Sięgając do granic. Musicum Forum 2026

Pod hasłem "Sięgając do granic" 1 sierpnia rozpocznie się festiwal Forum Musicum. Od lat prezentuje różnorodny repertuar pochodzący z dawnych epok, a także program akcentujący związki muzyki z życiem codziennym. Forum Musicum to festiwal muzyki dawnej znany z tego, że prezentuje kulturę średniowiecza, renesansu i baroku nie z muzykologicznego dystansu, lecz w sposób, który sprawia, że staje się ona bliska współczesnemu odbiorcy. 

Funkcjonujemy w czasach docierania do granic i ich przekraczania. W sztuce normą stało się ciągłe redefiniowanie pojęć, kwestionowanie rozmaitych autorytetów, poszerzanie zakresu wolności. Przełomy technologiczne pozwalają nam marzyć o podboju kosmosu, a zarazem zacierają granicę między człowiekiem a maszyną, oddalając ludzkie istoty od siebie. Muzyka, pod wpływem owych przeobrażeń – choć wszechobecna i łatwo dostępna – wypierana jest z życia. Dzieje się tak, ponieważ przestała pełnić swoje dawne, fundamentalne funkcje społeczne.

Za sprawą tegorocznej edycji Forum Musicum powrócimy do czasów, w których – aby zaistnieć – musiała spełnić kryteria realizacji powierzonych jej zadań. Program festiwalu ułożyliśmy jednak tak, by skierować uwagę na kompozytorów badających krańce możliwości dawnych systemów dźwiękowych. To obszary wciąż zbyt rzadko dziś eksplorowane. Od końca XVI wieku prym w przełamywaniu estetycznych barier wiodły instrumenty. Wykonywana na nich muzyka stawała się coraz bardziej niezależna od twórczości wokalnej. Jej kształtujący się dopiero idiom poszerzał horyzonty dźwiękowej wyobraźni epoki. Ta eksperymentalna tendencja znalazła zresztą idealne odzwierciedlenie w nazwie jednego z flagowych gatunków tamtego czasu – ricercaru (wł. ricercare – poszukiwać).

Zanurzając się w świecie dawnej sztuki, skupimy się więc na dziełach instrumentalnych. Zapraszam na sierpniowe koncerty do NFM i innych, historycznych wnętrz Wrocławia.

Tomasz Dobrzański

Dyrektor artystyczny Forum Musicum

Program tegorocznego festiwalu Musicum Forum - pod tym linkiem

informacja prasowa

Forum Musicum 2025: Narodziny sonaty /zapowiedź/

Dyrektor artystyczny Forum Musicum, Tomasz Dobrzański zaprasza na tegoroczną edycję festiwalu muzyki dawnej. W tym roku pod hasłem "Narodziny sonaty". 

Niezmiernie cieszę się, że mogę zaprosić Państwa na kolejną edycję Festiwalu Forum Musicum poświęconego muzyce dawnej wykonywanej w zgodzie z historycznymi praktykami. W tym roku głównym tematem naszych spotkań z publicznością uczyniliśmy jedną z najważniejszych form instrumentalnych klasycyzmu i romantyzmu – sonatę. 

Świadkiem jej narodzin była wcześniejsza epoka – barok, czas niejednego przecież przełomu w historii kultury. Sam proces kształtowania się sonaty jest, moim zdaniem, jednym z najciekawszych w dziejach muzyki. Musimy uświadomić sobie, że do końca XVI wieku muzyka instrumentalna oparta była całkowicie na wzorcach wokalnych – to właśnie na wyłanianiu się form instrumentalnych z muzyki wokalnej proces ów polegał. Jego ilustracją będzie program trzech koncertów. 

Podczas pierwszego z nich znakomici artyści związani z Wrocław Baroque Ensemble – Zbigniew Pilch i Marta Niedźwiecka – w przekrojowym programie zaprezentują wspólnie wczesne, siedemnastowieczne sonaty skrzypcowe. Inni festiwalowi wykonawcy – ceniony przez międzynarodową krytykę zespół Concerto Scirocco – przybliżą nam nie tylko tytułowy gatunek, ale również inne, należące do wczesnej twórczości instrumentalnej, wskazując na ich powinowactwo z formami wokalnymi. Członkowie Filatura di Musica skupią się natomiast na istotnym elemencie rozwoju interesującego nas zjawiska, jakim była praktyka improwizowanego kontrapunktu. Oprócz tego podczas Forum Musicum do przestrzeni miejskich powrócą koncerty historycznych formacji instrumentów dętych, a także ludowa potańcówka. Fascynujące konteksty dawnych praktyk wykonawczych staną nam się bliższe podczas spotkań z artystami. 

Nie mogę się już doczekać wspólnie z Państwem przeżywanych festiwalowych wydarzeń. Do zobaczenia!

Tomasz Dobrzański

Dyrektor artystyczny Forum Musicum

9. sierpnia 2025, godz. 16.00

Gwarne przestrzenie, duży pogłos – tym średniowiecznym zespołom to nie przeszkadzało! W programie tegorocznej edycji Forum Musicum znalazły się koncerty grup muzycznych złożonych z instrumentów dętych wzorowanych na funkcjonujących przed wiekami formacjach typu alta cappella. Międzynarodowa grupa Alta Bellezza kultywuje tradycję ukształtowaną w wiekach XIV i XV, a swoją nazwę zaczerpnęła od jednej z chansons Guillaume’a Dufaya – głównego przedstawiciela funkcjonującej wówczas szkoły burgundzkiej.

L Alta Bellezza

Program:
Kruk i lew. Maciej Korwin Jerzy z Podiebradów w sporze o koronę czeską

Anonim Sophia nasci fertur singula (Codex Speciálník)

Anonim Kain mier (Strahov Codex)

Anonim Myn hrcz freyden ist (Strahov Codex)

Anonim Regina caeli laetare alleluia (Codex Speciálník)

Anonim Pater noster (Codex Speciálník)

Anonim Caecus non iudicat de coloribus (Codex Speciálník)

Alexander Agricola Ave coronata sublime (Codex Speciálník)

Anonim  J... – B... – N… (Margherita Castellani’s Songbook)

Anonim A Florence la joeuse cite (Margherita Castellani’s Songbook)

Dworzec PKP, godz. 16.00 

Hala Targowa, godz. 17.00 

NFM, foyer -1, godz. 18.00 

W sytuacji złych warunków pogodowych (deszczu lub silnego wiatru) minikoncerty odbędą się w wyznaczonym czasie w Narodowym Forum Muzyki w foyer na poziomie -1.

Wykonawcy:

Alta Bellezza:

Laura Dümpelmann – szałamaje, pomort 

Hanna Geisel – szałamaje, pomort, dudy 

Nathaniel Wood – busines, trąbka suwakowa, puzon

Czas trwania: 20 minut

Lokalizacja: Przestrzeń miejska Wrocławia

Zbigniew Pilch, fot. Maciej Weszka

godz. 20.00 , Ratusz, Sala Wielka

XVII-wieczne sonaty skrzypcowe

Program:

Dario Castello Sonata seconda ze zbioru Sonate concertante in stil moderno. Libro secondo

John Dowland Lachrymae Pavan (Flow, My Tears) ze zbioru The Second Booke of Songs or Ayres of 2, 4 and 5 Parts

Johann Schop Lachrimae Pavaen ze zbioru 't Uitnemend Cabinet

Aldebrando Subissati Sonata XVI Domine ostende ze zbioru Il primo Libro Delle sonate di violino

Philipp Friedrich Böddecker Sonata in d ze zbioru Sacra partitura

Carlo Farina Sonata seconda detta la Desperata ze zbioru Fünffter Theil. Newer Pavanen, Gagliarden etc.

Henricus Litzkau Sonata in d – manuskrypt ze zbiorów Uniwersytetu Wrocławskiego

Thomas Baltzar Almand; Wariacje na temat „John, Come Kiss Me Now” ze zbioru The Division Violin

Wykonawcy:

Zbigniew Pilch – skrzypce barokowe

Marta Niedźwiecka – klawesyn, pozytyw 

LAlta Bellezza 

10. sierpnia, godz. 12.00
Alta Bellezza „Fenomen alta cappella” – spotkanie z publicznością

Wykonawcy:

Grzegorz Joachimiak – prowadzenie

Lokalizacja:

NFM, Sala Kameralna

plac Wolności 1, Wrocław

Muscanti Poestatis fot. Stefano Preda

17. sierpnia, godz. 16.00

Dudy, trąby, szałamaje, kotły

Program:

Anonim La Manfredina i Rotta della Manfredina – estampida

Anonim Novus miles sequitur – conductus

Anonim Ductia

Guillaume Du Fay / Robert Morton Il sera pour vous conbatu / L'homme armé Rondeaux

Anonim Leoncello – ballo; tenor wg Domenica da Piacenza (oprac. arr. M. Nardella)

John Dunstable Bassadanza – kanon

Anonim La Spagna – bassadanza i Agnus Dei z Missa „La Bassadanza” Heinricha Isaaca

Anonim In questo ballo – frottola

Anonim Zappay lo Campo – frottola

Miejsce:

Dworzec PKP, godz. 16.00 

Hala Targowa, godz. 17.00 

NFM, foyer -1, godz. 18.00 

Wykonawcy:

Ensemble MusiCanti Potestatis:

Filippo Calandri – trąbka suwakowa, trąbka, kornet

Lorenzo Lolli – naquaire nakers, tamburello

Danilo Tamburo – trąbka, puzon

Giacomo Silvestri – szałamaja, pomort, dudy

Kapela Odloty 2024 foto Nina Szczudlik 

Potańcówka
22. sierpnia, godz. 20.00, Wrocław, Stary Refektarz przy klasztorze oo. Dominikanów

Wykonawcy:

Kapela Odloty

Filatura di Musica

23. sierpnia, godz. 20.00, Wrocław, Oratorium Marianum
Narodziny sonaty
Ars contrapuncti diminuti

Program:

Giorgio Mainerio Pass’e mezzo antico ze zbioru Il primo libro de balli

Jacob Arcadelt O felici occhi miei ze zbioru ll primo libro di madrigali d’Arcadelt

Diego Ortiz Recercada segunda sobre „O felici occhi miei” z Trattado de Glosas

Vincenzo Ruffo Capriccio sopra „O felici occhi miei” ze zbioru Capricci in musica a 3 voci

Giorgio Mainerio Ballo milanese oraz La Parma ze zbioru Il primo libro de balli

Cipriano de Rore Anchor che col partire ze zbioru Madrigali a 4 voci, libro primo

Andrea Gabrieli Ricercar „Anchor che col partire” ze zbioru Il terzo libro de ricercari

Riccardo Rognoni Passaggi sopra „Anchor che col partire” ze zbioru Passagi per potersi essercitare nel diminuire terminatamente

Vincenzo Ruffo La Disperata oraz La Gamba ze zbioru Capricci in musica a 3 voci

Diego Ortiz Recercada segunda sobre passamezzo moderno z Trattado de Glosas

Orlando di Lasso Susanne un jour ze zbioru Tiers livre des chansons

Geert van Turnhout Bicinium „Susanne un jour” ze zbioru Liber musicus duarum vocum cantiones

Claude Le Jeune Susanne un jour ze zbioru Meslanges de la musique

Adam Jarzębski Susanna videns ze zbioru Canzoni e concerti

Cesare Borgo Canzon „La Castelnovata” z Tabulatury Pelplińskiej 

Giovanni Valentini Canzon a quatro z Tabulatury Pelplińskiej

Tarquinio Merula Canzon „La Lusignuola” z Tabulatury Pelplińskiej

Wykonawcy:

Filatura di Musica:

Marek Nahajowski – flety podłużne, kierownictwo artystyczne

Magdalena Pilch – flety podłużne, flet traverso

Judyta Tupczyńska – skrzypce

Justyna Młynarczyk – viola da gamba

Patrycja Domagalska-Kałuża – pozytyw

Lokalizacja:

Wrocław, Oratorium Marianum

plac Uniwersytecki 1, Wrocław

24. sierpnia, godz. 12.00, NFM Sala Kameralna
Sztuka kontrapunktu ozdobnego – spotkanie z publicznością

Wykonawcy:

Filatura di Musica:

Marek Nahajowski – flety podłużne, kierownictwo artystyczne

Magdalena Pilch – flety podłużne, flet traverso

Judyta Tupczyńska – skrzypce

Justyna Młynarczyk – viola da gamba

Patrycja Domagalska-Kałuża – pozytyw

informacja prasowa

Forum Musicum 2016: Muzyka na chwałę miast /relacja z festiwalu/

18 sierpnia rozpoczyna się kolejna edycja wrocławskiego festiwalu muzyki dawnej Forum Musicum. Usłyszymy m.in. arcydzieła Mikołaja z Radomia, perły baroku i utwory głębokiego średniowiecza – we wspaniałych interpretacjach.

Założony przez Jana Tomasza Adamusa, a od 2009 roku prowadzony przez Tomasza Dobrzańskiego, festiwal ten podejmuje ciągle nowe, oryginalne tematy. W minionych latach były to m.in. połączenie muzyki z tańcem, słowem czy z rozkoszami stołu. W tym roku  będzie to muzyka komponowana na chwałę miast.

Splendor civitatis: miasto ziemskie i niebiańskie

Świetność miasta to przepych wspaniałej architektury i bogactwo patrycjuszy –wyjaśniał podczas konferencji prasowej Dobrzański – podkreślane muzyką towarzyszącą uroczystościom kościelnym i świeckim. Miasto ziemskie jest także odbiciem urbs beata Jerusalem – szczęśliwego miasta Jerozolimy, miasta niebiańskiego, do którego zmierzają drogi ludzkiego życia. w dawnych wiekach każde z miast charakteryzowało się specyficzną atmosferą, która wpływała na uprawianą w nich muzykę. Program tegorocznego festiwalu prezentuje pochodzące z różnych epok cząstki muzycznego świata miast polskich: Wrocławia, Krakowa i Gdańska.

Od wrocławskich kapelmistrzów po średniowieczne utwory pielgrzymkowe. Usłyszymy zatem utwory XVIII-wiecznych wrocławskich kapelmistrzów, którzy komponowali utwory religijne do wykonania we wrocławskiej Katedrze: Johanna Martina Prandla, Nicolausa Prandla oraz Johanna Georga Clementa.

Vox Nostra, prasowe

Kraków zaprezentuje XV-wieczna muzyka w stylu ars subtilior, towarzysząca uroczystościom w kaplicy i komnatach na Wawelu. W programie znajdą się arcydzieła Mikołaja z Radomia i innych kompozytorów.

Gdańsk reprezentować będzie muzyka XVI-wieczna: madrygały i motety Andrzeja Hakenbergera.

Na zakończenie festiwalu zabrzmi muzyka z najważniejszych centrów średniowiecznej Europy: Santiago de Compostella, Montserrat, Notre Dame de Paris, Padwa  i in.

Znakomici wykonawcy i szczególne miejsca koncertów 

Kapelmistrzowie wrocławskiej Katedry zostaną zaprezentowani w Katedrze  pw. Św. Jana Chrzciciela przez zespół Cantores Minores Wratislavienses, chór katedralny założony przez Edmunda Kajdasza w 1966 roku, a obecnie prowadzony (w pomniejszonym składzie) przez Piotra Karpetę i specjalizujący się w muzyce dawnej. Towarzyszyć mu będzie Polska Orkiestra XVIII wieku, założona przez znakomitego trębacza Tomasza Ślusarczyka. 

Muzykę pochodzącą z XV-wiecznych rękopisów krakowskich zaprezentuje w Sali Wielkiej Ratusza Ars Cantus – grupa wokalna pod kierownictwem Tomasza Dobrzańskiego, specjalizująca się w wykonawstwie  muzyki od średniowiecza do wczesnego baroku, przede wszystkim zabytków Dolnego Śląska.

Ars Cantus

Perły muzyki gdańskiego baroku zaśpiewa w Oratorium Marianum Goldberg Vocal Ensemble – kameralny zespół wokalny, stanowiący część Golberg Baroque Ensemble, którego założycielem i dyrygentem jest Andrzej Mikołaj Szadejko. We współpracy z Biblioteką Gdańską PAN zespół realizuje od kilku lat projekt ”Muzyczne dziedzictwo miasta Gdańska” i za wydane dotąd płyty otrzymał wiele prestiżowych nagród.

Goldberg_Vocal_Ensemble

W Sali Wielkiej Ratusza usłyszymy także laureatów konkursu Schola Cantorum w Kaliszu:Serenissima Res Publica oraz Zespół Muzyki Dawnej Miraculis. W repertuarze znajdzie się muzyka włoska przełomu XVII i XIII wieku.

Na koniec – w Mauzoleum Piastów Śląskich zabrzmi zespół wokalny z Berlina – Vox Nostra, założony w 1999 przez Burkarda Wehnera, a specjalizujący się w muzyce średniowiecza. Wykonawcy są wykształceni nie tylko w dziedzinie muzykologii, ale również paleografii i teologii – wszystko po to, aby posługując się oryginalnymi rękopisami,  oddać w autentycznym brzmieniu śpiew gregoriański i pregregoriański.

Wydarzenie specjalne

Wydarzeniem towarzyszącym festiwalowi będzie ”Rapsodia Kamienny pióropusz” – widowisko muzyczne o wrocławskich krucjatach. Na wrocławskim Rynku wystąpią muzycy Ars Cantus,  Klub Świętego Ludwika (z Tomaszem Dobrzańskim) oraz aktorzy: Irena Lipczyńska, Michał Frydrych, Jerzy Zelnik i Stanisław Kwalski. Widowisko nawiązuje do najazdu Tatarów i bitwy pod Legnicą, a także boomu budowlanego w Polsce, który był rezultatem wyprawy krzyżowej francuskiego króla Ludwika.

Ożyje fantastyczny świat gotyckiej rzeźby – zapowiedział na konferencji Dobrzański – i przemówi mową wiązaną na wzór średniowiecznych opowieści. Zabrzmią też autorskie utwory Jacka Kowalskiego oraz jego przekłady XIII-wiecznych pieśni trubadurów i truwerów, w tym wrocławskiego księcia Henryka Probusa.

Festiwal Forum Musicum 2016 zapowiada się zatem bardzo interesująco i potrwa od 18 do 27 sierpnia. Organizatorem jest Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu.

Artykuł ukazał się na portalu Kulturaonline 17 sierpnia 2016 roku.

Forum Musicum: Oczami rycerza, oczami damy. Wywiad z Tomaszem Dobrzańskim - dyrektorem artystycznym festiwalu

Pod hasłem "Władza i muzyka" 10 sierpnia rusza festiwal Forum Musicum. Od lat prezentuje różnorodny repertuar pochodzący z dawnych epok, a także program akcentujący związki muzyki z życiem codziennym. O głównej idei tegorocznej edycji oraz o jej poszczególnych koncertach opowiada dyrektor artystyczny wydarzenia Tomasz Dobrzański.

Forum Musicum to festiwal muzyki dawnej znany z tego, że prezentuje kulturę średniowiecza, renesansu i baroku nie z muzykologicznego dystansu, lecz w sposób, który sprawia, że staje się ona bliska współczesnemu odbiorcy. Czy program tegorocznej edycji pozostanie wierny tej idei?

Koncepcja Forum Musicum wychodzi z założenia, że w czasach przednowoczesnych muzyka pozostawała w bardzo bliskim związku z życiem. To nie było zjawisko, z którym stykamy się dziś w salach koncertowych będących z perspektywy historii sztuki bardzo niedawnym wynalazkiem. Kiedyś była ona znacznie mocniej związana z innymi zjawiskami społecznymi. Funkcjonowała oczywiście odrębność warstw systemu feudalnego i różne sfery miały swoją muzykę, ale była ona traktowana jako element codzienności. W tym roku zajmiemy się frapującym przecięciem rzeczywistości sztuki ze światem władzy. To dość trudny dla nas temat. W opracowaniach historycznych zagadnienie zależności muzyki i polityki – czy właśnie oparte na władzy relacje w środowisku tej pierwszej – jest opisywane szeroko dopiero w pracach poświęconych kulturze XIX wieku, a najszerzej oczywiście w tych analizujących sytuację w stuleciu ubiegłym. To niewątpliwie daje fałszywy obraz rzeczywistości. Wcale mnie to jednak nie dziwi. Zajmując się muzyką dawną od dziesięcioleci, doskonale zdaję sobie sprawę, w jak wielu obszarach jest ona badawczo niedoreprezentowana. Jeśli odłożyć nawet na bok kwestie naukowe, to jest to też niewykorzystany potencjał programowy i w tym roku chcielibyśmy uzupełnić tę lukę.

Program Forum Musicum jest też w tym roku podzielony wewnętrznie i koncerty zaplanowane w kolejne weekendy wyraźnie się z sobą łączą. Co wiąże dwa wydarzenia otwierające festiwal?

Pierwszy festiwalowy weekend mówi o wojnie – konkretnie o wyprawach krzyżowych. Obecnie zazwyczaj patrzy się na to historyczne zjawisko w religijnym kontekście. Religia jednak mogła być wtedy pretekstem do podjęcia walki. Na gruncie muzycznym fenomen krucjat wygenerował powstanie całego szeregu tematów, które trafiały do pieśni. Trzeba tu zwrócić uwagę, że czas wypraw krzyżowych przypada na okres dominacji repertuaru pieśniowego – taki obraz przynajmniej zarysowują zachowane z tej epoki źródła. Pierwsze festiwalowe wydarzenie to koncert gości z Włoch – zespołu Murmur Mori. Dzięki nim spojrzymy na zagadnienie średniowiecznych wojen nie tylko z perspektywy historii politycznej, ale też wgłębimy się w nie na poziomie mikro. Artyści lubują się w sięganiu po teksty traktujące o tęsknocie rozdzielonych wojną kochanków, realizując popularny wówczas topos amor de lonh (w języku prowansalskim „miłość z oddali”). Najczęściej to oczywiście mężczyźni udawali się w niebezpieczną podróż do Ziemi Świętej. Ich ukochane zostawały w ojczyźnie. Zdarzało się też jednak, że i kobiety ruszały na te wyprawy, czego przykładem może być słynna królowa Francji Eleonora Akwitańska. Podczas pierwszego festiwalowego koncertu nie bez znaczenia będzie fakt, że młodzi, obiecujący muzycy z Murmur Mori wprowadzą nas w śródziemnomorski klimat. To właśnie basen Morza Śródziemnego był sceną, na której rozgrywał się wojenny dramat spowodowany starciem christianitas ze światem arabskim.

Wydaje mi się, że koncert Jacka Kowalskiego, mimo że też poświęcony wojnom religijnym wieków średnich, będzie zupełnie innym rodzajem wydarzenia. Jacek Kowalski jest zaangażowanym współczesnym bardem, który niegdyś miał nawet okazję grać wspólnie z Jackiem Kaczmarskim.

Dzięki Jackowi Kowalskiemu drugiego dnia festiwalu znowu spojrzymy na krucjaty z poziomu makro. Do występów tego genialnego pieśniarza i historyka sztuki dobrze pasuje niemiecki termin Gesprächskonzert. Obok muzyki będzie zatem też dużo miejsca na historyczną gawędę. Oba te elementy wydarzenia związane będą oczywiście z zagadnieniem zbrojnych wypraw do Ziemi Świętej. W repertuarze Kowalskiego, jak u Murmur Mori, odnajdziemy pieśni miłosne, ale są też utwory wzywające do udziału w wojnie. Artysta wykonuje je jednak w polskich tłumaczeniach, co pozwoli nam trochę lepiej zrozumieć średniowieczny sposób myślenia. W utworach tych jest cały przekrój form – od swobodnej, poprzez dialogowaną, zwrotkową, aż po pieśni z rytmizowanym tekstem ewidentnie przeznaczone do wspólnego śpiewania i wzajemnego zagrzewania się do walki. Można zaryzykować stwierdzenie, że o ile Murmur Mori spojrzy na średniowieczne wojny oczami damy, o tyle Jacek Kowalski zaprezentuje perspektywę rycerza. To będzie cenny dwugłos.

Elementem łączącym oba wydarzenia drugiego festiwalowego weekendu będzie zjawisko, które jest w jakimś sensie przeciwieństwem wojny. Chodzi mi o… taniec.

To prawda. Jeśli chodzi jednak o odniesienie do głównego tematu Forum Musicum – władzy, to pojawi się tu zagadnienie jej prestiżu. Prawdziwym ucieleśnieniem chwały związanej z panowaniem był „Król Słońce” Ludwik XIV. Będąc francuskim monarchą, rządził poprzez sztukę – muzykę, ale też właśnie taniec. Miało to na pewno dobre strony, bo każdy, kto wówczas przejawiał ambicje polityczne i chciał należeć do kręgów władzy, musiał się nauczyć ładnie pląsać! Royal Baroque Ensemble Lilianny Stawarz i tancerze Baletu Cracovia Danza przybliżą nam postać, która trafiła w dziwaczne z naszej perspektywy środowisko francuskiego dworu i znakomicie się tam odnalazła, nierzadko zresztą przepychając się łokciami. Chodzi mi Jeana-Baptiste’a Lully’ego, który jako młody człowiek przyjechał do Francji z Włoch. Już jako dwudziestolatek został nadwornym kompozytorem jeszcze młodszego od siebie władcy, zyskując z czasem pozycję muzycznego monopolisty. Proszę sobie wyobrazić, że po jego nagłej śmierci w 1687 roku w całej Francji brakowało twórców, którzy mieliby na koncie doświadczenie w pisaniu typowo francuskich oper z gatunku tragédie lyrique. Niemal wszystkie do tego czasu komponował Lully i grane były one dalej przez dziesiątki lat po jego śmierci. Sytuacja, w której dzieła przeżywały swego twórcę, była w tej epoce rzadkością! To muzyka skierowana do arystokratycznych elit, najwyższych szczytów władzy…

Jeszcze tego samego wieczoru każdy uczestnik festiwalu będzie mógł sam spróbować swoich sił na parkiecie, gdy do tańca zagra Orkiestra Galicja. Skąd na Forum Musicum – festiwalu muzyki dawnej – miejsce dla muzyki ludowej?

Jak już mówiłem, w kluczowy festiwalowy weekend najpierw pokażemy na scenie barokowy przepych absolutnej władzy. Na Forum Musicum jednak bardzo lubimy eksplorować też muzyczne peryferie. Tym razem reprezentować je będzie wiejska muzyka polsko-ukraińskiego pogranicza. Kultura ludowa ma u nas swoje miejsce ze względu na jej zakorzenienie w ustnych przekazach, w tradycji. To cecha, która łączy ją z muzyką dawnych wieków, czasów przednowoczesnych. Dopiero mniej więcej od XIX wieku kompozytorzy zaczęli aspirować do kompleksowego, precyzyjnego zapisania utworu w partyturach – mnożą się wówczas wykorzystywane symbole i określenia wykonawcze. Wcześniej znacznie większa liczba elementów dzieła pozostawała niezanotowana i podczas samej gry bardziej czerpano z funkcjonującej w danym czasie praktyki wykonawczej. Dochodził do tego też oczywiście zwyczaj improwizacji. Z tego powodu każda muzyczna interpretacja była absolutnie niepowtarzalna. Tu właśnie muzyka dawna i tak zwana muzyka tradycyjna się spotykają, co pokazujemy w festiwalowym programie. 

Kwestia zapisu, którą Pan poruszył, jest bardzo ciekawa w kontekście ostatnich festiwalowych wydarzeń, bo skupione będą one na dwóch wyjątkowych muzycznych źródłach. Najpierw wysłuchamy koncertu poświęconego poematowi Roman de Fauvel w wersji z czternastowiecznego rękopisu, w którym połączony jest on z utworami muzycznymi. Zaś finał Forum Musicum przeniesie nas na grunt rodzimy, biorąc na tapet Hystorigraphi aciem zachowane w bezcennym, polskim, średniowiecznym rękopisie „Kras 52”.

Ostatnie dwa koncerty świetnie łączą się również z naszym głównym tegorocznym tematem – z władzą. Pierwszy z nich można by zatytułować Upadek władzy. Francuski poemat Roman de Fauvel, który zaprezentujemy z Ars Cantus, przedstawia bowiem awansującego w hierarchii królewskiego dworu… osła. Umizgują się do niego biskupi, papież, a nawet sam władca. Jest to oczywiście satyra wymierzona w Kościół i królewską władzę dynastii Kapetyngów. To niezwykłe dzieło współcześnie jest rzadko przypominane. Całość, trzeba przyznać, nie jest zbyt przystępna. Nie brakuje dłużyzn, schematów i kilometrowych wręcz opisów, a w wersji uzupełnionej związaną z akcją muzyką nie każdy utwór jest równie wartościowy. Udało nam się jednak dokonać skrótu. Recytować tę poezję w polskim tłumaczeniu będzie Robert Gonera. Jeśli chodzi o muzykę, to też dokonaliśmy selekcji, wybierając najpiękniejsze utwory i oddając ogromną różnorodność form, z którymi spotykamy się w Roman. Mamy tam motety wielotekstowe, bardzo charakterystyczne dla tego okresu i wówczas niezwykle nowatorskie. Oprócz tego w źródle znajdujemy chociażby świeckie utwory monodyczne: ballady, rondeaux czy virelais, ale też melodie przypominające chorał gregoriański. Będzie można podziwiać nawet efektowne miniatury zdobiące rękopis! Tymczasem Hystorigraphi aciem mentis Mikołaja z Radomia, które wykonamy i o którym opowiemy w niedzielę, to już polityka w muzyce w czystym wydaniu. Tekst w niezwykle… napuszony sposób sławi władającą Polską dynastię Jagiellonów. Bardzo ciekawe jest to, że towarzysząca mu muzyka nie bardzo do niego pasuje. Uważa się nawet, że utwór jest kontrafakturą, a więc że powstał pierwotnie do zupełnie innych słów. Ja mam jednak podejrzenie, że to nieodpowiednie z naszej perspektywy dopasowanie tych dwóch elementów ma swój retoryczny wydźwięk. To polityczny manifest i nie można o tym zapominać, interpretując znaczenie różnych jego cech. Hystorigraphi aciem jest, mimo swojej oryginalności, dziełem słabo znanym i na pewno warto dokładnie przybliżyć naszej publiczności ten utwór. Przebogata warstwa retoryczna pozwoli głęboko wniknąć w sposób myślenia ludzi tamtych czasów, a jest to przecież główny cel Forum Musicum.

Rozmawiał Barnaba Matusz

Lato pełne wrażeń w NFM

Choć jesteśmy przyzwyczajeni, że w letnie miesiące program oferowany przez instytucje kultury nie jest szczególnie obfity, we Wrocławiu wakacji od koncertów nie robimy. W lipcu i w sierpniu Narodowe Forum Muzyki zaprasza na pokazy filmów z muzyką na żywo, występy najlepszych wiolonczelistów, muzykę chóralną Andrzeja Panufnika, a także bogaty w wyjątkowe wydarzenia festiwal muzyki dawnej, na którym nie zabraknie okazji nawet do wspólnego tańca.

Historia kina w muzycznym wydaniu

Piątkowe wieczory nie byłyby tym samym, gdyby nie wypady do kina. Gdy w latach 20. ubiegłego wieku seansom niemych filmów towarzyszyła często gra organisty, takie wyjścia były również znakomitą okazją do posłuchania muzyki na żywo. Do tych właśnie tradycji nawiązuje cykl Kina organowego NFM, na który składają się seanse filmowe czarno-białych hitów, wzbogacone improwizacjami na zbudowanych w NFM w 2020 roku organach. Serię pokazów otworzy jeden z pierwszych obrazów wojennych z prawdziwego zdarzenia – wyreżyserowana przez Kinga Vidora Wielka parada. Śledząc tę opowieść z 1925 roku, będziemy świadkami przemiany głównego bohatera, który zaciąga się do wojska i trafia na front, gdzie doświadcza horroru I wojny światowej. Obraz wywarł znaczący wpływ na światową kinematografię, w tym na przełomowy Na zachodzie bez zmian. Jeszcze istotniejsza dla dziejów tej dziedziny sztuki była postać Charliego Chaplina. W programie Kina organowego NFM znalazły się w tym roku aż trzy krótkometrażowe komedie mistrza pantomimy. Imigrant w krzywym zwierciadle przedstawia trudną dolę Europejczyków przypływających do Ameryki w poszukiwaniu lepszego życia. W Lichwiarzu zobaczymy Chaplina w roli sprytnego pracownika lombardu, w Charlie ucieka wciela się on w więziennego zbiega. Cały cykl zamknie Lokator wyreżyserowany w 1926 roku przez Alfreda Hitchcocka. Scenariusz brytyjskiego dreszczowca inspirowany był słynną historią Kuby Rozpruwacza. W jej wczesnej filmowej interpretacji rozpoznamy szereg elementów stylu angielskiego reżysera, znanych z jego późniejszych produkcji: charakterystyczny suspens, chrześcijańską ikonografię, krzyczące kobiety i całe pokłady pożywki dla amatorów psychoanalizy.

Pośród gwiazd

Cykl Kina organowego NFM jest znany też z tego, że gwiazdy podziwiać można nie tylko na ekranie – zasiadają one również za organowym manuałem. Podczas najbliższej edycji posłuchamy Tomasza Orlowa, który słynie z mistrzostwa improwizatorskiego i prowadzi prężną działalność koncertową w kraju oraz za granicą. Pokazom filmów Chaplina towarzyszyć będą improwizacje Anny Vavilkiny – artystki na co dzień grającej na organach berlińskiego kina Babylon – jedynych działających w Niemczech organach kinowych zamontowanych w miejscu, w którym zostały oryginalnie skonstruowane. Nie zabraknie także duetu kuratora organów NFM Tomasza Głuchowskiego i DJ-a Michała Macewicza po raz kolejny zachwycających publiczność swoimi improwizacjami.

Władza i muzyka

Sierpniowe weekendy warto zarezerwować na koncerty poświęconego muzyce dawnej festiwalu Forum Musicum. Wydarzenie to znane jest z prezentacji różnorodnego repertuaru, a także programu akcentującego związki muzyki z życiem codziennym dawnych epok. Tematem tegorocznej edycji będzie relacja muzyki i władzy. Pierwsze dwa koncerty wiąże wątek krucjat. Choć same w sobie były one przedsięwzięciami pełnymi przemocy, zainspirowały powstanie wspaniałej poezji i muzyki wykonywanej przez trubadurów, truwerów oraz minnesingerów. Forum Musicum zainauguruje zespół Murmur Mori, który sięgnie do twórczości czasów wypraw krzyżowych, a utwory zaczerpnięte z liczących setki lat źródeł uzupełni o własne kompozycje utrzymane w stylu sprzed wieków. Muzycy zwrócą uwagę na kompozycje przedstawiające punkt widzenia sceptyczny wobec wojen. Wśród dawnych tekstów nie brakuje świadectw osobistych tragedii bliskich rozdzielonych przez wezwanie do podjęcia pełnej niebezpieczeństw wyprawy.

Polski bard

Fascynujące dzieje średniowiecznych konfliktów przybliży podczas festiwalu również współczesny bard, miłośnik i tłumacz starofrancuskiej poezji Jacek Kowalski. Opowie o zamierzchłych wydarzeniach, a także zaprezentuje powiązany z nimi repertuar. Muzyk ten cieszy się uznaniem i jest obecny na scenie już od trzydziestu sześciu lat, wykonując średniowieczne utwory w polskich tłumaczeniach. Zaletą jego przekładów jest żywy, zrozumiały język pozwalający współczesnym odbiorcom na utożsamienie się z bohaterami prezentowanych historii i legend. Artysta śpiewa po polsku, respektuje jednak oryginalne melodie i pierwotne formy literackie oraz muzyczne, a oprócz autentycznych dawnych pieśni wykonuje również dzieła własne.

Wersalski taniec władzy

Sobotnie wydarzenia drugiego festiwalowego weekendu poświęcone będą praktyce tańca – zarówno w jego elitarnej, jak i popularnej odsłonie. Do tej pierwszej zaliczał się bez wątpienia w XVII wieku francuski balet oraz opera, której taniec stanowił wówczas nad Loarą istotny element. Czołowym twórcą muzyki przynależącej do obu tych gatunków był wtedy we Francji Jean-Baptiste Lully. Pochodzący z włoskiej Florencji kompozytor i tancerz, niczym sam Król Słońce, tyle że w dziedzinie kultury muzycznej, sprawował rządy absolutne, niepodzielne „jak punkt w geometrii” – pisał Cardin Le Bret. Fragmenty dzieł Lully’ego przedstawią artyści Royal Baroque Ensemble oraz Baletu Dworskiego Cracovia Danza.

Muzyka ludowa in crudo

Tego samego wieczoru odbędzie się potańcówka z muzyką wiejską wykonywaną przez Orkiestrę Galicja. Kultura ludowa, jeszcze kilkanaście lat temu często lekceważona, powróciła w XXI wieku w postaci in crudo, a więc niepozbawionej autentycznej surowości. Obecnie znów przyciąga młodych ludzi i najzdolniejszych artystów, ponownie także pojawia się w najbardziej naturalnym dla siebie kontekście, jakim są wspólna zabawa i taniec. W wykonaniu prowadzonej przez członków Kapeli Niwińskich Orkiestry Galicja usłyszeć będzie można muzykę polsko-ukraińskiego pogranicza. Zespół składa się z wykonawców, którzy są uczniami autentycznych wiejskich muzykantów i tradycyjne brzmienia zgłębiają z pasją prawdziwych badaczy. Podczas występu nie zabraknie też cennej możliwości nauki wiejskiego tańca, a to dzięki Akademii Tańca Tradycyjnego Piotra Zgorzelskiego.

Opowieść o Ośle

Podczas wydarzeń zamykających Forum Musicum w wykonaniu prowadzonego przez dyrektora artystycznego festiwalu Tomasza Dobrzańskiego zespołu Ars Cantus usłyszymy muzykę z dwóch niesamowitych średniowiecznych dokumentów. W Sali Wielkiej wrocławskiego Ratusza grupa zaprezentuje kompozycje, które znalazły się w sporządzonym na początku XIV wieku rękopisie zawierającym poemat zatytułowany Roman de Fauvel. Przedstawia on osła (bądź konia), który opuszcza stajnię i awansuje, dostępując na monarszym dworze najwyższych godności. Ilustrowany manuskrypt przechowywany w paryskiej Bibliothèque Nationale de France pod sygnaturą fr.146 wyróżnia to, że poza literacką treścią znajduje się w nim aż 169 powiązanych z nią utworów muzycznych. Są wśród nich także skomponowane specjalnie z myślą o historii zwierzęcia wspinającego się po szczeblach feudalnej drabiny. Dokument ów stanowi najcenniejszy zbiór dzieł polifonicznych tego okresu i unikatowe świadectwo narodzin we Francji sztuki muzycznej określanej jako ars nova.

Bezcenna kontrafaktura

Na polskim gruncie zaś bezcennym dokumentem pochodzącym z wieków średnich jest rękopis znany pod jego dawną sygnaturą jako „Kras 52”, cudem ocalały z powstania warszawskiego. Zawiera on zapisany czarną notacją menzuralną panegiryk Hystorigraphi aciem upamiętniający narodziny jednego z synów Władysława Jagiełły. Wokalno-instrumentalne trzygłosowe dzieło z muzycznego kanonu polskiego średniowiecza na tle europejskiej muzyki I połowy XV wieku należy do najbardziej awangardowego nurtu. Autorstwo kompozycji przypisuje się najczęściej Mikołajowi z Radomia. Zachowana wersja z tekstem stworzonym przypuszczalnie przez biskupa Stanisława Ciołka jest jednak z całą pewnością kontrafakturą – oryginał napisany został do innych słów i być może podstawą zachowanej wersji nie jest wcale utwór polski, lecz nieznana bliżej ballada francuska. Wszystkie zawiłości dotyczące fascynującego muzycznego zabytku wyjaśnią artyści Ars Cantus podczas poświęconej mu prelekcji połączonej z koncertem.

Święto wiolonczeli

Forum Musicum to nie jedyny festiwal, w którym będziemy mogli wziąć udział tego lata. Odbywająca się w pierwszej połowie lipca Międzynarodowa Akademia Wiolonczelowa (MAW) jest co prawda przedsięwzięciem skierowanym przede wszystkim do chcących doskonalić swój warsztat muzyków, za każdym razem jednak towarzyszą jej koncerty będące prawdziwą ucztą dla melomanów. W tym roku w NFM usłyszeć będzie można festiwalową orkiestrę, a z nią czołowych europejskich wiolonczelistów. Nie zabraknie Juliusa Bergera, Tomáša Jamníka, a także członków Polish Cello Quartet, którzy stoją też za organizacją MAW oraz są jej artystycznymi kierownikami. W programie koncertu znajdą się dzieła powstałe od początku XIX wieku po współczesność.

Z humanistyczną wrażliwością

Miesiąc później bohaterem koncertu w Sali Głównej NFM będzie Andrzej Panufnik. Życiorys jednego z najciekawszych polskich kompozytorów XX wieku przedziela emigracyjna cezura. W 1954 roku artysta pętany założeniami socrealizmu uciekł z PRL, resztę życia spędzając w Anglii. Sierpniowy koncert Polskiego Narodowego Chóru Młodzieżowego poświęcony będzie pisanym już tam jego dziełom chóralnym, w których łączył religijne formy z humanistyczną wrażliwością. Z młodymi artystami zespołu prowadzonego przez Agnieszkę Franków-Żelazny wystąpi między innymi specjalizujący się w odkrywaniu zapomnianej muzyki dyrygent Łukasz Borowicz. W niedalekiej przyszłości będzie można spodziewać się premiery płyty z utworami prezentowanymi podczas wydarzenia. Będzie się działo tego lata!

Barnaba Matusz

Zespół NFM

informacja prasowa

Forum Musicum 2024: Władza i muzyka /zapowiedź festiwalu/

 Od 10. do 25 sierpnia odbędzie się kolejna edycja festiwalu Muzyki dawnej: FORUM MUSICUM, której motywem przewodnim będą związki władzy i i muzyki.

Murmur Mori – pieśni wypraw krzyżowych

Tematem pierwszego koncertu w wykonaniu zespołu Murmur Mori staną się pieśni powstałe w okresie wypraw krzyżowych podejmowanych przez średniowiecznych władców mobilizowanych przez Kościół. 

Program:

Walther von der Vogelweide Nu alrest leb ich mir werde 

Anonim Venetian woman's lament (I) 

Marcabru A la fontana del vergier 

Thibaud I de Navarre Seigneurs sachiez qui or ne s’en ira 

Mirkò Virginio Volpe Oltremare 

Rinaldo D'Aquino Gjamai non mi comfortto 

Anonim Venetian woman's lament (II) 

Ryszard Lwie Serce Ja nuns hons pris 

Peirol Quant amors trobèt partit 

Chardon de Croisilles Li departirs de la douce contrée 

Anonim Suspirava una pulcela 

Anonim Aiuta De' vera lus et garçat 

Guiot de Dijon Chanterai por mon corage 

Murmur Mori

Wykonawcy:

Mirkò Virginio Volpe – śpiew, giterna, bębenek obręczowy 

Silvia Kuro – śpiew, kociołki naccaire 

Alessandra Lazzarini – flety poprzeczne 

Matteo Brusa – citola, darabuka, bębenek obręczowy, dzwonki

10.08 sob. 20:00

Wrocław, Ratusz, Sala Wielka

Rynek 1, Wrocław

Jacek Kowalski

Krucjaty: wojna i pieśni – wykład koncertujący

Kolejnego dnia spotkamy się z bardem Jackiem Kowalskim. Opowie on o tego typu utworach, a także zaśpiewa je w polskim tłumaczeniu. 

Wykonawcy:

Jacek Kowalski – słowo, lira średniowieczna, gitara podróżna 

Agnieszka Obst-Chwała – fidel, rebek 

11.08 niedz. 13:00:

NFM, Sala Kameralna

plac Wolności 1, Wrocław

Wersalski balet sztuki

Kolejny koncert opiewać będzie tryumf i chwałę władzy. Spektakl taneczny w wykonaniu Cracovia Danza z towarzyszeniem Royal Baroque Ensemble przeniesie nas na dwór Ludwika XIV sprawującego swoje rządy absolutne w muzyczno-tanecznej oprawie. Wieczorem zaprosimy do wspólnej zabawy, gdyż i podczas tej edycji nie zabraknie tradycyjnej potańcówki. 

Program:

Fragmenty dzieł Jeana-Baptiste'a Lully’ego: Phaëton LWV 61, Alceste LWV 50, Les folies d'Espagne LWV 48, Ballet des Arts LWV 18 

Wykonawcy:

Balet Cracovia Danza: 

Nikoleta Giankaki, Ewelina Keller, Małgorzata Nabrzeska, Anna Szczotka, Georgij Andrejczenko, Maxim Berko, Michał Kępa, Filip Świeczkowski – tancerze 

Romana Agnel – kierownictwo artystyczne Balet Cracovia Danza 

Royal Baroque Ensemble: 

Lilianna Stawarz – klawesyn, prowadzenie, kierownictwo artystyczne Royal Baroque Ensemble 

Agnieszka Mazur, Tytus Wojnowicz – oboje, flety podłużne 

Grzegorz Lalek, Kornelia Korecka – skrzypce  

Natalia Reichert, Marcin Stefaniuk – altówki  

Jakub Kościukiewicz – wiolonczela 

Grzegorz Zimak – kontrabas 

Henryk Kasperczak – teorba 

Jacek Muzioł – kotły, instrumenty perkusyjne 

Romana Agnel – scenariusz i reżyseria  

Romana Agnel, Dariusz Brojek – choreografia oraz choreografie oryginalne z epoki 

Monika Polak-Luścińska, Elżbieta Wójtowicz-Gularowska – kostiumy 

Kupując bilety na obydwa koncerty festiwalowe 17.08.2024 r. – Wersalski balet sztuki oraz Potańcówkę przy muzyce tradycyjnej – uzyskują Państwo 25% rabatu. Promocja jest dostępna jedynie w Kasie NFM i nie łączy się z innymi zniżkami.

17.08 sob. 18:00

Wrocław, Aula NOT

Ars Cantus

Roman de Fauvel – Opowieść o Ośle w dwóch częściach

Przedmiotem trzeciego koncertu będzie upadek i korupcja władzy: wrocławski zespół Ars Cantus zaprezentuje fragmenty czternastowiecznego poematu satyrycznego 𝕽𝖔𝖒𝖆𝖓 𝖉𝖊 𝕱𝖆𝖚𝖛𝖊𝖑 – 𝕺𝖕𝖔𝖜𝖎𝖊𝖘́𝖈𝖎 𝖔 𝕺𝖘́𝖑𝖊, w którym poezja przeplata się z muzyką.

Program:

Roman de Fauvel – Opowieść o Ośle w dwóch częściach (Francja, 1310)   

Część I 

Favellandi vicium – motet 

Mundus a mundicia – motet 

Quare fremuerunt – motet 

Presidentes in thronis / Super cathedram / Ruina – motet 

 

In mari miserie / Manere – motet 

Virtus moritur – conductus 

Floret fex favellea – conductus  

Philippe le Chancelier Clavus pungens – conductus 

Presum, prees: verbum dignum – conductus 

Porchier miex estre ameroie – rondo 

Fauvel nous a fait present / Ja voi douleur avenir / Fauvel: autant m'est si poise – motet 

 

Część II 

Philippe le Chancelier O labilis sortis humane status – conductus 

Carnalitas, luxuria – proza 

Veritas arpie / Johanne – motet 

La mesnie fauveline / J'ai fait nouveletement / Grant despit ai ie – motet 

Douce dame debonaire – ballada 

A touz jours sanz remanoir – rondo 

Je, qui poair seule ai – lai 

Fauvel est mal assegné – rondo 

Philippe de Vitry? Heu, Fortuna subdula / Aman novi probatur exitu / Heu me, tristis est anima mea – motet 

Gaudet Falvellus nimium – conductus 

In hac valle miserie – proza 

Virgines egregie – sekwencja 

En non Dieu, agace, agace – fatras  oraz „sottes chansons” 

Philippe de Vitry? Quoniam secta latronum / Tribum, que non abhorruit / Merito hec partimur – motet 

Maria, virgo virginum / Celi domina / Porchier mieuz estre ameroie – motet 

Bon vin doit / Quant ie le voi / Cis chans veult boire – motet 

Wykonawcy:

Ars Cantus: 

Aleksandra Hanus – śpiew 

Monika Wieczorkowska – śpiew 

Radosław Pachołek – śpiew 

Maciej Gocman – śpiew 

Piotr Karpeta – śpiew 

Agnieszka Obst-Chwała – fidel, rebek 

Tomasz Dobrzański – flet podłużny, douçaine, szałamaja, citola, kierownictwo artystyczne Ars Cantus 

Fryderyk Mizerski – trąbka suwakowa 

Ewa Prawucka – pozytyw organowy 

Robert Gonera – narrator 

24.08 sob. 20:00

Wrocław, Ratusz, Sala Wielka

Rynek 1, Wrocław

Muzyczne poranki dla maluchów w ramach Forum Musicum

Podczas wydarzenia wieńczącego festiwal zaś poznamy bliżej wyjątkowy średniowieczny manifest polityczny – Hystorigraphi aciem mentis Mikołaja z Radomia. Nie zapomnieliśmy też o warsztatach dla najmłodszych..

Centrum Edukacyjne NFM gorąco poleca niedzielne spotkania muzyczne dla najmłodszych. Podczas zajęć wykorzystujemy elementy koncepcji Émile’a Jaques’a-Dalcroze’a, Edwina E. Gordona oraz Veroniki Sherborne. Przez czterdzieści minut intensywnej zabawy przy muzyce granej na żywo – w atmosferze sprzyjającej rozwijaniu wyobraźni muzycznej oraz umiejętności słuchania i rozumienia dźwięków – dzieci wraz z rodzicami będą aktywnie słuchać, śpiewać i improwizować, angażując przy tym niemal wszystkie zmysły. Spora dawka bodźców wywrze dobroczynny wpływ na integrację sensoryczną, koordynację słuchowo-ruchową, koncentrację uwagi, pamięć, świadomość emocji oraz harmonię i płynność ruchów.

Wykonawcy:

Aleksandra Szymańska oraz Klaudia Ligorowska wraz z zaproszonymi gośćmi

25.08 niedz. 10:00

NFM, Sala Czerwona

Tomasz Dobrzański

Dyrektor artystyczny Forum Musicum

informacja prasowa

Forum Musicum 2016: Ludzki głos – najwspanialszy instrument /relacja z koncertu/

Wyrafinowane piękno muzyki okresu średniowiecza i wczesnego renesansu na wrocławskim festiwalu muzyki dawnej. Zachęcam do lektury relacji z koncertów.

Vox Nobis, fot. Sławek Przerwa

Koncertem ”O Padua – Sidus praeclarum”, sławiącym Padwę jako przesławną (dosłownie: świecącą) gwiazdę, zakończył się we Wrocławiu festiwal muzyki dawnej Forum Musicum.

W tym roku głoszący muzyką pochwałę miast: Wrocławia, Gdańska, Krakowa i Padwy, ale w równym stopniu – chwałę Nowej Jeruzalem – miasta niebiańskiego.

Co więcej, mogliśmy doświadczać, jak brzmi ona w różnych przestrzeniach: wrocławskiej Katedry, barokowej Sali Oratorium Marianum, w surowym wnętrzu Mauzoleum Piastów czy w Sali Wielkiej zabytkowego wrocławskiego Ratusza. I muszę przyznać, że było to wspaniałe doświadczenie, pozwalające głębiej przeżyć wykonywane utwory.

Wszystkie koncerty tegorocznego festiwalu były wspaniałe i mimo wspólnego tematu – zróżnicowane. Przede wszystkim repertuarem i jakością wykonania. Największe wrażenie zrobiły na mnie dwa koncerty, a mianowicie ”Cracovia Civitas” w wykonaniu Ars Cantus oraz wspomniana już ”O Padua…” – muzyka największych centrów średniowiecznej Europy w interpretacji Vox Nostra.

Koncert w wykonaniu Ars Cantus, fot. Sławek Przerwa

Ars Cantus – harmonia głosów i instrumentów

W obu przypadkach poruszyło mnie wyrafinowane wręcz piękno wykonania utworów. Geniusz Mikołaja z Radomia nabrał prawdziwego blasku za sprawą zarówno wokalistów Ars Cantus, jak też znakomicie z nimi współgrających muzyków. Zabrzmiały w ich mistrzowskim wykonaniu rzadko już dziś używane instrumenty, jak citola (instrument trochę podobny do banjo) w rękach prawdziwego mistrza tego instrumentu, a także znakomitego flecisty – Tomasza Dobrzańskiego. Towarzyszyły mu Agnieszka Obst i Joanna Walczak, grające na fidelach, Ewa Prawucka – na pozytywie  i Michał Kilian - na puzonie. Jednakże śpiew był w prezentowanych utworach najważniejszy i to on wydobywał prawdziwe piękno kompozycji.

Cudowne Gloria i Credo Mikołaja z Radomia uświadomiły mi, jak piękna i różnorodna była muzyka wykonywana na chwałę Bożą w XV wieku. Wspaniale zabrzmiały zarówno utwory wykonywane polifonicznie, z dominantą wspaniałego głosu altowego Radosława Pachołka, jak też pieśni maryjne w solowej interpretacji kobiecych sopranów: Aleksandry Turalskiej i Moniki Wieczorkowskiej. Ciepły tenor Macieja Gocmana i głęboki bas Piotra Karpety znakomicie je dopełniały w partiach zbiorowych, idealnie współbrzmiąc z pozostałymi muzykami. Jest to bez wątpienia efekt wielu lat wspólnego śpiewania. Zespół Ars Cantus jako grupa związana z Wrocławskimi Kameralistami  istnieje od 16 lat i zdążył osiągnąć prawdziwe mistrzostwo w wykonywaniu muzyki dawnej.

Vox Nobis, fot. Sławek Przerwa

Ludzki głos – najwspanialszy instrument

Równie wspaniały, choć inny pod względem repertuaru, rodzaju aranżacji i wykonawstwa, był występ niemieckiego zespołu Vox Nostra. Wykonane przez nich utwory wokalne, mimo iż nie towarzyszyło im żadne instrumentarium, brzmieniem swoim uświadamiały, że najwspanialszym instrumentem jest jednak ludzki głos. Muzycy wykonywali swoje utwory zarówno w sposób tradycyjny – stojąc przed publicznością, ale również śpiewali wędrując w przestrzeni Mauzoleum Piastów, jakby byli prawdziwymi pielgrzymami.

Zespół założony w 1999 roku przez Burkarda Wehnera to – podobnie jak Ars Cantus – grupa muzyków specjalizujących się w określonej muzyce (w tym wypadku średniowiecznej) i znakomicie ze sobą współbrzmiąca. Zaśpiewali zarówno utwory maryjne, związane z ośrodkami kultu w Hiszpanii, we Francji, Włoszech i Niemczech, jak również kompozycje polskie, oczywiście po łacinie, jak XIV-wieczna pieśń pochwalna oraz antyfona Jadwigi Śląskiej czy pochodząca z Gniezna, również XIV-wieczna Hac festa di tota gratuletur Polonia. Gorąco oklaskiwany, zespół wykonał na bis kompozycję J. S. Bacha.

Co roku Tomasz Dobrzański – dyrektor festiwalu Musicum Forum zaskakuje in plus miłośników muzyki dawnej prezentowanym repertuarem.  Wydaje się również, że przez kolejne lata ”wychował” sobie całkiem niezłe grono uczestników, którzy towarzyszą wiernie festiwalowi, coraz lepiej przygotowani i otwarci na ten rodzaj muzyki. 

Festiwal trwał od 18 do 27 sierpnia 2016 roku.

Artykuł ukazał się na portalu Kulturaonline 31 sierpnia 2016 roku.

NFM I FORUM MUSICUM 2022 I„Tibia, tuba, fistula” I 13–20 sierpnia 2022 r.

W imieniu pana Andrzeja Kosendiaka, dyrektora Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu, a także pana Tomasza Dobrzańskiego, dyrektora artystycznego festiwalu Forum Musicum, serdecznie zapraszamy na tegoroczną edycję festiwalu, zatytułowaną Tibia, tuba, fistula. Odbędzie się ona w dniach 13–20 sierpnia 2022 r.

Tibia, tuba, fistula – tymi łacińskimi terminami średniowieczni teoretycy bardzo ogólnie określali rozliczne instrumenty dęte, wykorzystywane w różnych sytuacjach – czy to do podkreślania chwały władzy, subtelnego muzykowania w komnatach, czy też podczas ludowych zabaw – niektóre z nich przywieziono spoza Europy z wojen krzyżowych. To różnorodne instrumentarium w wiekach XIV i XV dzielono w bardzo prosty sposób na dwie grupy: instrumenty głośne i ciche, a każda z nich przeznaczona była do odmiennych celów. Pierwsza grupa służyła do grania na wolnym powietrzu muzyki ceremonialnej i tanecznej. Instrumenty z drugiej grupy mogły grać z instrumentami strunowymi i towarzyszyć śpiewowi. Wraz z rozwojem wielogłosowości poszczególne grupy stworzyły całe rodziny instrumentów różnej wielkości. W czasach renesansu budowano instrumenty sięgające swą skalą w dół i w górę do granic możliwości. Wreszcie nowy, barokowy styl odchudził to wybujałe instrumentarium i wyłonił  z tych rodzin ich najzdolniejszych członków, czyniąc z nich solistów. Jednak także i w tych czasach, gdy tylko sytuacja wymagała wyjątkowego splendoru, instrumenty dęte łączyły swe siły. 

Owe grupy instrumentów dętych usłyszymy podczas tegorocznej edycji Forum Musicum nie tylko w sytuacjach koncertowych, które nie są najbardziej szczęśliwą formą prezentacji muzyki dawnych epok. Przynajmniej dwa wydarzenia będą miały charakter nieco bardziej autentyczny – średniowieczne muzykowanie na głośnych instrumentach dętych odbędzie się w przestrzeni miejskiej Wrocławia. Kończący Festiwal Wielki Bal Renesansowy pozwoli publiczności na wspólną zabawę przy muzyce, tak jak bywało to w dawnych wiekach.

Podczas koncertów usłyszymy instrumenty dęte w kilku odsłonach, każda z nich reprezentować będzie inną epokę. Wychodząc od średniowiecznych instrumentów głośnych,  udamy się w podróż z biegiem historii. Usłyszymy subtelne renesansowe flety traverso w różnorodnym repertuarze muzyki francuskiej i włoskiej, z kolei cornetti i puzony zagrają pełną przepychu muzykę wenecką XVII wieku, oboje, fagoty oraz gość specjalny: musette de cour, wprowadzą nas w dojrzały styl osiemnastowiecznego baroku, a zespół Harmoniemusik zagra dzieła doby klasycyzmu, w tym utwory Mozarta. 

W programie festiwalu znajdą się również akcenty wrocławskie: program zespołu Harmoniemusik składa się w całości z utworów pochodzących z rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego.  Można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że rozbrzmiewały one podczas spotkań, zabaw i wieczornych spacerów wrocławian na przełomie wieków XVIII i XIX wieku. Natomiast podczas Wielkiego Balu Renesansowego zabrzmi muzyka  pochodząca z jednej z najważniejszych i największych europejskich kolekcji tańców – zbioru braci Hessenów wydanego we Wrocławiu w roku 1555.

Nie zabraknie też młodych wykonawców – jak zwykle pojawi się wybitny Laureat kaliskiego Festiwalu Młodzieżowych Zespołów Muzyki Dawnej Schola Cantorum.  Zapraszam do słuchania i do wspólnej zabawy!

Program:
Forum Musicum 2022 
Tuba, tibia i fistula – dawna muzyka dęta
13–20.08.2022, Wrocław

Maciej Gocman, fot. materiały prasowe

13.08.2022, sobota, godz. 20.00

NFM, Sala Czerwona, pl. Wolności 1

Tromboni e cornetti w Wenecji około roku 1600

Wykonawcy:

Motio Concerti:

Maciej Gocman – tenor 

Josué Meléndez Peláez, Frithjof Smith – cynki

Catherine Motuz, Maximilien Brisson, Henry van Engen, Fryderyk Mizerski – puzony

Přemysl Vacek – teorba 

Marta Niedźwiecka – pozytyw 

Program: 

B. Marini Canzon ottava ze zbioru Sonate, symphonie, canzoni, passe'mezzi, baletti, corenti, gagliarde e retornelli op. 8 (1629)

A. Gabrieli Maria stabat à 6 ze zbioru Concerti di Andrea, et di Gio. Gabrieli, organisti della sereniss. Sig. di Venetia, continenti musici di chiesa madrigali, & altro, per voci, & stromenti musicali,a 6, 7, 8, 10, 12, et 16, novamente con agni diligentia dati in luce (1587)

G. Croce In monte Oliveti ze zbioru Motetti a quattro voci libro primo (1597)

B. Marini Canzon decima ze zbioru Sonate… op. 8

C. de Rore Plange quasi virgo ze zbioru Motetta quinque vocum (1545)

G. Picchi Canzon decima quarta à 6 ze zbioru Canzoni da sonar con ogni sorte d'istromenti (1625)

A. Trombetti Da pacem Domine ze zbioru Il primo libro de motetti (1589)

G. Gabrieli Canzon III à 6 ze zbioru Canzoni et sonate (1615)

G. Croce Mascheratta de Gratiani ze zbioru Triaca musicale (1607)

G. Picchi Canzon decima quinta ze zbioru Canzoni… 

C. Merulo Canzon à 4 „L’Olico” ze zbioru Canzon di diversi per sonar con ogni sorte di stromenti (1588); Qui manducat meam carnem ze zbioru Il Primo libro de mottetti a voci pari (1584); Canzon vigesimaterza oraz Canzon decimaottava ze zbioru Canzoni per sonare con ogni sorte di stromenti (1608)

A. Gabrieli Kyrie à 5 ze zbioru Concerti di Andrea, et di Gio. Gabrieli…

G. Buonamente Canzon à 6 ze zbioru Sonate et canzoni (1636)

A. Gabrieli Deus qui beatum Marcum à 7 ze zbioru Sacrae symphoniae (1597)

14.08, 17–18.08, 20.08.2022, godz. 17.00 i 18.00

Głośne granie około roku 1400 – minikoncerty w przestrzeni publicznej Wrocławia

14.08.2022, niedziela

godz. 17.00, Rynek (między pomnikiem Aleksandra Fredry a Ratuszem)

godz. 18.00, pl. Wolności (przed głównym wejściem do NFM)

17.08.2022, środa 

godz. 17.00, ul. Świdnicka (na tylnej ścianie kościoła pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława)

godz. 18.00, ul. Szewska (plac koło kościoła pw. św. Marii Magdaleny)

18.08.2022, czwartek

godz. 17.00, ul. św. Elżbiety (przed bazyliką mniejszą pw. św. Elżbiety)

godz. 18.00, Rynek (przed wejściem do Ratusza)

20.08.2022, sobota 

godz. 16.00, ul. Włodkowica (dziedziniec Hotelu Herbal)

godz. 17.00, pl. Wolności (przed głównym wejściem do NFM)

Tomasz Dobranski, fot. Łukasz Rajchert

Wykonawcy:

Alta Cappella: 

Tomasz Dobrzański – szałamaja, dudy, piszczałka jednoręczna i tuntun

Fryderyk Mizerski – trąbka suwakowa

Jacek Muzioł – perkusja 

14.08, niedziela, godz. 20.00

ewangelicko-augsburski kościół Opatrzności Bożej, ul. Kazimierza Wielkiego 29 

Cudowna Arundo donax

Wykonawcy: 

Markus Maggiori – musette de cour 

 

Marcus Maggiori, fot. materiały prasowe

J.B. de Boismortier Prélude, Passepied, Rondeau, Menuet 1 et 2, Tambourin i Air gai ze zbioru Divertissements de Campagne pour une Musette, Vielles avec la Basse. aussi pour Violon, Hautbois, Flûte à Bec et Traversière op. 49 (Paryż 1734) 

N. Chédeville La retour de Prague ze zbioru Les Deffis ou l’etude amusante op. 9 (Paryż) 

(wyk. M. Maggiori)

J.-B. Lully Ouverture, Sarabande, Bourrée, Gaillarde, Chaconne des Scaramouches z komediobaletu Mieszczanin szlachcicem LWV 43  

(wyk. M. Maggiori i Oboeband Poznań)

18.08.2022, czwartek, godz. 20.00

Ratusz, Sala Wielka, Rynek

Transalpejska podróż muzyczna

Cohaere Ensemble, fot Dariusz Jackowski

cz. I 

Wykonawcy:

Cohaere Ensemble: 

Marta Korbel – skrzypce 

Monika Hartmann – wiolonczela

Natalia Olczak – klawesyn

Program:

C. Tessarini Il piacier delle dame

M. Corrette II Sonata d-moll z Les délices de la solitude op. 20

***

cz. II

Wykonawcy:

Zespół renesansowych fletów traverso La Viva Fiamma:

Magdalena Pilch – flet dyszkantowy, flet tenorowy

Aleksandra Swinarska – flet dyszkantowy, flet tenorowy, perkusja

Justyna Wójcikowska – flet tenorowy, perkusja

Nicola Łacfik – flet tenorowy

Radosław Orawski – flet tenorowy, flet basowy

Marek Pilch – pozytyw, regał

Program:

P. Phalèse Pavane et Gaillarde Ferrarese ze zbioru Danseries Livre I (1571)

P. Attaignant Amours, amours; Jectes moy sur l’herbette, Jamais ung cueur ze zbioru 27 Chansons musicales a quatre parties (Paryż 1533)

G. Frescobaldi Canzon vigesimaprima ze zbioru Canzoni per sonare con ogni sorte di stromenti (Wenecja 1608)

J. Dowland Pavan, Galliard ze zbioru Opusculum neuwer Paduanen, Galliarden, Couranten und Volten (Frankfurt 1610)

P. Peuerl Canzona nr 13 ze zbioru Weltspiegel, das ist neue teutsche Gesänge (Norymberga 1613)

G. Frescobaldi Canzon seconda à 4 sopra Romanesca ze zbioru Canzoni da sonare a una, due, tre et quattro (Wenecja 1634)

P. Sandrin Doulce memoire ze zbioru Tielman Susato Second livre des chansons a quatre parties (Antwerpia 1553)

Oboeband Poznań, fot. materiały prasowe

Oboeband Poznań:  

Marek Niewiedział – kierownictwo artystyczne, obój 

Franciszek Bielak, Maria Plucińska, Hanna Piasna – oboje 

Beniamin Lewi, Maciej Snarski, Agnieszka Siemiankowska, Gabriel Mucha – fagoty   

Program: 

J.-B. Anet Musette, La champêtre i Le coucou ze zbioru Deuxième oeuvre contenant Deux Suittes de Pièces pour la Flûte Traversière, Haubois, Violons, Vielle (Paryż 1726) 

 E.Ph. Chédeville (l’Aine) Sixième suite ze zbioru Deuxième receuil de Vaudevilles, Menuets, Contredances et autres Airs choisis pour les Musettes, avec la Basse, qui conviennent aux Vielles, Flûtes et Hautbois (Paryż 1731–1742) 

(wyk. M. Maggiori)

 

P. Prowo I Concerto F-dur  

(wyk. Oboeband Poznań)

N. Chédeville Les singes verts, La galerie des chevreuils, La table du roi ze zbioru Les Impromptus de Fontainebleau, pièces en deux Parties et par accord les Musettes, Vielles, Flûte traversières et Violons, Pardessus de Viole op. 12 (Paryż 1750)  

(wyk. M. Maggiori)

J.S. Bach Die Kunst der Fuge BWV 1080: Contrapunctus I   

 J.Ch. Schieferdecker Musicalisches Concert nr 11   

(wyk. Oboeband Poznań)

C. de Rore Or che 'l ciel et la terra e 'l vento tace ze zbioru Il primo libro de madrigali cromatici à 5 voci (Wenecja 1552)

G. Frescobaldi Canzon quarta à 4 ze zbioru Canzoni da sonare…

Henryk VIII Madame d’amours; Hélas madame; Adieu madame et ma maistresse z Manuskryptu Henryka VIII (British Museum, MSS, ADD 31922)

C. de Rore Cantai mentre ch’i’ arsi del mio foco ze zbioru Il primo libro…

A. Holborne Last Will and Testament; Heigh ho holiday; Galliard ze zbioru Pavans, Galliards and other Short Aeirs (Londyn 1599)

P. Phalèse Allemande et Saltarello Poussinghe ze zbioru Recueil de danseries, contenant presque toutes sortes de danses (1583)

Nagranie Harmoniemusik, fot.Joanna_Stoga

19.08.2022, piątek, godz. 20.00

Aula Leopoldina, pl. Uniwersytecki 1

Harmoniemusik 

Rozrywkowe granie we Wrocławiu na początku XIX wieku

Wykonawcy:

Ronald Šebesta, Tomasz Dobrzański – klarnety

Dominika Stencel, Marek Kuc – rogi

Szymon Józefowski, Agnieszka Siemiankowska – fagoty

Program:

Ch. Schimpke Parthia in B

Anonim Marsch von Kosciuszko

J. Puschmann Parthia in Es

Ch. Zech Cassatio ex D

A. Rosetti Parthia in Es

F.Ch. Neubauer Parthia in Es 

W.A. Mozart Czarodziejski flet – opera KV 620 (fragmenty; oprac. autor nieznany) 

Agnieszka Mazur, fot. materiały prasowe

20.08.2022, sobota, godz. 18.00

Aula NOT, ul. Piłsudskiego 74

Wielki bal renesansowy

Zespół Alta: 

Agnieszka Szwajgier – szałamaje, kornamuza, flety 

Agnieszka Mazur – pomort, kornamuza, flety 

Agnieszka Obst-Chwała – fidel, kornamuza

Karolina Szewczykowska – viola da gamba 

Maria Wilgos – lutnia 

Piotr Dąbrowski – puzon 

Wojciech Lubertowicz – perkusja 

Agnieszka Siemiankowska – dulcjan  

Teatr Tańca Amatum:

Robert Lubera – kierownik artystyczny, taniec

Aleksandra Andruszkiewicz, Anna Korbolewska, Anna Ilczuk, Karolina Szymula, Piotr Niedopytalski – taniec

Program:

Tańce renesansowe wraz z pokazem i nauką tańca

Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie.

informacja prasowa

NFM I FORUM MUSICUM 2021 I Harmonia vocum – jedność i różnorodność

Narodowe Forum Muzyki i dyrektor festiwalu Forum Musicum, Tomasz Dobrzański zapraszają na tegoroczną edycję pod tytułem "Harmonia vocum – jedność i różnorodność".  Festiwal odbędzie się w dniach od 13 do 22 sierpnia 2021 roku.

"Głos to fascynujące zjawisko o nieskończonych możliwościach brzmieniowych - twierdzi dyrektor festiwalu Tomasz Dobrzański. Ponadto posiada nadzwyczajne zdolności wchodzenia w interakcje z innymi głosami i tworzenia z nimi niebywałych współbrzmień. Zespoły głosów ludzkich znajdziemy w wielu tradycjach muzycznych różnych kultur i czasów, w których nieraz ten sposób muzykowania odgrywał rolę pierwszoplanową. 

Nie mamy dziś możliwości dokładnego odtworzenia brzmienia głosów dawnych śpiewaków, zwłaszcza tych, którzy występowali w zespołach. Hipotezy na ten temat muszą uwzględniać o wiele więcej elementów niż w wypadku solistów. W zależności od wymogów repertuaru, stylu epoki, przeznaczenia utworów, a zwłaszcza miejsca na mapie w czasach, w których standaryzacji i globalizacji nie znano, charakter tych głosów może być niezwykle różnorodny. Nadchodząca edycja festiwalu Forum Musicum odkryje przed Państwem kilka historycznie i stylistycznie odległych od siebie wcieleń zespołu wokalnego. 

Sztuka zespołowego śpiewu rozkwitała naturalnie od momentu narodzin wielogłosowości, a więc co najmniej od czasów średniowiecza. Pomysły odtworzenia sposobu śpiewania z tamtego okresu budzą dziś najwięcej kontrowersji. Naszą podróż rozpoczniemy już od XIII wieku, od czasów króla Ludwika Świętego, wraz z francuskim zespołem Diabiolus in Musica. Ówczesny repertuar motetowy, jego rytmika, współbrzmienia, którym charakter nadają pitagorejskie proporcje interwałów, jest dziś jedynym źródłem oparcia dla naszych wyobrażeń o śpiewie tamtego okresu. Przeciwległy biegun estetyki śpiewu zespołowego przedstawi grupa Heinavanker z Tallina. Charakter tej estetyki – niemalże mistyczny, krystaliczny w brzmieniu – wywodzi się z długiej tradycji muzyki protestanckiej zespolonej z miejscowym śpiewem tradycyjnym. Wrocławski zespół Ars Cantus wykona mało znany repertuar z twórczości pieśniowej Franza Schuberta. Te wielogłosowe kompozycje z towarzyszeniem fortepianu są utrzymane w nastroju muzykowania domowego i towarzyskiego. Z pewnością były one przeznaczone dla wykształconych muzyków działających na pograniczu świata salonowych koncertów i sceny operowej. Ciekawe jest zbadanie, jak mogły brzmieć te utwory w czasach, w których dokonywały się najważniejsze dla europejskiej muzyki przemiany w estetyce głosu wokalnego. 

Główny nurt festiwalowych koncertów przełamią dwa wydarzenia. Pierwszym będzie barwny i zabawny spektakl dla widzów w każdym wieku – Bajka o czterech księżniczkach w wykonaniu wspaniałej młodzieży z Zespołu Muzyki i Tańca Dawnego Capella Antiqua Bialostociensis. Drugim będzie tradycyjna potańcówka, ale też wspólne śpiewanie, które poprowadzi Maniucha Bikont. 

Pieśnią wieczorną pożegna słuchaczy festiwalu Ensemble Morgaine z Wilna. Tym razem śpiewacy wystąpią z towarzyszeniem instrumentów. Będzie to najbardziej – jak powiedzielibyśmy dziś – „klasyczne” spojrzenie na estetykę renesansowego śpiewu zespołowego. Artyści przedstawią polsko-litewskie związki muzyczne w nastroju muzykowania domowego, zapewne najbardziej autentycznym dla czasów renesansu".

Program

Forum Musicum 2021

Harmonia vocum – jedność i różnorodność / Harmonia Vocum – Unity and Diversity

Wrocław, 13–22 sierpnia / 13–22 August 2021

13.08.2021, piątek, godz. 20.00 / Friday, 8 pm

Wrocław, Ratusz, Sala Wielka / Town Hall, Principal Room, Rynek 1

Muzyka czasów Ludwika Świętego / Music in the Times of Louis the Saint

Diabolus in Musica (Paryż / Paris):

Antoine Guerber – kierownictwo artystyczne / artistic direction

Raphaël Boulay – tenor

Emmanuel Vitorky – bas-baryton / bass-baritone

Philippe Roche – bas / bass

Nicolas Sansarlat – fidele średniowieczne / medieval fiddles

Program/ Programme:

Salva nos, stella maris – conductus jednogłosowy, rkp. Florencja Plut29.1 /conduit à 1, ms Firenze Plut29.1

Gontier de Soignies Quant oi tentir – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN fr 846

Huon de St Quentin Jerusalem se plaint – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN fr 846

Mainte chancon ai fait – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN na fr 1050

On doit la mère Dieu honorer – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN na fr 1050

Lʼautrier matin – chanson przypisywana Ludwikowi Świętemu, rkp. Paryż BN fr 12483 / chanson attribuée à Saint Louis, ms Paris BN fr 12483

Gaude felix Francia – conductus dwugłowosowy, rkp. Paryż BN fr 1583 / conduit à 2, ms Paris BN fr 1583

Thibaud de Champagne Chancon ferai – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN fr 846, Aussi cum l’unicorne sui chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN fr 846

Pater noster – conductus trzygłosowy, rkp. Florencja Plut29.1 / conduit à 3, ms Firenze Plut29.1

Rogeret de Cambrai Nouvelle amour – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN fr 846

Gillebert de Berneville Je nʼeusse ja chante – chanson, rkp. / ms Paryż Paris BN fr 846

Nicholai presulis – conductus trzygłosowy, rkp. Florencja Plut29.1 / conduit à 3, ms Firenze Plut29.1

Gaudens in Domino – conductus trzygłosowy, rkp. Florencja Plut29.1 / conduit à 3, ms Firenze Plut29.1

14.08.2021, sobota, godz. 20.00 / Saturday, 8 pm

Wrocław, kościół św. Macieja / St Matthew Church, pl. Nankiera 17a

Estońskie pieśni religijne XVI w. / Estonian Hymns of the 16th Century

Heinavanker (Tallinn):

Saale Kreen – sopran / soprano

Kadri Hunt – alt / alto

Sander Pehk – tenor

Vambola Krigul – baryton / baritone

Christopher Staak – bas / bass

Margo Kõlar – tenor, kierownictwo artystyczne / artistic direction

Program / Programme:

Loomine (Stworzenie świata) wg pieśni runicznej z parafii Ambla / (Creation) after a runic song from Ambla parish (opr. / arr. M. Kõlar)

Oh Aadam, sinu essitus (O Adamie, twa obłuda) – ludowy hymn z parafii Otepää / (O Adam, Your Hypocrisy) – a folk hymn from Otepää parish

Mikołaj z Radomia (XV w.) / Mikołaj of Radom (15th c.) Magnificat

Mu süda, ärka üles (Obudź me serce) wg ludowego hymnu / (Wake up my Heart) after a folk hymn (opr. / arr. M. Kõlar)

Marbrianus de Orto (ok. / ca. 1460–1529) Lamentatio

Rahva Õnnistegija (Ludu Odkupiciel) – ludowy hymn z parafii Suur-Pakri / (Redeemer of the People) – a folk hymn from Suur-Pakri parish

Anonim (XIV w.) / Anonymous (14th c.) Sanctus ze Mszy z Tounai / from the Tounai Mass

Imeline koda (Cudowny dom) wg pieśni runicznej z parafii Vilo / (House of Wonders) after a runic song from Vilo parish (opr. / arr. M. Kõlar)

Anonim (XIV w.) / Anonymous (14th c.) Agnus Dei ze Mszy z Tuluzy / from the Toulouse Mass

Mu mano tulge latse (Pozwólcie dzieciom przyjść do mnie) – ludowy hymn z parafii Vormsi / (Let the Children Come to Me) – a folk hymn from Vormsi parish

Haned kadunud (Zagubiona gąska) wg pieśni runicznej z parafii Kuusalu / (A Lost Goose) after a runic song from Kuusalu parish (opr. / arr. M. Kõlar)

19.08.2021, czwartek, godz. 18.00 / Thursday, 6 pm

Wrocław, NFM, Sala Czerwona / Red Hall, pl. Wolności 1

Bajka o czterech księżniczkach / A Tale of Four Princesses

Koncert i spektakl na podstawie Bajki o księżniczkach Zofii Pomian-Piętki / A concert and performance based on Zofia Pomian-Piętka’s Tale of Princesses

część I / part I

Capella all’Antico:

Anna Cichoń-Hereta – kierownictwo artystyczne / artistic direction

Aleksandra Gancarz – fidel / fiddle

Katarzyna Horoszkiewicz – fidel, rebek / fiddle, rebec

Kamila  Hereta – flety podłużne / recorders

Katarzyna Fedorczuk – flety podłużne / recorders

Alicja Pomaniec – flety podłużne / recorders

Weronika Walczak – flety podłużne / recorders

Natalia Cisło – rebek tenorowy tenor rebec

Karolina Zięba – rebek basowy / bass rebec                    

Dominika Zygmunt – giterna, gitara mauretańska / gittern, Mauritanian guitar

Lena Młynarczyk – bębny / drums

Program / Programme:

Diomedes Cato Chorea Polonica z tabulatury Thesaurus harmonicus Jeana-Baptiste’a Besarda (Kolonia, 1603) / from the tablature Thesaurus harmonicus by Jean-Baptiste Besard (Cologne, 1603)

Alfons X el Sabio (XIII w. / 13th c.) Madre de Deus ze zbioru / from Cantigas de Santa Maria

Anonim (XIII w.) / Anonymous (13th c.) Abrisme cara de rosa – pieśń sefardyjska / Sephardic song

Anonim / Anonymous – melodia tradycyjna z Kataru / traditional melody from Qatar

Francesco Landini (ok. / ca 1325–1397) Ecco la primavera

Anonim (II poł. XIII w.) / Anonymous (2nd half of 13th c.) La Tierche Estampie Royal z rękopisu / from the manuscript Chansonnier du Roi, Paryż / Paris BN

Gilles Binchois (XV w. / 15th c.) Triste Plaisir z rękopisu / from the manuscript Oxford, Bodleian Library, Canon. Misc. 213

Antonio Zacara da Teramo (1350/60–1413/16) Ciaramella me dolce

Anonim / Anonymous Chrystus zmartwychwstał jest z Graduału płockiego / Christ Has Risen from the Płock Gradual (1365)

Anonim (II poł. XV w.) / Anonymous (2nd half of 15th c.) Pase el agua, ma Julieta, dama ze zbioru / from Cancionero de Palacio, Madryt / Madrid, Biblioteca Real, MS II – 1335

Adrian Willaert Vecchie Letrose ze zbioru / from Canzone Villanesche alla Napolitana (Wenecja / Venice, 1545)

Anonim / Anonymous Branle de Bourgoingne

Pierre-Francisque Caroubel Branle Gay

Anonim / Anonymous Branle de Bourgoigne z tabulatury lutniowej Thesaurus musicus Pierre’a Phalèse’a / from the lute tablature Thesaurus musicus by Pierre Phalèse (Lovanium, 1574)

Transkrypcja i instrumentacja / Transcription and instrumentation: Agnieszka Obst-Chwała

część II / part I

Zespół Muzyki i Tańca Dawnego Capella Antiqua Bialostociensis (Białystok) / The Capella Antiqua Bialostociensis Early Music and Dance Ensemble (Białystok):

Helena Szuhalska – kierownictwo artystyczne / artistic direction

Hanna Bolesta, Urszula Dobrogowska, Katarzyna Gulińska, Adrianna Ibiańska, Natalia Ignaciuk, Aleksandra Jelska, Anna Jurczuk, Michał Jurczuk, Krystyna Kowalewska, Agata Kwiatkowska, Małgorzata Olesińska, Gabriela Perkowska, Magdalena Perkowska, Małgorzata Redo, Magdalena Redo, Zuzanna Sobczyk, Zofia Szulęcka, Marta Wojciechowska, Kornelia Zawadzka, Julia Żołądkowska

Thoinot Arbeau, Fabritio Caroso, Cesare Negri, Romana Agnel i Helena Szuhalska – choreografia / choreography 

Agnieszka Cianciara-Fröhlich – opracowanie układu scen w stylu komedii dellʼarte / concept of scenes in commedia dell’arte style

Tomasz Dobrzański – szałamaje, flety jednoręczne i podłużne, douçaine, tabor, tuntun, citola / shawms, one-hand flutes and recorders, douçaine, tabor, tuntun, citola 

Agnieszka Szwajgier – cornamuzy, pomort, cynk, krummhorn, flety podłużne / cornamuses, pommer, cornett, krummhorn, recorders

Agnieszka Obst-Chwała – fidel / fiddle, lira da braccio

Mateusz Kowalski – viola do gamba

Program / Programme:

Thoinot Arbeau Orchésographie (1589): Branles: Double, Simple, Gay

Anonim / Anonymous Tabulatura Jana z Lublina / Tablature of Jan of Lublin (1537–1548): Taniec bez tytułu / Untitled dance

Fabritio Caroso Il Ballarino (1581): Bassa Pompilia

Pierre Francisque Caroubel / Michael Praetorius Terpsichore (1612): Courante, Ballet des coqs, Ballet des sorciers

Fabritio Caroso Il Ballarino (1581): Dolce amoroso fuoco

Cesare Negri Le Gratie d'Amore (1602): Fedeltá dʼAmore

Fabritio Caroso Il Ballarino (1581): Chiaranzana

Valentin Haussmann Rest von polnischen und andern Täntzen… (1603): Tantz

Cesare Negri Le Gratie d'Amore (1602): Bizzarria dʼAmore

Thoinot Arbeau Orchésographie (1589): Belle qui tiens ma vie – pawana / pavane

Anonim / Anonymous Tabulatura Jana z Lublina / Tablature of Jan of Lublin (1537–1548): Rex

Cesare Negri Le Gratie d'Amore (1602): So ben mi chi ha bon tempo

Cesare Negri Le Gratie dʼAmore (1602): La Battaglia

Wojciech Długoraj Tabulatura Długoraja / Tablature of Długoraj (1619): Cantio polonica

Pierre-Francisque Caroubel / Michael Praetorius Terpsichore (1612): Courante

Fabritio Caroso Il Ballarino (1581): Allegrezza d'Amore

20.08.2021, piątek, godz. 20.00 / Friday, 8 pm

Wrocław, Aula Ossolineum, ul. Szewska 37

Franz Schubert – pieśni wielogłosowe / Franz Schubert – Polyphonic Songs 

Ars Cantus (Wrocław):

Aleksandra Hanus – sopran / soprano

Joanna Klisowska – sopran / soprano

Radosław Pachołek – alt / alto

Maciej Gocman – tenor

Piotr Gałek – tenor

Piotr Karpeta – baryton / baritone

Rafał Chalabala – bas / bass

Ewa Prawucka – fortepian / piano

Tomasz Dobrzański – klarnet romantyczny, kierownictwo artystyczne / Romantic flute, artistic direction

Program / Programme:

Franz Schubert (1797–1828)

An die Sonne D. 439 na sopran, alt, tenor i bas z towarzyszeniem fortepianu / for soprano, alto, tenor and bass with piano

Gebet D. 815 na sopran, alt, tenor i bas z towarzyszeniem fortepianu / for soprano, alt, tenor and bass with piano

Romanze z opery / from Die Verschworenen D. 787 na sopran, klarnet i fortepian / for soprano, clarinet and piano (opr. / arr. A. Amore) 

Lebenslust D. 609 na sopran, alt, tenor i bas z towarzyszeniem fortepianu / for soprano, alto, tenor and bass with piano

Der Hochzeitsbraten D. 930 na sopran, tenor i bas z towarzyszeniem fortepianu / for soprano, tenor and bass with piano

Nachthelle D. 892 na tenor solo oraz dwa tenory i dwa basy z towarzyszeniem fortepianu / for solo tenor, two tenors and two basses with piano

Schicksalslenker, blicke nieder D. 763 na sopran, alt, tenor i bas z towarzyszeniem fortepianu / for soprano, alto, tenor and bass with piano

Der Hirt auf dem Felsen D. 965 na sopran z towarzyszeniem klarnetu i fortepianu / for soprano with clarinet and piano

Jünglingswonne z cyklu / from Vier Gesänge D. 893 na cztery głosy męskie / for four male voices

Die Advocaten D. 37 – tercet komiczny na dwa tenory i bas z towarzyszeniem fortepianu / comic tercet for two tenors and bass with piano

Der Tanz D. 826 na sopran, alt, tenor i bas z towarzyszeniem klarnetu i fortepianu / for soprano, alto, tenor and bass with clarinet and piano

21.08.2021, sobota, godz. 20.00 / Saturday, 8 pm

Wrocław, Klubokawiarnia Mleczarnia / Mleczarnia Club and Café, ul Włodkowica 5

Śpiewy i tańce / Songs and Dances

Maniucha Bikont – śpiew, kierownictwo artystyczne / voice, artistic direction

Joanna Skowrońska – śpiew, baraban / voice, baraban

Joanna Gancarczyk – śpiew, basy / voice, basses

Marcin Lorenc – skrzypce / violin

Program / Programme:

Śpiewane mazurki, kujony, śpiwy, powiślaki, polki i inne zabawy taneczne, a także wiosenne i żniwne korowody, šetano kolo i pieśni do posłuchu. Melodie z Polski Centralnej, utwory od reemigrantów z byłej Jugosławii, z Ukrainy, Białorusi i Rosji, które były wykonywane lub zachowały się na Śląsku. / Sung mazurkas, kujons, śpiws, powiślaks, polaks and other dances as well as spring and harvesttime pageants, šetano kolo and songs to follow. Melodies from Central Poland, from re-emigrants from former Yugoslavia, from Ukraine, Belarus and Russia that have been performed or survived in Silesia.

22.08.2021, niedziela, godz. 20.00 / Sunday, 8 pm

Wrocław, Ratusz, Sala Wielka / Town Hall, Principal Room, Rynek 1

Pieśń wieczorna – pieśni z XVI w., hymny, psalmy z trybunału i kaplicy Zygmunta Augusta / Evening Song – songs from the 16th c., hymns, psalms from the tribunal and chapel of King Sigismund Augustus

Ensemble Morgaine (Wilno / Vilnius, Berlin, Poznań, Wrocław):

Nora Petročenko – sopran / soprano

Radosław Pachołek – kontratenor / countertenor

Maciej Gocman – tenor

Nerijus Masevičius – bas / bass

Mirjam-Luise Münzel – flety podłużne / recorders

Darius Stabinskas – viola da gamba

Jan Kiernicki – lutnia / lute

Alina Rotaru – klawesyn, pozytyw / harpsichord, chest organ

Program / Programme:

Mikołaj Gomółka (ok. / ca. 1535–1609?)

Psalm 137: Super flumina Babylonis (Siedząc po niskich brzegach Babilonskiey wody / Ant Babilono upies kraβta sededami; tłum. / transl. J. Kochanowski / S.M. Slavočinskis)

Psalm 127: Nisi Dominus aedificaverit domum (Jeśli domu sam Pan nie zbuduie / Jay pats namu Wieβpats nepastatis; tłum. / transl. J. Kochanowski / S.M. Slavočinskis)

Psalm 22: Deus, Deus meus, respice in me (wersja instrumentalna / instrumental version)

Psalm 91: Qui habitat in adiutorio Altissimi (Kto sye w opiekę poda Panu swemu / Kursay atsiduosi Ponuy Diewuy sawam; tłum. / transl. J. Kochanowski / S. Jaugelis-Telega)

Psalm 30: Exaltabo te, Domino (Będę cię wielbił, móy Panie / Garbe tau, Wieβpatie, duosiu; tłum. / transl. J. Kochanowski / S.M. Slavočinskis)

Petrus de Drusina (ok. / ca.1560–1611)

Resonet in laudibus z Tabulatury oliwskiej / from Oliwa Tablature

Cyprian Bazylik (ok. / ca. 1535–ok. / ca. 1600)

Nabożna piosnka: Jezu Kryste, Boże wieczny / Jezau Christe, sunau Diewo (sł. / text A. Trzecieski, tłum. / transl. S. Jaugelis-Telega)

Oratio Dominica: Ojcze nasz, któryś jest w niebie / Tewe musu Danguiesis (sł. / text A. Trzecieski, tłum. / transl. S. Jaugelis-Telega)

Psalm 130: De profundis clamavi ad te, Domine (Z głębokości grzechów moich / Nugrimzdęs grieku gilibey; tłum. autor nieznany / anonymous translation / S. Jaugelis-Telega)

Bálint Bakfark (1526/30–1576)

Non dito mai che io habui torto z Krakowskiej tabulatury lutniowej / from Krakow Lute Tablature

Cyprian Bazylik

Dobrotliwość Pańska. Mądrość oyca wszechmocnego / Tewa amzina iβmintis (sł. / text Jakub Lubelczyk, tłum. / transl. S. Jaugelis-Telega)

Psalm 71: In te, Domine, speravi (W tobie, Panie, nadzieję mam / Ing tawę, o Diewe, aβ tykiu; tłum. monogramista S.K. / transl. S.K. / S. Jaugelis-Telega)

Anonim / Anonymous Radim Themu z Tabulatury Jana z Lublina / from Tablature of Jan of Lublin 

Anonim / Anonymous Passomezzo z Tabulatury oliwskiej / from Oliwa Tablature

Krzysztof Klabon (ok. / ca. 1550–ok. / ca. 1616) Pieśni Kalliopy Slowienskiey (fragment, wersja instrumentalna / excerpt, instrumental version)

Wacław z Szamotuł (ok. / ca. 1524–ok. / ca. 1560)

Psalm 117: Alleluia! Laudate Dominum omnes gentes (Alleluja! Chwalcie Pana Boga / Alleluja, garbinkite Diewą; tłum. / transl. M. Rej / S. Jaugelis-Telega)

Christe qui lux es et dies (Kryste, dnyu nassey śwyatłosci / Christau, diena musu βwiesibes / Christe, der du bist Tag und Licht; tłum. / transl. M. Rej / M. Petkevičius / W. Meuslin)

Psalm 1: Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum (wersja instrumentalna / instrumental version)

Psalm 86: Inclina, Domine, aurem tuam (Nakłoń, Panie, ku mnie ucho twoie / Pałenk, Pone, manęsp ausi sawo; tłum. / transl. M. Rej / M. Petkevičius)

Pieśń wieczorna (Modlitwa, gdy dziatki spać idą). Już się zmierzka / Evening Song (Prayer of Children Going to Sleep). It’s Already Dusk / Giesme wakarine: Jau tamsibės užueyti; sł. / text A. Trzecieski / tłum. / transl. M. Petkevičius)

Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie. / The Presenter reserves the right to change the programme.

informacja prasowa