Stanisław Dróżdż (1939 - 2009) Światekst. Pojęciokształty. Poezja konkretna /zapowiedź wystawy/

Muzeum Współczesne Wrocław zaprasza na wystawę stałą, której bohaterem jest Stanisław Dróżdż - twórca poezji konkretnej. Na wystawie będziemy się mierzyć z przekonaniem Stanisława Dróżdża, dotyczącym rzeczywistości jako tekstu do odczytania. Zostaną wyróżnione i skonfrontowane ze sobą trzy główne wątki obecne w pracach artysty: rozważania nad językiem, czasem i ludzkim życiem. Wernisaż 20 października o 18.00.

Światekst” to neologizm wzorowany na słowotwórczych operacjach Stanisława Dróżdża, określający nadrzędne w jego twórczości przekonanie, że otaczająca nas rzeczywistość jest tekstem do odczytania. Na wystawie wyróżnione zostały trzy główne wątki, obecne w wielu pracach i przenikające się wzajemnie. To rozważania nad językiem, czasem i ludzkim życiem. Dwie prace mają charakter dzieł site specific: jedna sprowadza tekst i przestrzeń do zaprzeczającej pustce gęstości świata (tzw. „Żyłki”), druga – odwołuje się do losowej gry kośćmi, która chaosowi rzutów potrafi przeciwstawić porządek rzeczy (Alea iacta est).

Stanisław Dróżdż, fot  Andrzej Świetlik  Forum

Stanisław Dróżdż urodził się w Sławkowie 15 maja 1939 roku, zmarł 29 marca 2009 roku we Wrocławiu, gdzie mieszkał od roku 1955. Najwybitniejszy polski poeta-konkretysta i jeden z najbardziej znaczących artystów polskiej awangardy. Reprezentował Polskę na Biennale w Wenecji w 2003 roku indywidualną wystawą Alea iacta est.

W swojej twórczości przeszedł od „klasycznej” formy wiersza, do jego wizualnego zapisu, co skutkowało użyciem pojedynczych liter, znaków interpunkcyjnych, cyfr i symboli matematycznych. Z czasem Stanisław Dróżdż zaczął rozbudowywać swoje utwory w długie serie oparte na matematycznych algorytmach (przykładem jest „Klepsydra”, której pierwsza plansza umieszczona została na fasadzie MWW). Twórczość o takim charakterze nazwał „pojęciokształtami”, co równoważył z „poezją konkretną” – tak też tytułował swoje wystawy.

Dzięki Stanisławowi Dróżdżowi kierunek, który na świecie rozwijał się od połowy lat 50. do początku lat 70. XX wieku, żywy był w Polsce jeszcze kolejną dekadę, a szczególnie silny – we Wrocławiu, gdzie skupiał twórców z rożnych dziedzin szeroko pojętej sztuki.

WYSTAWA STAŁA — STANISŁAW DRÓŻDŻ (1939-2009) ŚWIATEKST. POJĘCIOKSZTAŁTY. POEZJA KONKRETNA

Kuratorki: Sylwia Świsłocka-Karwot, Elżbieta Łubowicz

Projekt przestrzeni: Aleksandra Biegańska

Projekty realizacyjne: Monika Aleksandrowicz, Iwar Romanek

Obliczenia matematyczne: Jerzy Baranowski

Partner: Galeria Starmach

informacja prasowa

Futurum przeszłości – 45-lecie DOLMEDU. Rocznicowa wystawa w Muzeum Współczesnym Wrocław

Muzeum Współczesne Wrocław i Dolnośląskie Centrum Medyczne DOLMED S.A. zapraszają na wystawę z okazji 45-lecia powstania budynku DOLMEDU. Te ultranowoczesne i w pełni skomputeryzowane centrum badań diagnostycznych było technicznym i wizualnym ewenementem swoich czasów. Na rocznicowej wystawie w Muzeum Współczesnym Wrocław zostaną zaprezentowane bogate zbiory fotograficzne DOLMEDU m.in. autorstwa znanych fotografów Stefana Arczyńskiego i Jarosława Adamczyka, księgi pamiątkowe i kroniki, a także archiwalne materiały filmowe. Otwarcie wystawy już 15 lipca. 

Rok 1977, środek PRL-u. Przy Legnickiej 40 we Wrocławiu prosto z kosmosu spada i wbija się w ziemię meteor. To DOLMED – Dolnośląskie Centrum Diagnostyki Medycznej (dziś Dolnośląskie Centrum Medyczne).

Realizacją idei stworzenia tego ultranowoczesnego i w pełni skomputeryzowanego centrum badań diagnostycznych podjęło się małżeństwo architektów wrocławskich – Anna i Jerzy Tarnawscy. Posiadali oni spore doświadczenie w projektowaniu budynków dedykowanych powiązaniu racjonalnego funkcjonalizmu z naukami ścisłymi. Efektem ich pracy był m.in. Zakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej ZETO czy prowadzona we wspólnym biurze projektowym Miastoprojekt Wrocław specjalistyczna Pracownia Obiektów ETO.

Budynek DOLMEDU (1977), fot. archiwum DOLMEDU

Dla stworzenia DOLMEDU w zrealizowanym kształcie ważne były dwie podróże architektów: wizyta studyjna w zakładach Toshiby w Japonii, gdzie produkowano ówcześnie najnowocześniejsze maszyny cyfrowe, oraz wizyta we Włoszech, skąd zamówione i sprowadzone zostały systemy aluminiowych ścian osłonowych znajdujących się na elewacjach budynku. 15 czerwca 1977 roku odbyło się uroczyste otwarcie DOLMEDU, którego osobiście dokonał I Sekretarz KC PZPR Edward Gierek.

DOLMED pozostaje jednym z pierwszych tego typu obiektów w Europie Środkowo-Wschodniej. Był technicznym i wizualnym ewenementem, który wzbudzał ogromne zainteresowanie. O jego unikatowości i spektakularności świadczą licznie zgromadzone w albumie pamiątkowym wpisy notabli oraz innych osób przyjeżdżających z całego świata w to właśnie miejsce.

Wnętrze budynku DOLMEDU (1977), fot. Stefan Arczyński, archiwum DOLMEDU

Tarnawscy futurologiczny i funkcjonalny zarazem projekt architektury ujęli w kształt odwróconego ostrosłupa, który jakby wbił się w ziemię. Technologiczne wyposażenie obiektu równoważyły służące wypoczynkowi i relaksacji przestronne wnętrza, wygodne kanapy i strefy wytchnienia, a w otoczeniu obiektu znalazły się: prostokątny zbiornik wodny z parą rzeźbiarskich łabędzi projektu wrocławskiego rzeźbiarza Jerzego Boronia, wygodne parkingi oraz strefy zieleni. Do dziś zastosowane w DOLMEDZIE rozwiązania oraz znajdująca się wewnątrz budynku aparatura czynią z tego miejsca jeden z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków profilaktycznych badań diagnostycznych na Dolnym Śląsku. W latach 70. XX wieku przebywanie w tym obiekcie musiało być niezwykłym, niemal kosmicznym doświadczeniem, zwłaszcza dla pacjentów z mniejszych miejscowości.

Wnętrze budynku DOLMEDU (1977), fot. Stefan Arczyński, archiwum DOLMEDU

Sposób działania wrocławskiego centrum diagnostycznego został szczegółowo przeanalizowany i przetestowany w 1983 roku, co uwieczniono w materiale filmowym popularnonaukowego programu „Sonda” (odcinek „Portret zbiorowy”, prowadzenie Andrzej Kurek i Zdzisław Kamiński), a potencjał scenograficzny budynku i jego zdolność przenoszenia w przyszłość wykorzystano w filmie fantastycznonaukowym „Test pilota Pirxa” (1978) czy w późniejszej realizacji – „Akademia Pana Kleksa” (1983).

Wystawa „Futurum przeszłości. DOLMED 45 lat” potrwa do 12 września.

Skomputeryzowane stanowiska pracy w DOLMEDZIE, fot. archiwum DOLMEDU

„Futurum przeszłości. DOLMED 45 lat”
Muzeum Współczesne Wrocław
15.07–12.09.2022

Organizatorzy:

Dolnośląskie Centrum Medyczne DOLMED S.A. https://www.dolmed.pl/ 

Muzeum Współczesne Wrocław https://muzeumwspolczesne.pl/

Wystawa powstawała przy współpracy studentek I roku studiów magisterskich Instytutu Historii Sztuki UWr w ramach zajęć Muzealnictwo i wystawiennictwo. Kuratorka: dr Sylwia Świsłocka-Karwot

informacja prasowa