Bach Pasjami... /relacja z koncertów "Pasji wg św. Mateusza w NOSPR i w Narodowym Forum Muzyki/

Okres przedświąteczny był dla mnie w tym roku szczególny, miałam bowiem okazję dwukrotnego wysłuchania Pasji według św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha w dwóch różnych interpretacjach: Philippe'a Herreweghe w katowickim NOSPR oraz Jarosława Thiela w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu. Dwie różne koncepcje, inne składy chórów i różni soliści, a jednak obydwa koncerty były niezwykle poruszające...

Philippe Herreweghe dyryguje Pasją według św. Mateusza J. S. Bacha
w katowickim NOSPR, fot. materiały prasowe NOSPR

Pasja według św. Mateusza - genialne dzieło Johanna Sebastiana Bacha

Swoją kompozycją Pasji według św. Mateusza, której premiera odbyła się w Wielki Piątek 11 kwietnia 1727 roku w kościele św. Tomasza w Lipsku, Bach stworzył arcydzieło, które było i jest nadal wyjątkowe w historii muzyki. Dobór środków muzycznych, niezwykle śmiały język harmoniczny - aż do otwartego dysonansu, zawsze z intencją interpretacji teologicznej, ma również dziś wyjątkowy charakter. Bezprecedensowe połączenie trzech chórów, dwóch organów, dwóch orkiestr i ośmiu solistów wychodzących z chórów, by w w ariach i recytatywach podejmować refleksję nad tym, że odkupienie ludzkości odbyło się przez cierpienie i śmierć Chrystusa na krzyżu i że po dziś dzień wszyscy mamy w tym udział... Już druga, przejmująca aria: "Blute nur" wskazuje na związek pomiędzy niewinnym cierpieniem Jezusa a człowiekiem, który go zdradził, co jest nie tylko aluzją do Judasza, ale do nas wszystkich. 

Johann Sebastian Bach skomponował Pasję według św. Mateusza jako kantor kościoła św. Tomasza w Lipsku. Była to istotna część liturgii Wielkiego Piątku. Nabożeństwo trwało w sumie pięć godzin i przy użyciu niezwykle skomplikowanych środków muzycznych było w istocie refleksją nad historią Męki Pańskiej według Ewangelii św. Mateusza. Po pierwszej części nastąpiło około godzinne kazanie, po którym przedstawiono dłuższą część drugą. 

Pasji według św. Mateusza słucham od lat w różnych wykonaniach: zarówno na żywo, zazwyczaj podczas corocznych koncertów przed Wielkanocą, posiadam też w swojej fonotece kilka jej znakomitych wersji, z których najwyżej cenię sobie nagranie z 1999 roku w wykonaniu Collegium Vocale Gent pod Philippe Herreweghe, z Ianem Bostridgem jako Ewangelistą, Dietrichem Henschelem w roli Jezusa, z udziałem Andreasa Scholla, którego aria "Erbarme Dich, mein Gott" przeszła do historii. W ubiegłym roku, przy okazji pobytu w Amsterdamie, dokąd udałam się na wystawę Vermeera, wysłuchałam w Concertgebouw obu Pasji Bacha: Janowej - w interpretacji René Jacobsa oraz Mateuszowej, którą poprowadził John Butt, z Nicholasem Mulroy`em jako Ewangelistą i Matthew Brookiem jako Chrystusem. Mimo tych wieloletnich spotkań z Pasjami Bacha, ich ponowne wysłuchanie jest dla mnie zawsze mocnym przeżyciem. Tak było i tym razem. 

John Eliot Gardiner w swojej książce "Muzyka w Zamku Niebios. Portret Johanna Sebastiana Bacha" próbuje wyjaśnić to silne oddziaływanie Pasji wg św. Mateusza, porównując ją do greckiej tragedii o królu Edypie. Mimo że Grecy doskonale znali tę historię, z jej brutalnością, moralnym zgorszeniem, cierpieniem i poniżeniem jej bohatera, to jednak dawali się porwać relacji Sofoklesa, jakby ją słyszeli po raz pierwszy, przeżywając litość i trwogę (katharsis). Podobnie było zapewne z wiernymi zgromadzonymi w Wielki Piątek, 11 kwietnia 1709 roku w Kościele św. Tomasza w Lipsku, choć znali doskonale zapisaną w Ewangelii św. Mateusza historię Męki Pańskiej. Podobnie jest także z nami, ponieważ emocje wypływające z towarzyszenia ludzkiemu dramatowi są ponadczasowe i ciągle na nas oddziałują. A cóż dopiero wtedy, gdy tym człowiekiem, który niewinnie cierpi, jest sam Zbawiciel... 

Muzyka Bacha ma strukturę dramatyczną, a jej założeniem było oddziaływanie na zmysły, wyobraźnię i duchowość słuchaczy. Bach zrównoważył relację Ewangelisty refleksjami zatroskanych świadków wydarzeń, zawartymi w komentarzach (arioso) i w modlitwie (arie). Widać to szczególnie dobrze w wersji Sir Simona Rattle z Orkiestrą Filharmonii Berlińskiej i Chórem Radia Berlińskiego z 2010 roku, mającej częściowo teatralny charakter, ale bardziej w duchu teatru greckiego, w znaczeniu, o którym pisałam w związku z tragedią Edypa. Reżyser Peter Sellars zaprzeczał zresztą próbom nazwania tego teatrem, twierdząc, że jest to rodzaj modlitwy, medytacji. 

Pasja według św. Mateusza w NOSPR, 23 marca 2024,
fot. materiały prasowe NOSPR

Pasja według św. Mateusza w katowickim NOSPR

Prezentacją Pasji w katowickim NOSPR – sali słynnej ze wspaniałej akustyki – Philippe Herreweghe rozpoczął realizację swojego nowego projektu, będącego kolejną próbą zmierzenia się z tym genialnym dziełem, co dowodzi, że Maestro jest ciągle w pełni sił twórczych, pomimo ukończenia osiemdziesięciu lat. Siedząc blisko i nieco z boku sceny, miałam tym razem niebywałą okazję przyglądać się, jak pracuje z orkiestrą, chórem i solistami. Herreweghe nie jest bynajmniej typowym dyrygentem – ze swoimi muzykami porozumiewał się za pomocą spojrzeń, dyskretnych gestów, przybliżając się często do wykonawców, którzy akurat śpiewali swoje arie albo wykonywali sola na instrumentach. To silna, charyzmatyczna osobowość: znakomicie panuje nad całością, a jednocześnie ma dar współtworzenia, współbycia z członkami zespołu. Czasami jednak, w partiach solowych z akompaniamentem jednego instrumentu, siadywał z boku – jakby chciał dać do zrozumienia, że pozostawia przestrzeń wykonawcom, do których ma absolutne zaufanie.

Philippe Herreweghe podczas koncertu, fot. Marek Cisek

Nic zresztą dziwnego, bo w projekcie znaleźli się wykonawcy znakomici, a przy tym odniosłam wrażenie, że Maestro dobierał ich wedle barwy głosu, co sprawiło, że całość zabrzmiała inaczej. Wystąpiło trzech tenorów (w tym Julian Prégardien, który "odziedziczył" tę rolę po swoim słynnym ojcu, ale wykonał ją zupełnie  inaczej, bardziej dramatycznie), z których każdy śpiewał w sposób wyjątkowy: Hugo Hymas, dysponujący ciepłym tenorem, podobnym nieco do głosu słynnego angielskiego śpiewaka: Anthony Rolfe Johnsona, brzmiał inaczej niż  Benedict Hymas, współpracujący z Maestro już wcześniej, chwalony za rolę Ewangelisty i dysponujący inną barwą głosu, choć równie piękną, liryczną. Podobnie było z kontratenorami, których również było dwóch i obaj dysponowali innymi barwami głosów, jednak zdecydowanym faworytem tego koncertu okazał się Hugh Cutting – artysta o niepowtarzalnej barwie i skali głosu, który już kończąc studia w Royal College of Music otrzymał z rąk Króla Karola III Złoty medal im. Sourindry Mohun Tagore. Mimo młodego wieku, z Pasją wg św. Mateusza wystąpił w Carnegie Hall, śpiewał także kantaty, a w sezonie 2023/24 ponownie pracuje z Les Arts Florissants i Williamem Christie, przygotowując niejeden wspólny projekt. Głos ma doprawdy niepowtarzalny – po koncercie w NOSPR zasłużenie otrzymał gorącą owację. Arią "Erbarme Dich" poruszył nas dogłębnie. 

Hugh Cutting, fot. materiały prasowe NOSPR

Nie mogę również nie wspomnieć o wykonawcy roli Jezusa - austriackim śpiewaku operowym Florianie Boeschu, współpracującym m. in. z Giovannim Antoninim czy z sir Simonem Rattle. Głęboki, piękny baryton – kreował postać Jezusa wspaniale, z dostojeństwem, a także przejmująco dramatycznie w scenie, kiedy Zbawiciel umiera na Krzyżu ze słowami "Boże mój, czemuś mnie opuścił?".

Dwa pozostałe barytony o męskiej sile i pięknych konturach zaprezentowali: Philipp Kaven jako Piłat i Konstantin Krimmel jako Piotr. Istotny w interpretacji Pasji Mateuszowej był również podział na dwa niewielkie składem chóry (po sześć osób z lewej i prawej strony), z których wyłaniali się soliści. To, co napisałam o wybranych solistach, można by odnieść do instrumentalistów, którzy im pięknie towarzyszyli, ale w ten sposób moja relacja rozrosłaby się do niebywałych rozmiarów...

Dość powiedzieć, że w swojej najnowszej wersji Pasji według św. Mateusza Philippe Herreweghe  zdaje się zmierzać do  klarownej interpretacji stworzonej przez Bacha genialnej kompozycji, stosując tym razem oszczędne środki, niejako upraszczając się. Skład orkiestry i chórów jest skromniejszy, nie ma też chóru chłopięcego ani organów. Prostota, szlachetny umiar i pięknie brzmiące głosy w towarzystwie pojedynczych instrumentów nadają tej interpretacji jakiś intymny, sprzyjający skupieniu i osobistemu przeżyciu, wymiar. O tym, że tak wykonana Pasja Mateuszowa poruszyła serca i wyobraźnię słuchaczy, świadczył aplauz tak głośny, że można by go porównać z widownią koncertów zespołów rockowych. Maestro Herreweghe zdawał się być nim tak oszołomiony, że zapomniał podziękować za występ wykonawcy roli Jezusa, centralnej postaci Pasji...

Florian Boesch w roli Jezusa, fot. materiały prasowe NOSPR

Pasja według św. Mateusza we wrocławskim Narodowym Forum Muzyki

Pasja według św. św. Mateusza w NFM we Wrocławiu,
fot. Joanna Stoga

Wrocławski koncert odbył się 27 marca i poprowadził go Jarosław Thiel – dyrektor Wrocławskiej Orkiestry Barokowej, a także wiolonczelista. Zważywszy, że wystąpiły dwa chóry: Chór NFM oraz Chór Chłopięcy NFM, a ponadto soliści – zadanie miał niełatwe. Thiel również nie jest typowym dyrygentem, choć w innym tego słowa znaczeniu niż Herreweghe. W wywiadzie udzielonym mi przed paru laty stwierdził, że czuje się bardziej wiolonczelistą ("Bardziej wiolonczelista niż dyrygent"), a jednak w perspektywie tego koncertu można to uznać za rodzaj kokieterii. Jarosław Thiel prowadzi ponadto Akademie Muzyki Dawnej (zanim stanął za pulpitem dyrygenckim, był świeżo po Akademii Francuskiej, która wypadła doskonale). Z pewnością jest dyrygentem bardziej od Herreweghe ekspresyjnym i zaprezentował melomanom Pasję Mateuszową inaczej, porywając bez reszty wrocławską publiczność, o czym świadczyła owacja na stojąco. Bo też była to wspaniała Pasja!

W centrum: Jarosław Thiel, fot. Joanna Stoga

Już sam początek Pasji Mateuszowej: "Kommt, Ihr Tochter" wywołuje dreszcz emocji. Potężny wielogłosowy chór przenosi nas niejako do centrum wydarzeń. We wrocławskiej Pasji 24-osobowy chór (po 12 chórzystów po lewej i prawej stronie) zabrzmiał mocno – to głos społeczności, która uczestniczy w wydarzeniach, jest ich narratorem i komentatorem, a jednocześnie głosami wiernych i (w scenach Męki) i wściekłego, agresywnego tłumu krzyczącego "Ukrzyżuj!". Chóru NFM słuchałam wielokrotnie, także w Pasjach i śmiem twierdzić, że potrafi zaśpiewać WSZYSTKO i znakomicie odnajduje się zarówno w wielkim repertuarze, jak i wówczas, gdy śpiewa a capella angielskie pieśni ludowe (koncert "W Anglii zielonej, kraju łąk" pod P. McCreeshem). I tym razem interpretował Bacha wspaniale, zaś od czasu do czasu wyłaniały się z chóru pojedyncze głosy śpiewające drugoplanowe postaci, jak choćby Judasza. W pierwszej części Pasji usłyszeliśmy także głosy dziecięce, będące symbolem niewinnego Baranka. Chór Chłopięcy NFM wystąpił w nieco pomniejszonym składzie siedemnastu głosów, ale zabrzmiał czysto i pięknie. 

Chór NFM, fot. Joanna Stoga

Wielkim atutem zaprezentowanej we Wrocławiu Pasji Mateuszowej byli także soliści. Jarosław Thiel zaprosił do współpracy prawdziwe tuzy. W roli Ewangelisty wystąpił James Gilchrist - angielski tenor znany ze znakomitych interpretacji utworów J. S. Bacha. Współpracował m. in. z sir Johnem Eliotem Gardinerem przy realizacji projektu tzw. kantat pielgrzymkowych, a także w projekcie Tona Koopmana i Amsterdam Baroque Orchestra & Choir, aby nagrać wszystkie dzieła wokalne Bacha. Śpiewał też Pasję według św. Mateusza w Concertgebouw. Czy można było znaleźć lepszego wykonawcę do tej roli... Był znakomity: dramatyczny, ale inaczej niż Prégardien, na sposób bardziej zniuansowany i dojrzały. W moim odczuciu był tego koncertu niekwestionowanym faworytem. 

James Gilchrist jako Ewangelista, fot. Joanna Stoga

Drugi zaproszony angielski tenor Ian Bostridge, bardziej może od Gilchrista znany, a to za sprawą spektakularnych sukcesów nie tylko w nagraniach Bacha (śpiewał m. in. rolę Ewangelisty w wymienionym przeze mnie nagraniu z Ph. Herreweghe), ale także jako "specjalista od Schuberta" (napisał interesującą pracę o jego "Podróży zimowej") i nagrodzony wykonawca "Pięknej młynareczki". Z pewnością niezwykle utalentowany i mimo upływu lat – dysponujący pięknym, mocnym głosem, a jego interpretacje utworów muzycznych są zwykle najwyższej próby. Tak było i tym razem. Był wspaniały, ale, jak sądzę, niedostatecznie wykorzystano jego udział w Pasji. 

Ian Bostridge, fot. Joanna Stoga

W roli Jezusa wystąpił Yannick Debus – baryton znany z wielu ról operowych, wielokrotnie współpracujący z René Jacobsem i Freiburg Baroque Orchestra. Przejmujący głos o wspaniałej barwie i nieprzenikniona twarz, co może dziwić, zważywszy, że jest przede wszystkim śpiewakiem operowym. Nie rozczarował mnie również amerykański kontratenor Terry Wey, który pięknie zaśpiewał "Erbarme dich, mein Gott". I nie tylko, ale ta aria zawsze najbardziej mnie porusza... Towarzyszył mu wspaniały skrzypek barokowy - Zbigniew Pilch. Nie sposób wymienić wszystkich solistów i muzyków, dość powiedzieć, że podczas tego szczególnego koncertu dali popis swojego kunsztu. Porwali publiczność, która nagrodziła ich gromkimi brawami.  

Jakich artystów posłuchamy w Narodowym Forum Muzyki w sezonie artystycznym 2023/2024?

Drzwi Narodowego Forum Muzyki pozostają otwarte na sztukę wywołującą wiele emocji i niezapomniane przeżycia. Gwarancją takich wrażeń jest program koncertów przygotowany z myślą o sezonie artystycznym 2023/2024. Po brzegi wypełniły go nazwiska znakomitych artystów i wybitnych kompozytorów, tytuły słynnych dzieł symfonicznych, kameralnych i chóralnych oraz oryginalnych utworów, które do tej pory czekały na odkrycie.

Narodowe Forum Muzyki, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Już w końcówce września będzie wiele się działo. W Sali Głównej NFM publiczność usłyszy muzyków Orchestre national d’Île-de-France, których poprowadzi amerykański dyrygent Case Scaglione. Zespół na co dzień występuje przed melomanami w Paryżu, a tego dnia sięgnie po rodzimy repertuar – La valse Maurice’a Ravela, poemat symfoniczny La Mer Claude’a Debussy’ego oraz Les Offrandes oubliées, wczesne dzieło Oliviera Messiaena, napisane pod wpływem twórczości wspomnianych genialnych rodaków. Za interesujący kontrapunkt dla muzyki francuskiej można uznać Koncert skrzypcowy d-moll Jeana Sibeliusa – partię solową utworu wykona ceniona duńska skrzypaczka Simone Lamsma.

L'orchestre national d'Île de France at the salle Pleyel in January 2011

Muzyka, którą w kolejnych miesiącach usłyszymy w przestrzeniach NFM podczas koncertów NFM Filharmonii Wrocławskiej, poprzez tematykę, osobę twórcy czy interpretację nawiąże do wątków zawsze aktualnych i inspirujących: doli człowieka, toposu wędrowca i poszukiwania domu. Kluczowych kontekstów nie zabraknie w czasie koncertu rozpoczynającego sezon artystyczny orkiestry – Homo viator. Dziełami Witolda Lutosławskiego oraz Richarda Straussa zadyryguje maestro Pinchas Steinberg. 

Stanislaw Skrowaczewski, fot. Bogusław Beszlej

By uhonorować postać Stanisława Skrowaczewskiego w setną rocznicę jego urodzin, Bartłomiej Nizioł, Krzysztof Grzybowski i Piotr Sałajczyk dokonają europejskiego prawykonania Koncertu potrójnego na skrzypce, klarnet, fortepian i orkiestrę autorstwa tego cenionego kompozytora i dyrygenta. Niedługo później wrocławscy filharmonicy pod dyrekcją Joela Sandelsona partnerować będą jednemu z najbardziej intrygujących uczestników ostatnich edycji Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina – przed publicznością zaprezentuje się bowiem łotewski pianista Georgijs Osokins. Nie bez przyczyny najsłynniejszy polski kompozytor zostanie przywołany podczas występu wielkiego interpretatora muzyki Chopina, Piotra Palecznego. W wigilię Święta Niepodległości artysta wykona m.in. słynny I Koncert fortepianowy e-moll op. 11. Na długiej liście wspaniałych gości, którzy w tym sezonie odwiedzą NFM, znalazł się także zwycięzca ostatniego Konkursu Chopinowskiego – Bruce Liu. Zagra on m.in. II Koncert fortepianowy B-dur op. 19 Ludwiga van Beethovena. Drugiego z klasyków wiedeńskich usłyszmy w wykonaniu doskonale znanego wrocławskiej publiczności Krzysztofa Jakowicza. Zaprezentuje on Koncert skrzypcowy D-dur KV 211 Wolfganga Amadeusa Mozarta.

Krzysztof Jakowicz podczas koncertu "Wieczory w Arsenale",
lipiec 2022, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Wiosną zaprosimy na Symfonię Losu, majowy koncert związany z V Symfonią Beethovena, którą muzycy NFM Filharmonii Wrocławskiej zaprezentują pod batutą Łotysza Ainārsa Rubiķisa. Zanim jednak zabrzmi słynny motyw, muzycy LutosAir Quintet i orkiestry po raz pierwszy zagrają nowy utwór Krzysztofa Herdzina. Jeśli robić przerwę od muzyki, to tylko rozstając się z nią w wielkim stylu – czerwcowy koncert Carpe diem zwieńczy kilkumiesięczną podróż, której towarzyszył topos Homo viator. Na zakończenie sezonu NFM Filharmonii Wrocławskiej zabrzmi symfonika wysokiej próby, czyli III Symfonia D-dur Franza Schuberta oraz IV Symfonia G-dur Gustava Mahlera w interpretacjach maestra Jacka Kaspszyka. To ostatnie dzieło, pełne paradoksów i rozmaitych muzycznych symboli, wydaje się idealnie współgrać ze słowami pieśni Horacego: „Chwytaj dzień, bo przecież nikt się nie dowie, jaką nam przyszłość zgotują bogowie…”.

Koncert IV Symfonia A. Brucknera: Jacek Kaspszyk i Orkiestra Symfoniczna NFM,
fot. Sławek Przerwa

Z myślą o miłośnikach NFM Filharmonii Wrocławskiej przygotowano ofertę abonamentową, pozwalającą na regularne uczestnictwo w koncertach i wybór stałego miejsca na widowni. Poza preferencyjnymi cenami biletów, co równie istotne, abonamentowicze mają przywilej uczestnictwa w spotkaniach z cyklu Wszystkie oblicza muzyki. Inspirujące rozmowy z artystami i kuratorami koncertów NFM przybliżą kulisy pracy muzyków i ujawnią wiele interesujących wątków związanych z życiem skoncentrowanym wokół sztuki. Tegoroczną nowością jest Abonament dla młodego muzyka, skierowany do adeptów szkół i uczelni muzycznych, ułatwiający im jak najczęstszy kontakt z muzyką symfoniczną wykonywaną przez uznanych artystów. Dzięki nim uczniowie i studenci będą mieli możliwość bezpośredniego kontaktu z wybitnymi interpretacjami.

NFM Orkiestra Leopoldinum, fot. Łukasz Rajchert

NFM Orkiestra Leopoldinum rozpoczyna nowy okres swojej działalności, bowiem szefem artystycznym zespołu zostaje wybitny muzyk Alexander Sitkovetsky. Na program ich wspólnego koncertu otwierającego sezon złożą się dzieła wielkich dziewiętnastowiecznych mistrzów – Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego, Maxa Brucha i Georges’a Bizeta. Ważnym punktem wieczoru będzie wręczenie Nagrody Kulturalnej Śląska 2023 – wyróżnienia za wybitne osiągnięcia na polu literatury, sztuk plastycznych i muzyki przyznawanego artystom zamieszkałym w regionie oraz działającym na rzecz wspierania śląskiego dorobku kulturowego. 

Także później nie zabraknie okazji do radosnego świętowania – podczas Gali Noworocznej będzie można przekonać się o kunszcie i fantazji zespołu Janoska Ensemble, który wystąpi z NFM Orkiestrą Leopoldinum. Jego członków, poza więzami krwi, połączyła oryginalna wizja prezentowanej muzyki. Od 2016 roku grupa żywiołowych wykonawców współpracuje ze słynną oficyną Deutsche Grammophone, co do tej pory zaowocowało nagraniem trzech albumów z aranżacjami dzieł twórców z wielu epok, od Bacha po Piazzollę. Artyści NFM Orkiestry Leopoldinum mają w zanadrzu wiele innych niespodzianek i nie raz usłyszymy ich w towarzystwie znakomitych gości reprezentujących rozmaite muzyczne światy. Wśród nich znalazła się m.in. zwyciężczyni XII edycji Międzynarodowego Konkursu im. Henryka Wieniawskiego z 2001 roku, Alena Baeva. We Wrocławiu wybitna solistka zagra kanoniczny Koncert skrzypcowy e-moll Mendelssohna Bartholdy’ego. 

W wykonaniu zespołu oraz L.U.C. & Rebel Babel Orchestra będzie można natomiast usłyszeć muzykę z animacji malarskiej Chłopi w reżyserii Doroty Kobieli. Efektowna technika została wykorzystana we wcześniejszej produkcji studia, dzięki czemu film Twój Vincent zdobył wielkie uznanie publiczności na całym świecie. 

Ważnym punktem w kalendarzu NFM Orkiestry Leopoldinum jest wspólne wykonanie II Koncertu wiolonczelowego D-dur Josepha Haydna z międzynarodowej sławy wiolonczelistą Danielem Müllerem-Schottem. Ale to jeszcze nie wszystko – czerwcowy koncert, wieńczący sezon artystyczny zespołu, uświetni Mischa Maisky, który wraz z orkiestrą prowadzoną przez Alexandra Sitkovetsky’ego zaprezentuje publiczności m.in. Sonatę Arpeggione a-moll Franza Schuberta w opracowaniu na wiolonczelę i smyczki.

Mischa Maisky / fot. Andrej Grilc

O szczególne miejsce muzyki dawnej w NFM zadba Wrocławska Orkiestra Barokowa pod dyrekcją Jarosława Thiela. W czasie koncertu Vivaldi Forever zespół będzie dzielić estradę z wybitnym holenderskim wirtuozem fletu prostego Erikiem Bosgraafem. Wraz ze znanym z nieposkromionego temperamentu artystą muzycy zaprezentują rozległy katalog dzieł weneckiego kompozytora. Orkiestra wystąpi również z Théotimem Langlois de Swartem, który pojawiał się na scenach Filharmonii Berlińskiej czy wiedeńskiej Musikverein. Jest pierwszym skrzypkiem barokowym nominowanym do Victoires de la Musique Classique 2020 w kategorii „Revelation soliste instrumental”. Na jednym ze swych cennych instrumentów wraz z Wrocławską Orkiestrą Barokową wykona Koncert skrzypcowy a-moll Jeana-Marie Leclaira. 

Równie ciekawie zapowiadają się koncerty Akademii Muzyki Dawnej. W ramach zaplanowanej na przełom lutego i marca Akademii Francuskiej muzycy orkiestry we współpracy z amerykańskim klawesynistą Skipem Sempém oraz prowadzonym przez niego zespołem Capriccio Stavagante zaprezentują słuchaczom prawdziwe perły muzyki dawnej. W czasie jednego z koncertów, z towarzyszeniem Chóru NFM, zrekonstruowana zostanie oprawa nabożeństwa żałobnego Jeana-Philippe’a Rameau. W Wielkim Tygodniu nie zabraknie Pasji wg św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha, podczas której usłyszymy wybitnego tenora Jamesa Gilchrista w roli ewangelisty. Wrocławska Orkiestra Barokowa wraz z Chórem NFM wykona także największe dzieło Ludwiga van Beethovena – IX Symfonię d-moll op. 125 – w dwusetną rocznicę pierwszej jego publicznej prezentacji w Wiedniu w 1824 roku.

Muzykę dawną niezmiennie przybliżać będzie także Wrocław Baroque Ensemble prowadzony przez maestra Andrzeja Kosendiaka. Jeszcze tej jesieni artyści wykonają ośmiogłosową Liturgię Rekwialną Mykoły Dyleckiego – kompozytora, teoretyka i wszechstronnego muzyka epoki baroku. W nadchodzącym sezonie zespół szczególnie mocno skupi się na promocji muzyki z czasów I Rzeczypospolitej, prezentując ją zarówno w kraju, jak i za granicą. Na uwagę zasługuje również obszerny program czteroczęściowego czerwcowego koncertu Les Plaisirs des Muses wypełnionego dziełami Jeana de Sainte-Colombe’a, Étienne’a Mouliniégo czy Antoine’a Boësseta.

Już na początku października w NFM nadarzy się okazja, by w trakcie jednego koncertu usłyszeć efekty współpracy czterech dużych zespołów wokalnych. Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki w Sali Głównej pod kierownictwem Małgorzaty Podzielny i Lionela Sowa wystąpią Chór NFM, Chór Dziewczęcy i Chór Chłopięcy NFM, a także Zespół Wokalny „Rondo”. Wieczór wypełnią kompozycje, które zaprezentują słuchaczom repertuar na wszystkie rodzaje chórów. 

Pod koniec października Andrzej Kosendiak poprowadzi Chór NFM oraz NFM Filharmonię Wrocławską w refleksyjnym programie koncertu zwieńczonego wykonaniem Requiem d-moll Luigiego Cherubiniego. Zaledwie kilka dni później Chór NFM wystąpi u boku muzyków Filharmonie Brno i zaprezentuje m.in. oryginalną Mszę głagolicką Leoša Janáčka. Chóry NFM wzmocnione o NFM Orkiestrę Leopoldinum na przełomie stycznia i lutego zaprezentują słuchaczom Suitę z utworami z filmu Akademia Pana Kleksa w opracowaniu Michała Ziółkowskiego. 

O potędze ludzkiego głosu i największego instrumentu, jaki stworzył człowiek, przekonamy się ponownie w marcu. Ponownie wszystkie chóry NFM wraz z Yvesem Castagnetem, jednym z najbardziej cenionych francuskich organistów, wykonają specjalnie na tę okazję stworzoną przez tego artystę kompozycję Veni Creator, a w finale wieczoru zabrzmi Requiem Maurice’a Duruflégo. Nie zabraknie też tak lubianych przez publiczność koncertów a capella Chóru NFM. W grudniu zaprezentuje on Prophetiae Sibyllarum Orlanda di Lassa, a także nawiązujący do Sutry Serca i poezji Edwarda Estlina Cummingsa utwór Forms of Emptiness Jonathana Harveya. Z kolei w kwietniu wysłuchamy interesującego programu pod batutą Martiny Batič: Pieśni kurpiowskie Karola Szymanowskiego zostaną zestawione z dziełami innych kompozytorów, w tym z cyklem Songs of Ariel Franka Martina. Nie można zapomnieć o koncercie wieńczącym sezon Chóru NFM! Myślą przewodnią będą postacie kobiet: biblijnej oblubienicy, świętej Cecylii, Maryi. Artyści wykonają m.in. Le Cantique des cantiques, arcydzieło francuskiej dwudziestowiecznej muzyki chóralnej, które napisał Jean-Yves Daniel-Lesur.

Satysfakcję poczują również sympatycy kameralistyki. Do Wrocławia przyjadą charyzmatyczni muzycy młodego pokolenia, na czele z uwielbianą przez publiczność zwyciężczynią XVI Konkursu im. H. Wieniawskiego Hiną Maedą. Skrzypaczka wykona m.in. Poloneza D-dur oraz Romance sans paroles et Rondo élégant patrona poznańskiej imprezy. Publiczność będzie miała również okazję usłyszeć grę najlepszego polskiego reprezentanta minionej edycji konkursu – Wojciecha Niedziółki – oraz występ Marty Gidaszewskiej i Roberta Łaguniaka tworzących utytułowane Polish Violin Duo. Emocji nierozerwalnie złączonych ze słuchaniem prawykonania nie zabraknie pod koniec października, kiedy to LutosAir Quintet po raz pierwszy zaprezentuje Nighthawks, kompozycję Jana Sanejki inspirowaną najbardziej znanym obrazem amerykańskiego malarza Edwarda Hoopera. 

Aż dwa prawykonania znalazły się w programie grudniowego koncertu Lutosławski Quartet. Zespół wykona I Kwartet smyczkowy Hanny Kulenty oraz III Kwartet smyczkowy „Screaming Into the Void” autorstwa Donalda R. Davisa – amerykańskiego kompozytora znanego publiczności z muzyki do serii filmowej Matrix. Utwór poświęcony jest pamięci Krzysztofa Pendereckiego oraz ofiar wojny w Ukrainie. Zanim jednak wysłuchamy tych dzieł, muzycy Polish Cello Quartet za sprawą koncertu Chopin Project przedstawią twórczość polskiego kompozytora w nowej perspektywie – aranżacje jego utworów przygotowane zostały przez czołowych polskich kompozytorów i aranżerów. 

Bruce Liu, fot. materiały prasowe

To jeszcze nie wszystko – podczas styczniowej wizyty w NFM Bruce Liu pojawi się na scenie nie tylko z NFM Filharmonią Wrocławską. Zagra także recital, w trakcie którego zaprezentuje w już klasycznej formie m.in. I Sonatę fortepianową h-moll op. 58 Fryderyka Chopina. Sezon kameralny zakończy koncert pochodzącego z Niemiec zespołu German Brass, należącego do najlepszych dętych blaszanych grup na świecie! W NFM artyści będą gościć po raz pierwszy.

Choć trudno w to uwierzyć, to jedynie cząstka tego, co przed nami. Staramy się, by miłośnicy muzyki nieustająco otrzymywali poprzez sztukę niesamowite doznania duchowe i estetyczne, a NFM było miejscem, które łączy. Spragnionych jeszcze większego zaangażowania i częstszego udziału w wydarzeniach artystycznych organizowanych przez naszą instytucję zachęcamy do założenia Karty Melomana. Dzięki niej otoczymy Państwa szczególną opieką – będą Państwo otrzymywać dodatkowe informacje, w tym o specjalnych promocjach, a także nagrody i regularne rabaty. Zapraszamy również do członkostwa w Klubie Przyjaciół NFM, by wspólnie z instytucją działać na rzecz kultury, bowiem dla Państwa chcemy bezustannie się rozwijać. Dla jeszcze bardziej wymagających melomanów, którzy chcą zapewnić sobie lub swoim gościom najlepsze miejsca na wyjątkowe koncerty w NFM, jednocześnie w subtelny sposób wspierać sztukę, przygotowaliśmy pakiet Fotel Konesera. Mamy nadzieję, że poprzez te działania stajemy jeszcze bardziej otwarci na Państwa potrzeby i chęć zaangażowania.

informacja prasowa

NFM I „Musica liturgica” – nowy album wydany przez Narodowe Forum Muzyki

7 kwietnia 2023 roku będzie miał premierę nowy album Narodowego Forum Muzyki – "Musica liturgica". Znalazły się na nim wszystkie zachowane dzieła Marcina Leopolity, a także pochodzące z tabulatur utwory anonimowe, Wacława z Szamotuł oraz nagrane po raz pierwszy dwie kompozycje Francesca Maffona. 

Jest to kolejne wydawnictwo ukazujące się w ramach przygotowywanego od 2012 roku przez Narodowe Forum Muzyki i CD Accord cyklu prezentującego twórczość mistrzów polskiego renesansu i baroku. Album zarejestrowano w bazylice św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu.

"Oddajemy w Państwa ręce kolejny, dwunasty już, album z muzyką staropolską, tym razem szesnastowieczną. Bezpośrednią inspiracją do jego nagrania było zaproszenie Wrocław Baroque Ensemble do Lwowa, Kijowa oraz do Wilna jesienią 2021 roku. Włączyliśmy wówczas do programu koncertów fragmenty Missa Paschalis Marcina Leopolity, a także Liturgii Rekwialnej Mykoły Dyleckiego. Okazało się, że to właśnie kompozycja Leopolity wywoływała największe poruszenie wśród słuchaczy, szczególnie podczas koncertu w katedrze św. Aleksandra w Kijowie. Wtedy zapadła decyzja, by nagrać to dzieło, które także nas zachwyciło mistrzostwem kompozytorskim.

Z twórczości Leopolity zachowało się niewiele utworów, tak więc pomysł zarejestrowania Missa Paschalis szybko przekształcił się w projekt nagrania dzieł wszystkich tego kompozytora. Wszystkie zachowane kompozycje, poza mszą, przetrwały w postaci tabulatur organowych. Dlatego też zwróciłem się do Marcina Szelesta z prośbą o współpracę przy tym przedsięwzięciu oraz o wykonanie na organach dzieł Leopolity zachowanych w tabulaturach. W toku dyskusji nad kształtem płyty postanowiliśmy, że w drugiej części będzie miała ona formę liturgii; doboru utworów organowych niebędących dziełami Leopolity, a także ustalenia układu całości dokonał Marcin Szelest.

Płyta została zarejestrowana w Olkuszu, we wspaniałym akustycznie wnętrzu bazyliki św. Andrzeja Apostoła, gdzie znajdują się historyczne organy zbudowane w pierwszej połowie XVII wieku przez Hansa Hummla i Jerzego Nitrowskiego. W ten sposób przygotowywana przez nas kolekcja nagrań poświęconych muzyce I Rzeczypospolitej poszerzyła się o kolejnego twórcę i kolejny ośrodek, a także o wybitne dzieła polifonii renesansowej. Lwów, w którym urodził się Leopolita, a także do którego pod koniec życia powrócił, był wówczas niezwykle ważnym muzycznym centrum, leżącym na skrzyżowaniu różnych kultur i wyznań. Tym razem Wrocław Baroque Ensemble wystąpił w męskim składzie, co jest nawiązaniem do szesnastowiecznej tradycji wykonawczej".

Andrzej Kosendiak, tekst zamieszczony w booklecie dołączonym do płyty

 
Musica liturgica

Wykonawcy:

Andrzej Kosendiak – dyrygent

Wrocław Baroque Ensemble

Piotr Olech, Daniel Elgersma – kontratenory

Maciej Gocman, Florian Cramer – tenory

Tomáš Král, Jaromír Nosek – basy

Marcin Szelest – organy bazyliki św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu

Program:

                MUSICA LITURGICA

                Anonim (ok. 1570)

1              Phanthasia secundi toni                                    2'34

                Marcin Leopolita (†1589?)

2              [Introitus] de Commune Apostolorum: Mihi autem

               nimis honorati sunt amici tui Deus – Gloria Patri              2'52

3              [Introitus in festo Pentecostes]: Spiritus Domini

                replevit orbem terrarum – Gloria Patri        3'48

4              [Introitus in feria secunda infra Octavam Pentecostes]:

                Cibavit eos ex adipe frumenti Alleluia          2'08

                Wacław z Szamotuł (ok. 1524–ok. 1560)

5              [Introitus] in die Apostolorum Petri et Pauli: Nunc scio

                vere – Gloria Patri                                                4'11

                Marcin Leopolita

6              Paduana [– Galliarda]*                                      3'21

7              Resurgente Christo Domino                             4'50

                Anonim (ok. 1580)

8              [Introitus in festo Paschae]: Resurrexi et adhuc tecum sum         2'12

                Marcin Leopolita

9              Missa Paschalis: Kyrie                                                   2'21

10            Missa Paschalis: Gloria                                                  4'32

                 Francesco Maffon (ok. 1539–ok. 1594)

11            Fantasia [in d]*                                                                3'20

                 Anonim (ok. 1580)

12            Prosa de Resurrectione D[omini] N[ostri] J[esu] C[hristi]:

                 Victimae Paschali – Agnus redemit oves – Dic nobis Maria –

                 Tropus ad placitum – Credendum est magis         5'45

                 Marcin Leopolita

13            Missa Paschalis: Credo                                                 8'00

                 Francesco Maffon

14            Fantasia [in g]*                                                                 1'59

                 Marcin Leopolita

15            Missa Paschalis: Sanctus – Benedictus                   3'34

16            Missa Paschalis: Agnus Dei                                          3'28

czas całkowity: 59'03

Nagrano w bazylice św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu, 7–9.07.2022.

Reżyseria nagrania, montaż, mastering: Wojciech Marzec

NFM 83, ACD 314

Premiera płyty: 7 kwietnia 2023

Patronat medialny: Program II Polskiego Radia

* World premiere recording

informacja prasowa

NFM l Inauguracja nowego sezonu artystycznego 2022/2023

W imieniu pana Andrzeja Kosendiaka, dyrektora Narodowego Forum Muzyki im. W. Lutosławskiego we Wrocławiu, zapraszamy na nowy sezon artystyczny 2022/2023.   

NFM - widok z zewnątrz, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Już dzisiaj podczas koncertu inauguracyjnego wystąpi znakomita Thailand Philharmonic Orchestra. W programie znalazły się dzieła kompozytorów, których dorobek zyskał szczególne znaczenie w dwudziestym stuleciu – pochodzącego z Estonii Arvo Pärta oraz dwóch ikon amerykańskiej kultury: Leonarda Bernsteina oraz George’a Gershwina.   Programu dopełni II Koncert skrzypcowy d-moll op. 22 Henryka Wieniawskiego w wykonaniu solisty Kristófa Barátiego.

Kristof Barati, fot. Marco-Borggreve

W kolejnych miesiącach w NFM gościć będziemy artystów z różnych stron świata, a repertuar wypełnią dzieła wielkich kompozytorów. Royal Philharmonic Orchestra wykona kompozycje Richarda Wagnera i Jeana Sibeliusa, a podczas recitali w NFM pojawią się charyzmatyczna Martha Argerich, zwyciężczyni VII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, Garrick Ohlsson, zwycięzca VIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, oraz jeden z najwybitniejszych polskich pianistów, dobrze znany wrocławskiej publiczności, Piotr Anderszewski. Za pulpitem dyrygenckim staną m. in. Karel Mark Chichon, Lawrence Foster i Paul McCreesh. W ramach cykli Muzyka Świata i Wielka Improwizacja wystąpią m.in. Oumou Sangaré oraz Kamil Piotrowicz. 

Bilety na wszystkie wydarzenia organizowane przez Narodowe Forum Muzyki dostępne są online na stronie www.nfm.wroclaw.pl.   

informacja prasowa

Kino organowe NFM

Od 14 lipca w Narodowym Forum Muzyki możemy oglądać wybitne dzieła filmowe niemieckiego ekspresjonizmu. Projekcjom towarzyszą improwizacje organowe w wykonaniu różnych artystów. Bardzo to pomysłowy mariaż muzyki i kina, sięgający początków kinematografii, kiedy to wyświetlane filmy miały podkład muzyczny, którego wykonawcą był taper, grający na pianinie lub na organach teatralnych. Przed nami ostatnia projekcja: "Zmęczona śmierć" Fritza Langa.

Za nami słynne "Metropolis" Fritza Langa (1927) - film przedstawiający miasto przyszłości, zarządzane przez dyktatora. Próba zburzenia tego opresyjnego porządku przysparza kolejne problemy. Trochę to przypomina idealne państwo Platona, ale także inne antyutopie:  społeczeństwo jest podzielone na dwie kasty: wąską i uprzywilejowaną grupę intelektualistów oraz robotników utrzymujących miasto przy życiu i mieszkających w podziemnych osiedlach. To rodzaj filmu - ostrzeżenia. W roku 2001 został wpisany na listę UNESCO Pamięć Świata.

W Narodowym Forum Muzyki muzykę do "Metropolis" zagrali: Tomasz Głuchowski – organy, Michał Macewicz – DJ set. 

Również w lipcu mogliśmy obejrzeć słynny film Friedricha Murnaua "Nosferatu – symfonia grozy" (1922), który w tym roku obchodzi swoje stulecie. To jeden z najważniejszych filmów niemieckiego ekspresjonizmu i jeden z pierwszych horrorów w historii kina. Za kanwę filmu posłużyła nieco zmodyfikowana, ze względu na problemy z prawami autorskimi, fabuła "Draculi" Brama Stokera. Rolę tytułowego Nosferatu odtwarzał Max Schreck,którego nazwisko oznacza po niemiecku „strach”, co korespondowało z tajemniczym charakterem aktora, a nawet stało się przyczyną plotek o wampiryzmie Schrecka. Muzykę do tego obrazu tworzył tym razem Filip Presseisen. 

"Gabinet doktora Caligari" i Adam Tański, fot. Karol Sokołowski

Inne arcydzieło kina niemego zobaczyliśmy w środę, 11 marca - był to "Gabinet doktora Caligari" Roberta Wiene (1920). Film ma interesującą, szkatułkową narrację i opowiada o niebezpieczeństwie manipulacji drugim człowiekiem. Istotną rolę odgrywa w filmie scenografia - wszystkie sceny zostały nagrane w studio filmowym. Dekoracje są odrealnione, dominują w nich linie krzywe, często programowo ograniczające trajektorię ruchu aktorów w przestrzeni kadru, a przedstawione przedmioty są niefunkcjonalne (np.: groteskowo wysokie stołki urzędników, krzywe kształty drzwi i okien). Scenografia zrywa z iluzją perspektywy, jest oświetlona sztucznym światłem, a niektóre cienie są po prostu namalowane na podłodze i ścianach. Wszystko to sprawia, że świat przedstawiony filmu wydaje się sztuczny i groźny. "Gabinet doktora Caligari" nawiązuje do ekspresjonistycznej konwencję teatralnej scenografii, popularną na przełomie drugiej i trzeciej dekady XX wieku (Max Reinhardt i Leopold Jessner).

Tym razem na organach improwizował - znakomicie - Adam Tański.

Przed nami ostatni seans filmowy z muzyką na żywo - "Zmęczona śmierć" Fritza Langa (1921) -  cztery opowieści o miłości i przeznaczeniu, których akcja rozgrywa się w scenerii niemieckiej, orientalnej, weneckiej i chińskiej. Opowiada o chybionych próbach uratowania ukochanego od śmierci. Film był przełomowy dla kina niemieckiego, wprowadził bowiem popularne później oświetlanie dekoracji od dołu, skutkujące zniekształcaniem plastycznej scenografii i grę plamami bieli oraz czerni. Do tego obrazu nawiązał po latach Ingmar Bergman w swojej "Siódmej pieczęci" (1957). Na organach zagra tym razem Michał Kocot.

NFM I FORUM MUSICUM 2022 I„Tibia, tuba, fistula” I 13–20 sierpnia 2022 r.

W imieniu pana Andrzeja Kosendiaka, dyrektora Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu, a także pana Tomasza Dobrzańskiego, dyrektora artystycznego festiwalu Forum Musicum, serdecznie zapraszamy na tegoroczną edycję festiwalu, zatytułowaną Tibia, tuba, fistula. Odbędzie się ona w dniach 13–20 sierpnia 2022 r.

Tibia, tuba, fistula – tymi łacińskimi terminami średniowieczni teoretycy bardzo ogólnie określali rozliczne instrumenty dęte, wykorzystywane w różnych sytuacjach – czy to do podkreślania chwały władzy, subtelnego muzykowania w komnatach, czy też podczas ludowych zabaw – niektóre z nich przywieziono spoza Europy z wojen krzyżowych. To różnorodne instrumentarium w wiekach XIV i XV dzielono w bardzo prosty sposób na dwie grupy: instrumenty głośne i ciche, a każda z nich przeznaczona była do odmiennych celów. Pierwsza grupa służyła do grania na wolnym powietrzu muzyki ceremonialnej i tanecznej. Instrumenty z drugiej grupy mogły grać z instrumentami strunowymi i towarzyszyć śpiewowi. Wraz z rozwojem wielogłosowości poszczególne grupy stworzyły całe rodziny instrumentów różnej wielkości. W czasach renesansu budowano instrumenty sięgające swą skalą w dół i w górę do granic możliwości. Wreszcie nowy, barokowy styl odchudził to wybujałe instrumentarium i wyłonił  z tych rodzin ich najzdolniejszych członków, czyniąc z nich solistów. Jednak także i w tych czasach, gdy tylko sytuacja wymagała wyjątkowego splendoru, instrumenty dęte łączyły swe siły. 

Owe grupy instrumentów dętych usłyszymy podczas tegorocznej edycji Forum Musicum nie tylko w sytuacjach koncertowych, które nie są najbardziej szczęśliwą formą prezentacji muzyki dawnych epok. Przynajmniej dwa wydarzenia będą miały charakter nieco bardziej autentyczny – średniowieczne muzykowanie na głośnych instrumentach dętych odbędzie się w przestrzeni miejskiej Wrocławia. Kończący Festiwal Wielki Bal Renesansowy pozwoli publiczności na wspólną zabawę przy muzyce, tak jak bywało to w dawnych wiekach.

Podczas koncertów usłyszymy instrumenty dęte w kilku odsłonach, każda z nich reprezentować będzie inną epokę. Wychodząc od średniowiecznych instrumentów głośnych,  udamy się w podróż z biegiem historii. Usłyszymy subtelne renesansowe flety traverso w różnorodnym repertuarze muzyki francuskiej i włoskiej, z kolei cornetti i puzony zagrają pełną przepychu muzykę wenecką XVII wieku, oboje, fagoty oraz gość specjalny: musette de cour, wprowadzą nas w dojrzały styl osiemnastowiecznego baroku, a zespół Harmoniemusik zagra dzieła doby klasycyzmu, w tym utwory Mozarta. 

W programie festiwalu znajdą się również akcenty wrocławskie: program zespołu Harmoniemusik składa się w całości z utworów pochodzących z rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego.  Można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że rozbrzmiewały one podczas spotkań, zabaw i wieczornych spacerów wrocławian na przełomie wieków XVIII i XIX wieku. Natomiast podczas Wielkiego Balu Renesansowego zabrzmi muzyka  pochodząca z jednej z najważniejszych i największych europejskich kolekcji tańców – zbioru braci Hessenów wydanego we Wrocławiu w roku 1555.

Nie zabraknie też młodych wykonawców – jak zwykle pojawi się wybitny Laureat kaliskiego Festiwalu Młodzieżowych Zespołów Muzyki Dawnej Schola Cantorum.  Zapraszam do słuchania i do wspólnej zabawy!

Program:
Forum Musicum 2022 
Tuba, tibia i fistula – dawna muzyka dęta
13–20.08.2022, Wrocław

Maciej Gocman, fot. materiały prasowe

13.08.2022, sobota, godz. 20.00

NFM, Sala Czerwona, pl. Wolności 1

Tromboni e cornetti w Wenecji około roku 1600

Wykonawcy:

Motio Concerti:

Maciej Gocman – tenor 

Josué Meléndez Peláez, Frithjof Smith – cynki

Catherine Motuz, Maximilien Brisson, Henry van Engen, Fryderyk Mizerski – puzony

Přemysl Vacek – teorba 

Marta Niedźwiecka – pozytyw 

Program: 

B. Marini Canzon ottava ze zbioru Sonate, symphonie, canzoni, passe'mezzi, baletti, corenti, gagliarde e retornelli op. 8 (1629)

A. Gabrieli Maria stabat à 6 ze zbioru Concerti di Andrea, et di Gio. Gabrieli, organisti della sereniss. Sig. di Venetia, continenti musici di chiesa madrigali, & altro, per voci, & stromenti musicali,a 6, 7, 8, 10, 12, et 16, novamente con agni diligentia dati in luce (1587)

G. Croce In monte Oliveti ze zbioru Motetti a quattro voci libro primo (1597)

B. Marini Canzon decima ze zbioru Sonate… op. 8

C. de Rore Plange quasi virgo ze zbioru Motetta quinque vocum (1545)

G. Picchi Canzon decima quarta à 6 ze zbioru Canzoni da sonar con ogni sorte d'istromenti (1625)

A. Trombetti Da pacem Domine ze zbioru Il primo libro de motetti (1589)

G. Gabrieli Canzon III à 6 ze zbioru Canzoni et sonate (1615)

G. Croce Mascheratta de Gratiani ze zbioru Triaca musicale (1607)

G. Picchi Canzon decima quinta ze zbioru Canzoni… 

C. Merulo Canzon à 4 „L’Olico” ze zbioru Canzon di diversi per sonar con ogni sorte di stromenti (1588); Qui manducat meam carnem ze zbioru Il Primo libro de mottetti a voci pari (1584); Canzon vigesimaterza oraz Canzon decimaottava ze zbioru Canzoni per sonare con ogni sorte di stromenti (1608)

A. Gabrieli Kyrie à 5 ze zbioru Concerti di Andrea, et di Gio. Gabrieli…

G. Buonamente Canzon à 6 ze zbioru Sonate et canzoni (1636)

A. Gabrieli Deus qui beatum Marcum à 7 ze zbioru Sacrae symphoniae (1597)

14.08, 17–18.08, 20.08.2022, godz. 17.00 i 18.00

Głośne granie około roku 1400 – minikoncerty w przestrzeni publicznej Wrocławia

14.08.2022, niedziela

godz. 17.00, Rynek (między pomnikiem Aleksandra Fredry a Ratuszem)

godz. 18.00, pl. Wolności (przed głównym wejściem do NFM)

17.08.2022, środa 

godz. 17.00, ul. Świdnicka (na tylnej ścianie kościoła pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława)

godz. 18.00, ul. Szewska (plac koło kościoła pw. św. Marii Magdaleny)

18.08.2022, czwartek

godz. 17.00, ul. św. Elżbiety (przed bazyliką mniejszą pw. św. Elżbiety)

godz. 18.00, Rynek (przed wejściem do Ratusza)

20.08.2022, sobota 

godz. 16.00, ul. Włodkowica (dziedziniec Hotelu Herbal)

godz. 17.00, pl. Wolności (przed głównym wejściem do NFM)

Tomasz Dobranski, fot. Łukasz Rajchert

Wykonawcy:

Alta Cappella: 

Tomasz Dobrzański – szałamaja, dudy, piszczałka jednoręczna i tuntun

Fryderyk Mizerski – trąbka suwakowa

Jacek Muzioł – perkusja 

14.08, niedziela, godz. 20.00

ewangelicko-augsburski kościół Opatrzności Bożej, ul. Kazimierza Wielkiego 29 

Cudowna Arundo donax

Wykonawcy: 

Markus Maggiori – musette de cour 

 

Marcus Maggiori, fot. materiały prasowe

J.B. de Boismortier Prélude, Passepied, Rondeau, Menuet 1 et 2, Tambourin i Air gai ze zbioru Divertissements de Campagne pour une Musette, Vielles avec la Basse. aussi pour Violon, Hautbois, Flûte à Bec et Traversière op. 49 (Paryż 1734) 

N. Chédeville La retour de Prague ze zbioru Les Deffis ou l’etude amusante op. 9 (Paryż) 

(wyk. M. Maggiori)

J.-B. Lully Ouverture, Sarabande, Bourrée, Gaillarde, Chaconne des Scaramouches z komediobaletu Mieszczanin szlachcicem LWV 43  

(wyk. M. Maggiori i Oboeband Poznań)

18.08.2022, czwartek, godz. 20.00

Ratusz, Sala Wielka, Rynek

Transalpejska podróż muzyczna

Cohaere Ensemble, fot Dariusz Jackowski

cz. I 

Wykonawcy:

Cohaere Ensemble: 

Marta Korbel – skrzypce 

Monika Hartmann – wiolonczela

Natalia Olczak – klawesyn

Program:

C. Tessarini Il piacier delle dame

M. Corrette II Sonata d-moll z Les délices de la solitude op. 20

***

cz. II

Wykonawcy:

Zespół renesansowych fletów traverso La Viva Fiamma:

Magdalena Pilch – flet dyszkantowy, flet tenorowy

Aleksandra Swinarska – flet dyszkantowy, flet tenorowy, perkusja

Justyna Wójcikowska – flet tenorowy, perkusja

Nicola Łacfik – flet tenorowy

Radosław Orawski – flet tenorowy, flet basowy

Marek Pilch – pozytyw, regał

Program:

P. Phalèse Pavane et Gaillarde Ferrarese ze zbioru Danseries Livre I (1571)

P. Attaignant Amours, amours; Jectes moy sur l’herbette, Jamais ung cueur ze zbioru 27 Chansons musicales a quatre parties (Paryż 1533)

G. Frescobaldi Canzon vigesimaprima ze zbioru Canzoni per sonare con ogni sorte di stromenti (Wenecja 1608)

J. Dowland Pavan, Galliard ze zbioru Opusculum neuwer Paduanen, Galliarden, Couranten und Volten (Frankfurt 1610)

P. Peuerl Canzona nr 13 ze zbioru Weltspiegel, das ist neue teutsche Gesänge (Norymberga 1613)

G. Frescobaldi Canzon seconda à 4 sopra Romanesca ze zbioru Canzoni da sonare a una, due, tre et quattro (Wenecja 1634)

P. Sandrin Doulce memoire ze zbioru Tielman Susato Second livre des chansons a quatre parties (Antwerpia 1553)

Oboeband Poznań, fot. materiały prasowe

Oboeband Poznań:  

Marek Niewiedział – kierownictwo artystyczne, obój 

Franciszek Bielak, Maria Plucińska, Hanna Piasna – oboje 

Beniamin Lewi, Maciej Snarski, Agnieszka Siemiankowska, Gabriel Mucha – fagoty   

Program: 

J.-B. Anet Musette, La champêtre i Le coucou ze zbioru Deuxième oeuvre contenant Deux Suittes de Pièces pour la Flûte Traversière, Haubois, Violons, Vielle (Paryż 1726) 

 E.Ph. Chédeville (l’Aine) Sixième suite ze zbioru Deuxième receuil de Vaudevilles, Menuets, Contredances et autres Airs choisis pour les Musettes, avec la Basse, qui conviennent aux Vielles, Flûtes et Hautbois (Paryż 1731–1742) 

(wyk. M. Maggiori)

 

P. Prowo I Concerto F-dur  

(wyk. Oboeband Poznań)

N. Chédeville Les singes verts, La galerie des chevreuils, La table du roi ze zbioru Les Impromptus de Fontainebleau, pièces en deux Parties et par accord les Musettes, Vielles, Flûte traversières et Violons, Pardessus de Viole op. 12 (Paryż 1750)  

(wyk. M. Maggiori)

J.S. Bach Die Kunst der Fuge BWV 1080: Contrapunctus I   

 J.Ch. Schieferdecker Musicalisches Concert nr 11   

(wyk. Oboeband Poznań)

C. de Rore Or che 'l ciel et la terra e 'l vento tace ze zbioru Il primo libro de madrigali cromatici à 5 voci (Wenecja 1552)

G. Frescobaldi Canzon quarta à 4 ze zbioru Canzoni da sonare…

Henryk VIII Madame d’amours; Hélas madame; Adieu madame et ma maistresse z Manuskryptu Henryka VIII (British Museum, MSS, ADD 31922)

C. de Rore Cantai mentre ch’i’ arsi del mio foco ze zbioru Il primo libro…

A. Holborne Last Will and Testament; Heigh ho holiday; Galliard ze zbioru Pavans, Galliards and other Short Aeirs (Londyn 1599)

P. Phalèse Allemande et Saltarello Poussinghe ze zbioru Recueil de danseries, contenant presque toutes sortes de danses (1583)

Nagranie Harmoniemusik, fot.Joanna_Stoga

19.08.2022, piątek, godz. 20.00

Aula Leopoldina, pl. Uniwersytecki 1

Harmoniemusik 

Rozrywkowe granie we Wrocławiu na początku XIX wieku

Wykonawcy:

Ronald Šebesta, Tomasz Dobrzański – klarnety

Dominika Stencel, Marek Kuc – rogi

Szymon Józefowski, Agnieszka Siemiankowska – fagoty

Program:

Ch. Schimpke Parthia in B

Anonim Marsch von Kosciuszko

J. Puschmann Parthia in Es

Ch. Zech Cassatio ex D

A. Rosetti Parthia in Es

F.Ch. Neubauer Parthia in Es 

W.A. Mozart Czarodziejski flet – opera KV 620 (fragmenty; oprac. autor nieznany) 

Agnieszka Mazur, fot. materiały prasowe

20.08.2022, sobota, godz. 18.00

Aula NOT, ul. Piłsudskiego 74

Wielki bal renesansowy

Zespół Alta: 

Agnieszka Szwajgier – szałamaje, kornamuza, flety 

Agnieszka Mazur – pomort, kornamuza, flety 

Agnieszka Obst-Chwała – fidel, kornamuza

Karolina Szewczykowska – viola da gamba 

Maria Wilgos – lutnia 

Piotr Dąbrowski – puzon 

Wojciech Lubertowicz – perkusja 

Agnieszka Siemiankowska – dulcjan  

Teatr Tańca Amatum:

Robert Lubera – kierownik artystyczny, taniec

Aleksandra Andruszkiewicz, Anna Korbolewska, Anna Ilczuk, Karolina Szymula, Piotr Niedopytalski – taniec

Program:

Tańce renesansowe wraz z pokazem i nauką tańca

Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie.

informacja prasowa

Spotkajmy się w NFM | Anna Chełmońska-Soyta, Sławomir Soyta

Kochasz muzykę i bywasz na koncertach? A może po prostu fascynuje Cię świat sztuki i lubisz słuchać ciekawych historii? Jeśli tak, to zapraszamy na specjalny cykl „Spotkajmy się w NFM”! Spotkanie poprowadzi Agnieszka Ostapowicz.

Anna Chełmońska-Soyta i Sławomir Soyta, fot. materiały prasowe NFM

Codziennie mijamy się na ulicach, jeździmy razem tramwajem, stoimy w kolejce czy siedzimy w poczekalni. Niczego o sobie nie wiemy, a tak wiele nas łączy. Postanowiliśmy wyjść naprzeciw wszystkim, którzy pragną spotkań i dyskusji poświęconych muzyce oraz wydarzeniom organizowanym w Narodowym Forum Muzyki. Gościć będziemy osobistości życia publicznego i przedstawicieli różnych zawodów, m. in.: lekarzy, naukowców, biznesmenów, polityków, duchownych, artystów i wielu innych. Podzielą się z nami swoją pasją oraz opowiedzą o miłości do muzyki!

Tych, którzy chcieliby posłuchać fascynujących historii, zachęcamy do wzięcia udziału w naszym cyklu. "Spotkajmy się w NFM" w piątek, 26 listopada 2021 o godz. 18.00 na czerwonych kanapach w foyer na poziomie –1.

Prof. dr hab. Anna Chełmońska-Soyta – z wykształcenia jest lekarką weterynarii. Pracuje w Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu i Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Jej naukowe zainteresowania obejmują immunologię, zwłaszcza zagadnienia związane z tolerancją immunologiczną w ciąży. Jest autorką wielu artykułów naukowych o zasięgu międzynarodowym. Swoje pasje badawcze przekazuje studentom i doktorantom. Uwielbia wykładać i rozmawiać  o immunologii. Miłością do muzyki poważnej, szczególnie operowej, zaraził ją mąż, Sławomir Soyta.

Sławomir Soyta – to adwokat urodzony we Wrocławiu. Ukończył prawo na Wydziale Prawa i Administracji  Uniwersytetu Wrocławskiego. Prywatnie interesuje się historią, kinem i muzyką.

Spotkanie poprowadzi Agnieszka Ostapowicz.

informacja prasowa

Sezon artystyczny 2021/2022 w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu

Narodowe Forum Muzyki serdecznie zaprasza na koncerty w nowym sezonie artystycznym 2021/2022 NFM Filharmonia Wrocławska wystąpi pod batutą wybitnych dyrygentów. Za pulpitem dwukrotnie stanie szef artystyczny orkiestry, laureat siedmiu nagród Grammy – Giancarlo Guerrero. A to dopiero początek atrakcji!

Gianfranco Guerrero, fot. archiwalna

W programach koncertów znajdą się kompozycje m.in. Richarda Straussa i Igora Strawińskiego. Marzena Diakun, laureatka Paszportu „Polityki”, dyrektor artystyczna oraz główna dyrygentka Orquesta y Coro de la Comunidad de Madrid, poprowadzi dzieła Antona Brucknera, Franza Schuberta oraz wykonanie nowej kompozycji na wiolonczelę i orkiestrą autorstwa Pawła Szymańskiego, a w roli solistki wystąpi Magdalena Bojanowicz-Koziak. 

Powróci także ceniony za odkrywcze interpretacje, subtelną kolorystykę i dynamizm interpretacji Gilbert Varga. Na swój wrocławski debiut czeka urodzony w Wenezueli i porywający publiczność na całym świecie Christian Vásquez, który zadyryguje utworami Ralpha Vaughana Williamsa i Georges’a Bizeta. 

Jubileusz 50-lecia pracy artystycznej świętować będzie ceniony i lubiany przez publiczność maestro Marek Pijarowski. W programie jego koncertu znajdzie się III Symfonia Es-dur „Eroica” Ludwiga van Beethovena. Nie mniej popularną V Symfonię c-moll tego twórcy przedstawi Michał Klauza. 

Z NFM Filharmonią Wrocławską wystąpią też uznani soliści. W wykonaniu Piotra Anderszewskiego zabrzmią koncerty fortepianowe Josepha Haydna i Ludwiga van Beethovena, a laureaci I i II nagrody XVIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina przedstawią interpretacje dzieł patrona tego wydarzenia. Pojawią się też znakomici skrzypkowie. Michael Barenboim zagra Koncert e-moll Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego, natomiast Bartłomiej Nizioł wykona Koncert A-dur Mieczysława Karłowicza. Wybitna śpiewaczka Elīna Garanča zaprezentuje fragmenty z oper Piotra Czajkowskiego, Camille’a Saint-Saënsa i Charles’a Gounoda.

Z pozdrowieniami

Zespół NFM

informacja prasowa

 

Intrygująco zapowiada się również koncert Lithuanian Chamber Orchestra, która wystąpi pod dyrekcją wybitnego dyrygenta i skrzypka Sergeya Krylova. W programie znalazło się dzieło oparte na melodiach zaczerpniętych z Carmen Georges’a Bizeta, czyli jednej z najbardziej znanych oper wszech czasów. Będziemy też gościć Orkiestrę Filharmonii Narodowej wraz z Andrzejem Boreyką i Krzysztofem Jabłońskim. Artyści zaprezentują dzieła dwóch kompozytorów epoki romantyzmu. Jeszcze w październiku nadarzy się okazja do wysłuchania Chóru NFM pod batutą Lionela Sowa – nowego dyrektora artystycznego zespołu. Z kolei NFM Orkiestra Leopoldinum podczas inauguracji sezonu przedstawi aranżacje dwóch kwartetów smyczkowych Ludwiga van Beethovena w aranżacji Josepha Swensena, który poprowadzi także wydarzenia poświęcone twórczości Igora Strawińskiego oraz arcydziełom muzyki angielskiej, z kompozycjami Edwarda Elgara i Johna Tavenera na czele. Podczas koncertu Śpiew duszy zabrzmią dzieła Gustava Holsta, Andrzeja Panufnika oraz Benjamina Brittena. W roli solisty oraz dyrygenta jednocześnie wystąpi Alexander Sitkovetsky. W identyczną podwójną rolę wcieli się także Kolja Blacher, który wykona dzieła Dymitra Szostakowicza i Claude’a Debussy’ego. Usłyszymy także utwory Astora Piazzolli, w tym Koncert na bandoneon i orkiestrę „Aconcagua”.

 

Inauguracja sezonu Wrocławskiej Orkiestry Barokowej będzie spotkaniem z twórczością Georga Friedricha Händla. Zespół zmierzy się także m.in. z dziełami Heinricha Schütza czy Samuela Beslera, a maestro Andrzej Kosendiak poprowadzi artystów podczas wieczoru poświęconego Johannowi Sebastianowi Bachowi.

 

W trakcie koncertów solowych i kameralnych pojawią się: Aleksandra Kubas-Kruk, Anna Bernacka i Monika Kruk, które przedstawią pieśni Mieczysława Wajnberga. Wybitny francuski organista Philippe Lefebvre zagra na najnowszym, wybudowanym specjalnie dla NFM instrumencie podczas wieczoru zatytułowanego Muzyka z katedry Notre Dame, a Piotr Alexewicz zagra utwory Fryderyka Chopina. Wystąpią też świetne zespoły: LutosAir Quintet, NFM Ensemble, Ãtma Quartet czy Lutosławski Quartet.