„Henryk Wieniawski – Chamber Works” – nowy album wydany przez Narodowe Forum Muzyki

Ukazał się album: "Henryk Wieniawski – Chamber Works", na którym znalazły się wirtuozowskie dzieła kompozytora przeznaczone na skrzypce z towarzyszeniem fortepianu. Płyta została nagrana z wykorzystaniem instrumentów historycznych przez Mikołaja Zgółkę oraz Piotra Pawlaka. Album zarejestrowano w doskonałej akustycznie Sali Głównej ORLEN Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego. Reżyseria nagrania, montaż, mastering: Antoni Grzymała, Agnieszka Szczepańczyk (CD Accord). 

„Wieniawski inspirował współczesnych, fascynuje również obecnie. Jego twórczość jest wciąż najwyższym probierzem umiejętności skrzypcowych. W miarę rozwoju techniki, akcesoriów i pedagogiki dzieła tego twórcy stają się przystępne dla coraz szerszego i młodszego grona adeptów wiolinistyki. Warto wciąż na nowo uzmysławiać sobie warunki, w jakich funkcjonował skrzypek wirtuoz w wieku XIX i jak niepowtarzalne zjawisko stanowić musiał. Artysta grający na strunach jelitowych, przebywający w permanentnej podróży, stykający się z najważniejszymi postaciami ówczesnej Europy, wielbiony przez jednych, przez innych nienawidzony. Z jednej strony musiał konkurować niekiedy z brzuchomówcami i komediantami, imprezami o przyziemnej randze, a z drugiej stykał się z Ferencem Lisztem, Charles’em de Bériotem, Richardem Wagnerem, Karolem Lipińskim czy Stanisławem Moniuszką. Ojciec dużej rodziny, człowiek ulegający namiętnościom i pokusom, cierpiący na reumatyzm jeszcze przed czterdziestym rokiem życia. Geniusz, wirtuoz, natchnienie”.

dr hab. Mikołaj Zgółka, prof. AMP (fragment tekstu zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty)

TYTUŁ: Henryk Wieniawski – Chamber Works         

Wykonawcy:

Mikołaj Zgółka – skrzypce

Piotr Pawlak – fortepian

Program

Henryk Wieniawski (1835–1880)

1             Obertas. Mazurka, op. 19 no. 1            2'13                                                     

dedicated to Evelyne Reisky

Henryk Wieniawski, Józef Wieniawski (1837–1912)

2             Allegro de Sonate (Presto), op. 2        7'28

                à Stanislas Moniuszko

Henryk Wieniawski

3             Kuiawiak. 2de Mazurka               3'22

                à Mademoiselle Constance Korzuchowska

4             Fantaisie Orientale, op. 24 (œuvre posth.)                   4'03

                à Monsieur Jenő Hubay

5             Souvenir de Posen. Mazurka – Caractéristique, op. 3            3'52

                à Madame Jeanette de Niemojowska

6             Légende, op. 17             6'30

                à se Femme née Isabella Hampton

7             Gigue, op. 23                   3'10

                à Madame W[ilma] Norman-Neruda

8             Fantaisie brillante sur des motifs de l ‘opéra              18'23

                “Faust” de Gounod, op. 20

                à sa Majesté Christian IX Roi de Danmarc

                Czas całkowity                 49'03

Nagrano w Sali Głównej ORLEN Narodowego Forum Muzyki w dniach 4–6 sierpnia 2025 roku.

Reżyseria nagrania, montaż, mastering: Antoni Grzymała, Agnieszka Szczepańczyk

NFM 101, VCD02, ACD 353

© 2025 Narodowe Forum Muzyki          

© 2025 Vioratoria Mikołaj Zgółka                         

℗ 2025 CD Accord

Patronat medialny: Program II Polskiego Radia

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyczny ślad” realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Wydawnictwo można nabyć w Kasie NFM, w księgarni Niskie Łąki oraz online w Sklepie NFM.

informacja prasowa

Radiowa Dwójka świętuje 89. urodziny!

Recital Mateusza Dubiela z Żelazowej Woli, koncert Piotra Pawlaka w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego, audycja urodzinowa „DNA Dwójki: Dobre Geny” to tylko część propozycji, które Program 2 Polskiego Radia przygotował z okazji swoich 89. urodzin. Radiowa Dwójka zaprasza na wspólne świętowanie!

W niedzielę, 1 marca, słuchacze Programu 2 Polskiego Radia mogą liczyć na wyjątkowe wydanie audycji Małgorzaty Szymankiewicz i Moniki Zając z Żelazowej Woli o godz. 10.00. 

Po niej, o godz. 12.00, rozpocznie się transmisja recitalu z Domu Urodzenia Fryderyka Chopina. Tego dnia, w radiowej Dwójce, zabrzmią kompozycje Fryderyka Chopina – również jubilata. 

W Żelazowej Woli wystąpi Mateusz Dubiel – laureat I nagrody w 53. Ogólnopolskim Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie, uczestnik XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. Artysta zagra na fortepianie historycznym. 

W programie: Fryderyk Chopin Nokturn Es-dur op. 55 nr 2, Mazurki op. 41, Barkarola Fis-dur op. 60, Sonata h-moll op. 58. 

Transmisję poprowadzi Róża Światczyńska.

A już o 13.00 audycja urodzinowa „DNA Dwójki: Dobre Geny”. - Naszą solenizantkę ciągnie do sztuki, podróży i spotkań, co wskazuje na bardzo dobre geny. Przez cztery benefisowe godziny będziemy rozmawiali o radiu, które nadaje nam i Państwu wspólny rytm. W antenowej sztafecie wystartują trzy pary prowadzących oraz siła gości ze wszystkich pokoleń i redakcji – zapowiadają dziennikarze radiowej Dwójki. Na audycję specjalną zapraszają: Maria Czok Michał Dębski, Katarzyna Hagmajer-Kwiatek, Agata Kwiecińska Piotr Matwiejczuk i Michał Nowak.

Tego dnia, w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego, odbędzie się Koncert Urodzinowy Dwójki. Na fortepianie Erarda z 1858 roku zagra Piotr Pawlak - laureat konkursów i ulubieniec słuchaczy, który zachwycił podczas XIX Konkursu Chopinowskiego. Artyście towarzyszyć będzie kwintet Arte dei Suonatori. 

W programie: Wolfgang Amadeus Mozart Sonata fortepianowa a-moll KV 310; Fryderyk Chopin Polonez-fantazja As-dur op. 61; Fryderyk Chopin II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 (transkrypcja na fortepian i kwintet smyczkowy: Kevin Kenner i Krzysztof Dombek). Początek transmisji o godz. 17.00. Prowadzenie: Klaudia Baranowska.

• Transmisja koncertu z Żelazowej Woli na antenie Programu 2 Polskiego Radia,  1 marca o godz. 12.00.
• Transmisja koncertu ze Studia Koncertowego Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego na antenie Programu 2 Polskiego Radia, 1 marca o godz. 17.00.

Więcej informacji na stronie Dwójki.

informacja prasowa

Pojednanie w muzyce /relacja z koncertu "Wrocław dla Pojednania" w Narodowym Forum Muzyki/

18 listopada  uczestniczyliśmy w koncercie, który z pewnością był wydarzeniem: "Wrocław dla  Pojednania". Stał się kulminacyjnym momentem szeregu uroczystości upamiętniających wydarzenie sprzed 60 laty: List biskupów polskich do biskupów niemieckich, którego intencją było pojednanie. W programie znaleźli się zarówno kompozytorzy polscy: Mikołaj Zieleński i Fryderyk Chopin, jak też genialny lipski kantor: Johann Sebastian Bach. Wspaniały koncert, który na długo pozostanie w pamięci.

Wrocław Baroque Ensemble pod dyr. Andrzeja Kosendiaka, fot. Joanna Stoga

Uroczysty koncert otworzyły utwory polskiego kompozytora XVII wieku – Mikołaja Zieleńskiego, które znalazły się na płycie wydanej w tym roku przez NFM, a poświęcone świętym patronom Wrocławia, Dolnego Śląska i Polski. Do 1942 roku znajdowały się w Bibliotece Miejskiej (Stadsbibliothek Breslau), zaginione i częściowo odzyskane, spoczywają dziś w Oddziale Zbiorów Muzycznych Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. To szczęśliwie ocalone dziedzictwo ma dla polskiej kultury muzycznej  wymiar tożsamościowy. 

Podczas koncertu pięknie zabrzmiały utwory Zieleńskiego, jego motety poświęcone wspólnym patronom obu narodów: polskiego i niemieckiego, a poświęcone św. Jadwidze Śląskiej (Filiae regum in honore tuo (In festo S. Hedvigis Viduae; offertorium), a także św. Dorocie, św. Wacławowi i św. Stanisławowi (In festo S. Dorothae Virginis et Martyris; communio; Ortus de Polonia Stanislaus (Motetto de S. Stanislao). Piękne, polifoniczne dzieło, skomponowane w stylu weneckim, zabrzmiało w wykonaniu Wrocław Baroque Ensemble - zespołu od lat specjalizującego się z wielkim powodzeniem w muzyce dawnej. Zieleński zabrzmiał znakomicie, zarówno wokalnie (melodyczne ozdobniki w głosach solowych, ale także znakomite duety i tercety), jak mi muzycznie. Zachwycało bogactwo brzmienia!

Jako druga kompozycja tego wieczoru zabrzmiała kantata Johanna Sebastiana Bacha: Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten!  Wprawdzie to  świecka kantata, znana również jako Kantata Królowej, została bowiem skomponowana z okazji urodzin Marii Józefy, elektorki saskiej i królowej Polski, z podtytułem „Dramma per musica”, dziś jednak kojarzy się nam ze skomponowanym przez Bacha później Oratorium na Boże Narodzenie. I nieprzypadkowo, bowiem części 1, 5, 7 i 9 zostały ponownie wykorzystane (z innym tekstem i jedynie drobnymi adaptacjami muzycznymi) w częściach 1, 2 i 3 Oratorium. W dziewięcioczęściowym utworze, którego autorka tekstu jest nieznana, cztery boginie ze starożytnej mitologii oddają cześć królowej. Utwór charakteryzuje się radosną i świąteczną atmosferą, odpowiednią do okazji, i do dziś pozostaje jedną z najpopularniejszych świeckich kantat Bacha. I taki też nastrój udzielił mi się podczas jego słuchania. Soliści zaśpiewali bardzo dobrze, szczególnie pięknie zabrzmiał alt Piotra Olecha i sopran Aleksandry Turalskiej, ale i orkiestra grała znakomicie – subtelnie, nie zagłuszając solistów. 

Piotr Pawlak podczas koncertu, fot. Joanna Stoga

Drugą część koncertu wypełnił recital fortepianowy Piotra Pawlaka, który zaprezentował I Koncert fortepianowy e-moll op. 11, II. Larghetto; III. Rondo – Vivace. Najpierw zagrał na kopii  XIX-wiecznego Pleyela, a następnie na instrumencie historycznym, demonstrując swoje umiejętności znakomitego opanowania jednego i drugiego na równi. Jego repertuar miał związek z czterokrotnymi pobytami Fryderyka Chopina we Wrocławiu. W czasie pierwszego krótkiego postoju we Wrocławiu, w drodze do i z Dusznik, Chopin miał przekazać listy Elsnera do jego wrocławskich przyjaciół, organisty w kościele św. Elżbiety, Friedricha W. Bernera oraz kapelmistrza w katedrze wrocławskiej, Josepha I. Schnabla. I właśnie ten ostatni, podczas kolejnego pobytu młodego kompozytora w mieście, namówił go, by zagrał dla publiczności, a ten zgodził się i odniósł wielki sukces. Znamy z listu jego relację z tego wydarzenia:

„Prócz (…) Ronda improwizowałem jeszcze dla znawców na temat Niemej z Portici. Po czym na zakończenie odegrano uwerturę, a po niej nastąpiły skoki niemieckie. (…) Jakaś dama – dodawał –, której mię jako pierwszej tutaj fortepianistce prezentował dyrektor po koncercie, bardzo mi dziękowała za przyjemną niespodziankę i żałowała, że się publicznie nie dam słyszeć“. 

Koncert Fryderyka Chopina w niemieckim wówczas Wrocławiu stał się inspiracją dla maestro Andrzeja Kosendiaka i umieścił go w programie koncertu. I to był strzał w dziesiątkę, bo występ Piotra Pawlaka wywołał entuzjazm i pianista dwukrotnie bisował, prezentując Etiudę c-moll op. 10 nr 12, nazywaną Rewolucyjną (wedle tradycji dzieło powstało, gdy kompozytor dowiedział się o upadku powstania listopadowego i zajęciu Warszawy przez Rosjan), wymagającą od muzyka nie lada umiejętności technicznych. Po niej usłyszeliśmy jeszcze cudny Mazurek a-moll z op. 17, powstały pod wpływem pobytu kompozytora w Szafarni, gdzie widział tańce orientalne, które zainspirowały go do stworzenia tego dzieła. Utwór przepiękny, bardzo osobisty, a w interpretacji Piotra Pawlaka zabrzmiał znakomicie, jak zresztą cały jego występ. Aplauz zgromadzonej licznie w Narodowym  Forum Muzyki publiczności był doprawdy uzasadniony. Brawo!

Wrocław dla Pojednania - koncert Wrocław Baroque Ensemble w Narodowym Forum Muzyki /zapowiedź/

 18 listopada o 19.00 Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu zaprasza na koncert upamiętniający wydarzenie sprzed 60 laty, kiedy to  pod koniec Soboru Watykańskiego II i w obliczu tysiąclecia chrztu Mieszka I  biskupi polscy skierowali do biskupów niemieckich list. Padły w nim słynne słowa sformułowane w języku sąsiada: „Wir gewähren Vergebung und bitten um Vergebung” – ‘Przebaczamy i prosimy o przebaczenie’. Rocznicę tę pragną uczcić muzycy Wrocław Baroque Ensemble pod batutą maestra Andrzeja Kosendiaka wraz z jednym z polskich półfinalistów tegorocznego XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina – pianistą Piotrem Pawlakiem.

W oficjalnym liście, którego autorem i inicjatorem był ówczesny biskup wrocławski Bolesław Kominek, hierarchowie przypominali długie dzieje sąsiedzkiej relacji narodów polskiego i niemieckiego. Szczególny nacisk kładli na jej pozytywne rozdziały. Dwadzieścia lat po zakończeniu wojny trudno było o nich pamiętać obu stronom. Trauma po hitlerowskich zbrodniach i milionach straconych istnień pozostawała wciąż żywa wśród Polaków. Z kolei Niemcy gorzko wspominali wysiedlenie ludności ze Śląska i innych terenów, na które jednocześnie napływali mieszkańcy kresów II RP.

Choć w tym głęboko wówczas poruszającym orędziu nie pojawia się historia muzyki, spotkania dwóch kultur na przestrzeni tysiąca lat zrodziły owoce i w tej dziedzinie. Szczególnie w krainie pogranicza, jaką jest Dolny Śląsk, i w jej stolicy – Wrocławiu.

Koncert otworzą utwory Mikołaja Zieleńskiego z początku XVII wieku, przeznaczone na wspomnienia trojga świętych, którym poświęcony jest sąsiadujący z NFM kościół pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława. Byli oni patronami odpowiednio Polaków, Niemców i Czechów mieszkających w mieście w XIV wieku. Następnie zabrzmią dzieła Marcina Mielczewskiego, znanego w całej Europie twórcy barokowego. Pracował on na dworze polskich Wazów, a później u biskupa wrocławskiego Karola Ferdynanda, brata Władysława IV. Mimo że artysta komponował dla biskupa katolickiego, najwięcej jego dzieł zachowało się w odpisach tworzonych we wrocławskich wspólnotach protestanckich. W programie znajdą się też utwory Johanna Sebastiana Bacha. Rzadko pamięta się, że od 1736 posługiwał się on tytułem Nadwornego Kompozytora Króla Polski i Elektora Saksonii – Augusta III. Słynna kantata Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten! powstała na okazję urodzin królowej Polski Marii Józefy.

Po przerwie będziemy świadkami niecodziennej rekonstrukcji koncertowej. Fryderyk Chopin kilkukrotnie podróżował przez pruski Wrocław. Ostatni raz miało to miejsce w 1830 roku. Autor Mazurków spotkał się wtedy z Josephem Schnablem, kluczową wówczas postacią życia muzycznego miasta. Artyści spontanicznie zdecydowali o wykonaniu jeszcze tego samego wieczoru drugiej i trzeciej części Koncertu fortepianowego e-moll op. 11. Później pianista improwizował na tematy z oper. Ten sam program zaprezentuje przy fortepianie Piotr Pawlak, który przedstawi też improwizacje na tematy z opery Daniela Aubera Niema z Portici.

Program:

M. Zieleński Filiae regum in honore tuo (In festo S. Hedvigis Viduae; offertorium) ;Qui mihi ministrat (In festo Translatio S. Venceslai Martyris; communio); Feci iudicium (In festo S. Dorothae Virginis et Martyris; communio); Ortus de Polonia Stanislaus (Motetto de S. Stanislao)

M. Mielczewski Credidi; Currite populi

J.S. Bach Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten! – kantata BWV 214

***

F. Chopin I Koncert fortepianowy e-moll op. 11 (oprac. na smyczki K. Kenner): II. Larghetto; III. Rondo – Vivace

Improwizacje na tematy z Niemej z Portici Daniela Aubera (Piotr Pawlak)

Wykonawcy:

Andrzej Kosendiak – dyrygent

Piotr Pawlak – fortepian 

Wrocław Baroque Ensemble

Lokalizacja:

NFM, Sala Główna ORLEN

plac Wolności 1, Wrocław

informacja prasowa

„Józef Elsner – Chamber Works” – premiera nowego albumu wydanego przez Narodowe Forum Muzyki

24 stycznia 2025 roku swoją premierę miał nowy album Narodowego Forum Muzyki: "Józef Elsner – Chamber Works", nagrany na historycznych instrumentach przez Piotra Pawlaka (fortepian), Mikołaja Zgółkę (skrzypce), Jane Rogers (altówka) i Jarosława Thiela (wiolonczela).

Znacząca większość utworów kameralnych Józefa Elsnera powstała w czasie jego pracy we Lwowie (1792–1799) bądź w pierwszych latach warszawskich (1799–1805) – są to dzieła młodego kompozytora, pomimo ciekawych nawiązań do „stylu polskiego”, czytelnie i jednoznacznie zakorzenione w stylu wiedeńskim czasów Mozarta. (…)

Utwory Józefa Elsnera na niniejszej płycie nagrano na instrumentach historycznych w stroju a1=430 Hz. Wykorzystano m.in. fortepian Érarda z 1858 roku oraz skrzypce Charles'’a François Ganda z 1846 roku „ex-Wieniawski”, które były nagrodą dla polskiego wirtuoza za ukończenie Konserwatorium Paryskiego z wybitnymi osiągnięciami. Paryski kontekst, na jaki symbolicznie wskazuje to instrumentarium, silnie wiąże się z końcem okresu największej aktywności Elsnera jako twórcy muzyki kameralnej, podobnie jak Wiedeń łączył się z jego początkiem. W 1805 roku kompozytor wybrał się w podróż do stolicy Francji, gdzie nawiązał bliskie kontakty z Jeanem-François Le Sueurem, napisał (ostatecznie niewystawioną) francuską operę Chimère et réalité i doprowadził do koncertowego wykonania swoich utworów fortepianowych i kameralnych, jak też wydał (…) Kwartet fortepianowy. Le Sueur ponoć gorąco namawiał Elsnera do osiedlenia się w Paryżu, a dwa lata później Ferdinando Paer, przebywając w Warszawie wraz z dworem Napoleona, składał mu propozycje wstąpienia do cesarskiej orkiestry. (…)

Zarejestrowany na płycie repertuar pozwala nam dostrzec różne oblicza kompozytora. Dwa utwory ukazują Elsnera jako adepta kameralistyki wiedeńskiej doby Mozarta, polonezowy dyptyk stanowi podsumowanie ponad dwóch dekad działalności jako twórcy „stylu polskiego”, na koniec zaś objawia się nam jako kompozytor zagadkowej Chaconne. Dodajmy, że większość prezentowanych dzieł przypomina nam o Elsnerze jako biegłym skrzypku, dla którego ten właśnie instrument był niewątpliwie najbliższym. 

Czego jednak z pewnością trudno się tu dosłuchać, to zaczątków romantyzmu, rodzącego się już przecież w twórczości kompozytorów niemieckich czy nawet uczniów samego Elsnera. Nie jest to wszakże skutek takiego, a nie innego doboru repertuaru. Rzeczywiście, poszukiwania Elsnera –romantyka niejednokrotnie prowadzą do bolesnych i krzywdzących dla kompozytora nieporozumień. A przecież najlepiej prezentuje się on w swojej prawdziwej roli: zdolnego epigona klasycyzmu i kodyfikatora przedchopinowskiego poloneza.

Jakub Chachulski, fragment eseju zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty

TYTUŁ: Józef Elsner – Chamber Works

Wykonawcy:

Piotr Pawlak – fortepian

(Érard, Paryż, 1858)

Mikołaj Zgółka – skrzypce

(Charles François Gand, Paryż, 1846, „ex-Wieniawski”; skrzypce obecnie znajdują się w zbiorach kolekcji Muzeum Narodowego w Poznaniu)

Jane Rogers – altówka

(Jan Pawlikowski, Kraków, 2008)

Jarosław Thiel – wiolonczela

(Bastian Muthesius, Berlin, 2023, według Pietro Guarneri, Wenecja, c. 1725)

Program:

Józef Elsner (1769–1854)

[1]          Polonaise in D major for violin and piano (?)                   2'39

[2]          Chaconne in G major for violin and piano* (1836?)         4'37

Piano Trio in B flat major, Op. 2 (1798)                                     [17'48]

[3]          Allegro                                                                               8'27

[4]          Larghetto                                                                           4'58

[5]          Rondo: Allegro                                                                  4'22

[6]          Polonaise in C major for solo piano* (c. 1821)             6'18

[7]          Polonaise in E flat major for piano and violin (1820)  7'06

Piano Quartet in E flat major, Op. 15 (c. 1805)                          [22'15]

[8]          Moderato                                                                           11'53

[9]          Romance: Andantino                                                           5'40

[10]       Rondo: Allegro assai                                                           4'40

[11]       Polonaise in D major for piano and violin (1820)              5'35

Total time           66'20

* Światowa premiera nagrania

Nagrano w Studiu S2 Polskiego Radia w Warszawie w dniach 11–13 września 2024 roku.

Reżyseria nagrania, montaż, mastering: Wojciech Marzec, Agnieszka Szczepańczyk

NFM 95, VCD01, ACD 343

Premiera płyty: 24 stycznia 2025

Patronat medialny: Program II Polskiego Radia

Partnerzy:

Muzeum Narodowe w Poznaniu – Muzeum Instrumentów Muzycznych

Narodowy Instytut Fryderyka Chopina

informacja prasowa