Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Joanna Bator. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Joanna Bator. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 6 czerwca 2023

Festiwal Góry Literatury 2023 /program/

Przed nami dziewiąta edycja największego wydarzenia literacko-społecznego w Polsce, który powołała do życia i któremu matronuje Noblistka Olga Tokarczuk. Tegoroczny Festiwal Góry Literatury odbędzie się w dniach 7-16 lipca w dwudziestu miejscach Ziemi Kłodzkiej i regionu wałbrzyskiego na Dolnym Śląsku.

Fot. Jerzy Wypych

Od 2021 roku Festiwal Góry Literatury organizuje Fundacja Olgi Tokarczuk. Wszystkie cele, które postawiła przed nami nasz fundatorka są realizowane i rozwijane także w trakcie tegorocznych wydarzeń. 

A będzie ich co nie miara! Z każdym rokiem Festiwal Góry Literatury się rozwija. W tym roku potrwa 10 dni, w trakcie których odbędzie się ponad 130 wydarzeń z udziałem niemal 200 zaproszonych gości. 

W stosunku do ubiegłego roku zwiększyliśmy liczbę festiwalowych miejsc – wydarzenia będą odbywać się m.in. na Zamku Sarny w Ścinawce Górnej, w Miejskim Ośrodku Kultury w Nowej Rudzie, Kłodzkim Ośrodku Kultury, w Starej Kopalni w Wałbrzychu, w Centrum Kultury Gminy Nowa Ruda w Ludwikowicach Kłodzkich, bibliotekach publicznych w Nowej Rudzie, Dzikowcu i Świdnicy, na tarasie widokowym na Górze Guzowatej w Radkowie, galerii NOWA art space, Pałacu Krobielowice czy Sanatorium w Sokołowsku.

Na hasło dziewiątej edycji wybraliśmy „Przyszłość | Równość | Twórczość | Czułość”, czyli cztery filary, na których opiera się działalność Fundacji Olgi Tokarczuk. 

Dynamiczny rozwój nie stanął na przeszkodzie niezmiennej dbałości o jakość i społeczną rolę naszego festiwalu. Jednym z głównych gości tegorocznych Gór Literatury będzie Marian Turski, który przypomina nam, że nie możemy pozostawać obojętni. 

Pomimo iż osią naszych zainteresowań niezmiennie pozostaje literatura i jej sprawczość, warto zwrócić uwagę na interdyscyplinarność festiwalu. W programie tradycyjnie znajdziecie nie tylko spotkania z pisarzami i pisarkami, ale też koncerty, wystawy, pokazy filmowe, warsztaty i seminaria.

Wśród wydarzeń specjalnych przygotowaliśmy performatywne czytanie „Empuzjonu” z udziałem Olgi Tokarczuk. Dialogi z najnowszej książki naszej Noblistki zaprezentują aktorzy: Arkadiusz Jakubik, Jan Peszek, Maciej Stuhr i Robert Więckiewicz. Zabierzemy też festiwalowiczów na spacer śladami „Empuzjonu”, zaś Olga Tokarczuk opowie o planach swojej fundacji. 

Najważniejszym gościem pasma filmowego będzie reżyser Jerzy Skolimowski. Pokażemy nie tylko nominowany do Oscara film „IO”, ale także trzy inne filmy twórcy. Artysta dwukrotnie spotka się z widzami, a rozmowę – po pokazie otwierającego retrospektywę filmu „Essential Killing” – przeprowadzi z nim Adam Bodnar, prawnik i były Rzecznik Praw Obywatelskich. 

Pokażemy też krótkie filmy Marcina Giżyckiego, „Skarb” Andrzeja i Michała Łagodów oraz „Do ostatniej kropli” Ewy Ewart, z którą porozmawiamy o jej ostatnim dziele. 

Ważną częścią festiwalu jest także pasmo muzyczne. Wśród artystów, którzy wieczorami będą koncertować na Zamku Sarny, w Wałbrzychu i Radkowie są najważniejsze i najciekawsze postacie polskiej sceny muzycznej. Wystąpią charyzmatyczni twórcy: Maria Peszek, Nosowska, Dr Misio, Kazik i Renata Przemyk. Zagra wiolonczelistka Dobrawa Czocher oraz zespoły Voo Voo, Me and That Man oraz Kosy.

Fot. Jerzy Wypych

Rdzeniem Gór Literatury pozostają jednak rozmowy z autorami i autorkami. 

W gronie twórców, którzy na festiwal przyjadą ze swoimi najnowszymi książkami są Joanna Bator („Ucieczka niedźwiedzicy”), Katarzyna Bonda (cykl „Wiara, Nadzieja, Miłość”), Jacek Dehnel („Bruma”), Mikołaj Grynberg („Jezus umarł w Polsce”), Inga Iwasiów („Późne życie”), Weronika Murek („Dziewczynki. Kilka esejów o stawaniu się”), Anda Rottenberg („Rozrzut”), Michał Rusinek („Ptak Dodo”), Agnieszka Szpila („Octopussy. Opowiadania postporno”) czy Wojciech Tochman („Historia na śmierć i życie).

Zaprosimy na spotkania z poetą Ryszardem Krynickim, Mariuszem Sczygłem, Andrzejem Stasiukiem, Filipem Springerem, Filipem Zawadą, Edwardem Pasewiczem, izraelską pisarką Yael Neeman, ale też fizykami: Michałem Hellerem, Markiem Abramowiczem, Krzysztofem Meissnerem i filozofem Janem Woleńskim. 

Rozmowa z Julią Fiedorczuk będzie poświęcona zarówno jej prozie, jak i poezji. Jan i Maria Peszkowie opowiedzą o swojej wspólnej książce „Naku*wiam zen”. O Ameryce porozmawiamy z amerykanistą Piotrem Tarczyńskim i reportażystką Ewą Winnicką

Joanna Lamparska opowie o historiach strażników hitlerowskich skarbów spisanych w książce „Ostatni świadek” oraz weźmie udział w dyskusji z Filipem Springerem o tożsamości Dolnoślązaków. 

O samych sobie będą rozmawiać pisarze – Piotr Janicki i Mateusz Górniak oraz poetki – Ilona Witkowska i Emilia Konwerska. 

Z autorami i autorkami porozmawiamy też m.in. o książkach „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” (Joanna Kuciel-Frydryszak), „Kopernik. Rewolucje” (Wojciech Orliński), „Pokój z widokiem na wojnę. Historia Izraela” (Konstanty Gebert), „Babilon. Kryminalna historia kościoła” (Artur Nowak i Stanisław Obirek), „Ćwirowidło” (Damian Kowal), czy „Zamieszka(ł) ze mną kot” (Aleksandra Zawadzka-Glinka). 

Spotkamy się z młodymi polskimi poetami, m.in. Tomaszem Gromadką, Karoliną Kapustą, Klaudią Pieszczoch, Katarzyną Szaulińską i Andrzejem Woźniakiem. W ogóle bardzo dużo w tym roku porozmawiamy o mniej znanej literaturze polskiej. 

Na liście prowadzących spotkania i debaty z naszymi gośćmi znalazły się równie znakomite i rozpoznawalne nazwiska. Wśród nich Urszula Glensk, Katarzyna Kasia, Eliza Kącka, Katarzyna Kolenda-Zalewska, Karolina Jaklewicz, Miłka Malzahn, Michał Nogaś, Karol Maliszewski, Maciej Robert, Amelia Sarnowska i Olga Wróbel.

Niektórzy autorzy, jak np. Barbara Sadurska wystąpią w podwójnej roli – zarówno prowadzących, jak i gości opowiadających o swoich książkach, z kolei Adam Bodnar będzie również gościem spotkania poświęconego wywiadowi-rzece, jakiego udzielił Bartoszowi Bartosikowi w książce „Nigdy nie odpuszczę”.

Uczestników festiwalu zaprosimy także na kilkanaście wystaw, w tym Wandy Czełkowskiej, Ewy Mańkowskiej i wielu artystów związanych z projektem „Green Art Jaga Hupało w dialogu z artystami. Sztuka Natury – Natura Sztuki”. Na FGL przyjedzie prezentacja prac polskich rysowniczek, m.in. Matyldy Damięckiej, Małgorzaty Halber czy Marty Frej pod wspólnym tytułem „#PatrzęCzujęRysuję”.

Nie zabraknie również rozmów o ważkich i palących sprawach społecznych. Podyskutujemy o najważniejszych zagrożeniach i wyzwaniach współczesności – prawach kobiet i pomocy ukraińskim uchodźczyniom oraz sytuacji na granicy polsko-białoruskiej. Poruszymy kwestię uznania rzeki Odry za osobę prawną i omówimy zjawisko „cancel culture”. Spojrzymy na feminatywy w języku polskim z punktu widzenia polskiego prawodawstwa. Z Ewą Woydyłło i Halszką Witkowską porozmawiamy o neuroróżnorodności i problemie samobójstw.

Przygotowaliśmy także pasmo dla dzieci i młodzieży, czyli Małe Góry Literatury, a w nim spotkania m.in. z autorką fantasy dla dzieci Karoliną Lewestam, Adamem Wajrakiem i Tomaszem Samojlikiem o ich wspólnej pracy oraz z Dionisiosem Sturisem, autorem książki o Grecji z dziecięcej serii „Świat dla dociekliwych”. Michał Rusinek opowie dzieciom o Wisławie Szymborskiej i „Szaliku”, czyli poświęconej Noblistce książce.

Powstanie biblioteczna strefa zabaw i odbędzie się szereg warsztatów dla najmłodszych. Na festiwalu zagości akcja edukacyjna Tour de Konstytucja i przyjadą prawnicy z inicjatywy Wolne Sądy, fundacji powstałej na fali protestów społecznych w obronie niezależności Sądu Najwyższego.

Wręczymy nagrody w 5. Edycji Konkursu im. Tymoteusza Karpowicza na recenzję literacką i porozmawiamy o książkach nominowanych do 3. Edycji Nagrody Literacka Podróż Hestii.

Z kolei Latający Uniwersytet Ludowy (LUL) to nasz cykl edukacyjny, na który w tym roku składają się m.in. warsztaty z progresywności z Magdaleną Środą, seminarium poświęcone rewitalizacji miast prowadzone przez Dorotę Jarodzką-Śródkę i Kazimierza Śródkę oraz kontynuacja seminarium „Ex-centrum” Edwina Bendyka. 

Przeprowadzimy też od zawsze obecne na naszym Festiwalu warsztaty kreatywnego pisania. Urszula Zajączkowska poprowadzi swoje seminarium w formie wędrówki, a Filip Springer zabierze uczestników na wycieczkę rowerową. 

Sundog, twórcy gry opartej na świecie wykreowanym przez Olgę Tokarczuk w powieści „Anna In w grobowcach świata”, opowiedzą o tworzeniu gier komputerowych. Warsztaty stawania w obronie zwierząt poprowadzi Karolina Kuszlewicz, adwokatka zajmująca się ochroną praw zwierząt. Odbędzie się również seminarium suicydologiczne poświęcone problemowi zachowań samobójczych wśród dzieci i młodzieży. 

Warsztaty są bezpłatne, ale liczba miejsc jest ograniczona, obowiązują zapisy od 29 maja (lul@fundacjaolgitokraczuk.org).

Większość wydarzeń jest bezpłatna, natomiast biletowane będą wydarzenia odbywające się w oba weekendy (7-9.07 oraz 14-16.07) na Zamku Sarny. Obowiązują wówczas bilety całodzienne (jeden bilet na wszystkie spotkania i koncerty). Ceny biletów wahają się od 70 do 90 zł za poszczególne dni.

Szczegółowe informacje o programie, a także odnośniki do sprzedaży biletów, znajdują na stronie internetowej Festiwalu: https://fundacjaolgitokarczuk.org/festiwal-gory-literatury/2023/. Zachęcamy także do odwiedzania naszych mediów społecznościowych, gdzie zamieszczamy najbardziej aktualne informacje: 

Facebook: https://www.facebook.com/FGL2023, https://www.facebook.com/FundacjaOlgiTokarczuk

Instagram: https://www.instagram.com/tokarczuk_olga/

informacja prasowa


poniedziałek, 24 czerwca 2019

Imieniny Jana Kochanowskiego już w najbliższą sobotę!

Trzy sceny, a na nich nie tylko kilkanaście spotkań z pisarkami i pisarzami, ale również koncerty, spektakle i mecz poetycki, podczas którego dwie drużyny aktorów będą konkurować w interpretowaniu wierszy. Literacki piknik Biblioteki Narodowej odbędzie się już w najbliższą sobotę (29.06), tradycyjnie w warszawskim Ogrodzie Krasińskich. 



Bohaterem tegorocznej edycji wydarzenia jest Gustaw Herling-Grudziński. Z tej okazji prosto z rodzinnego Neapolu przyleci do Warszawy Marta Herling – i w rozmowie z Jerzym Kisielewskim opowie o dzieciństwie u boku ojca-pisarza. Postać autora Innego świata stanie się pretekstem do rozmowy z Joanną Bator i Iloną Wiśniewską o pisaniu daleko poza granicami Polski, a Stefan Chwin i Tadeusz Sobolewski opowiedzą, jakie to uczucie oddać w ręce czytelników swój dziennik. Podczas Imienin będzie można również poznać fragmenty korespondencji Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Jerzego Giedroycia. Listy przeczyta Jarosław Gajewski, a porozmawiają o nich Włodzimierz Bolecki i Rafał Habielski.

Imieniny Jana Kochanowskiego to też kiermasz książki. Jak co roku, w Ogrodzie Krasińskich będzie można znaleźć kilkadziesiąt stoisk najciekawszych polskich wydawnictw – także tych specjalizujących się w literaturze dziecięcej, które z myślą o najmłodszych uczestnikach pikniku zaplanowały warsztaty z pisarzami i ilustratorami. Dla młodych czytelników przygotowano również koncert zespołu Jerz Igor, czytanie performatywne Mirabelki Cezarego Harasimowicza (z muzyką wykonywaną na żywo przez Janusza Prusinowskiego) czy rodzinną grę terenową.

Imieniny Jana Kochanowskiego, fot. materiały organizatorów

Nie ma Imienin Jana Kochanowskiego bez meczu poetyckiego – dwie drużyny aktorów, z Bożeną Dykiel i Jadwigą Jankowską-Cieślak w roli kapitanek, zmierzą się na interpretacje wierszy, tym razem autorstwa poetów emigracyjnych. Stałym punktem programu imprezy jest Pieśń świętojańska o Sobótce, którą w tym roku wykonają Wojtek Urbański & Kwiat Jabłoni, łącząc elektronikę z akustycznymi instrumentami. Fraszki Jana Kochanowskiego zinterpretuje na nowo Teatr Improwizowany Klancyk, a w Ogrodzie pojawi się literacka poradnia „dla niezdecydowanych, nieczytających i tych, którzy już wszystko przeczytali”.

Nie zabraknie również akcentów związanych z samym Ogrodem Krasińskich, z przyrodą i jej ochroną. O drzewach i przemijaniu w świecie natury opowie Urszula Zajączkowska, o wodzie – Aleksandra Kardaś, a o zamieszkujących Warszawę zwierzętach – Arkadiusz Szaraniec. Cały dzień świętowania zakończy tradycyjny już dansing pod gołym niebem – zagra Jazz Band Młynarski-Masecki.

Imieniny Jana Kochanowskiego, fot. materiały organizatorów

PROGRAM IMIENIN JANA KOCHANOWSKIEGO 2019 


SOBOTA (29.06)

SCENA ZIELONA

11:30-12:30
Licz się ze słowami, czyli co wolno pisarzowi 
Dyskusja z udziałem Mirosława Bańki, Natalii Fiedorczuk i Wita Szostaka
Prowadzi Grzegorz Chlasta

12:45-14:15
Trzy tysiące listów. O korespondencji Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Jerzego Giedroycia 
Dyskusja z udziałem Włodzimierza Boleckiego i Rafała Habielskiego
Listy czyta Jarosław Gajewski
Prowadzi Jakub Moroz

14:15-15:15
Z szuflady w ręce czytelników. O pisaniu (i wydawaniu) dzienników
Dyskusja z udziałem Stefana Chwina i Tadeusza Sobolewskiego 
Prowadzi Dorota Gacek (Program 2 Polskiego Radia)

15:30-16:30
Pisarz za granicą, czyli jak się tworzy z dala od domu
Dyskusja z udziałem Joanny Bator i Ilony Wiśniewskiej
Prowadzi Bartosz Sadulski

16:45-17:45
Ojciec, pisarz i jego dziedzictwo. O Gustawie Herlingu-Grudzińskim opowiada córka, Marta Herling
Prowadzi Jerzy Kisielewski
Tłumaczy Anna Wasilewska

18:00-20:00
Mecz poetycki: napisane na emigracji
Drużyna Jadwigi Jankowskiej-Cieślak: Artur Barciś, Katarzyna Maciąg, Mateusz Kościukiewicz, Krzysztof Zarzecki
Drużyna Bożeny Dykiel: Dobromir Dymecki, Adam Ferency, Maria Pakulnis, Rafał Zawierucha

20:00-21:00
Pieśń świętojańska o Sobótce 
Muzyka i wykonanie: Wojtek Urbański & Kwiat Jabłoni

21:00
Dansing: noc w wielkim mieście 
Graz Jazz Band Młynarski-Masecki

SCENA NIEBIESKA

11:30-12:15
Całe mnóstwo instrumentów
Koncert zespołu Jerz Igor

12:45-13:45
Mirabelka. Czytanie performatywne dla dzieci i młodzieży
Tekst: Cezary Harasimowicz, adaptacja i reżyseria: Tomasz Cyz, muzyka: Janusz Prusinowski

14:00-15:00
Literatura na językach. Gdy o pisarzach i książkach robi się głośno
Dyskusja z udziałem Macieja Buchwalda i Przemysława Czaplińskiego 
Prowadzi Grzegorz Markowski

15:15-16:45
Slam poetycki
Rejestracja uczestników: slam@worekkosci.pl

17:00-18:00
Klancyk feat. Jan Kochanowski
Fraszki na nowo. Improwizowany spektakl teatralny

SCENA ŻÓŁTA

11:30-12:30
Spotkanie z Kazimierzem Orłosiem, laureatem Nagrody Literackiej m.st. Warszawy w kategorii Warszawski Twórca
Prowadzi Janusz Drzewucki


12:30-14:00
Nowy Klub Czytelniczy
Najłatwiejszy quiz literacki (z nagrodami)


14:00-15:0
Klub z Kawą nad Książką
Spotkanie z Aleksandrą Kardaś, autorką Książki o wodzie
Prowadzi Tomasz Pawlik

15:00-16:00
Co w warszawskiej trawie piszczy
Spotkanie z Arkadiuszem Szarańcem, autorem książki Warszawa dzika
Prowadzi Wiesław Uchański

16:00-17:00
Literackie biuro podróży poleca: Italia 
Dyskusja z udziałem Anny Osmólskiej-Mętrak i Leonarda Masiego
Prowadzi Bartosz Panek

17:00-18:00
Spotkanie z Rafałem Wojasińskim, laureatem Nagrody Literackiej im. Marka Nowakowskiego
Prowadzi Mariusz Cieślik

PONADTO W PROGRAMIE:

od 11:30
• Kiermasz książek
• Spotkania z autorami przy ogrodowych stolikach


12:00-16:00
Co czytać? Literacka poradnia dla niezdecydowanych, nieczytających i tych, którzy już wszystko przeczytali
Doradzają Olga Wróbel (Kurzojady) i Anna Karczewska (Warszawski Weekend Księgarń Kameralnych)

13:00-14:00
Pod dębem – spotkanie i ekologiczna instalacja architektoniczna
O życiu i śmierci w świecie roślin opowiada Urszula Zajączkowska
Prowadzi Adam Pluszka
Współorganizują Fundacja alter eko i Zarząd Zieleni m.st. Warszawy

11:30-17:30
Gra terenowa: literackie kung-fu – wędrówka przez style i epoki
/ rejestracja uczestników do 16:00

NIEDZIELA (30.06)

ODPRAWA POSŁÓW GRECKICH W SZEŚCIU MIASTACH ŚWIATA

Jazdów – Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego

17:00
Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego. Czytanie performatywne
Reżyseria: Waldemar Raźniak, scenografia: Joanna Załęska, oprawa muzyczna: Wojciech Błażejczyk
Obsada: Mariusz Benoit, Paweł Brzeszcz, Ewa Bułhak, Jarosław Gajewski, Krzysztof Majchrzak, Wojciech Malajkat, Jakub Mikołajczak, Marcin Perchuć, Anna Seniuk, Katarzyna Skarżanka, Andrzej Strzelecki, Maciej Wierzbicki, chór studentów Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza

Streaming czytania z Warszawy, Londynu, Nowego Jorku, Los Angeles, Madrytu i Aten: https://howlround.com/

18:30
Debata na temat dzieła Jana Kochanowskiego w kontekście realizacji czytań Odprawy posłów greckich w sześciu miejscach świata


Plac Defilad – Bar Studio

21:30
Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego. Występ chóru studentów Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza i skrót czytań ze wszystkich miast


informacja prasowa

poniedziałek, 18 marca 2019

Ujawniamy program VI Festiwalu Literatury Przeczytani!

W dniach 25–30 marca 2019  odbędzie się w Bydgoszczy Festiwal Literatury PRZECZYTANI.  Pomysłodawcami i twórcami programu uczniowie z VI Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy, skupieni w Stowarzyszeniu Intelektualistów Niepokornych "Trickster". Przeczytani są częścią "Wiosny Festiwali".  




Joanna Bator, Adam Lipszyc, Mikołaj Grynberg to tylko niektórzy z gości "Przeczytanych", którzy rozpoczną się 25 marca. To jedyny w kraju festiwal literacki w całości programowany i prowadzony przez licealistów. Hasłem tej edycji jest słowo "Wokół". Podczas festiwalu odbędzie się premiera książki o Aleksandrze Wacie napisanej przez młodzież. "Przeczytani" są częścią "Wiosny Festiwali" w Bydgoszczy.

Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy wspiera "Przeczytanych" od samego początku, dając młodym ludziom pomoc organizacyjną i opiekę merytoryczną. Dlatego włączyliśmy festiwal do naszej nowej marki kulturalnej "Wiosna Festiwali".

Jednakże to młodzież z VI LO w Bydgoszczy tworzy program, zaprasza gości i prowadzi spotkania autorskie. W tym roku hasło wiodące - "Wokół", zgromadzi "wokół" literatury kolejne wielkie nazwiska.


Bator wokół ciemności

Joanna Bator, fot. Wikipedia

Spotkanie z Joanną Bator nosiło będzie tytuł "Wokół ciemności w głowach". Bator jest jedną z najważniejszych polskich pisarek współczesnych. Jest laureatką Nagrody Literackiej „Nike” za powieść "Ciemno, prawie noc" i Nagrody Literackiej im. Hermanna Hessego.

Jest nie tylko pisarką, ale też publicystką, podróżniczką, eseistką, specjalistką od antropologii kultury i gender studies oraz nauczycielką akademicką.

Warto dodać, że na podstawie powieści "Ciemno, prawie noc" Borys Lankosz nakręcił film, pod tym samym tytułem, który będzie miał premierę 22 marca.


Lipszyc i "Wat przeczytany"


Adam Lipszyc, fot. Ingeborga Janikowska

Tematyka spotkania z Adamem Lipszycem podczas "Przeczytanych" obracać się będzie "wokół" poezji Aleksandra Wata, wybitnego polskiego pisarza i poety oraz współtwórcy futuryzmu w Polsce.

Warto dodać, że Adam Lipszyc jest laureatem nagród Allianz Kulturstiftung, "Literatury na Świecie" oraz Nagrody Literackiej Gdynia.

Nie będzie to jednak jedyny punkt programu związany z Watem. Podczas festiwalu odbędzie się bowiem premiera książki "Wat przeczytany". To unikatowe wydawnictwo, w całości napisane przez bydgoskich licealistów związanych z "Przeczytanymi" oraz Uniwersytetem Muri im. F. Kafki. Książka powstała pod artystyczną i merytoryczną opieką Adama Lipszyca.


Grynberg i rejwach


Mikołaj Grynberg, fot. Wikipedia

"Wokół rejwachu w żydowskich losach" - taki tytuł nosi spotkanie z Mikołajem Grynbergiem. 

Ten artysta fotografik, pisarz i reporter, jest też autorem wstrząsającego, inspirowanego historią rodzinną cyklu "Auschwitz – co ja tu robię?" (2009–2010). Multimedialny cykl obejmujący wystawę, album oraz stronę internetową, odbił się szerokim echem w Polsce i zagranicą.


Bieńczyk wokół Camusa

Marek Bieńczyk, fot. Wikipedia

Marek Bieńczyk powraca na "Przeczytanych" kolejny raz. Jest znawcą literatury polskiego romantyzmu i współczesnej humanistyki francuskiej, laureatem Nagrody Literackiej Nike oraz nagrody Graficzna Książka Roku 2013 (polska sekcja IBBY).

Wraz z Anną Wasilewską i Ryszardem Koziołkiem, Bieńczyk swoje spotkanie autorskie oplecie "wokół" nowych przekładów Alberta Camusa. 

Festiwal Literatury PRZECZYTANI odbędzie się w dniach 25–30 marca 2019 w Bydgoszczy. Pomysłodawcami i twórcami programu uczniowie z VI Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy, skupieni w Stowarzyszeniu Intelektualistów Niepokornych "Trickster".

Opiekunem merytorycznym festiwalu jest dr Michał Tabaczyński, kurator Pracowni Literatury w Miejskim Centrum Kultury, które jest też producentem festiwalu. Dyrektorem MCK jest Marzena Matowska.

informacja prasowa

środa, 29 listopada 2017

Joanna Bator: "Wyspa Łza". Wszystko jest opowieścią

Książka Joanny Bator jest opowieścią o tworzeniu. Zaglądamy niejako do literackiej pracowni i obserwujemy, jak z niepokoju, poszukiwań, podróży i własnych lektur rodzi się nowa jakość. 

Wyd. ZNAK

Twórczy niepokój

Zaczyna się od wewnętrznego rozedrgania. Trwająca kilka miesięcy bezsenność roztraja coraz bardziej. Nie pomagają próby racjonalizacji takiego stanu. Cóż to zresztą za racjonalizacja, skoro bohaterka otrzymuje w formie pomocy... wróżbę.

Przez chwilę byłam gotowa uwierzyć, że za wszystko odpowiedzialny jest konflikt między ascedentem w Strzelcu a mym wnętrzem, które oświetla ponoć smętny Księżyc w Rybach. Dalej wróżka pisała - ironizuje - iż ogólnie jestem uszkodzona Saturnem, co akurat brzmiało wyjątkowo swojsko, bo codziennie słyszę podzwaniające pierścienie tej mrocznej planety, spokrewnionej z Czarnym Słońcem.

Cóż więc czyni pisarka, która za wszelką cenę pragnie uniknąć depresyjnego banału i załamania twórczego? Ano, postanawia wybrać się w podróż bezinteresowną i dziką, w opowieść nieoswojoną. Jest to podróż śladem kobiety, która "znikła bez śladu".  Uczepienie się tych słów zdaje się być furtką  prowadzącą do nowej opowieści. Z pewną dozą szaleństwa rozpoczyna poszukiwania i wreszcie znajduje jedną z wielu zaginionych kobiet  - Sandrę Valentine. 

... poczułam, że ruszam z miejsca, jakby ktoś podał mi dłoń i pociągnął, i zaczęłam pisać. 

A ponieważ bohaterka zginęła na Sri Lance - wyspie o kształcie łzy, udaje się tam jej śladem.



Napisać własną historię to dopiero wyzwanie

Wszystko jest opowieścią

Podróż na Wyspę Łzę tropem innej kobiety, by napisać reportaż literacki z przygód własnego ja, odbywa wyłącznie z czarnym zeszytem, podobnym do tego, który był własnością starego bajarza. Tak rozpoczyna się opowieść, w której właściwie niewiele się dzieje, ale jest ona zaproszeniem do egzotycznego, tajemniczego świata, który jest doskonałym miejscem do tego, aby opowieść się snuła. Bohaterka jedzie tam jednak wyposażona - dosłownie lub mentalnie - w lektury, do których będzie się ciągle odnosiła: "Światło obrazu" Rolanda Barthesa, listy Stanisława Ignacego Witkiewicza, "Czarnoksięstwo" Rogera Caillois, powieści Haruki Murakami i wiele innych. Bo pisarz nie tworzy niczego "od nowa", ale podejmuje dyskurs z tym, co już napisali inni. Jak pająk tka na tej kanwie swoją opowieść, której tworzywem stają się napotkani ludzie oraz własne przeżycia. Nie opuszcza jej przy tym autoironiczny dystans.

Uległam błyskawicznej przemianie w cudzoziemkę ubraną w zwane haremkami szerokie bawełniane spodnie z krokiem do kolan, jakich nie noszą żadni miejscowi w żadnym ze znanych mi krajów Azji. (...) Kostium więc mam, ale jeszcze nie wiadomo, jaką zagram w nim rolę

Kostium jednak jest niezbędny - to akces do pewnej konwencji. Właściwie wszystko jest grą, przede wszystkim grą wyobraźni. Dzięki niej nitki narracji łączą przeszłość z teraźniejszością i fantazmatami. Wizyta w domu wynajętego szofera i jego rodziny pozwala przypomnieć wyobrażenia z wcześniejszych podróży, a także snuć fantazje na temat różnych możliwości  kreowania własnej opowieści:

Wyślę Annę Karr do krainy syren, w końcu ja też mam zamiar tam wracać, i kiedy to postanawiam, widzę ją, jak przeprawia się wpław przez rzekę, lodowatą jak woda, którą popijam krewetkę obficie przyprawioną chilli.

Przywołane zaraz potem wspomnienie dzieciństwa służy głównie temu, aby wyrazić taką oto refleksję, wedle której pisarz patrzy na wszystko jak na potencjalny materiał do snucia swoich narracji:

Teraz umiem rozpoznawać, czy dany człowiek nosi w sobie dobrą historię, tak jak doświadczona gospodyni ocenia pod światło, czy w zapomnianym słoiku przetworów przyniesionym z piwnicy jest nadal coś jadalnego, czy tylko porośnięty pleśnią smutek.

Opowieść napisana wysmakowanym, poetyckim językiem (znać ślady lektury Bruno Schulza), pełna jest zmysłowych skojarzeń: kolorów, smaków i zapachów. Nad opowieścią unosi się zapach cynamonu, kadzidełek, pieczonego kurczaka, drzewa sandałowego i paczuli... 

Samotność smakuje jak świeże pogrzebki wyskubane na żywca z muszli świętego Jakuba.

Ten styl narracji oraz zamieszczone w książce zdjęcia Adama Golca kojarzą mi się z prozą W. G. Sebalda. Ale to już zupełnie inna opowieść.

"Wyspa Łza" to lektura obowiązkowa nie tylko dla ludzi o ambicjach pisarskich, ale także dla wrażliwych, umiejących docenić smaki literatury, czytelników.


Książka Joanny Bator "Wyspa Łza" ukazała się 15 stycznia 2015 roku w Wydawnictwie ZNAK

Wszystko jest poezją. O wystawie Ewy Rossano w Muzeum Pana Tadeusza

10 kwietnia w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu otwarto wystawę "Ogród wypowiedzianych słów", której autorką jest malarka i rzeźbi...

Popularne posty