, Andrzeja Żuławskiego. Kolejny polski akcent to przedpremierowe pokazy Obywatela Jonesa – prezentowanego w konkursie Berlinale filmu Agnieszki Holland, która będzie gościem festiwalu.

Pewnego razu w Holluwood

W sekcji Mistrzowie pojawią się najnowsze filmy wybitnych reżyserek i reżyserów, wśród nich m.in.: Van Gogh. U bram wieczności Juliana Schnabla, Nasz czas Carlosa Reygadasa, Między morzem a oceanem Isakiego Lacuesty (Złota Muszla w San Seabstian), Bacurau Klebera Mendonca Filho i Juliano Dornellesa (nagroda Jury w Cannes), Kwiat szczęścia (nagroda aktorska w Cannes) oraz Tommaso Abla Ferrary.

Międzynarodowy Konkurs Filmowy Nowe Horyzonty

Odważne, bezkompromisowe filmy twórców poszukujących nowych form wyrazu – to cechy charakterystyczne Międzynarodowego Konkursu Filmowego Nowe Horyzonty. W tym roku o Grand Prix konkurować będzie 12 produkcji z całego świata.

Zwycięzcę wybierze jury w składzie: Isabella Eklöf (laureatka Grand Prix 18. NH za Holiday), Johann Lurf (artysta wizualny i reżyser, autor★), Rasha Salti (libańska kuratorka, programerka i scenarzystka), Agnieszka Smoczyńska (reżyserka Córek dancingu oraz Fugi) i Kim Yutani (dyrektorka programowa festiwalu Sundance).

Retrospektywy

Bohaterami retrospektyw podczas tegorocznej edycji będą: kataloński reżyser i wizjoner, nagrodzony w tym roku w Cannes za Liberté Albert Serra, autor znakomitej Śmierci Ludwika XIV; jeden z najważniejszych twórców współczesnego kina francuskiego Olivier Assayas, znany m.in. dzięki Irmie Vep czy Sils Maria, twórca osobny, wymykający się ramom zarówno mainstreamu, jak i kina art-house’owego; Albertina Carri – prowokatorka i eksperymentatorka, jedna z najważniejszych reprezentantek kina współczesnej Argentyny; a także Shūji Terayama – awangardowy japoński reżyser teatralny i filmowy, reformator teatru, poeta, scenarzysta, fotograf, skandalista i wywrotowiec, wyróżniony w Cannes za słynną Wiejską ciuciubabkę. Olivier Assayas, Albert Serra i Albertina Carri będą gośćmi festiwalu.  

Festiwalowe sekcje

Szczególną uwagę programerów festiwalu w tym roku zwróciły współczesne filmowe portrety cielesności. Owocem ich poszukiwań jest sekcja Focus: Ciało, w którym żyję. To właśnie ciało jest dziś kluczowym polem kulturowych bitew: represjonowane i nie poddające się dyktaturze norm, formatowane i zbuntowane przeciw kanonom. Poszukujące wolności, swobodnej ekspresji – często wbrew publicznej moralności. Ten temat przeniknął także do kolejnej sekcji. Tegoroczna odsłona Nocnego Szaleństwa została bowiem nazwana Mokre Sny i prezentuje zapomniane, często zakazane filmy erotyczne z lat 70-tych. Tematem Trzeciego Oka będą portrety czarownic – zarówno dawnych wiedźm, jak i współczesnych kobiet, które poszukują duchowości w zlaicyzowanym świecie. Wspólny teren przenikania się kina i sztuki wyznaczy ponownie Front Wizualny.

Jak co roku, w przygotowanej we współpracy ze stacją Ale kino+ sekcji znajdą się przeboje światowych festiwali – m.in. nagrodzona w Cannes Wysoka dziewczyna Kantemira Bałagowa i szalone Deerskin Quentina Dupieux. Kolejny raz, w ramach Oslo/Reykjavik 2 – sekcji powstałej dzięki Funduszom Norweskim i Europejskiemu Obszarowi Gospodarczemu – zostaną zaprezentowane  dokonania współczesnego kina norweskiego i islandzkiego (m.in. Biały, biały dzień Hlynura Pálmasona). W programie pojawi się również sekcja Nowe kino Argentyny. Widzowie będą mieli okazję zobaczyć także słynne Szatańskie tango Béli Tarra z okazji 25-lecia premiery.

Scena artystyczna

Galeria Studio BWA Wrocław stanie się przestrzenią dla wystawy Życie wewnętrzne, nawiązującej do sekcji Ciało, w którym żyję. Głównym tematem wystawy będzie ciąża i jej fizyczne, emocjonalne oraz filozoficzne wymiary. W galerii Op Enheim znajdzie się multimedialna instalacja Alberta Serry Król Słońce. Przez cały czas trwania festiwalu, Kasia Kmita będzie „na żywo” tworzyła specjalną instalację wycinankową Panorama horyzontalna. Kodry, inspirowaną Nowymi Horyzontami (wystawa w TIFF Center, organizator projektu – Krupa Gallery).

Wydarzenia towarzyszące i Klub festiwalowy w Arsenale

Oprócz pokazów filmowych, do programu trafiły także spektakle teatralne – Magnolia we Wrocławskim Teatrze Współczesnym i Chroma. Księga kolorów w Teatrze Capitol. Jak co roku, funkcjonować będzie Klub festiwalowy w Arsenale, a w nim – strefa gastronomiczna i przestrzeń dla relaksu przy muzyce najlepszych DJ-ów.

***

Pełny program festiwalu dostępny jest na stronie www.nowehoryzonty.pl.

informacja prasowa

Shūji Terayama: innowator-skandalista. Retrospektywa mistrza japońskiego kina na MFF Nowe Horyzonty

Jeden z najważniejszych autorów awangardowego kina i teatru, nonkonformista, a przy tym skandalista i wywrotowiec: oto Shūji Terayama, którego twórczości przyjrzymy się bliżej podczas 19. MFF Nowe Horyzonty we Wrocławiu. O specyfice jego pracy pisze Nikodem Karolak, japonista, kurator tegorocznej retrospektywy.

Tadeusz Kantor i Shūji Terayama podczas Olimpiady Teatralnej w 1981 roku/ materiały NH

Terayama na świecie znany jest przede wszystkim jako założyciel alternatywnego teatru-laboratorium Tenjō Sajiki, sukcesywnie burzącego barierę pomiędzy sceną i widownią. Od początku swojej twórczości szokował, skandalizował, działał na granicy prawa. Jak wytłumaczyć enigmatyczne zniknięcie jednego z widzów, który „rozpłynął się w powietrzu” w trakcie przedstawienia w teatrze Mickery? Do czego musieli posunąć się aktorzy, że w 1973 roku po występach w Polsce zostali pozwani do sądu? Czy dziś można byłoby wyjść na ulice i stworzyć spektakl, w którym widzów i nie-widzów, pakuje się do drewnianych pudeł, po czym wywozi ciężarówkami w nieznane?

fot. NH

Terayama jako artysta totalny nie tylko mieszał różne gatunki i konwencje, ale łączył kino z teatrem, burząc „czwartą ścianę” pomiędzy widzem a artystą. Na kartach historii kina zapisał się przede wszystkim jako twórca szeregu obrazów z zarysowanymi wątkami autobiograficznymi. Na wyróżnienie zasługuje słynny nowofalowy manifest Rzućmy książki, wyjdźmy na ulice! (Throw Away Your Books, Rally in the Streets), oparty na metodzie kolażu, wyróżniona na festiwalu w Cannes w 1975 roku Wiejska ciuciubabka (Pastoral: To Die in the Country), którą krytycy zestawiali z Osiem i pół Federico Felliniego oraz nakręcony u kresu życia Żegnaj, Arko! (Farewell to the Arc), luźna adaptacja Stu lat samotności Márqueza, w której kultura Macondo przenika się z japońskimi mitami i wierzeniami.

fot. NH

Włóczęgowski tryb życia, twórczość skierowana przeciwko establishmentowi, nawoływanie do rewolucji seksualnej i manifestowania sztuki na ulicach wespół z zespołem składających się z aktorów: wagabundów, domowych uciekinierów, ulicznych grajków, odszczepieńców, którzy dla przeciętnego widza musieli jawić się jako swoiste kurioza – wszystko to sprawiło, że postać Terayamy była dla japońskiej kontrkultury nie mniej istotna niż pokolenie bitników w Stanach Zjednoczonych.

* * *

Pełna wersja tekstu dostępna jest na www.nowehoryzonty.pl.

Na 19. edycję festiwalu zapraszamy od 25 lipca – 4 sierpnia.

informacja prasowa