Frans Hals - wystawa w National Gallery w Londynie

Dziś otwarto w National Gallery wystawę obrazów Fransa Halsa - jednego z najwybitniejszych przedstawicieli baroku w malarstwie holenderskim. Wystawa potrwa do 21 stycznia 2024 roku. Zostanie pokazanych około 50 najlepszych dzieł Halsa, w tym wyjątkowy najsłynniejszy obraz "Śmiejący się kawaler" z Wallace Collection.  Ekspozycja została przygotowana przez Galerię Narodową, Rijksmuseum w Amsterdamie, Gemäldegalerie, Staatliche Museen zu Berlin we współpracy z Muzeum Fransa Halsa w Haarlemie.

Hals był jednym z najbardziej poszukiwanych malarzy swojego pokolenia. Utalentowany artysta, którego zręczna praca pędzla nie miała sobie równych, zbudował swoją sławę na nowym stylu portretu - bardzo niezwykłym w jego czasach - który pokazywał zrelaksowanych, żywych opiekunów, często uśmiechniętych, a nawet śmiejących się. XVII-wieczna holenderska publiczność była nimi zachwycona, a popularność jego portretów przyniósł  status słynnego syna Haarlemu.

Ta wystawa, pierwsza duża retrospektywa Halsa od ponad trzydziestu lat, oznacza także możliwość odkrycia tego malarza przez nowe pokolenie.

Frans Hals, Młody człowiek trzymający czaszkę (Vanitas), 1626-8, The National Gallery, Londyn

Na wystawie zgromadzono około 50 najlepszych dzieł Halsa, w tym wyjątkowy, "Śmiejący się kawaler" (1624) ze zbiorów Wallace Collection.

Od małych prac po portrety dużych grup, sceny rodzajowe i portrety małżeńskie ponownie połączone po raz pierwszy z międzynarodowych kolekcji, odwiedzający zobaczą najlepsze prace jego życia.

Hals to jeden z najwybitniejszych portrecistów z kręgu malarstwa europejskiego. Malował portrety grupowe i indywidualne oraz sceny rodzajowe. Hals, jako ulubiony malarz Haarlemu, nie narzekał na brak zamówień. Malował portrety pojedyncze, wizerunki par małżeńskich lub narzeczeńskich, portrety rodzinne, czy też kompanii strzeleckich. Przede wszystkim jednak był mistrzem portretów grupowych, zamawianych powszechnie w siedemnastowiecznej Holandii przez członków różnych mieszczańskich instytucji: straży municypalnych, zarządów przytułków i szpitali, zarządów cechów. W dużych miastach dostanie się do tak wąskiego grona malarzy otrzymujących podobne zamówienia było trudne i stanowiło to wyraźną nobilitację artysty. W Haarlemie Hals wyrobił sobie pozycję głównego wykonawcy portretów miejskich gwardii strzeleckich. Kompanie strzeleckie, oddziały składające się z wolontariuszy, odegrały swego czasu dużą rolę w walce z Hiszpanami o niepodległość, stąd brało się ich znaczenie polityczne i towarzyskie w siedemnastowiecznej Holandii. Ponieważ jednak ich rola militarna znacząco zmalała w latach rozejmu (1609-1621) i potem, gdy działania wojenne nie były zbyt ożywione, zeszły one na plan dalszy, przybrały jednak charakter klubów towarzyskich, których członkowie dawali się portretować dla upamiętnienia wspólnych bankietów oraz ćwiczeń strzeleckich. W Haarlemie były 2 kompanie strzeleckie – św. Jerzego (do którego należał Hals) i św. Hadriana, obie kilkakrotnie przedstawiane na płótnach przez artystę. Frans Hals namalował w sumie ponad 100 portretów.

Frans Hals (ukończony przez Pietera Codde, 1637), The Meagre Company, 1633.
Rijksmuseum, Amsterdam ©

Sława Halsa dotarła do Amsterdamu, skąd, co było bardzo wyjątkowe, otrzymał w 1633 roku zamówienie na wykonanie portretu oficerów Kompanii Kuszników pod wodzą kapitana Reyniera Reaela i porucznika Michielszoona Blaeuwa (obecnie obraz znajduje się w Muzeum Państwowym, w Amsterdamie). Praca nad wielkim portretem przeciągała się i w lipcu 1636 roku Hals został wezwany do Amsterdamu, aby tam, na miejscu, ukończyć dzieło. Mimo że potrzebował pieniędzy, gdyż od paru miesięcy był w poważnych tarapatach finansowych, odmówił odbycia dwunastomilowej podróży do Amsterdamu. Nalegał, aby członkowie gwardii przyjechali do jego pracowni, jako najdogodniejszego miejsca malowania obrazu. Tamci jednak nie ustąpili, portret został w 1637 roku ukończony przez Pietera Codde (1599–1679), a sam Hals prawdopodobnie nigdy nie uzyskał zapłaty za dzieło.

Frans Hals, Portret pary, (prawdopodobnie Isaac Abrahamsz Massa i Beatrix van der Laen),
około 1622 © Rijksmuseum, Amsterdam

Ludzie z wczesnych portretów Halsa urzekają witalną siłą, zdrowiem i pogodą. W jego obrazach brak wykwintnych metafor i nawiązań. Przykładowo, u jego współczesnemu malarzowi – Jordaensowi – przedstawienia flamandzkiej społeczności są dokonane poprzez odwoływanie się do motywów biblijnych i mitologicznych. Tymczasem Hals malował ludzi sobie bliskich – kompanów pijatyk, nie posiadających grosza przy duszy. Nie dążył do pogłębiania psychiki swych modelów ani do bardziej wnikliwego jej studiowania. Dostrzegał w twarzy swego modela przede wszystkim to, co da się ująć jednym spojrzeniem i jak nikt potrafił przenieść swą wizję na płótno. Posiadał wielką zdolność do obserwacji szybkich ruchów, gestykulacji, mimiki. O ile było to możliwe, Hals pozwalał swym modelom zachować postawę niewymuszoną. Wykonywał swe obrazy w szaleńczym tempie, nie dbając o poprawność formalną, by oddać zaobserwowane gwałtowne i zamaszyste ruchy. Był jednym z pierwszych artystów posługujących się swobodnymi i lekkimi pociągnięciami pędzla na płótnie, którymi jednocześnie potrafił wyraźnie określić plastyczną formę.

Frans Hals, Śmiejący się kawaler, 1624 © The Wallace Collection, Londyn

Późne portrety przenika wewnętrzny niepokój. Nie ma tu już śladu żywej, pełnej temperamentu mimiki modeli i śmiałych, energicznych ruchów pędzla. Ludzie wydają się być nikłymi cieniami. Artysta, który tak wiele oczekiwał od życia, przeżywał głębokie rozczarowanie, co wpłynęło na wygląd jego ostatnich dzieł. W tym okresie można znaleźć w jego twórczości przestrogi przypominające o przemijalności dóbr ziemskich i próżności ambicji życiowych.

Powszechne uznanie zdobył Hals również w drugiej połowie XIX wieku. Przyczyniły się do tego zakupy jego obrazów przez bogatych Amerykanów oraz uznanie, jakie zdobył u impresjonistów. Z pewnością był inspiracją dla Vincenta van Gogha pod względem technicznym (stosowanie techniki impastu). Ten rodzaj ekspresji po ponad trzystu latach rozwoju znalazł najbardziej dobitny wyraz w dziele Jacksona Pollocka.

Twórczość Halsa stała się inspiracją dla kilku utworów Jacka Kaczmarskiego: „Trzy portrety” – zgodnie z tytułem inspirowanym trzema portretami: pijanego żołnierza, Cyganki i lekarza, „Portret zbiorowy w zabytkowym wnętrzu”, „Portret zbiorowy we wnętrzu – Dom Opieki.

Wystawa została przygotowana przez Galerię Narodową, Rijksmuseum w Amsterdamie, Gemäldegalerie, Staatliche Museen zu Berlin we współpracy z Muzeum Fransa Halsa w Haarlemie.

Frans Hals: Master of the Quick Brush Stroke - Artist Portrait - Meet the Artist

Brzydka księżna: piękno i satyra w renesansie - nowa wystawa w National Gallery w Londynie

 16 marca 2023 roku w londyńskiej National Gallery zostanie otwarta  wystawa "Brzydka księżna: piękno i satyra w renesansie". Poza głównymi portretami przedstawiającymi "Brzydką księżniczkę" Quintena Massysa i "Starego mężczyznę" Leonarda da Vinci, zobaczymy na niej satyryczne przedstawienia osób w malarstwie renesansu, kształtujące postawy moralne i estetyczne.

Dzięki tej wystawie będzie można ponownie przyjrzeć się jednej z najbardziej znanych twarzy w National Gallery: XVI-wiecznemu przedstawieniu starej kobiety niderlandzkiego malarza Quintena Massysa, obrazowi znanemu jako "Brzydka księżna". Po raz pierwszy praca ta jest prezentowana wraz z rysunkiem Leonardo da Vinci, zwracając w ten sposób uwagę na ich wspólne zainteresowanie fantastycznymi, "groteskowymi" głowami, a także żywą wymianą artystyczną między Włochami a Europą Północną w okresie renesansu.

Leonardo da Vinci, Stary mężczyzna, kolekcja prywatna,
źródło: Newsweek

A zatem "Brzydka księżna" ponownie spotyka się na wystawie ze swoim towarzyszem, "Starym człowiekiem" Leonarda da Vinci, wypożyczonym z prywatnej kolekcji. Massys pokazuje nam kobietę, której wiek, wygląd i zachowanie znacznie różnią się od innych. Jest to świadomy wybór artysty. Jej karykaturalne rysy twarzy, diabelskie nakrycie głowy, nisko wycięta sukienka i pomarszczony biust zostały wykorzystane przez Massysa do sparodiowania tradycyjnego portretu małżeńskiego: jest to stara kobieta zachowująca się jak panna i oferująca swojemu partnerowi – który jest bardziej formalnie i realistycznie ubrany – nieodwzajemniony dowód swojej miłości.

Można by pomyśleć, że ten obraz służył tylko jako okrutny żart, w którym jesteśmy zaproszeni do śmiechu z samooszukiwania się tej kobiety. Kiedy jednak spojrzy się poza powierzchnię obrazu, można odkryć księżną, która jest również wywrotowa, zacięta i niepokorna - bezczelnie lekceważąca konwencje swoich czasów. Obraz oddaje wzrost sztuki świeckiej i satyrycznej w okresie renesansu, dwóch obszarów, których Massys był pionierem.

Quentin Massys, Stara kobieta (Brzydka księżna) Foto: National Gallery.

Na wystawie znajdują się również prace renesansowe przedstawiające sposób, w jaki kobiety, starość i różnice twarzy stawały się obiektem satyry lub były demonizowane, kształtując postawy estetyczne i moralne istniejące do dziś.

informacja prasowa

"Raphael' - otwarcie wystawy słynnego malarza w National Gallery of London

Od dziś Muzeum Narodowe w Londynie zaprasza na wystawę poświęconą Rafaelowi, która - jako jedna z pierwszych - prezentuje cały dorobek słynnego artysty renesansowego. Widzowie będą mogli przyjrzeć się jego słynnym obrazom i rysunkom, a także jego pracom w dziedzinie architektury, poezji i projektom rzeźb, gobelinów oraz grafik.

Jego życie było krótkie, praca płodna, a spuścizna nieśmiertelna. Malarz, rysownik, architekt, archeolog i poeta, Rafael uchwycił w swojej sztuce to, co ludzkie i boskie, miłość i przyjaźń, naukę i moc. W swojej krótkiej karierze, trwającej zaledwie dwie dekady, Raphael ukształtował bieg zachodniej kultury, jak niewielu artystów wcześniej lub później.

Rafael, Bindo Altoviti,, ok. 1515, Samuel H. Kress Collection, 1943.4.33

Ta wystawa, jedna z pierwszych w historii, która eksploruje całą karierę Rafaela, przygląda się jego słynnym obrazom i rysunkom, a także jego pracom w dziedzinie architektury, poezji i projektowania rzeźb, gobelinów i grafik.

Wystawa o niespotykanej skali, prezentuje arcydzieła ze zbiorów najważniejszych krajowych i międzynarodowych muzeów i kolekcji, w tym: z Luwru, Narodowej Galerii Sztuki, Waszyngtonu, Muzeum Prado, Muzeum Uffizi i Muzeum Watykańskiego. Jest to bezprecedensowa okazja, aby zobaczyć zakres umiejętności, kreatywności i pomysłowości Rafaela. Już za życia został okrzyknięty geniuszem, po jego śmierci opłakiwali go w swych wierszach wybitni poeci. Rafael był zaprzyjaźniony z wielkimi humanistami swojej epoki, jak Baldassare Castiglione czy Bernardo Dovizi da Bibbiena. Przyjaźnił się i rywalizował z innym artystami, prowadził też żywą korespondencję z Albrechtem Dürerem. W swoich wielkich dziełach starał się pogodzić wartości chrześcijańskie z optymizmem epoki odrodzenia oraz z pogańską filozofią antyczną, odkrywaną przez ludzi renesansu. Widać to w takich jego dziełach jak np. Szkoła ateńska, gdzie Rafael w papieskiej sali przedstawił grupę uczonych, skupionych według największych filozofów antyku, których autorytet uznawał także Kościół katolicki – Platona i Arystotelesa.

Rafael, portret Baltazara Castoglione, 1515, Muzeum Luwr

Był człowiekiem bardzo religijnym. Od 1514 należał do Bractwa Ciała Chrystusowego w Urbino i do tajnego stowarzyszenia ludzi świeckich Oratorium Boskiej Miłości w Rzymie. Zmarł przedwcześnie po ataku febry w wieku 37 lat. Zgodnie z życzeniem pochowany został w rzymskim Panteonie. Epitafium wyryte na grobowcu brzmi: „Tu spoczywa Rafael. Bałem się tego, co niezgłębione, pokonałem zwyczajne, wielkim równy, tylko śmiertelne zmarło ze mną”. Madonnę nad grobem (Madonna del Sasso) wyrzeźbił Lorenzo Lotti (Lorenzetto).

Rafael, Studium głowy apostoła podczas Przemienienia, ok. 1519-1520,
Pinacoteca Vaticana, kolekcja prywatna, New York. fot. Tim Nighswander/IMAGING4ART

Informacje i zdjęcia - ze strony muzeum Scuderie del Quirinale, The National Gallery of London  oraz z Wikipedii

Raphael | Trailer | National Gallery

The Credit Suisse Exhibition:
Raphael
9 April - 31 July 2022
Location: Rooms 1–8

Rafael w National Gallery of London

Od 9 kwietnia do 21 lipca Galeria Narodowa w Londynie zaprasza na przekrojową wystawę prac Rafaela Santi -  włoskiego malarza i architekta, najmłodszego z trójki słynnych artystów włoskiego renesansu – obok Michała Anioła i Leonarda da Vinci, znanego przede wszystkim z licznych przedstawień Madonny.

Jego życie było krótkie, praca płodna, a spuścizna nieśmiertelna. Malarz, rysownik, architekt, archeolog i poeta Rafael uchwycił w swojej sztuce to, co ludzkie i co boskie: miłość i przyjaźń, naukę i moc. W swojej krótkiej karierze, trwającej zaledwie dwie dekady, Rafael wpłynął na kształt zachodniej kultury, jak niewielu artystów wcześniej lub później.

To wystawa, jedna z pierwszych w historii, która ukazuje całą twórczość Rafaela, pozwala przyjrzeć się jego słynnym obrazom i rysunkom, a także pracom z dziedziny architektury, poezji i projektowania rzeźb, gobelinów i grafik.

Dzięki temu, że pożyczono prace Rafaela z Ermitażu, Luwru, Narodowej Galerii Sztuki w Waszyngtonie, Muzeum Prado, Muzeum Uffizi, Muzeum Watykańskiego i Galerii Doria Pamphilj, jest to bezprecedensowa okazja, aby zobaczyć zakres umiejętności, kreatywności i pomysłowości artysty.

Rafael, Madonna z Dzieciątkiem i św. Janem, 1510, Waszyngton National Gallery of Art

informacja prasowa

`Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem` Jana Matejki` - wystawa w National Gallery of London

 Do 22 sierpnia 2021 r. można oglądać obraz Jana Matejki przedstawiający Mikołaja Kopernika. Obraz został wypożyczony przez Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, którego jest własnością.

Epicki obraz Jana Matejki (1838–1893) „Astronom Kopernik” łączy dwie najsłynniejsze polskie postacie. Wypożyczony z zabytkowego krakowskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, jednego z najstarszych w Europie, założonego w XIV wieku, po raz pierwszy wystawiamy obraz polskiego artysty - czytamy na stronie National Gallery of London..

Choć w dużej mierze nieznany poza ojczyzną, Matejko uważany jest za narodowego malarza Polski. Jego ogromne obrazy, przedstawiające kultowe wydarzenia z polskiej historii, są nieodłączną częścią tożsamości narodowej Polski. 

Obraz ten upamiętnia jedno z najważniejszych nazwisk w dziejach nauki, polskiego matematyka i astronoma Mikołaja Kopernika (1473-1543); znanego ze swojej teorii, opublikowanej w 1543 roku, w której ogłosił, że układ słoneczny ze słońcem znajduje się w centrum, a planety wraz z Ziemią krążą wokół niego.

Olbrzymie płótno Matejko namalował w 1873 roku z okazji 400. rocznicy urodzin astronoma. 

Na wystawie eksponowana jest także kopia dzieła Mikołaja Kopernika „De revolutionibus orbium coelestium” z 1543 r.; publikacja, która wyznaczyła punkt zwrotny w ludzkim zrozumieniu naszego miejsca we wszechświecie.

To rzadka okazja, aby zobaczyć jedno z najbardziej lubianych dzieł sztuki w Polsce - czytamy i cieszy nas to.

Jan Matejko, Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem, 1873,
olej na płótnie, 225 × 315 cm, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego

oprac Barbara Lekarczyk-Cisek

Artemisia Gentileschi: "Kobieta o duszy Cezara" - wystawa w National Gallery of London

4 kwietnia 2020 roku Galeria Narodowa w Londynie zaprasza na dużą wystawę monograficzną włoskiej malarki wczesnego baroku, kobiety nietuzinkowej i silnej.

Artemisia Gentileschi, Autoportret artystki jako świętej Katarzyny Aleksandryjskiej, około 1615–17

Kobieta o duszy Cezara

Urodzona w Rzymie w 1593 r. Artemisia została wychowana przez ojca, malarza Orazio Gentileschi . Wraz ze swoimi trzema braćmi terminowała w jego warsztacie i okazała się najbardziej utalentowana ze wszystkich dzieci malarza.

W wieku zaledwie 17 lat została zgwałcona przez malarza Agostino Tassi. Wytoczono mu proces w 1612 r., w którym Artemisia została poddana wyczerpującym i upokarzającym przesłuchaniom. Tassi został uznany za winnego, ale kara nigdy nie została mu wymierzona.

Historia jej gwałtu określiła sposób, w jaki historycy sztuki mówią o malarstwie Artemizji, zwłaszcza o szczególnie brutalnych scenach, w których silna bohaterka jest głównym bohaterem . Podczas gdy  osobowość Artemisii jest ściśle związana z jej twórczością artystyczną,  istnieje wiele innych doświadczeń, które ukształtowały jej życie i sztukę.

Osobisty sukces

Aotoportret Artemisii jako alegorii malarstwa, fot. Wikipedia

Po procesie Artemisia poślubiła mało znanego florenckiego artystę i wyjechała z Rzymu do Florencji. Tam urodziła pięcioro dzieci i stała się niezależną artystką oraz pierwszą kobietą, która uzyskała w 1616 roku członkostwo Akademii Sztuk Pięknych.

Artemisia wróciła do Rzymu w 1620 r., Wtedy to stała się niezwykle poszukiwaną artystką, którą bez ustanku otaczali kardynałowie i książęta pragnący zamówić u niej obrazy. Była wielbicielką Caravaggia i, podobnie jak jej męscy odpowiednicy, podejmowała wielkie tematy historyczne i biblijne.

Ostatnie 25 lat życia spędziła w Neapolu, gdzie zorganizowała słynny warsztat - niezwykłe osiągnięcie, biorąc pod uwagę, że nie była zatrudniona na stałe na jednym dworze królewskim ani też nie była otoczona protekcją bogatego, potężnego lub wpływowego męża.

Autoportret artystki jako Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej

Na tym autoportrecie Artemisia przedstawiła siebie w przebraniu męczenniczki z IV wieku, św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Skazana na śmierć przez cesarza Maxentiusa za otwartą krytykę prześladowania chrześcijan, Katarzyna została poddana torturom łamania kołem zaopatrzonym w żelazne kolce. Uratowana dzięki niebiańskiej interwencji, została później ścięta, ale narzędzie jej tortur - koło - stało się jej powszechnym atrybutem w sztuce.

informacja prasowa, materiały National Gallery of London

The art restoration plan for Artemisia Gentileschi's 'Self Portrait' | 1 of 14

Portrety Gauguina w National Gallery

Od 7 października 2019 r. do 26 stycznia 2020 r. National Gallery w Londynie zaprezentuje pierwszą w historii wystawę poświęconą portretom Paula Gauguina. Ekspozycja zaprezentuje dzieła malarza od wczesnych lat jego twórczości aż do późniejszych, spędzonych w Polinezji Francuskiej i pokazuje, jak francuski artysta zrewolucjonizował portret.

Dodając starannie wybrane atrybuty lub umieszczając opiekunkę w sugestywnym kontekście, Gauguin potrafił namalować portrety, które wyrażają znacznie więcej niż osobowość modelek. Na przykład grupa autoportretów ujawnia, w jaki sposób malarz stworzył szereg personifikacji, w tym własny wizerunek jako „Chrystusa w Ogrodzie Oliwnym”, 1889 (Norton Gallery of Art, West Palm Beach).

Wystawa, zawierająca około pięćdziesiąt prac, obejmuje obrazy, prace na papierze i trójwymiarowe przedmioty wykonane w różnych technikach, ze zbiorów publicznych i prywatnych na całym świecie.

Skupia także wiele dzieł z różnych kolekcji rozsianych po całym świecie, dając wyjątkową  możliwość zaobserwowania, jak Gauguin w różnych okresach czasu interpretował ten sam model różnymi metodami.

Wystawa zorganizowana przez National Gallery i National Gallery of Canada, Ottawa.

Ponadto od 15 października w brytyjskich kinach rozpoczyna się specjalne wydarzenie.
Dla widzów w całym kraju National Gallery prezentuje nowy film biograficzny nakręcony na Tahiti, Marquesas, we Francji i w Wielkiej Brytanii.

informacja prasowa

Wirtualny Veronese w National Gallery w Londynie

National Gallery w Londynie zaprasza do oglądania obrazu Veronese "The Consecration of Saint Nicholas" (Konsekracja Św. Mikołaja", 1562) w wirtualnych okularach :-). Dzięki temu zobaczyć go można  tak jak to miało miejsce w 1562 roku, kiedy stanowił część ołtarza. Można więc znaleźć się w XVI wieku - Welles miał rację!

fot. National Gallery

"Wirtualny Veronese" to projekt badawczo-rozwojowy ukazujący, w jaki sposób możemy dzielić się badaniami z szerszą publicznością - czytamy na stronie muzeum - wykorzystując modne technologie do odkrywania nowych sposobów opowiadania historii. Pozwala "cofnąć się w czasie"i doświadczyć przedstawionego na obrazie wydarzenia.Przez dwa tygodnie zapraszamy gości do zapoznania się z obrazem Veronese "The Consecration of Saint Nicholas" (Konsekracja Św. Mikołaja", 1562),  tak jak to miało miejsce w 1562 roku, a to dzięki użyciu słuchawek z rozszerzoną wirtualną rzeczywistością. Jest to działający prototyp, który pozwoli zebrać opinie odbiorców, aby poinformować o rozwoju tego i innych projektów.

Wiele obrazów, które znajdują się w National Gallery, pierwotnie wisiałoby w przestrzeniach, które bardzo różnią się od dzisiejszej galerii.

Paolo Veronese, Konsekracja Świętego Antoniego

„Konsekracja świętego Mikołaja” Veronese'a została zlecona w 1561 r. Jako ołtarz do powieszenia w San Benedetto al Porto (w pobliżu Mantui, Włochy), w kościele opactwa jednego z największych i najważniejszych klasztorów benedyktyńskich w Europie.

Kościół został radykalnie przebudowany i powiększony w 1539 r. Przez Giulio Romano , głównego ucznia Rafaela i samego wielkiego malarza i architekta. Dwadzieścia dwa lata później, w 1561 roku,  „Veronese's Consecration of Saint Nicholas” został zamówiony przez opata Andreę Asolę jako obraz ołtarzowy do kaplicy kościoła poświęconej św. Mikołajowi.

Ołtarz pozostał w San Benedetto al Porto aż do lat 20. XIX wieku, kiedy to został usunięty z kościoła podczas wojen napoleońskich.

Skanując kaplicę i tworząc model cyfrowy, udało nam się ponownie połączyć „Poświęcenie św. Mikołaja” z kaplicą, do której została pierwotnie wykonana, po raz pierwszy od ponad 200 lat.

Modelowi cyfrowemu towarzyszy nagranie lokalnej grupy muzycznej wykonującej chorał gregoriański z książki chóralnej, która została napisana w San Benedetto al Porto w mniej więcej w tym samym czasie, gdy zamówiono ołtarz.

To doświadczenie jest przeznaczone dla osób w wieku od 13 lat.

Zlecone przez National Gallery and StoryFutures

Wyprodukowany przez Focal Point VR

informacja prasowa ze strony Gallery of London

"Mantegna i Bellini" - nowa wystawa w londyńskiej National Gallery

National Gallery w Londynie prezentuje bardzo interesującą wystawę prac dwóch wybitnych malarzy - Giovanniego Belliniego oraz Andrei Mantegni. To niebywała okazja nie tylko do tego, aby zobaczyć dzieła zgromadzone na tę okazję w jednym miejscu, ale także porównać, czy i jak wpływali oni na siebie, inspirowali, co ich różniło.

Ekspozycja jest opowieścią o rodzinie, rywalizacji, a także dyskursem z dziedziny historii sztuki, który przedstawia dwie różne artystyczne osobowości. Znakomicie skomponowane obrazy Mantegni i przepiękne, nastrojowe krajobrazy Belliniego budziły u współczesnych podziw - nikt wcześniej tak nie malował!

Andrea Mantegna, Święty Sebastian, ok. 1459–60

Jest to zarazem pierwsza w historii wystawa poświęcona odkrywaniu twórczych związków między tymi artystami. Jest to także jedyna okazja do obejrzenia w Londynie rzadkich obrazów i rysunków dwóch najbardziej wpływowych artystów renesansu, które zostały zapożyczone właściwie z całego świata.

W 1452/3 roku ambitny malarz i grafik Andrea Mantegna, który działał w Padwie, poślubił córkę Belliniego i w ten sposób wszedł do  rodziny czołowych malarzy w pobliskiej Wenecji. Błyskotliwe innowacje kompozytorskie Mantegny i jego głębokie zainteresowanie klasyczną starożytnością wywarły ogromny wpływ na jego najmłodszego szwagra, Giovanniego Belliniego. Ale także charakterystyczny malarski styl Belliniego wywarł głębokie wrażenie na twórczości Mantegny. Po 10 latach ścisłej współpracy ich ścieżki się rozeszły. W 1460 Andrea przeniósł się do Mantui, gdzie pozostał malarzem dworskim rodziny książęcej Gonzaga aż do śmierci. Tymczasem Giovanni całą swoją artystyczną karierę rozwijał w Wenecji. Działali w bardzo różnych środowiskach, a ich style artystyczne rozwijały się w bardzo różnych kierunkach. Jednak przez wszystkie etapy twórczego życia ich prace świadczą o ich ciągłym dialogu artystycznym, który można wyczuć nawet dzisiaj.

Giovanni Bellini, Przedstawienie Jezusa w świątyni

Wystawa zorganizowana przez National Gallery i Staatliche Museen zu Berlin we współpracy z British Museum. Gemäldegalerie i Galeria Narodowa w Londynie prezentują niezwykłą gamę wysokiej jakości dzieł Mantegny i Belliniego. Kolekcje zawierają arcydzieła ze wszystkich kreatywnych faz tych dwóch wybitnych artystów. Ponadto Kupferstichkabinett i Muzeum Brytyjskie wystawiają wybitne dzieła na papierze zarówno Mantegny i Belliniego, jak też członków ich rodzin oraz ich protegowanych. W  ich bezpośredniości i spontaniczności można dostrzec artystyczną bliskość Andrei Mantegny i Giovanniego Belliniego. Wokół tego jądra wystawa zawiera również szereg wypożyczeń, co pozwala na dostrzeżenie różnic i podobieństw w pracy tych wielkich artystów renesansu. Te nieoczekiwane połączenia i zapierające dech w piersiach zestawienia stanowią wyjątkową atrakcję tej wystawy, która potrwa do 27 stycznia 2019 roku.

"Rembrandt. The Late Works" / cykl "Wystawa na ekranie"/

Dokument poświęcony wystawie późnych prac Rembrandta, zatytułowany "Rembrandt z National Gallery w Londynie i Rijksmuseum w Amsterdamie", pozwala zobaczyć jego dzieło w perspektywie prac okresu dojrzałego. Jest też unikalną formą udziału w ekspozycji, jeśli nie ma możliwości wyjazdu do Londynu.

W ramach cyklu "Wystawa na ekranie" mogliśmy obejrzeć kolejny film - tym razem poświęcony trwającej jeszcze wystawie Rembrandta - zatytułowany "Rembrandt z National Gallery w Londynie i Rijksmuseum w Amsterdamie". Dokument popularyzujący twórczość wybitnego malarza zaprezentował także biografię artysty oraz miejsca z nim związane: Lejdę i Amsterdam. Wystawa "Rembrandt. Późne prace" (oryg. "Rembrandt. The Late Works") w National Gallery w Londynie może być bez wątpienia uznana za wydarzenie sezonu. Zgromadzono na niej czterdzieści obrazów, dwadzieścia rysunków i trzydzieści grafik, pochodzących z kolekcji z całego świata.  Począwszy od Rijksmuseum w Amsterdamie poprzez paryski Luwr do National Gallery of Art w Waszyngtonie. Prace z dojrzałego okresu twórczości Rembrandta dowodzą jego mistrzostwa i świadczą, że w latach 1650–
–1669 nie opuszczała go pasja eksperymentowania. 

W filmie zrealizowanym przez BBC kuratorzy wystawy zapoznali nas z jej koncepcją, która - jak się dowiedzieliśmy - powstawała blisko dziesięć lat. Istotne było postawienie pytania, jakie uczucia powinni odczuwać zwiedzający, a także zgromadzenie dzieł z całego świata, przede wszystkim jednak z Rijksmuseum w Amsterdamie i z National Gallery. Jeden z kuratorów porównał swoją pracę do czynności kompozytora, tworzącego utwór muzyczny. Ostatecznie zdecydowano się na zaprezentowanie późnych dzieł Rembrandta, aby móc przyjrzeć się jego twórczości w perspektywie dzieł dojrzałych, a zarazem ujrzeć w nim wiecznego eksperymentatora, człowieka do końca twórczego.

Samoanaliza

Zdjęcie z krzyża . Part of Rembrandt's Passion Cycle for Frederick Henry, Prince of Orange,
źródło" Web Gallery of Art

Wystawa składa się z kilku części. Najpierw zaprezentowane są autoportrety, aby - jak się wyraził jeden z kuratorów - sam artysta zapraszał na wystawę. Tytuł pierwszej sali - "Samoanaliza" - sugeruje cechę dla malarza charakterystyczną: skłonność do autorefleksji, czego wyrazem są liczne autoportrety, malowane przez całe życie. Właściwie żaden malarz nie stworzył aż tylu. Wiele "autoportretów" Rembrandta zostało zresztą namalowanych przez jego uczniów. Istotne jest jednak to, że były też rodzajem studiów, które malarz później wykorzystywał w innych kontekstach. Przedstawiał siebie na przykład, jako łotra w "Zdjęciu z Krzyża". Za młodu, aby mieć ciekawą twarz, malował się w żywej mimice: szeroko otwierał oczy, wyciągał szyję, wyostrzał spojrzenie. Śmiał się nawet. Rembrandt starszy po prostu patrzy, bezkompromisowo poważny, szczególnie skupiony. Na twarzy dojrzałego malarza zapisane są: smutek, trudności, duma - słowem: i charakter, i całe doświadczenie. Ostatni przedstawia 63 - letniego malarza i jest szczególnie doskonały. Skupia się na twarzy, a artysta patrzy na nas, nawiązując kontakt wzrokowy, jakby chciał powiedzieć: to ja, a kim ty jesteś? 

Światło i technika eksperymentalna

Rembrandt, Lekcja anatomii doktora Tulpa, 1632, Haga, Mauritshuis

 

Sala druga nosi tytuł "Światło i technika eksperymentalna". Wyeksponowano w niej m.in. słynną "Lekcję anatomii doktora Tulpa", na której tradycyjny portret zbiorowy znakomitych osób zyskuje nowe, głębsze znaczenia. Światło skupia się bowiem na ciele zmarłego, każąc zastanowić się nad fundamentalnymi sprawami życia i śmierci. Przy okazji dowiadujemy się też z filmu, jak malarz tworzył, jak eksperymentował, nakładając na płótno farbę nie tylko pędzlem, ale także szpachlą, modelując fakturę obrazu. Najwyraźniej do końca fascynował go sam proces powstawania dzieła, o czym świadczą także zdjęcia rentgenowskie obrazów, dzięki którym odkrywamy, jak dalece odbiega często efekt finalny od szkicu.

Naśladowanie i obserwacja życia codziennego 

Rembrandt, Kąpiąca się dziewczyna, 1654, National Gallery w Londynie

Salę trzecią zatytułowano "Naśladowanie i obserwacja życia codziennego". Znajdziemy w niej m.in. znany obraz "Kąpiąca się dziewczyna".

Rembrandt nie ukończył go, pośpiesznie naszkicował jedynie główne wątki, skutkiem czego suknia kobiety, ręce i nogi są namalowane skrótowo i niedokładnie. Dzięki temu - jak stwierdził jeden z kuratorów - to widz ma za zadanie "ukończyć obraz" - dookreślić go i zinterpretować. Sam zasugerował bardzo interesującą interpretację, w myśl której dziewczyna jest Zuzanną, my zaś starcami (nieco bezwstydnymi obserwatorami). Dodajmy, że w tej samej sali wyeksponowano również ostatni autoportret mistrza.

Konwencje artystyczne

Lukrecja, ok. 1666, Instytut Sztuki w Minneapolis, Minnesota

Sala czwarta prezentuje - jak wskazuje tytuł - "Konwencje artystyczne". Spośród przedstawionych tutaj dzieł, które znamionują konflikty wewnętrzne bohaterów, szczególną uwagę zwrócono na obraz "Lukrecja" z 1666 roku. Rembrandt dwukrotnie podejmował temat z legendy rzymskiej. Po raz pierwszy sportretował Lukrecję w 1664 roku. Przedstawił wówczas kobietę w bogatym stroju z epoki, gotową do zadania sobie śmiertelnego ciosu. Jej twarz i powstrzymujący gest lewej dłoni wskazują na wielką determinację, ale i ogromy żal wobec wyrządzonej jej krzywdy. Natomiast dwa lata później przedstawił ją Rembrandt w scenie samobójczej. Właśnie przed chwilą zadała sobie śmiertelny cios, czego dowodem jest struga krwi sącząca się spod koszuli oraz blada twarz Lukrecji. Twarz bohaterki wyraża tym razem już nie wątpliwość, ale smutek i ból. Lewą ręką pociąga za dzwonek, aby powiadomić bliskich o swoim dramacie. Uwagę zwraca jednak nie tylko twarz bohaterki, ale także szczególna biel jej koszuli, z wyraźnie odcinającą się strużką sączącej się krwi. Obraz ten zdradza także, że Rembrandt pracował jak rzeźbiarz, modelując farbę nakładaną za pomocą szpachli.

Rembrandt, Żydowska narzeczona, 1665–1669, Rijksmuseum, Amsterdam

Dokument poświęcony wystawie późnych prac Rembrandta pozwala nie tylko zobaczyć jego dzieło w perspektywie prac okresu dojrzałego, ale dzięki głosom kuratorów i znawców twórczości malarza, lepiej zrozumieć jego dzieło i zawarte w nim ukryte treści. 

Artykuł ukazał się pierwotnie na portalu Kulturaonline w styczniu 2015 r.