Zapiski przy sztaludze. Przyjaźnie Sienkiewicza w świecie malarskim - nowa wystawa w kieleckim Muzeum Narodowym

Muzeum Narodowe w Kielcach zaprasza na wystawę "Zapiski przy sztaludze. Przyjaźnie Sienkiewicza w świecie malarskim", która opowiada o znajomości Henryka Sienkiewicza z trzema wybitnymi malarzami – Stanisławem Witkiewiczem, Henrykiem Siemiradzkim i Kazimierzem Pochwalskim, którzy odegrali znaczącą rolę w życiu autora Trylogii. Ekspozycję tworzą obrazy, w tym autoportrety malarzy, prace nawiązujące do twórczości Sienkiewicza, listy, fotografie, archiwalne dokumenty i osobiste pamiątki

fot. materiały Muzeum Narodowego w Kielcach

Pierwszego z nich poznał w domu Heleny Modrzejewskiej, zanim jeszcze rozpoczął wielką karierę pisarską. Ich przyjaźń, choć można ją określić mianem szorstkiej, przetrwała lata. Wystawa opowiada o wzajemnych relacjach, wspólnych projektach.

Fascynacja antykiem połączyła Sienkiewicza z Siemiradzkim. Malarz był jego przewodnikiem po Wiecznym Mieście, pokazał Sienkiewiczowi m.in. kapliczkę „Quo vadis”. Świadectwem ich znajomości są wspólne zdjęcia, listy i obrazy, z których jeden – Pejzaż włoski, prezent uczyniony synowi pisarza, do dziś znajduje się w zbiorach Pałacyku w Oblęgorku.

Prawdziwa przyjaźń połączyła autora Krzyżaków z Kazimierzem Pochwalskim, twórcą co najmniej siedmiu jego portretów. W 1886 roku artyści odbyli wspólną podróż na Bliski Wschód, podczas której pisarz zbierał materiały do Pana Wołodyjowskiego. Oprócz reprezentacyjnych portretów bezcennym źródłem wiedzy o przyjaźni z Sienkiewiczem są wspomnienia malarza, opisujące pierwsze lata ich znajomości, a także wzajemna korespondencja.

Ekspozycję tworzą obrazy, w tym autoportrety malarzy, prace nawiązujące do twórczości Sienkiewicza, listy, fotografie, archiwalne dokumenty i osobiste pamiątki, eksponaty pochodzące ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach, Warszawie i Krakowie, Biblioteki Narodowej, Biblioteki Raczyńskich, Muzeum Tatrzańskiego, Ossolineum, a także ze zbiorów prywatnych.

Czas trwania wystawy: 27 kwietnia - 31 października 2021

Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku

kurator: Łukasz Wojtczak

koordynator: Magdalena Kołodziej-Amati

Otwarcie wystawy czasowej: "Katedra ormiańska i jej twórcy"

Od 15 lutego do 30 maja w Muzeum Dialogu Kultur w Kielcach prezentowana będzie wystawa „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy”, która powstała we współpracy Instytutu POLONIKA oraz Międzynarodowego Centrum Kultury. Wystawa ma formę plansz i przestrzennych rekonstrukcji, które prezentują zarówno architekturę katedry, jak i malowidła ścienne Jana Henryka Rosena zdobiące jej wnętrze. Ekspozycji towarzyszą materiały multimedialne.

Katedra ormiańska we Lwowie, zdjęcie dzięki uprzejmości MCK

Na początku XX wieku lwowski biskup Józef Teodorowicz postanowił przebudować średniowieczną katedrę ormiańską. Pracę powierzył krakowskim artystom Józefowi Mehofferowi i Franciszkowi Mączyńskiemu. Pierwszy opracował projekt wnętrz i przygotował monumentalną mozaikę w kopule,  drugi nadał architekturze budynku tradycyjny ormiański charakter. W latach 20. ich prace kontynuował Jan Henryk Rosen, który stworzył tam zespół unikalnych malowideł ściennych, jednych z najciekawszych w dziejach polskiego malarstwa tego okresu.

Katedra ormiańska we Lwowie, zdjęcie dzięki uprzejmości MCK

Po 1945 roku katedrę zamieniono na magazyn a prace młodopolskich artystów i malowidła Rosena skazano na zapomnienie. W 2008 roku w czynnej od niedawna katedrze podjęto prace przy konserwacji wnętrz. Przez jedenaście lat czuwał nad nimi zespół Stowarzyszenia Absolwentów Akademii Dziedzictwa. Wystawa ma na celu przypomnieć o wyjątkowym dziele sztuki oraz pokazać,  jak dzięki polskim i ukraińskim konserwatorom odzyskało swój dawny blask.

Katedra ormiańska we Lwowie, zdjęcie dzięki uprzejmości MCK

Wystawa ma formę plansz i przestrzennych rekonstrukcji, które prezentują zarówno architekturę katedry, jak i malowidła ścienne Jana Henryka Rosena zdobiące jej wnętrze. Ekspozycji towarzyszą materiały multimedialne, m.in.  podcasty w  których dr Joanna Wolańska, historyk sztuki specjalizująca się w twórczości Jana Henryka Rosena,  zdradza fakty oraz ciekawostki dotyczące świątyni i jej twórców, a  dyrektor Instytutu POLONIKA Dorota Janiszewska-Jakubiak opowiada czym jest polskie dziedzictwo kulturowe za granicą.

W podcastach znajdują się także informacje dotyczące ormiańskiej historii i kultury oraz związków Ormian ze Lwowem.

Katedra ormiańska we Lwowie, zdjęcie dzięki uprzejmości MCK

Odwiedzający będą mogli zobaczyć również inne realizacje Rosena zdobiące wnętrza kościołów na całym świecie, a także prace wykonane do katedry ormiańskiej przez innych artystów, m.in. Franciszka Mączyńskiego i Józefa Mehoffera. Wystawę wzbogacają informacje wyjaśniające kontekst historyczny i  kulturowy dotyczący lwowskich Ormian i rozwoju wielokulturowego Lwowa, a  także  informacje z  obszaru prac konserwatorskich prowadzonych w katedrze od 2006 roku.

Katedra ormiańska we Lwowie, zdjęcie dzięki uprzejmości MCK

Czas trwania wystawy: 15 lutego - 30 maja 2021

Opieka merytoryczna i koncepcja wystawy: dr Michał Wiśniewski

Koordynator: dr Artur Ptak

Organizatorzy: Międzynarodowe Centrum Kultury,

Współorganizatorzy: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą – Polonika

informacja prasowa

Zdalna oferta edukacyjna Muzeum Narodowego w Kielcach

Muzeum Narodowe w Kielcach zaprasza na lekcje, gry, filmy i spacery edukacyjne o bardzo różnorodnej tematyce. Będzie można obejrzeć Oblęgorek oczami samego Sienkiewicza, zwiedzić Dawny Pałac Biskupów, poznać ciekawostki, zagrać w gry, a także wziąć udział w lekcjach o Niepodległej. 

Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku

Podcasty MNKi, Powiązani. Żeromscy i Witkiewiczowie, niedziela, godz. 12

W kolejnym odcinku podcastu przybliżona zostanie geneza koligacji Stefana Żeromskiego z rodziną Witkiewiczów, w której szczególną rolę odegrało małżeństwo pasierbicy pisarza – Henryki z architektem Janem Koszczyc Witkiewiczem. Historię przedstawi Magdalena Del z oddziału Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego.

Podcasty MNKi w każdą niedzielę o godz. 12 na kanale YouTube oraz na Facebooku.

Muzeum Narodowe w Kielcach 

ZDALNA OFERTA EDUKACYJNA NA FERIE 2021

Ferie w 2021 roku będą nieco inne od poprzednich, mamy jednak nadzieję, że nasze zajęcia, mimo iż w formie online, umilą Wam zimowy czas. Na grupie na Facebooku „Edukacja #online z MNKi” od poniedziałku do piątku, od 4 do 15 stycznia, będą ukazywać się posty

z materiałami do zajęć online. 

Harmonogram zajęć online

– Ferie z Reszkiem – o godzinie 10.00, dzięki naszej nowej publikacji edukacyjnej pt. Gabinet Numizmatyczny – małe obiekty, wielka historia, będziemy poznawać dzieje pieniądza

w regionie świętokrzyskim. Codziennie przedstawimy fragment z książeczki oraz atrakcyjne ćwiczenia, zagadki lub rebusy do rozwiązania.

– o godzinie 12.00 będą ukazywały się posty z ciekawostkami oraz zadaniami z każdego oddziału Muzeum. W poniedziałki (4 i 11.01) przeniesiemy się wirtualnie do Pałacyku Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku, we wtorki (5 i 12.01) do Muzeum Archeologicznego

w Wiślicy, w środy (6 i 13.01) do Dawnego Pałacu Biskupów Krakowskich, w czwartki

(7 i 14.01) do świata origami w Muzeum Dialogu Kultur, natomiast w piątki (8 i 15.01) do Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego.

Zachęcamy do dołączenia do naszej grupy na Facebooku tam będą publikowane posty edukacyjne.

FACEBOOK

W domu z MNKi – oferta online

W związku z rozporządzeniem Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, w którym mowa o czasowym zamknięciu instytucji kultury, Muzeum Narodowe w Kielcach jest niedostępne dla zwiedzających do odwołania. Zachęcamy do śledzenia Muzeum w przestrzeni wirtualnej. Na stronie internetowej i w mediach społecznościowych proponujemy szereg działań edukacyjnych m.in. lekcje muzealne, cykle edukacyjne, gry online, publikacje w wersji elektronicznej.

Część naszych zbiorów można oglądać bez wychodzenia z domu:

mnki.pl/pl/o_muzeum/zbiory_online

mnki.pl/pl/obiekt_tygodnia

- WIRTUALNY SPACER po leżącym w centrum Kielc, tuż przy Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich, Ogrodzie Włoskim:

mnki.pl/pl/o_muzeum/spacer

- CYKLE EDUKACYJNE a w nich między innymi fotografie z Działu Historii czy ciekawostki o ćmielowskiej porcelanie.

LEKTURA ONLINE:

• Pięknie ilustrowany album dotyczący Sanktuarium Józefa Piłsudskiego w Kielcach,

• Publikacja dla najmłodszych poświęcona historii barw narodowych Biel, Czerwień, Braterstwo,

• Najnowsza publikacja o zbiorach Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej

Wybór Roczników muzealnych:

WYDAWNICTWA

FILMY:

• Historia Dziewczynki w czerwonej sukience, wyjątkowego portretu autorstwa Józefa Pankiewicza, z kieleckiej Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej

• Lekcja historii i sztuki w jednym: Za barokową kurtyną i wiele innych

mnki.pl/pl/edukacja/filmy

- OBLĘGOREK oczami samego Henryka Sienkiewicza!

KOLEKCJA CYFROWA Sienkiewicz ponowoczesny

ZDALNA OFERTA EDUKACYJNA:

Specjalnie przygotowana oferta zdalnych zajęć i warsztatów edukacyjnych dla najmłodszych oraz rodziców i nauczycieli. Każdego dnia od poniedziałku do piątku będą pojawiać się nowe zagadki, filmy, ciekawostki, ćwiczenia oraz propozycje warsztatów manualnych oparte na zbiorach Muzeum. Z braku możliwości przeprowadzenia zajęć stacjonarnie, edukatorki są dostępne online.

GRY EDUKACYJNE:

Lekcje online Niepodległa

Muzeum Narodowe w Kielcach udostępnia bezpłatne lekcje online, które pomogą w realizacji programu nauczania. Zajęcia zostaną dostosowane do potrzeb uczniów. Mogą mieć charakter wprowadzający, rozszerzający lub powtarzający. Opierać się będą na zbiorach MNKi, Pałacyku Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku, Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich oraz Muzeum Lat Szkolnych Żeromskiego. Lekcje będą odbywać się na platformie wideokonferencyjnej. Aby wziąć w nich udział należy dokonać zapisu.

Po więcej informacji zapraszamy na stronę: NIEPODLEGŁA

/

MUZEALNE FOTO-ATELIER: Ogłoszenia matrymonialne /Muzeum Narodowe w Kielcach/

Bohaterem tej plenerowej fotografii z okresu międzywojennego jest szczęśliwiec, cieszący się atencją młodych dam. Wydaje się przy tym nieco nieobecnym, aby nie rzec dalece zdystansowanym wobec tak wyraźnych kobiecych zabiegów. Albo to może ktoś z rodziny lub artysta o wrażliwym sercu – tego nie wiemy. Z pewnością jednak jego pozycja była godną pozazdroszczenia i – puśćmy wodzę fantazji – kto wie, czy nie była efektem zgrabnego ogłoszenia matrymonialnego, jakie zaczęły święcić triumfy w nowej epoce.

Fot. Trzy kobiety i dwóch mężczyzn na tle drzew, ok. 1920–1935, dar Wandy Czarneckiej

W jednym z nich anonsowały się trzy kuzynki szukające mężów – dla sposobniejszego rozróżnienia określające się jako: blondynka, szatynka i brunetka – co stało się inspiracją dla tej opowieści.

Swoboda towarzyska, ale też chęć szukania bratniej duszy spowodowana samotnością z powodu wielu ofiar Wielkiej Wojny, skutkowała ogłoszeniami, jakie zapełniały kolumny nawet nobliwych dzienników. Dobry obyczaj zalecał przy tym „unikać frazesów i nonsensów, nie silić się na dowcipy”. Panie mogły zatem przeczytać takie oto anonse:

„Młody inżynier, sympatyczny, przyjacielski, poglądów radykalnych, idealistycznych, poszukuje na żonę, najchętniej skromną, biedną studentkę o pięknej duszy (i buziaku), możliwie niezależną”.

„Poszukuję kobiety oryginalnej, dzielnej fizycznie, niepozbawionej brawury czynów i zapatrywań, brzydzącej się nicością naszego towarzyskiego konwenansu, wolnej od balowej i kinomatograficznej psychozy, a kochającej przede wszystkiem tężyznę fizyczną i duchową, przestrzeń, słońce…”.

„Która z pań, zamożnych i niezależnych, o czysto ludzkich zasadach, pragnie mieć dozgonnego przyjaciela i poda przyjazną dłoń na dalszą drogę życia 26-letniemu kawalerowi, z bardzo dobrej szlacheckiej rodziny, bardzo przystojnemu, inteligentnemu szatynowi, ślicznej budowy, świetnie zakonserwowanemu – jako materiał na męża bez najmniejszego zarzutu, a który zawdzięczając wojnie pozostał w tyle poza swoją rodziną, jak stanowiskiem, tak i materjalnie”.

Z kolei filozof z Rzeszowa, z godną podziwu szczerością, szukał „niepozornej kobiety, zapewniającej jakiekolwiek utrzymanie – celem twórczości myślicielskiej, skierowanej ku odrodzeniu ludzkości”.

W oczekiwaniu na łaskawy odzew ze strony pań pozostaje jedynie zapowiedzieć, że fotografia w kolejnej odsłonie cyklu stanie się inspiracją dla prezentacji anonsów płci pięknej.

informacja prasowa

MUZEALNE FOTO-ATELIER: "Pani pozna pana" - Muzeum Narodowe w Kielcach

Prezentowane  w Muzeum Narodowym w Kielcach fotografie młodej kobiety oraz mężczyzny w polskim mundurze zostały wydane na pocztówkach w roku 1927 nakładem francuskiej oficyny „PC Paris”. Wydawnictwo to specjalizowało się w tego typu upozowanych, wdzięcznych scenkach, najczęściej dodatkowo koloryzowanych. Niech okrasą dla nich staną się ogłoszenia matrymonialne pań, publikowane w szanowanych dziennikach i czasopismach branżowych, których oficjalną misją była walka z samotnością. 

Fotografia na pocztówce, PC Paris, 1927, Muzeum Narodowe w Kielcach

Anonse dam z high life’u odznaczały się często polotem, a ponieważ szczególnie dobrą partią byli panowie na godnej posadzie oraz oficerowie „od porucznika do majora włącznie”, to do nich zapewne kierowane były te słowa:

"Oryginalnej piękności panna, lat 20, wysoka, pięknie zbudowana, inteligentna, zamożna, wykształcona, z bardzo dobrej rodziny. Chciałaby tą drogą poznać miłego, sympatycznego, inteligentnego, przystojnego mężczyznę do lat 32 na wyższym rządowem stanowisku, w celu matrymonjalnym. Panowie o pięknej powierzchowności, bogatej duszy, religijni, zdrowi, nieskazitelnej przeszłości, proszeni są złożyć oferty".

"Pani lat 34, oryginalna ciemno-blondyna (popielaty puszysty włos) nieuszminkowana, wykształcona, subtelna, muzykalna, usposobienia słonecznego, domatorka z zamiłowania, niezależna materjalnie, opromieni życie człowiekowi samotnemu na pewnej posadzie w wieku mniej więcej 32-47 lat".

"Kulturalna, wytworna pani z najlepszego towarzystwa lat 40, wysoka, smukła, elegancka, pozna w celu matrymonjalnym inteligentnego, duchowo kulturalnego pana na stanowisku od 40 do 50 lat".

"Baczność! Obywatelka ziemska, temperament nadzwyczajny, włada biegle językami obcemi, pozna pana, który zechciałby zabrać ją do Ciechocinka".

Fotografia na pocztówce, PC Paris, 1927, Muzeum Narodowe w Kielcach

 Kolejna z dam, również szczycąc się wigorem, celowała przy tym w szersze horyzonty geograficzne:

"Lamparta” szukam o odwadze lwa, o sercu gołębim dla wspólnych spacerów i wycieczek, ewentualnie wyjazdu do Francji (swój koszt). Znajomość ortografji obowiązująca, znajomość francuskiego mogę dopełnić (Pogromczyni)".

Bywało również, że anonse pań ujmowały lapidarnością i romantyzmem zarazem:

Poślubię pana kulturalnego, który pięknie całuje.

Kulturalnym panom o sercach gołębich pozostaje życzyć odwagi w wyjściu naprzeciw szczęściu, czy to w Paryżu, czy w Ciechocinku.



Fotografia na pocztówce, PC Paris, 1927

informacja prasowa

Finisaż wystawy "Strach" - pokazy filmowe klasyków kina grozy

Każda z epok miała swoje zobrazowania lęków i swoje zmory. Od momentu kształtowania się czasów nowych – czyli okresu oświecenia i romantyzmu – rozwija się bujnie sztuka grozy. Powieść gotycka, horror czy filmy ukazujące lęki, tłumaczone są rozmaicie, warto jednak zwrócić uwagę, że ich wielka popularność jest możliwa jedynie w świecie, gdzie wolność od strachu odczytywana jest jako ideał, będący w zasięgu ręki...

Ostatniego dnia wystawy Muzeum Narodowe w Kielcach zaprasza na specjalnie przygotowane pokazy filmowe klasyków kina grozy.

Program

12.00 i 13.00 - Nawiedzony dom, 1908, reż. Segundo de Chomón, czas trwania: 6:10
Niemy horror hiszpańskiego reżysera i jednego z pionierów kina – Segunda de Chomóna. Film opowiada o trójce podróżnych, którzy trafiają do domu, w którym są świadkami nadprzyrodzonych zdarzeń.

12.30 i 13.30 - Nawiedzony dom, 1921, reż. Buster Keaton, Edward Cline, czas trwania: 20:39
Parodia horroru autorstwa „komika o kamiennej twarzy" Bustera Keatona.

14.00 i 15.00 - Frankenstein, 1910, reż. James Searle Dawley, czas trwania: 12:36
Jeden z najważniejszych przedstawicieli wczesnego horroru w kinie, który niedługo po premierze został zakazany jako zbyt szokujący. Film powstał na podstawie powieści Mary W. Shelley, której głównym bohaterem jest monstrum stworzone przez szalonego naukowca. Warto zwrócić uwagę na scenę „narodzin" potwora. Za pomocą techniki zdjęć wstecznych sfilmowano płonącą kukłę stwora, co w efekcie dało wrażenie, jakoby monstrum uformowało się w płomieniach.

16.00 - Nosferatu – symfonia grozy, 1922, reż. Friedrich Wilhelm Murnau, czas trwania: 1:31:28
Film Friedricha Wilhelma Murnaua, jednego z najważniejszych przedstawicieli niemieckiego ekspresjonizmu filmowego, stanowi doskonały przykład, jak kreować sztukę mającą ukazać strach, ale także wystraszyć widza. Murnau od samego początku natykał się na trudności przy tworzeniu swojego dzieła. Wdowa po autorze głośnej powieści Drakula odmówiła odsprzedania praw autorskich i pomimo zmiany tytułu i imienia potwora zażądała zniszczenia wszystkich kopii filmu. Co niemal się udało – jak się okazuje, owo niemal stanowi ogromną różnicę. Jednakże od tej pory imiona Nosferatu i Drakula zostały ze sobą nierozerwalnie złączone, a ludzie dowiedzieli się, że będą się bać mrocznych sił, które nienawidzą życia i żywią się śmiercią – mając do tego powody czy też nie. Wielką zaletą filmu były niedopowiedzenia. Techniczne braki – z jakimi borykało się ówczesne kino, nie pozwalały na realistyczne ukazanie scen zabijania ludzi przez monstrum, ale scena z cieniem przemierzającym klatkę schodową należy do klasyki horroru.

niedziela, 30 sierpnia, sala Ekonomska, Dawny Pałac Biskupów Krakowskich,

darmowe wejście z biletem na wystawę "Strach"

Bilet indywidualny na wystawę czasową: 15 zł, ulgowy: 10 zł

W związku z reżimem sanitarnym ilość miejsc ograniczona, wstęp wyłącznie w maseczkach ochronnych.

informacja prasowa

Odtwórz obraz z kolekcji Muzeum Narodowego w Kielcachi!

Muzeum Narodowe w Kielcach, zainspirowane pomysłami na pokazanie sztuki w sieci, proponuje wykorzystanie kieleckiej kolekcji do stworzenia nowych wersji wybitnych dzieł.

W zbiorach Muzeum – ZBIORY ONLINE – mnki.pl/pl/o_muzeum/zbiory_online, znajdziecie mnóstwo inspiracji. Wystarczy wybrać obraz, poszukać w domu odpowiednich rekwizytów i zainscenizować własną wersję kompozycji.

Pomysłów możecie szukać także w najnowszej publikacji dotyczącej Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej, w całości dostępnej online. mnki.pl/pl/o_muzeum/wydawnictwa/katalogi/2019/pokaz/72,galeria_malarstwa_polskiego_i_europejskiej_sztuki_zdobniczej

Muzeum zachęca do dzielenia się w sieci efektami twórczej pracy i pokazania kieleckich zbiorów odNowa. Zdjęcia udostępniajcie w mediach społecznościowych, oznaczając Muzeum Narodowe w Kielcach z hashtagiem #wdomuzMNKi.

więcej szczegółów: https://mnki.pl/pl/aktualnosci/pokaz/1194,w_domu_z_mnki

informacja prasowa

Wejdź w obrazy Beksińskiego - wirtualny spacer po świecie wyobraźni artysty

Muzeum Narodowe w Kielcach zaprasza do świata wizji Zdzisława Beksińskiego, wybitnego i wszechstronnego artysty malarza, fotografika, rzeźbiarza oraz grafika komputerowego przy pomocy zaawansowanej technologii. Pokaz ma miejsce w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich przy placu Zamkowym 1, od 22 stycznia do końca lutego 2020.

Fot. materiały prasowe Muzeum Narodowego w Kielcach

Zdzisław Beksiński w latach 90. XX wieku mówiąc o przyszłości sztuki, wskazywał na wirtualną rzeczywistość jako jedno z narzędzi przekazu. Marzył wówczas o możliwości założenia specjalnych rękawic i hełmu z okularami, rzeźbieniu w wirtualnej glinie i zapisywaniu informacji w wirtualnej rzeczywistości. Po niemal 30 latach Fundacja Beksiński niejako kontynuuje myśl twórczą Mistrza. Przy pomocy zaawansowanej technologii powstał wirtualny spacer po świecie wyobraźni Twórcy.

– Obrazy Beksińskiego z ich atmosferą i niezwykłą wizją stają się równoległymi światami, w których można się znaleźć, będąc jednocześnie ich częścią. Dopełnieniem tego niezwykłego doświadczenia jest nastrojowa muzyka, pogłębiająca wrażenia estetyczne – o pokazie mówi Janusz Barycki, prezes Fundacji Beksiński.

Pokaz wirtualnej rzeczywistości Zdzisława Beksińskiego można oglądać w Muzeum Narodowym w Kielcach, Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich przy placu Zamkowym 1, od 22 stycznia do końca lutego 2020.

Pokaz jest organizowany we współpracy z Fundacją Beksiński jako wydarzenie towarzyszące wystawie Strach, na której można zobaczyć dzieła Beksińskiego.

 informacja prasowa

"Strach" - nowa wystawa w Muzeum Narodowym w Kielcach

Od 26 listopada 2019 roku Muzeum Narodowe w Kielcach, Dawny Pałac Biskupów Krakowskich, zaprasza na wyjątkową wystawę zatytułowaną "Strach". Zaprezentowane zostaną prace artystów, którzy podejmowali próby zmierzenia się ze strachem. Autorem aranżacji jest wybitny twórca teatralny Leszek Mądzik. 

Zdzisław Beksiński, Krajobraz cmentarny I, 1970 r., olej na płycie pilśniowej,
ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie

Strach narodził się wraz z człowiekiem w najgłębszej otchłani wieków.

G. Delpierre

Strach jest jedną z najdotkliwszych ludzkich emocji. Od wieków zajmował w ogólnym wymiarze myślicieli, filozofów czy psychologów, zaś w wymiarze jednostkowym, indywidualnym, pochłania każdego z nas.

Próbę zmierzenia się ze strachem i nadania mu „materialnego” kształtu podejmowali także artyści. Do zobrazowania go posługiwano się na przestrzeni wieków rozmaitymi środkami wyrazu, od alegorii, poprzez ekspresję uobecnioną w gestach i wyrazie twarzy, budowanie nastroju w dosłownych przedstawieniach sytuacji budzących grozę, aż po napięcie oddane jedynie przez formę i kolor. I to ten strach zwizualizowany w dziełach sztuki stał się pretekstem wystawy.

Poprzez dzieła sztuki autorzy wystawy snują opowieść o strachu obecnym zarówno w indywidualnym życiu człowieka, jak i tym w wymiarze ogólnoludzkim.

Na wystawie prezentowane będą dzieła m.in.: Pietro della Vecchia (1602–1678), Jacoba de Backera (1540/1545–przed 1600), Nicolasa Verkolje (1673–1746), Jacoba Isaacz van Swanenburgh (1571–1638), Tommaso Dolabelli (ok. 1570–1650), Francisco de Goi (1746–1828), Alfreda Wierusza Kowalskiego (1849–1915), Gustawa Gwozdeckiego (1880–1935), Witolda Pruszkowskiego (1846–1896), Jonasza Sterna (1904–1988), czy wreszcie Zdzisława Beksińskiego (1929–2005). Pokaz dopełnia obraz filmowy Luisa Buñuela i Salvadora Dali Pies andaluzyjski, który stanie się swoistym ruchomym „eksponatem”, oraz gra komputerowa Layers of Fear wyprodukowana przez polskie studio Bloober Team.

Przewidziany układ stworzy możliwość prześledzenia ewolucji, jakiej podlegało zarówno samo odczuwanie strachu, jak i artystycznych środków do jego wyrażania. Podążając ciemnymi korytarzami, prowadzeni światłem oświetlającym poszczególne dzieła, staniemy się w pewnym sensie uczestnikami spektaklu, a to dzięki wyjątkowej aranżacji autorstwa profesora Leszka Mądzika.


Wystawę będzie można oglądać od 26 listopada 2019 roku do 29 marca 2020 roku w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich.

Kurator: Joanna Kaczmarczyk

Koordynator: Anna Sychowska

Aranżacja: prof. Leszek Mądzik

.....................................................................................................................................

Wydarzenia towarzyszące

Wykłady z cyklu Niedziela w Muzeum

1 grudnia 2019 : Kuratorskie oprowadzanie po wystawie Strach, Joanna Kaczmarczyk

19 stycznia 2020: Obraz i strach Juliusz Gałkowski

23 Luty 2020: Pochwała STRACHU, czyli o tym, że potrzeba pewnej odwagi, by przebudzić w sobie STRACH i poczuć lęk, a nie przerażenie Jadwiga Kożmińska-Kiniorska

29 marca 2020: finisaż wystawy

Sobotnie warsztaty familijne

30.11 – Nie taki potwór straszny, jak go pomalują

Nawiązując do wystawy czasowej Strach, uczestnicy zajęć „zmierzą” się z postaciami z bajek, które wywołują lęk. Podczas warsztatów narysują tę, która wzbudzała u nich największy strach. Następnie wymienią się pracami z innymi dziećmi, żeby koledzy i koleżanki mogli dorysować elementy prześmiewcze i z przerażającej wcześniej postaci zrobić jej karykaturę. Następnie uczestnicy warsztatów wykonają drewnianą ozdobę w kształcie duszka.

Oferta edukacyjna dla grup zorganizowanych:

Nie taki potwór straszny, jak go pomalują

Nawiązując do wystawy czasowej Strach, uczestnicy zajęć „zmierzą” się z postaciami z bajek, które wywołują lęk. Podczas warsztatów narysują tę, która wzbudzała u nich największy strach w dzieciństwie. Następnie wymienią się pracami z innymi dziećmi, żeby koledzy i koleżanki mogli dorysować elementy prześmiewcze i z przerażającej wcześniej postaci zrobić jej karykaturę.

Strach ma wielkie oczy, czyli rzecz o dobrym strachu

Czy strach może być dobry? Jakie są pozytywne skutki strachu? Na te i inne pytania spróbują odpowiedzieć uczestnicy zajęć podczas dyskusji na temat lęku oraz jego zalet w życiu codziennym. W części warsztatowej wykonamy „odstraszacz koszmarów sennych”, który najpierw dzięki wyobraźni dzieci przybierze dowolny kształt, a później za sprawą specjalnej farby rozświetli ciemność.

Mamo, tato ten film jest straszny

Po zwiedzaniu czasowej wystawy Strach, prowadzący zajęcia wyjaśni, dlaczego dorośli oglądają horrory i nie pozwalają oglądać ich dzieciom. Odpowie na pytanie czy ludzie lubią się bać i jeżeli tak to w jakich okolicznościach. Następnie uczestnicy warsztatów wykonają drewnianą ozdobę w kształcie duszka.

Zapisy i informacje: edukacja@mnki.pl

tel. 41 344 40 14 wew. 243, tel. 660 957 875

informacja prasowa

Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej w Muzeum Narodowym w Kielcach

15 października, po przeszło dwuletnim remoncie, do Dawnego Pałacu Biskupów Krakowskich powróci wystawa stała – Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej. Uroczystość poprzedzi monodram Doroty Landowskiej STRYJEŃSKA. Let's Dance, Zofia! w reż. Joanny Lewickiej.

Ekspozycja przeszła gruntowną modernizację w ramach projektu Pałac w muzeum, Muzeum w Pałacu realizowanego z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Wystawę, która mieści się w XVIII-wiecznym skrzydle północnym Dawnego Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach, tworzą, prezentowane w układzie symultanicznym, najcenniejsze zabytki malarstwa i rzemiosła artystycznego, plasujące kieleckie zbiory w rzędzie najciekawszych kolekcji w Polsce. Zwiedzający znajdą tu licznie reprezentowany portret, pejzaż, malarstwo rodzajowe, martwą naturę, weduty, sceny batalistyczne, przedstawienia alegoryczne czy symboliczne malarzy tej rangi co: Józef Szermentowski, Józef Brandt, Maurycy Gottlieb, Aleksander Gierymski. Chlubą Galerii jest malarstwo młodopolskie z obrazami wielkich indywidualności tej epoki: Olgi Boznańskiej, Józefa Pankiewicza, Jacka Malczewskiego i Stanisława Wyspiańskiego.

Równolegle z malarstwem prowadzony jest pokaz najlepszych dzieł rzemiosła artystycznego. Wśród nich znajdują się porcelanowe naczynia dalekowschodnie z drezdeńskiej kolekcji Augusta II Mocnego, wyroby pierwszej europejskiej manufaktury w Miśni, a także wytwórni w Berlinie, Wiedniu, Korcu, Baranówce i licznie reprezentowana ceramika ćmielowska. Na uwagę zasługują szkła z hut czeskich, śląskich, niemieckich i polskich, tworzone od baroku po dwudziestolecie międzywojenne. Galerię rzemiosła uzupełniają meble i zegary
z prezentowanych epok.

Materiały prasowe Muzeum Narodowego w Kielcach

Uroczystemu otwarciu Galerii towarzyszy monodram Doroty Landowskiej STRYJEŃSKA. Let's Dance, Zofia! w reż. Joanny Lewickiej. Otwarcie Galerii jest głównym punktem Inauguracji Roku Kulturalnego i Sezonu Artystycznego 2019/2020.

W związku z wydarzeniem przygotowaliśmy specjalną akcję. W mieście widoczne są billboardy z wizerunkiem Elizy Pareńskiej. Ale postaci z galeryjnych portretów można znaleźć również w kilkunastu zaprzyjaźnionych miejscach i instytucjach kultury, np. Paganini w Filharmonii Świętokrzyskiej im. O. Kolberga, czy Portret aktorki Marii Strońskiej (Vanitas Vanitatum) w Teatrze im. S. Żeromskiego.

Uroczyste otwarcie Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej, Plac Zamkowy 1, Kielce, 15 października 2019, godz. 18.00

Więcej informacji: www.mnki.pl

informacja prasowa

"American dream. Pierwsza wielka podróż Henryka Sienkiewicza" w Muzeum Narodowym w Kielcach

Muzeum Narodowe w Kielcach, Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku zaprasza na wystawę prezentującą pierwszą podróż Henryka Sienkiewicza do Ameryki. Celem wystawy "American dream. Pierwsza wielka podróż Henryka Sienkiewicza" jest więc pokazanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej przez pryzmat miejsc, które pisarz odwiedził podczas trwającej dwa lata wyprawy. Narrację ekspozycji tworzą fragmenty listów dotyczące miast, ludzi oraz amerykańskiej przyrody.

Henryk Sienkiewicz w towarzystwie Juliusza Sypniewskiego – ziemianina z Wielkopolski 19 lutego 1876 roku wyruszył z Liverpoolu na pokładzie statku Germanik do Nowego Jorku. Pisarz w swą pierwszą wielką podróż udał się jako korespondent „Gazety Polskiej”, na łamach której były publikowane jego amerykańskie reportaże.

Fajka pokoju Indian Crow, Muzeum Etnograficzne Warszawa

Pomysł podróży za ocean zrodził się w domu Heleny Modrzejewskiej, podczas organizowanych przez aktorkę słynnych wtorków – spotkań kulturalnych, na których Sienkiewicz był częstym gościem. Grupa artystów, do której należeli m.in. Modrzejewska z mężem Karolem Chłapowskim, Juliusz Sypniewski, Lucjan Paprocki, Albert Chmielowski oraz Stanisław Witkiewicz, znudzona stosunkami panującymi w Warszawie, postanowiła utworzyć w Ameryce osadę rolniczą na wzór fourierowskiej Brook Farm. Plan powiódł się tylko częściowo. Kilkoro przyjaciół w ostatniej chwili zrezygnowało z podróży, a utrzymanie farmy – wybranej i zakupionej przez Sienkiewicza w kalifornijskim mieście Anaheim – wymagało doświadczenia, którego polscy artyści nie mieli.

American Dream, eksponaty

Przedsięwzięcie upadło, ale jego pokłosiem są napisane niezwykle barwnym językiem – choć nie zawsze doceniane – reportaże. Przez lata stanowiły one dla Polaków jedno z najważniejszych źródeł opisujących Amerykę 2. połowy XIX wieku. Dawały wyobrażenie o tym ogromnym i szybko rozwijającym się kraju, gdzie życie toczyło się zupełnie niespotykanym w Europie rytmem, a panujące obyczaje wzbudzały wielką ciekawość.       

Skórzana torba myśliwska, Muzeum Narodowe w Kielcach

Celem wystawy "American dream. Pierwsza wielka podróż Henryka Sienkiewicza" jest więc pokazanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej przez pryzmat miejsc, które pisarz odwiedził podczas trwającej dwa lata wyprawy. Narrację ekspozycji tworzą fragmenty listów dotyczące miast, ludzi oraz amerykańskiej przyrody.

List Henryka Sienkiewicza do Edwarda Leo, redaktora Gazety Polskiej, Biblioteka Narodowa

Sienkiewicz po dotarciu do Nowego Jorku udał się – koleją dwóch oceanów – do Kalifornii. Po drodze zwiedził kilka większych miast, w tym Chicago, Detroit i San Francisco, spotkał przedstawicieli różnych nacji zamieszkujących kontynent – Indian, Meksykanów, Chińczyków, Irlandczyków oraz Żydów. Podziwiał zapierające dech w piersiach krajobrazy – stepy, kaniony i góry, zetknął się z dzikimi zwierzętami, takimi jak bizony, mustangi, niedźwiedzie, grzechotniki i kojoty. Miał okazję oglądać wodospad Niagara oraz kopalnie srebra w Virginia City. Poznał wielu wspaniałych ludzi, z których kilkoro posłużyło mu w późniejszym czasie jako wzorce literackie. Jednym z nich był polski szlachcic kapitan Rudolf Piotrowski herbu Korwin – pierwowzór Zagłoby.

Gazeta Polska, Biblioteka Uniwersytetu Jagiellońskiego

Pokłosiem amerykańskiej wyprawy stała się też cała seria znakomitych utworów, które na stałe weszły do kanonu polskiej i światowej literatury, m.in.: Latarnik, Wspomnienie z Maripozy, Przez stepy, W krainie złota, Komedia z pomyłek, Za chlebem, Orso czy Sachem.

Kurator wystawy: Łukasz Wojtczak

9 kwietnia - 27 października 2019, Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku, oddział Muzeum Narodowego w Kielcach

Mokasyny, Muzeum Etnograficzne w Krakowie

informacja prasowa