Piotr Anderszewski i NFM Filharmonia Wrocławska /zapowiedź koncertu/

31 stycznia 2025 Narodowe Forum Muzyki zaprasza na koncert NFM Filharmonii Wrocławskiej pod batutą Omera Meira Wellbera oraz jednego z najznamienitszych wirtuozów fortepianu -  Piotra Anderszewskiego. Usłyszymy wczesny koncert Ludwiga van Beethovena oraz dzieła Alfreda Schnittkego i Dmitrija Szostakowicza.

Piotr Anderszewski, fot. materiały prasowe NFM

Wieczór otworzy Koncert C-dur op. 15 Ludwiga van Beethovena. Chociaż jest znany jako pierwszy z koncertów fortepianowych tego kompozytora, napisany został już po II Koncercie B-dur. Zwyczajowo utrwalona numeracja wzięła się z kolejności publikacji tych utworów, przez którą przyjęto także sprzeczną z datami powstania numerację owych dzieł. Koncert C-dur wykazuje jeszcze wpływy twórczości Josepha Haydna i Wolfganga Amadeusa Mozarta. Jest pogodny w nastroju, wyważony pod względem proporcji, utrzymany w tradycyjnym trzyczęściowym schemacie formalnym. Wyrazistą osobowość Beethovena zdradzają odważne momentami pomysły harmoniczne. Pierwszym odtwórcą błyskotliwej i wirtuozowskiej partii solowej był sam kompozytor, który prawykonał utwór w 1800 roku w Wiedniu. 

Drugą część koncertu rozpocznie wykonanie dzieła Alfreda Schnittkego – Moz-Art à la Haydn. Powstało ono w 1977 roku i przeznaczone jest na dwoje skrzypiec oraz małą orkiestrę smyczkową. W utworze tym twórca w swobodny sposób operuje cytatami z rozmaitych dzieł Haydna i Mozarta. Pierwszy z tych kompozytorów reprezentowany jest przez fragmenty Symfonii fis-moll „Pożegnalnej”, drugi zaś przez cytat z Symfonii g-moll KV 550 oraz szkice z nieukończonej humorystycznej pantomimy. Materiał z nich pochodzący został przez Schnittkego przetworzony z wykorzystaniem współczesnych środków artykulacyjnych i harmonicznych, co daje wrażenie słuchania klasyków wiedeńskich zaprezentowanych w krzywym zwierciadle. Równie ważne są w tym dziele także elementy performansu. Wykonanie Moz-Art à la Haydn rozpoczyna się przy zgaszonym świetle, zaś w finale muzycy opuszczają estradę jeden po drugim, a na końcu zostaje na niej tylko odmierzający czas dyrygent. 

Zabrzmi także IX Symfonia Es-dur Dmitrija Szostakowicza, napisana w 1945 roku. Kompozytor zapowiadał wcześniej stworzenie potężnego dzieła przeznaczonego na wielką orkiestrę, chór i solistów, będące apoteozą zwycięstwa nad faszystowskimi Niemcami. W zamian skomponował przejrzysty, krótki, zwarty i pełen dowcipu utwór, całkowicie pozbawiony patosu. Publiczność co prawda z miejsca pokochała IX Symfonię, ale radziecka krytyka zgromiła ją za rzekomą „ideologiczną słabość”, a cenzura wkrótce zakazała jej wykonywania. Dziś Dziewiąta Szostakowicza zajmuje stałe miejsce w repertuarze orkiestr, ale, jak w przypadku wielu dzieł tego artysty, jest to utwór z kluczem. Kompozytor umieścił w nim bowiem zakamuflowane cytaty z innych sławnych „dziewiątych”, w tym z tej najbardziej chyba znanej, autorstwa Ludwiga van Beethovena.

Program:

L. van Beethoven I Koncert fortepianowy C-dur op. 15  

***

A. Schnittke Moz-Art à la Haydn 

D. Szostakowicz IX Symfonia Es-dur op. 70

Wykonawcy:

Omer Meir Wellber – dyrygent

Piotr Anderszewski – fortepian

NFM Filharmonia Wrocławska

Czas trwania:

120 minut

informacja prasowa

Recital Piotra Anderszewskiego /zapowiedź koncertu/

Recital Piotra Anderszewskiego, jednego z najwybitniejszych pianistów naszych czasów, wypełnią dzieła epok baroku i klasycyzmu, ale też utwór kompozytora należącego do dwudziestowiecznej awangardy. Artysta wykona wybrane preludia i fugi z drugiej części tomu Das Wohltemperierte Klavier pióra mistrza baroku – Johanna Sebastiana Bacha, Sonatę fortepianową As-dur nr 31, op. 110, wpisującą się w nurt późnej twórczości ostatniego z klasyków wiedeńskich – Ludwiga van Beethovena, a także Wariacje op. 27 Antona Weberna.

Piotr Anderszewski / fot. Ari Rossner / Warner Classics

„Postanowiłem ułożyć elementy w kolejności według własnego subiektywnego wyboru […]. Ideą tego konkretnego porządku jest stworzenie sensu dramatu, który sugeruje cykl dwunastu charakterów rozmawiających ze sobą, tworzących lustrzane odbicie. W muzyce zawsze jest jakaś historia, emocjonalna narracja, gdy jeden utwór podąża za drugim i go opowiada, niezależnie od tego, czy jest to kwestia kontrastu, czy ciągłości. Patrząc poza kontrapunktyczną sztukę, dostrzegam preludia i fugi w Das Wohltemperierte jako utwory-postaci” – tak o genezie swojego wyboru dwunastu preludiów i fug ze wspomnianego tomu wypowiada się Piotr Anderszewski. W interpretacjach instrumentalisty dzieła te nabierają wyjątkowego, szlachetnego kolorytu, który wpływa zarówno na doskonałą harmonię każdego utworu z osobna, jak i całości wyselekcjonowanego zbioru.

Wariacje op. 27 Antona Weberna, skomponowane w 1936 roku i dedykowane pianiście Eduardowi Steuermannowi, to dzieło dojrzałe, w którym wyłania się oryginalne podejście kompozytora do zagadnień techniki dodekafonicznej, stworzonej przez wielkiego mistrza Weberna – Arnolda Schönberga. Wieczór zwieńczą zaś dźwięki Sonaty fortepianowej As-dur nr 31, op. 110 – przedostatniej tego typu kompozycji Ludwiga van Beethovena. Choć wydawać by się mogło, że w dorobku tego twórcy pozostaje ona nieco w cieniu późniejszej wielkiej Sonaty fortepianowej c-moll nr 32, op. 111, stanowiącej syntezę gatunku w spuściźnie Beethovena. Dzieło, które wykona Anderszewski, również odznacza się niekwestionowanym bogactwem ekspresji. W materiale dźwiękowym sonaty Beethoven sięgnął tak po zwroty melodyczne pełne subtelnego liryzmu, jak i te zdecydowanie bardziej wyraziste, nabrzmiałe żywiołowym dramatyzmem.

Program:

J.S. Bach Das wohltemperierte Klavier II:

Preludium i Fuga As-dur BWV 886

Preludium i Fuga dis-moll BWV 877

Preludium i Fuga F-dur BWV 880

Preludium i Fuga b-moll BWV 891

Preludium i Fuga Es-dur BWV 876

Preludium i Fuga g-moll BWV 885

Preludium i Fuga E-dur BWV 878

Preludium i Fuga gis-moll BWV 887

A. Webern Wariacje op. 27

L. van Beethoven Sonata fortepianowa As-dur nr 31, op. 110

Wykonawcy:
Piotr Anderszewski – fortepian

Czas trwania: 80 minut

informacja prasowa