Teatr nie tylko oglądany, co słuchany – 20-lecie Teatru ZAR

"Szczególna pieśń, szczególna kolumna dźwięków, kolumna duchów, kolumna harmonii, która odprowadza gdzieś duszę zmarłego" – tak opisuje „zar” lider i założyciel Jarosław Fret. Teatr ZAR, działający przy Instytucie im. Jerzego Grotowskiego, obchodzi w tym roku swoje dwudzieste urodziny.

Historia tego wyjątkowego teatru rozpoczęła się w 1999 roku, kiedy to grupa młodych stażystów Ośrodka Grotowskiego we Wrocławiu wyruszyła na pierwszą wyprawę badawczą do Gruzji. Dziś, dwie dekady później, Teatr ZAR celebruje swoje dwudziestolecie jako jeden z najważniejszych teatrów alternatywnych na światowej scenie teatralnej.

Przez te dwie dekady intensywnej działalności, Teatr ZAR nie tylko wypracował unikalny język teatralny, ale także zdobył międzynarodowe uznanie za swoje spektakle i projekty artystyczne. Ich działalność jest kwintesencją eksperymentu, głębokiego poszukiwania w dziedzinie teatru i kultury, oraz nieustannego dążenia do wyrażania ważnych tematów i emocji za pomocą sztuki scenicznej.

Medee-Mojry, Fot. Tobiasz Papuczys

Program:

„Medee/Mojry” pt.–niedz. 20–22.10.2023, 19.00

„Medee/Mojry” to sceniczna instalacja Teatru ZAR poświęcona uchodźcom i ich bezgłośnej historii. Pierwsza część instalacji przywołuje ścieżki emigracji, które biegły do brzegów Europy przez Morze Śródziemne. Druga część dedykowana jest Ukrainie – osobom walczącym o swoją tożsamość i ojczyznę, jak również uchodźcom, którzy ratują swoje życie. „Medee/Mojry” to próba zbudowania poprzez spektakl/instalację pola pamięci; próba uaktywnienia pokładów człowieczeństwa, które dzielimy wzajemnie bez względu na dzielące nas granice, bez względu na naszą kulturową tożsamość czy przynależność społeczną i dzięki czemu, możemy powołać w sobie „świadka”.

Więcej informacji i bilety: grotowski-institute.pl/wydarzenia/medeemojry/

Anamnesis koncert Teatru ZAR, fot. Tobiasz Papuczys

„Anamnesis” niedz. 22.10.2023, 17.00

Koncert pieśni łacińskich, ormiańskich, kurdyjskich, tureckich, perskich, arabskich i gruzińskich to projekt oparty na pracy nad pamięcią i historią, przywołujący niezwykłe historie i wspomnienia. Na koncercie wystąpią aktorzy Teatru ZAR oraz muzycy z różnych stron świata i tradycji muzycznych: Aram Kerovpyan, Marjan Vahdat, Selda Őztűrk, Murat İçlinalça, Virginia Kerovpyan. Wstęp wolny.

„Materiały do Pokojówek” sob. 28.10.2023, 19.00

W ramach tego projektu siedem kobiet z różnych stron świata (Haiti, Chiny, Rosja, Kurdystan, Polska) zamkniętych w schronisku dla uchodźców eksploruje kwestię tożsamości i godności. Poprzez gry i intymne mikro-przedstawienia, próbują „podzielić się” swoją ukrytą tożsamością i wypowiedzieć siebie „na głos” w języku, który dopiero tworzą w obecności zgromadzonych. Projekt ten stawia godność TERAZ i daje głos tym, których historie często pozostają niezauważone.

Więcej informacji: grotowski-institute.pl/wydarzenia/materialy-do-pokojowek/

informacja prasowa

"Anhelli" i "Medee" Teatru ZAR w marcu w Instytucie Grotowskiego

W marcu Instytut Grotowskiego zaprasza na dwa spektakle Teatru ZAR zabierające w duchową podróż przez świat pieśni. Zespół pod kierunkiem Jarosława Freta stworzył dramaty muzyczne skomponowane z pieśni wywodzących się z tradycji liturgicznych i żałobnych z całego świata. W dniach 19, 20, 21, 25 i 26 marca w Sali Teatru Laboratorium odbędą się pokazy spektaklu „Anhelli. Skowyt”, a 29 i 30 marca w Centrum Sztuk Performatywnych Piekarnia będzie można zobaczyć „Medee. O przekraczaniu”.

Anhelli, fot. Magdalena Mądra

„Anhelli. Skowyt” zadaje pytanie o niemożność doświadczenia i wyrażenia śmierci. Spektakl skoncentrowany jest na temacie śmierci widzianej z perspektywy kilku szczególnych minut, gdy żałobnicy dokonują pożegnania, odprawienia zmarłego. Na spektakl składają się m.in. pieśni ormiańskie, hymny greckie i irmosy prawosławne. Jedyne słowa, które padają na początku przedstawienia, są zarazem ostatnimi wersami poematu Juliusza Słowackiego, który stanowi punkt wyjścia dla poszukiwań twórców.

Za pomocą muzycznej dramaturgii, czerpiącej z liturgii chrześcijańskiej i pism gnostyckich, w spektakl wpisana zostaje figura Anhellego-Zbawiciela. Główny bohater Słowackiego i towarzyszące mu kobiety służą twórcom do opowiedzenia o duchowym oddzielaniu. To dramat muzyczny skomponowany na bazie tradycyjnych pieśni i elementów obrządków pogrzebowych z całego świata, zebranych i opracowanych podczas około dziesięcioletnich poszukiwań oraz nauki u źródeł. „Anhelli. Skowyt” to druga wersja spektaklu „Anhelli. Wołanie” wchodzącego w skład tryptyku „Ewangelie dzieciństwa”.

Medee, fot. Maciej Zakrzewski

„Medee. O przekraczaniu” jest pieśnią żałobną dla tych, którzy zmierzają do Europy w poszukiwaniu lepszego życia. To requiem dla wszystkich bezimiennych ginących w drodze na nasz kontynent, a których imion nigdy nie poznamy. Spektakl traktuje o migracji – kwestii uniwersalnej, ale na wskroś współczesnej. „Medee” to rzecz o niemożności przekroczenia granic, jakie sami tworzymy dla siebie.
Tragedia Eurypidesa jest tu zaledwie inspiracją do opowieści o współczesności. Medeę potraktowano jako figurę wygnaństwa – poza czasem i poza mitem. To nie ona zostaje odrzucona, lecz jej własna śmierć i możliwość pochowania dzieci: młodych, zgwałconych w drodze kobiet, okaleczonych młodzieńców, okradzionych starców, Innych. Na dramaturgię muzyczną spektaklu składają się pieśni w językach arabskim, perskim, kurdyjskim.

informacja prasowa