Wieczór Tadeusza Różewicza we Wrocławskim Teatrze Współczesnym /zapowiedź/

Wrocławski Teatr Współczesny zaprasza na wieczór poświęcony twórczości Tadeusza Różewicza, upamiętniający dziesiątą rocznicę śmierci dramaturga i poety. 

"Duszyczka", Teatr Narodowy w Warszawie, fot. Wojciech Plewiński

24 kwietnia zostanie zaprezentowany spektakl „Wyszedł z domu. Tak zwana komedia” w reż. Marka Fiedora oraz realizację telewizyjną spektaklu „Duszyczka” z Janem Englertem w roli głównej. Spektakl w reż. Jerzego Grzegorzewskiego powstał na podstawie poematów Tadeusza Różewicza pt. „Duszyczka” i „Et in Arcadia ego”. 

Jerzy Grzegorzewski sięgał po twórczość Tadeusza Różewicza wielokrotnie. Bohater poematu „Duszyczka", który sam autor polecił czytać „jednym tchem”, zaczyna sumować życie, prowadzi przez labirynty pamięci, rozlicza się ze swoim sumieniem, rozprawia z męskością. „Duszyczka" to opowieść o ludzkiej duszy – słabej, śmiesznej, ale i pięknej. W roli głównej - Jan Englert.

„Wyszedł z domu. Tak zwana komedia" to zaś groteskowa i tragikomiczna historia Henryka (w tej roli Mariusz Kiljan) – męża i ojca, głowy rodziny, który pewnego dnia „wychodzi z domu” i traci pamięć. Jak wpłynie to na życie jego bliskich i metaforą czego jest tytułowy „dom" – człowieka, rodziny czy Polski? Czy warto odzyskać pamięć, czy lepiej udawać amnezję? Spektakl „Wyszedł z domu. Tak zwana komedia" w reżyserii Marka Fiedora powstał na podstawie sztuki Tadeusza Różewicza, który ironicznie zaliczył ją do gatunku komediowego.

Wieczór Tadeusza Różewicza w WTW

24.04.2024, godz. 19.00 „Wyszedł z domu. Tak zwana komedia", reż. Marek Fiedor

spektakl Wrocławskiego Teatru Współczesnego

[Scena na Strychu, czas trwania: 80 min]

godz. 20.30, „Duszyczka", reż. Jerzy Grzegorzewski

na podstawie poematów „Duszyczka" i „Et in Arcadia ego"

zapis telewizyjny [TVP] spektaklu Teatru Narodowego w Warszawie,

premiera: 30.01.2004, premiera tv: 18.04.2005

[Duża Scena, 73 min]

bilety: 5 zł

dla widzów „Wyszedł z domu. Tak zwana komedia" – wejście bezpłatne.

informacja prasowa

24'21 Różewicz Jam Session w Teatrze Muzycznym Capitol

Z okazji Roku Tadeusza Różewicza Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu przygotowuje poetycko-muzyczne spotkanie – jam session z wykorzystaniem wierszy i poematów Tadeusza Różewicza. W ciągu 24 godzin, od południa 2 października do południa dnia następnego, na teatralnym Podwórku odbędzie się nieprzerwany, częściowo improwizowany koncert z udziałem artystek i artystów.

Tadeusz Różewicz przy pomniku „Ku Czci Zwierząt Rzeźnych” we Wrocławiu, fot. Adam Hawałej

24'21 Różewicz Jam Session będzie można oglądać na żywo i w streamingu na teatralnym Facebooku. Aktorki i aktorzy będą interpretować wiersze Tadeusza Różewicza, deklamując je lub śpiewając, a towarzyszyć im będą improwizujący muzycy. Co pół godziny na scenie pojawi się nowy muzyczno-aktorski tandem stanowiący świeżą inspirację dla wciąż zmieniającego skład zespołu muzycznego. Kolejne pary wniosą twórczą, inspirującą różnorodność, ich spotkanie na scenie będzie intrygujące w formie, poetycko ulotne, prowokujące publiczność do refleksji, budzące emocje.

Pełną obsadę wydarzenia można znaleźć na stronie Teatru Muzycznego Capitol, wkrótce będzie tam także dostępny godzinowy plan jam session.

W projekcjach wideo oglądać będziemy zdjęcia Tadeusza Różewicza autorstwa Adama Hawałeja, który ponad ćwierć wieku fotografował poetę w rozmaitych sytuacjach, prywatnych i publicznych: przy wręczaniu nagród i wyróżnień, podczas prób w teatrze, w trakcie happeningu Śmietnik, na spacerach w zoo.

Bilety w cenie 10 zł będzie można kupić tylko w kasie Teatru Muzycznego Capitol na godzinę przed rozpoczęciem – czyli 2 października od godz. 11:00.

informacja prasowa

„Archipelag Tadeusza Różewicza” w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego w ramach Roku Różewicza 2021

„Archipelag Tadeusza Różewicza” to przegląd spektakli inspirowanych tekstami Tadeusza Różewicza. To już druga odsłona cyklu – pierwsza miała miejsce w 2006 r. W październiku zaprezentowane zostaną trzy spektakle przygotowane specjalnie z okazji Roku Różewicza: dwie premiery oraz wersja plenerowa spektaklu Sceny Plastycznej KUL. Pierwszym wydarzeniem, inaugurującym przegląd we wrześniu, będzie spektakl Wrocławskiego Teatru Pantomimy w reżyserii Darii Kopiec „Mów o sobie, tylko o sobie”, który zaprezentowany zostanie publiczności już 17 września 2021 w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego w przestrzeni Centrum Sztuk Performatywnych Piekarnia. 

Program wydarzeń w październiku

7–8/10, 20:00

Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Centrum Sztuk Performatywnych Piekarnia

Złowione

Spektakl Teatru ZAR w reż. Jarosława Freta

Projekt dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Czas trwania: 60 min

 

Opis spektaklu:

Jedną z kluczowych myśli „Złowionych” jest idea reminiscencji, która łączy Grotowskiego i Różewicza. Są tu obszerne obrazy z „Pułapki”, słowa poematu „Złowiony”, a także strzępy poematu „Recycling. Złoto” i wiele innych fragmentów poezji Tadeusza Różewicza, które „wyławiamy”, „topiąc” w związku z nieodbytym, ale wciąż możliwym spotkaniem dwóch gigantów kultury Wrocławia. Gdyż Różewicz i Grotowski nie spotkali się w pracy nigdy. 

Rdzeniem spektaklu „Złowione” jest wyjątkowa instalacja sonoryczna – jakby dramat dźwięków/głosów, gdzie wszystko to, co wibruje, co wydaje dźwięk, każde działanie, w tym także działanie słowem, jest zakomponowane, stwarzając nową, unikalną całość.

Staruszek, fot_Tobiasz Papuczys

11–12/10, 19:00

Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Sala Teatru Laboratorium

Staruszek

Spektakl przygotowywany w ramach współpracy Instytutu im. Jerzego Grotowskiego z Wydziałem Lalkarskim Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie Filii we Wrocławiu w reż. Eweliny Ciszewskiej. 

Spektakl realizowany pod honorowym patronatem prof. Wiesława Hejny.

Czas trwania: ok. 60 min

Opis spektaklu:

Spektakl, na motywach dramatu „Śmieszny staruszek” Różewicza, jest surrealną mową obrończą tytułowego staruszka. Dlaczego musi się bronić i przed kim, o co został oskarżony? Im dłużej staruszek przekonuje o swojej niewinności, tym bliżej jesteśmy uznania go winnym, choć jego naiwność i życiowe niedopasowanie kruszą obraz winowajcy. Jaki będzie osąd? I kim tak naprawdę jest staruszek?

W spektaklu twórcy wizualnie odnoszą się do legendarnego przedstawienia w reż. Wiesława Hejny, zapraszając do udziału lalkę projektu wybitnej artystki związanej przez lata z Wrocławskim Teatrem Lalek, Jadwigi Mydlarskiej-Kowal. 

Odchodzi, fot. Sylwester Adamczyk

15–16/10, 20:00

Wrocław, Krzyki, park Południowy

Odchodzi

Spektakl Sceny Plastycznej KUL w reż. Leszka Mądzika

Czas trwania: 40 min

Reżyser o spektaklu:

Koncepcja, wizja i obraz spektaklu jest próbą zderzenia przyrody – parku Południowego we Wrocławiu (częste miejsce odwiedzin pisarza) – z przesłaniem, jakie niesie „Matka odchodzi” Tadeusza Różewicza. Uczucie, jakie łączyło Tadeusza Różewicza z Mamą, silnie mnie dotknęło. Szukałem obrazu dla tych przestrzeni i dla tego poematu.

W wersji plenerowej spektaklu we Wrocławiu udział wezmą studenci Pracowni Scenografii Teatralnej Wydziału Architektury Wnętrz, Wzornictwa i Scenografii Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.

W dnia 20–22 października zapraszamy Państwa na drugi projekt realizowany w związku z Rokiem Różewicza. „Bohater.dok” to przegląd spektakli plenerowych, które tworzone są za pomocą metod teatru dokumentalnego. Twórcy starają się zbudować portret dzisiejszego „everymana”. Na podstawie wywiadów, badań terenowych i pracy dramaturgicznej powstały spektakle twórczo nawiązujące do dzieł Tadeusza Różewicza i Różewiczowskiego bohatera. To opowieści o nas samych, wrocławianach, snute w okolicach miejsc, w których mieszkał Tadeusz Różewicz: kamienicy na ul. Januszowickiej 13, willi na ul. Promień 16, bloku na ul. Glinianej 55.

informacja prasowa

Pasmo „Wobec Różewicza” w ramach Festiwalu Góry Literatury

 W stulecie urodzin Tadeusza Różewicza OKiS zaprasza na cały szereg spotkań poświęconych autorowi „Niepokoju”, które organizowane są podczas Festiwalu Góry Literatury.

20 i 21 lipca 2021 w Świdnicy odbędzie się cykl spotkań zatytułowany „Wobec Różewicza”, którego kuratorem jest Karol Maliszewski, współtwórca Festiwalu. Zaproszone autorki i autorzy opowiedzą m.in. o swoim odbiorze i postrzeganiu twórczości Tadeusza Różewicza, o inspiracjach, wyborach czytelniczych i nawiązaniach literackich do tekstów poety. Gośćmi Karola Maliszewskiego będą: Joanna Roszak i Tadeusz Dąbrowski, Klara Nowakowska i Andrzej Niewiadomski oraz Joanna Mueller i Jan Baron, a także Mirosława Szychowiak i Jakub Sajkowski.

Radiowa Dwójka wspomina Tadeusza Różewicza – premierowe słuchowisko i audycje specjalne

Odszedł 7 lat temu, dokładnie 24 kwietnia 2014 roku. Wybitny poeta, dramaturg, scenarzysta, ale również wielki przyjaciel Polskiego Radia. By upamiętnić życie i twórczość Tadeusza Różewicza, Program 2 Polskiego Radia przygotował na nadchodzący weekend audycje specjalne oraz spektakle na podstawie dzieł artysty – w tym premierową adaptację „Pułapki”. 

W premierowej odsłonie cyklu „Książka do słuchania”, już od czwartku 22 kwietnia Dwójka emituje fragmenty „Opowiadań” Tadeusza Różewicza w mistrzowskiej interpretacji Adama Ferencego. 

– Krytyka chce raz ze mnie zrobić dramaturga, kiedy indziej poetę lub prozaika. A ja jestem po prostu pisarzem, który uprawia różne gatunki – mówił w jednym z wywiadów Tadeusz Różewicz, pytany o swoją twórczość. Tę różnorodność tematyczną i formalną doskonale widać w jego pisanych w ciągu niemal pół wieku „Opowiadaniach”. Różewicz jako prozaik – podobnie jak w całej swoje twórczości – ukazuje swych bohaterów uwikłanych w historię, życie społeczne i skomplikowane relacje rodzinno-osobiste. Jednak „Opowiadania” to także znakomite gawędy i wspomnienia z czasów dzieciństwa, złośliwe i dowcipne portrety twórców ze środowiska literackiego oraz czasem wesołe, czasem smutne, czasem pełne refleksji obserwacje rzeczywistości we wszystkich jej przejawach. 

Emisja od czwartku 22 kwietnia o godz. 19.15 (codziennie od poniedziałku do czwartku)

***

W niedzielę 25 kwietnia Dwójka zaprasza na premierę słuchowiska „Pułapka” Tadeusza Różewicza w reżyserii Ewy Małecki. Napisany w 1979 roku tekst nawiązuje w swej treści do życiorysu jednego z najważniejszych twórców XX wieku – Franza Kafki. W interpretacji Ewy Małecki to historia Franza, literata w średnim wieku, który próbuje zmierzyć się z przeszłością i uwolnić od wpływów ojca. Wraz z bohaterem wędrujemy przez labirynt jego myśli, obaw, wspomnień i pragnień poszukując rozwiązania narastających problemów, ucieczki od doskwierającej rzeczywistości oraz obrazów podsuwanych przez udręczoną pamięć. Sztuka Różewicza to psychologiczne studium doświadczenia artysty i próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób cierpienie, trauma, neuroza stają się punktem wyjścia do stworzenia dzieła sztuki.

Adaptacja i reżyseria: Ewa Małecki; realizacja akustyczna: Agnieszka Szczepańczyk; muzyka: Grzegorz Łapiński. Obsada: Piotr Bajtlik (Franz), Marian Opania (Ojciec), Łukasz Lewandowski (Maks), Kuba Strach (Duszyczka). Emisja w niedzielę 25 kwietnia o godz. 19.00.

W sobotę 24 kwietnia w „Wieczorze ze słuchowiskiem” Dwójka przypomni „Recycling” według poematu Różewicza, nagrodzony Grand Prix VII Festiwalu „Dwa Teatry” w Sopocie. Adaptacja i reżyseria Waldemar Modestowicz, realizacja akustyczna Tomasz Perkowski, opracowanie muzyczne Małgorzata Małaszko. Obsada: Olgierd Łukaszewicz, Mariusz Benoit, Adam Woronowicz, Anna Chodakowska, Dorota Landowska. Emisja o godz. 19.30.

***

Na Różewiczowski weekend Program 2 Polskiego Radia przygotował również dwie audycje publicystyczne poświęcone artyście. W sobotę 24 kwietnia okolicznościowe wydanie audycji „Dwie do setki”. – Tadeusza Różewicza wspomni jego wnuczka, Julia – bohemistka i wydawczyni. Spotkamy się także z Krzysztofem Zygmą i Jolantą Dąbrowską z Młodzieżowego Domu Kultury w Radomsku – instytucji, która od wielu lat organizuje Różewicz Open Festival. Będziemy mieli szansę porozmawiać o tym, co znajdzie się w programie wydarzenia w Roku Różewicza, ale także przywołać młodość poety i jego braci – Janusza i Stanisława, o których pamięć także pielęgnuje ta interdyscyplinarna impreza – mówi Paweł Siwek, autor audycji. Natomiast prof. Barbara Osterloff opowie o rewolucji w teatrze, którą wywołał autor „Kartoteki”, a poeta Tadeusz Dąbrowski – uznawany za kontynuatora poezji Różewicza – o tym, za co wielbi poezję jednego z patronów roku 2021. Początek o godz. 15.00.

Dzień wcześniej, w piątek 23 kwietnia, w „Rozmowach po zmroku: Strefa literatury” audycja Doroty Gacek pt. „Tadeusz Różewicz o byciu poetą”, omawiająca stosunek Różewicza do tego, co to znaczy być poetą, do powstawania i formy istnienia wierszy, inspiracji poetyckich, miejsca poezji we współczesnym świecie. Początek o godz. 21.30.

informacja prasowa

"Kartoteka" Różewicza w cyklu "Spektakle wideo" w Dwójce

Nie trzeba wychodzić z mieszkania, by wziąć udział w niezwykłych teatralnych wydarzeniach. Program 2 Polskiego Radia przypomina raz w tygodniu spektakle wideo, które powstały we współpracy z Teatrem Polskim w Warszawie. W środę 22 kwietnia na stronie internetowej Dwójki będzie można zobaczyć „Kartotekę” Tadeusza Różewicza w reżyserii Artura Tyszkiewicza.

materiały prasowe

Wystąpią" Anna Cieślak, Piotr Bajtlik i Andrzej Seweryn – jako narrator. Tę adaptację z 2018 roku Dwójka przypomni na kilka dni przed 6. rocznicą śmierci wybitnego pisarza i dramaturga.

„Kartotekę” Tadeusza Różewicza opublikowano w miesięczniku „Dialog” w 1960 roku. Dzieło doczekało się kilkudziesięciu wystawień w polskich i zagranicznych teatrach. Autor w wielu wątkach swojego dramatu wyraźnie nawiązywał do przeżyć wojennego pokolenia, do którego sam należał (główny bohater jest ukazany w powojennej rzeczywistości – w wieku 7, 38 i 40 lat). Czy więc tekst ten jest historycznym zapisem pewnego okresu historii Polski, czy też uniwersalnym współczesnym moralitetem, który może być czytany w oderwaniu od historycznego kontekstu? Takie pytania postawił sobie reżyser spektaklu Artur Tyszkiewicz. Za reżyserię dźwięku odpowiadał natomiast Andrzej Brzoska, a muzykę przygotował Jacek Grudzień.

 

Spektakl, który jest rezultatem współpracy Teatru Polskiego w Warszawie z Programem 2 Polskiego Radia ma również znakomitą obsadę. W jej składzie znaleźli się: Piotr Bajtlik (w głównej roli; na zdjęciu) oraz Tomasz Drabek, Izabella Bukowska, Anna Cieślak i Lidia Sadowa, a w roli Narratora wystąpił dyrektor Teatru Polskiego – Andrzej Seweryn. 

Spektakl będzie dostępny od godz. 7.00 na stronie dwojka.polskieradio.pl.

informacja prasowa

Premiera "Kartoteki" Różewicza w radiowej Dwójce

Zbliża się finał cyklu, jaki w roku obchodów Stulecia Niepodległości Polski Program 2 Polskiego Radia prezentował we współpracy z Teatrem Polskim w Warszawie. Serię „Polski w Dwójce –   czytamy dramaty stulecia” zakończy prezentacja „Kartoteki” Tadeusza Różewicza – jednego z najważniejszych dzieł w historii polskiej dramaturgii. 

„Kartoteka” Tadeusza Różewicza została opublikowana w miesięczniku „Dialog” w 1960 roku i doczekała się kilkudziesięciu wystawień w teatrze polskim oraz zagranicą. Różewicz w wielu wątkach wyraźnie nawiązywał do przeżyć wojennego pokolenia, do którego sam należał. Czy więc dramat ten jest historycznym zapisem pewnego okresu historii Polski, czy też uniwersalnym współczesnym moralitetem, który może być czytany w oderwaniu od historycznego kontekstu? Takie pytania stawia sobie reżyser spektaklu Artur Tyszkiewicz. Wystąpią m.in. Piotr Bajtlik, Tomasz Drabek, Izabella Bukowska, Anna Cieślak, Lidia Sadowa. A w roli Narratora – Andrzej Seweryn.

Niedzielne słuchowisko poprzedzi rozmowa Małgorzaty Szymankiewicz o dramacie Różewicza z prof. Barbarą Osterloff oraz prof. Jackiem Kopcińskim w audycji „O wszystkim z kulturą” – w środę 12 grudnia o godz. 17.30.

W ramach prezentacji serii premier „Polski w Dwójce – Czytamy dramaty stulecia” od maja br. na scenie Teatru Polskiego i na antenie Dwójki wystawione i wyemitowane zostały ważne polskie dramaty powstałe po 1918 roku. Były to: „Kurka wodna” Stanisława Ignacego Witkiewicza (reż. Anna Wieczur-Bluszcz), „Lalek” Zbigniewa Herberta (reż. Dariusz Błaszczyk), „Garbus” Sławomira Mrożka (reż. Jerzy Schejbal), „Uciekła mi przepióreczka” Stefana Żeromskiego (rez. Łukasz Lewandowski) i „Żeglarz” Jerzego Szaniawskiego (reż. Wawrzyniec Kostrzewski).


Więcej o cyklu „Polski w Dwójce – Czytamy dramaty stulecia” na stronie: dwojka.polskieradio.pl.

Emisja w radiowej Dwójce oraz na stronie dwojka.polskieradio.pl w niedzielę 16 grudnia o godz. 18.00.

informacja prasowa

RÓŻEWICZ OPEN FESTIWAL 2018

Od 3. do 9. października trwa w Radomsku Różewicz Open Festiwal, poświęcony postaciom i twórczości braci Różewiczów: Janusza, Stanisława i Tadeusza, którzy swoje młodzieńcze lata spędzili w Radomsku.

Program:

03.10 – środa
godz. 16.00 – 20.00 – „List do Ciebie” – warsztaty teatralno – scenograficzne
(pracownia plastyczna MDK )
Różewicz Open Festiwal 2018 zaczynamy nie słowem, a obrazem. Na początek twórcze warsztaty dla młodzieży przeprowadzone przez artystów z warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych dla studentów. Przyjadą wykładowcy z ASP. Opiekę artystyczną sprawuje prof. Marek Chowaniec, a zajęcia dla radomszczańskiej młodzieży poprowadzą też Anna Adamek i Marta Kozera. Głównym bohaterem warsztatów będzie najstarszy z braci – Janusz.

04.10. – czwartek
godz. 17.00 – „Stanisław Różewicz i scenarzyści” – spotkanie z Marcinem Filipowiczem i Piotrem Śmiałowskim
(czytelnia MBP, wstęp wolny)
Przenosimy się do Miejskiej Biblioteki Publicznej. Tu festiwalowa publiczność posłucha rozmowy z animatorem kultury Marcinem Filipowiczem i dziennikarzem Piotrem Śmiałowskim. A rozmawiać będziemy o Stanisławie Różewiczu. Obaj panowie znali go nie tylko ze szklanego ekranu. W jakich okolicznościach go poznali i dlaczego ich zafascynował? W poszukiwaniu odpowiedzi zapraszamy na spotkanie.

godz. 18.00 – „Głos z tamtego świata” – projekcja filmu w reż. Stanisława Różewicza
(czytelnia MBP, wstęp wolny)
Tego popołudnia zostajemy w Miejskiej Bibliotece Publicznej. I zapraszamy w nostalgiczną podróż do świata, którego już nie ma. Stanisław Różewicz z właściwym sobie taktem zagląda w głąb ludzkiej duszy. Na ekranie Danuta Szaflarska, Krystyna Feldman, Kazimierz Rudzki. To wszystko okraszone muzyką Wojciecha Kilara. Dodamy tylko, że współscenarzystą obrazu był ojciec naszego gościa – Kornel Filipowicz.

05.10 – piątek
godz 17.00 – „Zawsze fragment” – otwarcie wystawy Teresy Kępowicz
(galeria MDK, wstęp wolny)
Wracamy do Miejskiego Domu Kultury. Tym razem na wystawę z Karpacza ukochanego przez Tadeusza Różewicza. Z serca Karkonoszy przyjechało do nas 12 wyjątkowych obrazów. Autorka Teresa Kępowicz w taki właśnie sposób przypomina o silnych związkach Tadeusza Różewicza z tym zakątkiem Polski.

godz. 17.30 – „Skąd się bierze zło ?” – czytanie w wyk. Sceny Poezji, reż. Małgorzata Wesołowska
(sala kameralna MDK, wstęp za wejściówkami)
Trudne pytanie ustami recytatorów zadaje nam Tadeusz Różewicz. Na scenie zadawać je będą zarówno ludzie młodzi, jak również ci, którzy mają bogatszy bagaż doświadczeń. Czy definicja zła dla każdego pokolenia jest taka sama? Posłuchajmy poety…

godz.18.00 – „Tadeusz Różewicz - prywatnie” – otwarcie wystawy zdjęć Janusza Stankiewicza.
(hol Miejskiej Biblioteki Publicznej, wstęp wolny)
I znów zapraszamy do Miejskiej Biblioteki Publicznej. Fotograf był jednym z nielicznych artystów, którym Tadeusz Różewicz pozwolił sfotografować się w zupełnie prywatnych, domowych sytuacjach. Ze zdjęć patrzy na nas starszy pan z melancholią i błyskiem ironii w oczach.

godz. 19.00 – „Kartoteka rozrzucona” – spektakl w wyk. Teatru Studio w Warszawie, reż. Radosław Rychcik, wyst.: Dominika Biernat, Tomasz Nosinski, Dominika Ostałowska, Bartosz Porczyk, Natalia Rybicka, Mateusz Smoliński
(sala widowiskowa MDK, wstęp za wejściówkami)
Pierwsza festiwalowa prezentacja teatralna. Najbardziej znany dramat Tadeusza Różewicza w najnowszej inscenizacji. Premiera odbyła się w marcu 2018 r. Na scenie plejada aktorów z Dominiką Ostałowską na czele.

06.10 – sobota
godz 16.00 – „Różewicz – Radomsko – Retrospekcja” – rozstrzygnięcie konkursu fotograficznego
(hol górny MDK, wstęp wolny)
W tym konkursie oceniano głównie pomysłowość i wyobraźnię. Cel był jeden. Spróbować odnaleźć ślady braci Różewiczów. W przestrzeni miasta, gdzieś w świecie, a może gdzieś zupełnie blisko, na półce z książkami, w domowej filmotece. Efekty tych poszukiwań będzie można ocenić na pokonkursowej wystawie.

godz. 16.30 – „List do Ciebie” – finał warsztatów teatralno – scenograficznych przygotowanych pod opieką prof. Marka Chowańca.
(foyer MDK, wstęp za wejściówkami)
Zobaczymy czego młodzi ludzie nauczyli się podczas trzydniowych warsztatów. Zadaniem było stworzenie plastycznej instalacji poświęconej Januszowi Różewiczowi. Druga grupa przygotowywała teatralną etiduę. Wszystko złożyć się ma na jedną spójną historię przypominającą o najstarszym z braci. Czy się udało? Zapraszamy na finał warsztatów.

godz. 17.00 – rozstrzygnięcie X Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Janusza Różewicza.
(sala taneczna MDK, wstęp wolny)
Stały punkt festiwalu. Tym razem jubileuszowy. I znów jury miało trudne zadanie. Na konkurs spłynęło ponad 100 zestawów wierszy, nie tylko z Polski, ale też z różnych zakątków Europy. Jury spośród sześciu finalistów wyłoni zwycięzcę. Główną nagrodą jest wydanie debiutanckiego tomiku wierszy.

godz. 19.00 – „Głodomór” – monodram w wyk. Kamila Suszczyka, reż. Michał Rzepka
(sala kameralna MDK, wstęp za wejściówkami)
Kamil Suszczyk właśnie kończy wydział aktorski warszawskiej Akademii Teatralnej. Pamiętamy go jednak dobrze z naszych scen. Kiedyś był jednym z filarów „Rekwizytorni teatr”, zdobywał laury na konkursach recytatorskich. Kamil występował też w teatrze „Animagia” w Żytnie, bo właśnie stamtąd pochodzi. Dziś wraca do nas w autorskim projekcie. Monodram, który przygotował powstał na podstawie tekstu „Odejście głodomora” Tadeusza Różewicza.

07.10 – niedziela
godz. 15.00 – śladami braci Różewiczów – spacer po Radomsku
Ruszamy w plener. Naszą przewodniczką będzie Agnieszka Kuligowska, historyk. To będzie podróż do przeszłości. Zatrzymamy się w miejscu, gdzie bracia mieszkali, gdzie chodzili do szkoły, do kościoła. Ważnym przystankiem będzie też oczywiście Kinema. Zajrzymy też w miejsca związane w sposób szczególny z festiwalem. Obejrzymy park rzeźb i murale.

godz.17.30 – „Dzieciństwo – czas” – teatralny pokaz warsztatowy przygotowany przez Olgę Sawicką
(sala kameralna, wstęp za wejściówkami)
Kolejna propozycja szczególnie dla młodszej festiwalowej publiczności. Studenci warszawskiej Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza przedstawią fragmenty opowiadania „Grzech”. Będą też wiersze Tadeusza Różewicza. Całość opracowała Olga Sawicka, nauczyciel akademicki, wychowawca studentów.

godz. 19.00 – „Świadkowie” – spektakl w wyk. Teatru „Barakah” w Krakowie, reż. Piotr Jędrzejas, wyst.: Aneta Wirzinkiewicz, Marcin Kalisz
(sala widowiskowa, wstęp za wejściówkami)
Wracamy na scenę teatralną. To będzie wyjątkowa interpretacja jednego z najbardziej rozpoznawalnych dramatów T. Różewicza „Świadkowie, albo nasza mała stabilizacja”. Prezentacja szczególna przede wszystkim ze względu na odtwórców głównych ról. Kiedyś przed laty dla Anety Wirzinkiewicz i Marcina Kalisza był to spektakl dyplomowy. Teraz wrócili do tekstu Tadeusza Różewicza, już jako dojrzali artyści.

08.10. – poniedziałek
godz. 9.00, 11.00 – „Różewicz, czyli świat” – warsztaty literaturoznawcze z dr Joanną Lisiewicz
(I LO im. F. Fabianiego, II LO im. K.K. Baczyńskiego)
Znów wychodzimy poza mury MDK. Tym razem udajemy się do radomszczańskich szkół średnich. Joanna Lisiewicz, literaturoznawca, wielka miłośniczka twórczości Tadeusza Różewicza spróbuje do swoich pasji przekonać młodych ludzi. Punktem wyjścia dwugodzinnych warsztatów będzie dramat „Pułapka”.

godz.17.30 – „W kręgu dramatu” – forum
(sala kameralna MDK, wstęp wolny)
Czy pisanie dramatów jest w modzie? Czy Tadeusz Różewicz ma swoich następców, a może naśladowców? Dlaczego utwory wielkiego pisarza są tak rzadko wystawiane? Jaki jest sposób by ocalić je od niepamięci? To tylko niektóre pytania, które padną podczas forum poświęconego kondycji współczesnego dramatu. Nasze zaproszenie do rozmowy przyjęli: Bronka Nowicka, laureatka literackiej nagrody Nike, literaturoznawca Joanna Lisiewicz i aktor Wojciech Pszoniak. Spotkanie poprowadzi Jolanta Dąbrowska.

godz. 19.00 – „Koncert muzyki filmowej” w wyk. Galicyjskiej Orkiestry Straussowskiej „Obligato”
(sala widowiskowa MDK, wstęp za wejściówkami)
Orkiestra pod batutą Jerzego Sobeńko wykona kompozycje m.in. W. Kazaneckiego, W. Kilara, M. Lorenca. Zaśpiewa Ewa Romaniak, Zbigniew Kawalec – skrzypce, prowadzenie – Jolanta Suder.

09.10. Wtorek
godz. 19.00 – spektakl „Na czworakach” w wyk. Teatru Polonia w Warszawie, reż. Jerzy Stuhr, wyst.: Jerzy Stuhr, Anna Karczmarczyk, Dorota Stalińska, Michał Breitenwald, Andrzej Glazera, Wiesław Komasa, Wojciech Chorąży, Macieja Kosmala
(sala widowiskowa, bilety: 20 zł.)
Na koniec prawdziwa wisienka na festiwalowym torcie. Głośny spektakl w reżyserii Jerzego Stuhra, który gra też główną rolę. Partneruje mu m.in. Dorota Stalińska i Wiesław Komasa. Widowisko nieco groteskowe, zaskakujące, przenoszące widza w inny surrealistyczny czasem świat. To rozliczanie się artysty z własnym dorobkiem. Robi to zarówno Różewicz, jak i Stuhr. Widz musi już sam ocenić efekty tej konfrontacji. I jeszcze jedno. Spektakl nie przypadkowo pokazany zostanie 9 października. To dzień urodzin poety.

Inne wydarzenia:
Wystawa ze zbiorów MDK (zdjęcia, rękopisy, wielkoformatowe prezentacje) – eksponaty przekazało Muzeum Literatury w Warszawie – hol dolny MDK

Wystawa pokonkursowa „Różewicz – Radomsko – Retrospekcje” – hol górny MDK

informacja prasowa

WROSTJA 2011: Jubileusz 45-lecia /relacja/

Jubileuszowe 45. WROSTJA to przede wszystkim spektakle poświęcone Tadeuszowi Różewiczowi z okazji 90. rocznicy jego urodzin, występy mistrzowskie Larysy Kadyrowej, Milki Zimkovej i zjawiskowej Biruté Mar. Wydano trzy kolejne tomiki  z serii „Czarna Książeczka z Hamletem”. Dyskutowano nad istotą monodramu Tadeusza Łomnickiego oraz monodramów studenckich. Nagrodzono młodych adeptów sztuki teatru jednego aktora.

45 jubileuszowe spotkania Wrocławskich Teatrów Jednego Aktora miały w tym roku szczególny charakter. Po pierwsze dlatego, że z okazji 90. rocznicy urodzin Tadeusza Różewicza poświęcono cały pierwszy dzień święta monodramów czcigodnemu Jubilatowi, po drugie - wydarzeniem tegorocznego przeglądu była obecność litewskiej aktorki, poetki i reżyserki w jednej osobie – Biruté Mar.

24 listopada, po uroczystym otwarciu WROSTJA, mogliśmy wysłuchać pełnych humoru wspomnień wydawcy „Kartoteki”, red. Jana Stolarczyka, dotyczących jego ponad dwudziestoletniej współpracy z Różewiczem. Zaprezentowano też dwa monodramy na kanwie tekstów poety: pierwszy wykonał Tadeusz Malak, którego spektakl „W środku życia” był prezentowany we Wrocławiu przed wielu laty, na II OPTJA (Ogólnopolski Przegląd Teatrów Jednego Aktora) w 1967 roku. Wówczas to został pierwszym laureatem wrocławskiego konkursu.

Krakowski aktor zaprezentował spektakl, który powstał przed 44 laty, co było zarówno dla niego, jak i dla wytrwałych, wiernych uczestników monodramowych festiwali doświadczeniem szczególnym, skłaniającym do refleksji. Przedstawienie zostało uhonorowane Nagrodą Prezydenta Wrocławia.

WROSTJA 2011

Drugą niespodzianką tego dnia był występ Larysy Kadyrowej z Ukrainy, która zaprezentowała monodram na podstawie dramatu Różewicza „Stara kobieta wysiaduje” w swoim ojczystym języku. Należy dodać, że aktorka przyjechała do Wrocławia z Toruńskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora (również dziecko Wiesława Gerasa, dyrektora artystycznego WROSTJA i OFTJA - przyp. B.L-C.) z nagrodą ZASP-u  za kreację aktorską w tym spektaklu. W istocie, był to monodram poruszający. Kadyrowa zagrała nie tyle i nie tylko starą kobietę, ale kobietę w ogóle. Monolog najpierw pełen ironii, dowcipny, z aluzjami do współczesności, staje się z czasem coraz bardziej „gęsty” i tragiczny. Samotna matka, „kobieta na śmietniku” – przez nikogo niekochana, nikomu niepotrzebna, tragiczna.

Larysa Kadyrowa w monodramie "Stara kobieta wysiaduje"

Aktorka pozbywa się kolejno wszystkich atutów swojej kobiecości: kapelusza, rękawiczek, sukni, peruki, sztucznych rzęs, makijażu. Na koniec staje przed widzem siwa, postarzała, w białej koszuli, która podkreśla workowaty kształt ciała, nikogo już nie pociągającego.  Wstrząsający akt ogołocenia… Za swoją rolę w tym spektaklu Larysa Kadyrowa została uhonorowana Nagrodą Publiczności im. Lidii Zamkow i Leszka Herdegena, ufundowaną przez Prezydenta Wrocławia, Nagrodą Dziennikarzy oraz GRAND PRIX GERAS.

40. Ogólnopolski Festiwal Teatrów Jednego Aktora

25 i 26 listopada odbywały się przesłuchania konkursowe 40. Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Jednego Aktora, zaś w niedzielę, 27. – studenci Filii PWST we Wrocławiu zaprezentowali swoje etiudy. Spośród obejrzanych spektakli najbardziej podobał mi się monodram Mateusza Nowaka „Teatralność”.  Na wyróżnienie zasłużył również jako autor scenariusza, będącego kompilacją błyskotliwych tekstów Bernarda-Marie Koltèsa, Łukasza Rippera i Michała Walczaka, oraz jako ich interpretator. Był wirtuozowski i nieprzewidywalny.

Najciekawsze, że Nowak jest amatorem, a  zdystansował „zawodowców” i zdobył tzw. „Szczebel do kariery” oraz 2 tys. złotych od Bogusława Kierca, jednego z jurorów. Mnie zaś wynagrodził nieobecność na tegorocznych WROSTJA znakomitego rosyjskiego aktora Wsiewołoda Czubenki.

Ponadto, Nagrodę Ośrodka Kultury i Sztuki dla najlepszego aktora Dolnego Śląska oraz 2 tys. zł. od jurora Janusza Deglera otrzymała Monika Bolly za monodram „Sachem” – teatralną opowieść o Holocauście. Nagrodzono również Krzysztofa Grabowskiego za monodram „Patryk K.” według prozy Jerzego Pilcha oraz Paulinę Raczyło za spektakl „Dobre ciało?".

Biruté Mar. Bez maski 

WROSTJA to nie tylko przegląd najciekawszych monodramów, ale również występy mistrzowskie, dyskusje, spotkania autorskie organizowane przy okazji wydania kolejnych tomików „Czarnej Książeczki z Hamletem”. W tym roku zaprezentowano aż trzy takie wydawnictwa, a mianowicie „Wrocławskie rozmowy, czy teatr jednego aktora jest teatrem ubogim?” pod red. Tomasza Miłkowskiego i Marii Lubienieckiej, „Sam był teatrem. O sztuce monodramu Tadeusza Łomnickiego” Jolanty Betkowskiej i Andrzeja Żurowskiego.

Dla mnie największym wydarzeniem było spotkanie z Biruté Mar, której monografia „Biruté Mar. Bez maski” została zaprezentowana z udziałem samej aktorki, opowiadającej o swoim życiu. Wykonała też fragmenty czterech swoich spektakli. Krucha i drobna, na scenie sprawia wrażenie silnej osobowości. Na początku swej kariery zaprezentowała się w roli starej kobiety w monodramie „Słowa na piasku”(1998) na motywach „Szczęśliwych dni” Becketta. Mogliśmy zobaczyć fragment tego spektaklu, utrwalony na taśmie wideo. Aktorka grała rolę Winnie w niezwykłym kostiumie – sukni przypominającej kulę ziemską.

Biruté Mar w "Słowach na piasku"

"Ta sztuka jest piękna jak wiersz. Jest prawdziwą poezją, tajemnicą" – powiedziała poetka, aktorka i reżyserka w jednej osobie. Kolejną, której fragment zobaczyliśmy, był „Kochanek”(2001) na podstawie wspomnień Marquerite Duras, gdzie dla odmiany zagrała czternastolatkę. Byliśmy świadkami tej metamorfozy – dojrzała kobieta stała się na naszych oczach naiwnym podlotkiem –  i była w tym wiarygodna!

Największe wrażenie zrobił na mnie jednak fragment spektaklu „Antygony” Sofoklesa (2003), w którym Biruté Mar gra wszystkie postaci, posługując się jedynie skrawkiem materiału, a wspomaga ją tylna projekcja filmu z nagranym chórem. Widzieliśmy, jak Biruté mistrzowskim sposobem przechodzi od jednej postaci do drugiej, a w scenie śmierci Antygony, śpiewa po grecku żałobną pieśń. Trzeba bowiem podkreślić, że aktorka gra swoje spektakle swobodnie posługując się litewskim, rosyjskim, angielskim, wplata także teksty oryginalne.

Biruté Mar w "UNE"

W niedzielę 28 listopada Biruté Mar zaprezentowała jeszcze jeden spektakl –  o wybitnej litewskiej aktorce Unė Baye-Babickaitė (1897-1961), zatytułowany „UNĖ” (2010). Kanwą sztuki są dramatyczne dzieje nieprzeciętnej artystki, która po powrocie z Paryża do ojczyzny przed II wojną światową, została wraz z mężem zesłana na Syberię. Spektakl ten jest zarazem refleksją na temat teatru, sztuki aktorskiej, dramatycznego splotu ludzkich losów. Wszyscy możemy się jakoś w tej biografii odnaleźć, a to za sprawą niezwykłej aktorki, jaką jest Birute.

Mar gościła już w Polsce kilkakrotnie – w Toruniu i we Wrocławiu, na zaproszenie dyr. Wiesława Gerasa, ale wymienioną sztukę zaprezentowała tu po raz pierwszy. Otrzymała we Wrocławiu Nagrodę Wojewody Dolnośląskiego oraz Nagrodę TVP Wrocław. Pozostaje mieć nadzieję, że kolejny spektakl, który Biruté Mar przygotowuje według prozy Fiodora Dostojewskiego, również będziemy mieli okazję zobaczyć.

Artykuł ukazał się pierwotnie na portalu PIK Wrocław.

WROSTJA 2016 - Tadeusz Malak: Z Różewiczem jest mi po drodze /wywiad/

O sposobach czytania poezji Różewicza, dojrzewaniu myśli i wspólnocie doświadczeń rozmawiam z Tadeuszem Malakiem - b. aktorem Teatru Rapsodycznego, reżyserem i pedagogiem PWST im. L. Solskiego w Krakowie, zmarłym w styczniu tego roku.

Tadeusz Malak, fot. Krzysztof Zatycki

Barbara Lekarczyk-Cisek: Przedstawiał Pan Profesor monodram na podstawie tekstów Tadeusza Różewicza pięćdziesiąt lat temu, następnie, po latach ponownie – w 2001 i 2011 roku. A teraz, otwierając 50. WROSTJA, sięgnął po tę poezję po raz czwarty. I są to z pewnością różne monodramy. Domyślam się, że zupełnie inaczej traktował Pan teksty Różewicza pół wieku temu, niż obecnie, bo sam zmieniał się z upływem lat. Czyż nie tak?

Tadeusz Malak: Wyjątkowo ten temat i ten autor w moich realizacjach teatralnych jednoosobowych przechodził szczególną metamorfozę. Gdyby każda z nich została zapisana, to byłby zupełnie nieprawdopodobny – nawet dla mnie samego – cykl takiego dziwnego rozumienia czasowych odniesień. Różewicza czytałem zawsze w kontekście pytania: Gdzie jesteśmy?

A kiedy zetknął się Pan z tym poetą po raz pierwszy?

Pierwszy raz czytałem wiersz Różewicza, gdy miałem szesnaście lat. Nosił tytuł ”Pierwsza miłość”. Szedłem wtedy przez park, oparłem czoło o pień drzewa, głęboko wzruszony. Byłem z pokolenia powojennego, dobrze wojnę pamiętałem i teksty Różewicza stały się ”moje”, bo mówiły także o doświadczeniu mojego pokolenia, o tym, co nas bolało. ”Pierwsza miłość”, ale także inne wiersze poety z tego okresu odnosiłem do mojego czasu – lat 50. To stało się powodem, dla którego uznałem za konieczne przygotować ”List do ludożerców”, który oddawał problemy tamtego czasu. Na ten monodram złożyły się także wiersze innych poetów współczesnych. Kiedy okazało się, że ma to znaczenie także dla innych, zacząłem zaglądać do nowych publikacji Różewicza i znajdowałem w nich to, co było odpowiednie do mojego programu. Nie pamiętam już dziś, jak to się dokonywało, ale pozostała mi pamięć o tym, jak tym wszystkim żyłem. Otóż ilość tych prezentacji, na które było wówczas wielkie zapotrzebowanie, była ogromna!

Zapewne odnajdywał Pan u tego poety nowe, ”własne” problemy?

Tak, Inne też były pointy moich monodramów. Kiedy realizowałem Różewicza po raz pierwszy, wierzyłem, że mimo wielu nieszczęść, wszystko kończy się jednak pozytywnie. Tym razem doszedłem do takiego przesłania, w którym rozliczam się ostatecznie ze wszystkim i które jest pewną przestrogą. Usunęliśmy wszystkie autorytety, stąd wołanie ”Dlaczego mnie opuściłeś? Dlaczego ja opuściłem ciebie?”. W obecnym zakończeniu  doprowadziłem do takiej sytuacji, do przesłania zawartego w wierszu ”Ręce w kajdanach”. Chciałem to zanucić, jak niegdyś na melodię ”Bywaj dziewczę zdrowe” nuciłem ”Bywali szczęśliwi dawniejsi poeci, świat był jak drzewo, a oni jak dzieci. Cóż ci powieszę na gałęzi drzewa, na które spadła żelazna ulewa…”. Chodziło mi o takie odwołanie muzyczne, choć poezji Różewicza za bardzo się nie da śpiewać.

Czy trudne było ponowne przygotowanie monodramu z tekstów Różewicza?

Przygotowanie nowego scenariusza, po długim czasie niegrania jest bardzo trudne, w sensie wysiłku emocjonalnego i czasowego – wymaga poszukiwań. Ostatni okres twórczości Różewicza już w mniejszym stopniu odpowiadał na moje pytania. Mimo to uważam, że w jego twórczości są teksty bardzo gęste i ważne. Równie ważne, jak mojego ulubionego poety Zbigniewa Herberta, po którego utwory także sięgałem wielokrotnie. Przygotowałem m.in. w latach 80., ze Stanisławem Radwanem, ”Powrót Pana Cogito”. Pieśń lepiej przemawia do ludzkiej wyobraźni. Następne pokolenia będą już śpiewać tegorocznego noblistę, Boba Dylana.

Czy grając monodram, mówił Pan także o sobie, o własnych przeżywaniu świata?

Tak! Wiedząc o tym, że to będzie monodram jubileuszowy, że po Różewicza sięgali także inni aktorzy, mówiłem także jak to jest ze mną. To wszystko, co zrobiłem ze swoim monodramem  jest prawdą o Różewiczu, ale zarazem, że nasze myślenie się gdzieś spotyka, że jest nam po drodze, gdy mowa o sprawach, na które napotykamy w życiu.

Dziękuję za rozmowę.