Premiera "Salome" Richarda Straussa w Operze Narodowej

22 listopada 2026 roku na scenie Teatru Wielkiego - Opery Narodowej odbędzie się premiera Salome Richarda Straussa, jednego z najbardziej fascynujących i prowokacyjnych dzieł operowych XX wieku. Jednoaktowy dramat muzyczny, który w 1905 roku wywołał skandal i zmienił myślenie o operze, powraca w inscenizacji Clausa Gutha, jednego z najważniejszych współczesnych reżyserów operowych. W koprodukcji z Teatro Real w Madrycie biblijna historia staje się wielowymiarową opowieścią psychologiczną o obsesji, pragnieniu i poszukiwaniu własnego głosu. Orkiestrę poprowadzi Yoel Gamzou. Będzie to jego pierwsza premiera w roli dyrektora muzycznego Teatru Wielkiego - Opery Narodowej.

Dzieło, które przekroczyło granice

Kiedy 9 grudnia 1905 roku w drezdeńskiej Semperoper odbyła się prapremiera Salome, publiczność zetknęła się z dziełem, które podważało ówczesne normy obyczajowe i muzyczne konwencje. Richard Strauss sięgnął po dramat Oscara Wilde’a, oparty na biblijnej historii, i stworzył operę, która do dziś zaskakuje bezkompromisowym ujęciem tematu oraz nowatorskim językiem muzycznym.

W dramacie Wilde’a Salome, córka Herodiady i pasierbica Heroda, przestaje być jedynie postacią znaną z przekazu biblijnego. Staje się bohaterką obdarzoną własnymi pragnieniami, zdolną do fascynacji, okrucieństwa i bezwzględnego dążenia do celu. Otoczenie ulega jej urodzie i zmysłowości, ona sama zaś pragnie Jochanaana – proroka więzionego z rozkazu Heroda, który pozostaje wobec niej obojętny.

Odrzucona przez Jochanaana Salome nie zamierza się poddać. Wykonuje słynny Taniec siedmiu zasłon, zdobywając przychylność Heroda i skłaniając go do spełnienia obietnicy. Jej żądanie jest przerażające: chce głowy proroka. Gdy na srebrnej tacy przyniesione zostaje jego odcięte oblicze, Salome całuje martwe usta ukochanego. Jej triumf prowadzi ku nieuchronnej katastrofie.

Skandal wywołany przez Salome nie wynikał wyłącznie z drastyczności libretta. Równie przełomowa była muzyka Straussa: gęsta, intensywna, pełna dysonansów i gwałtownych kontrastów. Kompozytor połączył kameralną, jednoaktową formę z monumentalnym brzmieniem wielkiej orkiestry, tworząc dzieło o niezwykłej sile dramatycznej i zmysłowości.

Szczególne miejsce zajmuje w nim partia tytułowa, wymagająca od wykonawczyni nie tylko wyjątkowych umiejętności wokalnych, lecz także zdolności do ukazania złożonej psychiki bohaterki. Muzyka nie jest jedynie ilustracją wydarzeń – odsłania emocje, napięcia i obsesje, które prowadzą postaci ku tragedii.

Strauss świadomie przesunął granice tego, co można było pokazać i usłyszeć na scenie operowej. Salome szybko zdobyła europejskie sceny i do dziś pozostaje ważną pozycją światowego repertuaru operowego. Kolejne pokolenia artystów odnajdują w niej nowe znaczenia, podejmując pytania o naturę pożądania, mechanizmy przemocy i granice ludzkiej wolności.

Salome – między traumą a wyzwoleniem

Reżyserię warszawskiej premiery przygotował Claus Guth, jeden z czołowych współczesnych reżyserów operowych, którego inscenizacje prezentowane są na najważniejszych scenach świata. W 2025 roku zrealizował nową inscenizację Salome w Metropolitan Opera w Nowym Jorku.

W swojej interpretacji odchodzi od dosłownego odczytania biblijnej historii, kierując uwagę widzów ku psychologicznym i społecznym kontekstom dramatu.

To, co wyróżnia moją wersję to coś w rodzaju szczęśliwego zakończenia. W mojej inscenizacji rozkaz Heroda „Zabijcie tę kobietę” nie zostaje wykonany. Na koniec ten ciasny i ciemny świat otwiera się, a Salome wychodzi ku przyszłości. Chcę pokazać, że można znaleźć swoją drogę i wyzwolić się z wpływu, jaki wywarł na nas świat, w którym wzrastaliśmy, nawet jeśli były to doświadczenia traumatyczne.

W interpretacji Gutha Salome staje się bohaterką próbującą odzyskać sprawczość i uwolnić się od przemocy, której doświadczyła. Jak zauważa reżyser, szczególna fascynacja tą postacią rozwinęła się na przełomie XIX i XX wieku. Starożytny kostium nie służy zatem rekonstrukcji odległej epoki, lecz pozwala spojrzeć krytycznie na społeczeństwo zbudowane na hipokryzji, represji i niejednoznacznych zasadach moralnych.

Świat, w którym żyje Salome przedstawiamy jako czarną, zamknięta przestrzeń. Ubrania bohaterów skrywają każdy centymetr ich ciała, jak w epoce wiktoriańskiej, z której pochodzi sztuka Wilde’a. Seksualność jest tabu, które dochodzi do głosu jedynie podczas potajemnych przyjęć, pod przykrywką masek. W mojej inscenizacji Salome to straumatyzowane dziecko, które było seksualnie wykorzystywane przez ojczyma. Jochanaan pomaga jej zrozumieć dzieciństwo, spojrzeć na nie z zewnątrz i stać się dorosłą, niezależną osobą. W świecie Jochanaana Salome uczy się, jak zniszczyć świat, w którym dorastała.

Taniec siedmiu zasłon jako akt konfrontacji

W inscenizacji Gutha szczególne znaczenie zyskuje Taniec siedmiu zasłon. Nie jest jedynie zmysłowym widowiskiem, lecz momentem, w którym Salome próbuje ujawnić prawdę o swojej przeszłości i skonfrontować Heroda z wyrządzoną przez niego krzywdą.

W niemieckiej filozofii funkcjonuje słynna symbolika welonu (niem. Schleier) czy też zasłony (Vorhang). Gdy zasłona (welon) wreszcie się uniesie, poznajemy prawdę, która wcześniej była ukryta. I to jest kluczowy aspekt mojej interpretacji „Tańca siedmiu zasłon”. Zainspirowana spotkaniem z Jochanaanem Salome wykorzystuje taniec, by ujawnić fakt, że była latami wykorzystywana seksualnie przez ojczyma. Przeciwstawia się Herodowi przy pomocy teatru, prezentując odbicie lustrzane tego, co jej zrobił i jak się wtedy czuła. Dlatego „Taniec siedmiu zasłon” jest tańcem, ale tańcem, który opowiada pewną historię. To moment konfrontacji. Ukazując prawdę, Salome próbuje uderzyć w Heroda, zranić go i osłabić. W mojej interpretacji na końcu opery Herod umiera na atak serca.

Psychologiczna perspektywa Gutha sprawia, że dramat sprzed ponad stu lat zyskuje współczesny wymiar. Zamiast jednoznacznych odpowiedzi widzowie otrzymują wieloznaczną opowieść o przemocy, odpowiedzialności, władzy i konsekwencjach nieokiełznanego pragnienia. W tej inscenizacji historia Salome nie jest jedynie opowieścią o zbrodni i zemście, lecz także o cenie, jaką trzeba zapłacić za próbę przekroczenia granic narzuconego świata.

Yoel Gamzou – pierwsza premiera w nowej roli

Kierownictwo muzyczne nad premierą obejmie Yoel Gamzou, dyrektor muzyczny Teatru Wielkiego - Opery Narodowej. Listopadowa Salome będzie jego pierwszą premierą w tej roli, otwierając nowy rozdział jego współpracy z warszawskim teatrem.

Zawsze podziwiałem Straussa jako jednego z najświetniejszych kompozytorów muzyki scenicznej w historii. Myślę, że obok utworów Mozarta, Pucciniego i West Side Story Bernsteina, Salome jest prawdopodobnie najwspanialszym dziełem teatru muzycznego, które kiedykolwiek powstało - podkreślił Yoel Gamzou- Głównym bohaterem w partyturze jest orkiestra, a każda nuta służy nie tylko ilustracji czy dekoracji, ale posuwa fabułę naprzód. Każdy instrument wyraża uczucie, postać, czy powód opowiadania historii. Podobnie jak śpiewacy na scenie. – mówi Yoel Gamzou – Strauss czerpał z Wagnerowskiej tradycji leitmotywu, gdzie każdej postaci przypisany jest temat muzyczny, jednak poszedł krok dalej, nadając leitmotyw każdemu nastrojowi i każdej emocji. Od czasu powstania Salome – jednej z najkrótszych, najbardziej poruszających i najbardziej dynamicznych oper w historii – kompozytorzy próbują stworzyć utwór w podobnym formacie – Straussowskie 100 minut okazało się bowiem idealną długością dla trzymającego w napięciu dzieła scenicznego.

Premiera 22.11.2026
Kolejne spektakle: 26,28/11, 8,11,13/12

Realizatorzy:

Dyrygent - Yoel Gamzou 

Reżyseria - Claus Guth

Choreografia - Sommer Ulrickson

Scenografia - Etienne Pluss

Kostiumy - Ursula Kudrna

Światła - Olaf Freese

Wideo - Roland Horvath

Casting director - Dominik Licht

Konsultant ds. obsad - Izabela Kłosińska, Tomasz Konieczny

Obsada: 

Herod - Gerhard Siegel

Herodiada - Nadine Lehner

Salome - Monika Radecka

Jochanaan - Tomasz Konieczny 

Narraboth - Granit Musliu

Paź Herodiady - Magdalena Pluta

Pierwszy Judejczyk - Dafydd Jones

Drugi Judejczyk - Magnus Løvlie

Trzeci Judejczyk - Alex Marev

Czwarty Judejczykm - Oliver Johnston

Piąty Judejczyk - Don Lee

Pierwszy Nazarejczyk - Mateusz Ługowski

Drugi Nazarejczyk - Mateusz Kulczyński

Pierwszy Żołnierz - Krzysztof Borysiewicz 

Drugi Żołnierz - Remigiusz Łukomski

Przybysz z Kapadocji - Michał Romanowski

Niewolnik - Maciej Musiał

informacja prasowa

"Echo" - Arcydzieła filmowe w Kino Nowe Horyzonty

Cykl "Echo" w Kinie Nowe Horyzonty przywraca wybitne filmowe klasyki obiegowi kinowemu. Dzieła stanowiące fundament historii światowego kina znajdą tu stałe miejsce w programie Kina Nowe Horyzonty i będą prezentowane co najmniej dwa razy w tygodniu, w warunkach, które najlepiej wydobywają ich siłę: na dużym ekranie i w ciszy kinowego doświadczenia. Na początek filmy Stanleya Kubricka, m. in. "2001: Odyseja kosmiczna" (już jutro!) oraz "Mechaniczna pomarańcza".

2001: Odyseja kosmiczna

Stanley Kubrick

jutro (2. listopada)

20:00

Mechaniczna pomarańcza

Stanley Kubrick

6 lis / piątet

20:00

Barry Lyndon

Stanley Kubrick

13 lis / pt

19:00

Full Metal Jacket

Stanley Kubrick

16 lis / pn

20:00

Oczy szeroko zamknięte

Stanley Kubrick

23 lis / pn

20:00

Nakarmić kruki

Carlos Saura

27 lis / pt

20:00

Służący

Joseph Losey

30 lis / pn

20:00

informacja prasowa

Finał Turnieju Poetyckiego "O różę Różewicza"

28 października 2026 podczas uroczystej gali we wrocławskim Ratuszu, Jury Turnieju Poetyckiego „O Różę Różewicza” przyznało następujące nagrody:

I Nagroda Prezydenta Wrocławia (10 000 zł) za wiersz „Tkliwość” (godło: NOESIS) otrzymuje Eliza Szefler

Laureatka I Nagrody Luiza Szefler, fot. Julia Leus

II Nagroda Prezydenta Wrocławia (5000 zł) za wiersz „Gabinet ciszy” (godło: Trzynasty) otrzymuje Wiktor Franczyszyn

III Nagroda Prezydenta Wrocławia (3000 zł) za wiersz „Wysokie okna” (godło: Regio) otrzymuje Tomasz Majeran

Nagroda Marszałka Województwa Dolnośląskiego – I miejsce (6000 zł) za wiersz „Reset” (godło: Światowid) otrzymuje Leszek Wójcik

Nagroda Marszałka Województwa Dolnośląskiego – II miejsce (4000 zł) za wiersz „Portret współczesny” (godło HELOJZA) otrzymuje Luiza Joanna Wilczyńska

Nagroda Narodowego Centrum Kultury (5000 zł) za wiersz „Spadek” (godło: AKUSTYKA38) otrzymuje Kacper Marino

Nagroda Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu (3000 zł) za wiersz „Penelopa” (godło: WROTYCZ2027) otrzymuje Zuzanna Mrozik

Nagroda Wrocławskiego Domu Literatury (1000 zł oraz publikacja utworu na łamach „Notatnika Literackiego”) za wiersz „Instrukcja obsługi serca” (godło: KAMEA) otrzymuje Henryka Chrzanowska

Nagroda Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (tablet) za wiersz „Gościnność” (godło: „Miło, miło”) otrzymuje Beata Suchecka-Góra

Nagroda Prezesa Wrocławskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (publikacja w kwartalniku „Format Literacki”) za wiersz „Nokturn nadodrzański” (godło: AMETYST) otrzymuje Urszula Łukomska

Wszystkim laureatom serdecznie gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów.

informacja prasowa

Pomnik Wołyński stanie na Powązkach Wojskowych

Już w najbliższy piątek, 30 października, o godz. 14:00 na Powązkach Wojskowych w Warszawie zostanie uroczyście poświęcony i wmurowany kamień węgielny pod budowę Pomnika Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Wydarzenie będzie połączone z oficjalnym ogłoszeniem konkursu na projekt monumentu.

Ceremonia odbędzie się w ramach inicjatywy „Wołyń na Powązki”, której celem jest budowa na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach miejsca pamięci i symbolicznego grobu dla setek tysięcy Polaków i polskich obywateli innych narodowości zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1939–1947. Za realizację przedsięwzięcia odpowiada Komitet Budowy Pomnika, stworzony wspólnie przez Stowarzyszenie „Wspólnota i Pamięć” oraz Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów. W skład Komitetu w charakterze członków honorowych weszli przedstawiciele środowisk kresowych, rodziny ofiar oraz bezpośredni świadkowie zbrodni.

Ponad pięć lat akcji „Wołyń na Powązki”

Inicjatywa jest również wypełnieniem testamentu osób, które przez dekady walczyły o prawdę o ukraińskim ludobójstwie – w tym m.in. Duszpasterza Kresowian śp. ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego. Z całego serca dziękujemy wszystkim, którzy wsparli akcję „Wołyń na Powązki”, w którą przez ponad pięć lat zaangażowało się wielu polskich patriotów.

Kulminacyjnym momentem piątkowych uroczystości będzie poświęcenie i wmurowanie kamienia węgielnego pod pomnik, które odbędzie się przy tymczasowym Krzyżu Wołyńskim w kwaterze III A. W specjalnie przygotowanej komorze zostanie złożona ziemia z miejsc kaźni Polaków na Kresach (m.in. z Janowej Doliny, Przebraża, Ostrówek, Huty Pieniackiej i Kisielina), a także oryginalny kamień i fragment schodka pochodzącego ze spalonego polskiego domu w Janowej Dolinie. Do kapsuły trafi również podpisana Deklaracja Budowy Pomnika.

Konkurs na projekt pomnika

Ceremonia rozpocznie się o godz. 14:00. Tuż po niej, o godz. 15:30, przed bramą główną Powązek Wojskowych odbędzie się konferencja prasowa Komitetu Budowy Pomnika, podczas której zostanie oficjalnie ogłoszony i zainaugurowany konkurs mający na celu wyłonienie projektu architektonicznego dla przyszłego monumentu.

Regulamin zostanie opublikowany tego samego dnia na stronie internetowej wolynnapowazki.pl – oficjalnej witrynie inicjatywy. W uroczystości wezmą udział przedstawiciele rodzin ofiar, władz państwowych i samorządowych, Instytutu Pamięci Narodowej, a także delegacje środowisk kresowych, patriotycznych i kombatanckich.

Serdecznie zapraszamy wszystkich Państwa do udziału w tym niezwykłym wydarzeniu, złożenia kwiatów i zapalenia zniczy przy Krzyżu Wołyńskim, szczególnie że zbliżają się Uroczystość Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny. W tym szczególnym czasie, kiedy odwiedzamy groby naszych bliskich zmarłych, pamiętajmy również o naszych Rodakach pomordowanych na Kresach, z których zdecydowana większość do tej pory nie doczekała się godnego pochówku.

Do mieszkańców Warszawy oraz wszystkich odwiedzających stolicę zwracamy się z prośbą o wsparcie kwesty na rzecz pomnika, która będzie miała miejsce na Powązkach Wojskowych w dniach od 30 października do 2 listopada.

Już 5 listopada 5. edycja Zaduszek Kresowych w Warszawie!

Serdecznie zapraszamy również do udziału w 5. edycji Zaduszek Kresowych, czyli wieczoru pamięci o Polakach poległych i pomordowanych na Wschodzie.

Jak co roku, wspomnimy m.in. ofiary ukraińskiego ludobójstwa, obrońców Lwowa, Wilna i Grodna, Sybiraków, ofiary „operacji polskiej NKWD” i Katynia oraz obrońców wschodnich granic Rzeczypospolitej.

Wydarzenie odbędzie się w czwartek, 5 listopada 2026 roku.

Rozpoczniemy je w Kościele św. Stanisława Kostki w Warszawie (ul. kard. Stanisława Hozjusza 2) o godz. 17:30 Wypominkami Kresowymi, a o godz. 18:00 zostanie odprawiona Msza Święta w intencji poległych i pomordowanych na Wschodzie, którą odprawi i homilię wygłosi ks. prof. Józef Marecki.

O godz. 19:00 w Domu Pielgrzyma „Amicus” rozpocznie się prelekcja prof. Krzysztofa Szwagrzyka, dyrektora Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, pod znamiennym tytułem: „Ukraina – powracamy po swoich”.

informacja prasowa

Niezapomniany, zaduszkowy klimat zapewni specjalnie przygotowana oprawa artystyczna. Wystąpią: Izabella Tarasiuk-Andrzejewska, Jakub Jarmuła i Stanisław Herman.

Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach /29 października 2026/

W dniach 31 października – 2 listopada 2026 Muzeum Narodowe we Wrocławiu i jego Oddziały będą nieczynne dla Zwiedzających. Od wtorku 3 listopada muzea będą dostępne w normalnych godzinach otwarcia. W tym tygodniu zapraszamy na dwa wydarzenia zaplanowane 29 października. W Muzeum Narodowym we Wrocławiu odbędzie się wykład nt. luterańskich skarbów śląskich kościołów pokoju, który Piotr Oszczanowski wygłosi w ramach XII Festiwalu Kultury Protestanckiej – Dni Bonhoefferowskich „Odwaga Sumienia”. Z kolei w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej Justyna Oleksy poprowadzi poranny rozruch, czyli przedpołudniowe warsztaty ruchowe.

Kościół Pokoju w Świdnicy, fot. Magdalena Lorek, MNWr

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

29.10, g. 14:00 

Luterańskie skarby śląskich kościołów pokoju. Wykład dr. hab. Piotra Oszczanowskiego towarzyszący wystawie „Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju”, w ramach XII Festiwalu Kultury Protestanckiej – Dni Bonhoefferowskich „Odwaga Sumienia”

W jakich okolicznościach śląskie kościoły pokoju pozyskiwały swoje cenne precjoza złotnicze? W trakcie wykładu omówione zostaną same zabytki, jak i przybliżone sylwetki ich fundatorów. Będzie to opowieść o pewnej specyfice, która dała o sobie znać także w przypadku wzbogacania się świątyń luterańskich o naczynia liturgiczne w Głogowie, Jaworze i w Świdnicy, a które były pochodną określonych warunków, w jakich powstawały te kościoły. Sankcje, jakie dotknęły ze stronny władzy zwierzchniej śląskich luteran sprawiły, że mogli liczyć tylko na siebie samych oraz na ofiarność i wsparcie współwyznawców ze Śląska oraz całej Europy. Dopełnieniem wykładu będzie możliwość zwiedzenia wystawy prezentowanej w muzealnym Skarbczyku.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

29.10, g. 10:10

Dzień dobry. Poranny rozruch. Przedpołudniowe warsztaty ruchowe, prowadzenie: Justyna Oleksy

Gdyby te zajęcia były hasztagami, byłyby to: #wdech, #wydech, #ruch, #poranek, #sztuka współczesna, #czwartek, #dobrostan. 

„Dzień dobry” to cotygodniowy poranny rozruch pod niebem dziedzińca Pawilonu Czterech Kopuł – łagodna praktyka ruchowa, zaproszenie do wglądu w ciałopoczucie, osadzenia się w kontekście dnia i tygodnia. Ćwiczenia poprzedza kwadrans spędzony na wystawie i wspólny namysł nad wybranym dziełem sztuki, które staje się potem swobodną inspiracją do praktyk ruchowych.

Dla kogo? Dla tych, którzy potrzebują inspirującego, lekkiego startu w dzień. Dla tych, którym w okolicach czwartego dnia tygodnia przyda się zastrzyk energii i mobilizacji, ale także nieco wytchnienia.

Co wziąć ze sobą? Wygodny strój i butelkę wody. Przy sprzyjającej aurze warsztaty odbywają się w ogrodzie rzeźb za muzeum. Zbiórka przy kasie Pawilonu Czterech Kopuł.

Bilety w cenie 15 zł

Zapisy: justyna.oleksy@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

W razie pytań lub potrzeby zapisania liczniejszej grupy – zachęcamy do kontaktu mailowego

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

informacja prasowaq

Maestro i uczniowie. Cirillo dell'Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach

Portrety, rzeźba sakralna, szopki bożonarodzeniowe a także wizerunki Liczyrzepy czy postaci w tradycyjnych śląskich strojach ludowych pokazane zostaną na wystawie „Maestro i uczniowie. Cirillo dell’Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach”. Ekspozycja przypomina słynną Szkołę Snycerską działającą w Cieplicach w 1. połowie XX w. oraz najwybitniejszego artystę z nią związanego – włoskiego rzeźbiarza Cirilla dell’Antonia. Wystawa zostanie otwarta dla publiczności 27 października – dokładnie w 150. rocznicę urodzin artysty.

Cirillo dell’Antonio, Madonna z Dzieciątkiem, 1924, 
Muzeum Narodowe we Wrocławiu, fot. Arkadiusz Podstawka

Powołana w 1902 r. Szkoła Snycerska w położonym nieopodal Jeleniej Góry uzdrowisku Cieplice (obecnie część Jeleniej Góry) powstała jako remedium na kryzys lokalnego rękodzielnictwa, z którego niegdyś słynęły Karkonosze. Podniesienie poziomu wykonywanych prac oraz zaznajomienie rzemieślników z aktualnymi trendami miały pomóc im konkurować z innymi ośrodkami, a także z seryjnie produkowanymi wyrobami z gipsu i masy papierowej. Szybko okazało się jednak, że do Cieplic przybywają również uczniowie z dalszych zakątków Śląska i spoza regionu, zainteresowani kształceniem w zakresie rzeźby w drewnie.

W 1904 r. pracę nauczyciela rysunku i rzeźby figuralnej rozpoczął w szkole Cirillo dell’Antonio (1876–1971), przybysz z Południowego Tyrolu – regionu słynącego do dziś z wielowiekowych tradycji snycerskich. Dell’Antonio był także przedstawicielem społeczności ladyńskiej, liczącej obecnie około 35 tysięcy osób mniejszości etnicznej zamieszkującej kilka dolin w Dolomitach i posługującej się własnym językiem.

Dzięki talentowi i zdolnościom pedagogicznym dell’Antonia i pozostałych nauczycieli szkoła rozkwitała, realizując zamówienia na elementy wyposażenia kościelnego i meble, tworząc portrety, rzeźby kameralne, a także pamiątki. Dobrą passę przerwała I wojna światowa i będący jej konsekwencją kryzys gospodarczy. Walcząca o przetrwanie szkoła szukała nowych źródeł dochodu, wykonując nagrobki i pomniki poświęcone ofiarom wojny, ale także kreując popyt na nowe lub przypomniane typy realizacji: szopki bożonarodzeniowe i drewniane drogowskazy. Jednocześnie podejmowano próby dostosowania tradycyjnego rzemiosła do nowych czasów, projektując m.in. nowoczesne meble o subtelnej dekoracji. 

Po 1933 r. szkoła funkcjonowała w nowych realiach politycznych, dostosowując się do wymogów narodowosocjalistycznego państwa, z którym jej dyrektor początkowo wiązał również nadzieje na poprawę sytuacji placówki. II wojna światowa przyniosła jednak stopniowy regres szkoły – odpływ powoływanych na front uczniów i nauczycieli oraz coraz większe ograniczenie jej działalności. Szkoła Snycerska w Cieplicach zakończyła działalność w 1946 r. Po przejęciu jej budynku i wyposażenia przez polską administrację wkrótce utworzono w jej murach Państwową Szkołę Przemysłu Drzewnego.

T. Wersich, Liczyrzepa, 1920–1929, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 
fot. Arkadiusz Podstawka

Wystawa prezentuje twórczość Cirilla dell’Antonia z okresu jego pobytu na Śląsku, a także prace pozostałych wykładowców oraz uczniów i uczennic Szkoły Snycerskiej w Cieplicach. Znalazły się na niej zarówno niesygnowane dzieła powstałe w czasie nauki w szkole, jak i prace nauczycieli oraz te ukazujące dalsze, indywidualne drogi artystyczne absolwentów, m.in. Ernsta Rülkego, Franza Wagnera, Heinricha Moshagego, Waltera Vollanda, Elsbeth Siebenbürger i Helmuta Benny.

„Cirillo dell’Antonio jest głównym bohaterem wystawy, ale zależało mi, aby nie opowiadać historii szkoły w Cieplicach wyłącznie przez pryzmat jej wieloletniego dyrektora” – mówi Barbara Andruszkiewicz, kuratorka wystawy. „Za nazwiskiem naszego maestra kryją się setki uczniów – późniejszych rzeźbiarzy i rzemieślników – a także ogromna liczba dzieł, których twórców odkrywamy dopiero teraz, za pomocą starych fotografii, rysunków, sygnatur i materiałów archiwalnych. Wystawa jest więc również opowieścią o środowisku, które przez kilka dekad kształtowało artystyczny obraz Cieplic, Karkonoszy, ale i całego Śląska”.

Ze względu na profil szkoły na wystawie przeważają rzeźby w drewnie, nie zabrakło jednak dzieł wykonanych w innych materiałach – odlanych w brązie i żeliwie czy wykonanych z wypalonej gliny – a także przykładów rzemiosła artystycznego oraz rysunków dell’Antonia i jego uczniów. Równie różnorodna jest ich tematyka: od portretów i rzeźby sakralnej, przez szopki bożonarodzeniowe i rzeźbę kameralną wykorzystującą motywy karkonoskie – wizerunki słynnego Liczyrzepy czy postaci w tradycyjnych śląskich strojach ludowych – po pamiątki turystyczne, medale i przedmioty użytkowe.

Eksponaty zostały wypożyczone ze zbiorów Muzeum Śląskiego w Görlitz, Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze, Muzeum Przyrodniczego w Jeleniej Górze, Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku, Muzeum Powiatowego w Nysie i Muzeum w Gliwicach, a także ze Szpitala w Głuchołazach, Urzędu Miasta i Gminy Lwówek Śląski oraz od prywatnych właścicieli. Na wystawie prezentowanych jest również kilkanaście obiektów z kolekcji własnej.

Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu:

W przypadku Cirilla dell’Antonia mamy do czynienia ze szczególną sytuacją. Z jednej strony – znakomitym, bardzo uzdolnionym, niezwykle oddanym swojej sztuce i edukacji jej młodych adeptów artystą, ale z drugiej strony – z bardzo skompromitowanym urzędnikiem, człowiekiem, który w pełni poparł władzę narodowosocjalistyczną i identyfikował się z nazistowską doktryną oraz propagandą. To „pęknięcie” było na linii artysta–człowiek w latach 30. XX wieku wręcz powszechne. Tylko doprawdy nieliczni z artystów niemieckich, zwłaszcza ci, których twórczość zakwalifikowana została do nurtu tzw. sztuki wynaturzonej, byli w stanie przeciwstawić się zideologizowanej rzeczywistości. Cirillo dell’Antonio tego nie potrafił. Co nie zmienia jednak faktu, że stworzył wybitne kreacje artystyczne i odcisnął swoje piętno na całej generacji młodych rzeźbiarzy i snycerzy kształconych w cieplickiej szkole. Patrząc na jego rzeźby i medale nie powinniśmy jednak nigdy zapominać o tej jego „dwoistości”, o tej jego skrajnej oportunistycznej postawie i bezwzględnej potrzebie potępienia jego światopoglądu.

Maestro i uczniowie. Cirillo dell’Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach

27 października 2026 – 21 lutego 2027

Kuratorka: Barbara Andruszkiewicz

informacja prasowa

Koncertmistrz. Jubileusz Radosława Pujanka oraz spotkanie z artystą i jego bratem kompozytorem przed koncertem

23 października o 19.00 odbędzie się jubileuszowy koncert Radosława Pujanka  – pierwszego skrzypka NFM Filharmonii Wrocławskiej. Orkiestrę poprowadzi sam Paul McCreesh, a  zabrzmi muzyka Fredericka Deliusa i Piotra Czajkowskiego oraz nowa kompozycja z okazji dwudziestolecia pracy koncertmistrzowskiej w tej orkiestrze Radosława Pujanka, napisana przez jego brata Przemysława. Przed koncertem, o 18.00, w cyklu „Spotkajmy się w NFM!" gośćmi Agnieszki Ostapowicz będą bracia Radosław i Przemysław Pujanek.

Radosław Pujanek / fot. Łukasz Rajchert

The Walk to the Paradise Garden, który otworzy wieczór, to najbardziej znany i najczęściej wykonywany fragment opery A Village "Romeo and Juliet" Fredericka Deliusa. Jest to muzyka liryczna, subtelna i utrzymana w łagodnej dynamice. Narrację prowadzą przede wszystkim smyczki i instrumenty dęte drewniane. Utwór pojawia się pomiędzy piątą a szóstą sceną opery, gdy zakochani Sali i Vreli udają się do gospody zwanej Rajskim Ogrodem. 

Szczególnym momentem koncertu zaś będzie premiera nowego dzieła Przemysława Pujanka – altowiolisty, kameralisty i kompozytora. Artysta jest absolwentem Universität der Künste w Berlinie, laureatem międzynarodowych konkursów oraz współpracownikiem takich zespołów, jak Berliner Philharmoniker i Konzerthausorchester Berlin. Jego najnowsze dzieło powstało z myślą o uczczeniu jubileuszu dwudziestolecia pracy Radosława Pujanka w NFM Filharmonii Wrocławskiej. Utwór Dialogues zawiera partie solowe przeznaczone na skrzypce i altówkę, a wykonają je obaj bracia Pujanek. Tytuł odnosi się nie tylko do swoistej „rozmowy” pomiędzy nimi a orkiestrą, lecz także przypomina o znaczeniu dialogu jako podstawy wymiany myśli, doświadczeń i kultur. Autor czerpał inspiracje z brzmień, melodii i tradycji muzycznych różnych zakątków świata.

„Mogę powiedzieć Ci ze szczerością, że uważam tę symfonię za najlepszą rzecz, jaką do tej pory napisałem, w każdym razie przeżytą najgłębiej. Kocham ją, jak nigdy dotąd nie kochałem żadnej mojej kompozycji” – pisał Piotr Czajkowski o VI Symfonii h-moll „Patetycznej” w liście do siostrzeńca, Władimira Dawydowa. Prawykonanie dzieła odbyło się 16 października 1893 roku w Petersburgu. Zaledwie dziewięć dni później jego autor zmarł. Nagła śmierć w połączeniu z emocjonalnym i często mrocznym charakterem muzyki stały się źródłem licznych spekulacji dotyczących okoliczności zgonu twórcy. W pierwszej części symfonii pojawia się cytat z żałobnej pieśni cerkiewnej, a finał stanowi przejmujące Adagio lamentoso. Utwór jest jednak znacznie bardziej wielowymiarowy. Drugie ogniwo ma charakter pełnego uroku walca w nietypowym metrum 5/4, trzecie natomiast to energiczny, pełen blasku triumfalny marsz. Jego efektowny finał sprawia, że publiczność nierzadko rozpoczyna oklaski przed końcem kompozycji. Czy tak też się stanie w NFM?

Program:

F. Delius The Walk to the Paradise Garden z opery A Village "Romeo and Juliet"

P. Pujanek Dialogues na skrzypce, altówkę i orkiestrę (prawykonanie)

***

P. Czajkowski VI Symfonia h-moll op. 74 „Patetyczna”

Wykonawcy:

Paul McCreesh – dyrygent

Radosław Pujanek – skrzypce

Przemysław Pujanek – altówka

Bracia Radosław i Przemysław Pujankowie

Radosław i Przemysław Pujanek będą gośćmi cyklu „Spotkajmy się w NFM” (godz. 18.00, czerwone kanapy, prowadzenie: Agnieszka Ostapowicz).

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach /22-25 października 2026/

Opowieść o artystycznej rodzinie Kossaków oraz sztuka starożytnej Grecji – to tematy wykładów Beaty Stragierowicz i Izabeli Trembałowicz-Chęć, które zaplanowano w Muzeum Narodowym we Wrocławiu w nadchodzący weekend. Muzeum Etnograficzne zaprasza na meksykańskie zaduszki, czyli warsztaty wokalne pieśni o życiu i śmierci oraz warsztaty rodzinne z Julietą González-Springer.

Wojciech Kossak, Magdalena Samozwaniec i Stefan Jerzy Jasnorzewskim, 1936,
Narodowe Archiwum Cyfrowe

W Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej można m.in.: spotkać się z Magdaleną Cielecką – ambasadorką Pawilonu w roku jego 10-lecia; wysłuchać wykładu Agnieszki Patały o średniowiecznych śląskich nastawach ołtarzowych; wybrać się na oprowadzanie po wystawie „Kolekcja sztuki polskiej II poł. XX i XXI wieku”. Odbędą się także warsztaty dla maluszków, a poranny rozruch ze sztuką współczesną zapewni Justyna Oleksy.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

24.10, g. 12:00 

Artystyczna rodzina Kossaków. Wykład Beaty Stragierowicz z jubileuszu 170-lecia urodzin Wojciecha Kossaka

Opowieść o rodzie Kossaków – z kilkoma wielkimi postaciami ważnymi dla polskiej kultury. Malarze Juliusz, Wojciech i Jerzy kształtowali naszą zbiorową wyobraźnię, a poetka Maria Pawlikowska-Jasnorzewska docierała do zakamarków duszy. Z kolei pisarka Zofia Kossak-Szczucka (secundo voto Szatkowska) tworzyła powieści historyczne i dała świadectwo swą piękną postawą podczas II wojny światowej.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

25.10, g. 11:00 

Sztuka starożytnej Grecji, czyli u źródeł klasycznej harmonii. Wykład Izabeli Trembałowicz-Chęć w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

Czy kiedy mieszkańcy starożytnej Grecji tworzyli sztukę, mogli przypuszczać, że opracowane przez nich porządki architektoniczne, kanony postaci, a nawet malarstwo, będą wykorzystywane twórczo lub wręcz odtwórczo przez następne dwa i pół tysiąca lat?

Na to pytanie wykład nie odpowie, ale jego słuchacze będą mogli zapoznać się z najważniejszymi dziełami greckiej architektury, rzeźby i malarstwa oraz przekonać się, jak bardzo sztuka Hellady wciąż jest obecna w otaczającej nas rzeczywistości.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

Diade Muertos, fot. domena publiczna

Muzeum Etnograficzne

23.10, g. 17:00

Pieśni życia i śmierci. Pieśni o miłości i tęsknocie za naszymi zmarłymi. Mistrzowskie warsztaty wokalne, prowadzenie: dr Julieta González-Springer

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z tradycyjnymi meksykańskimi pieśniami, które celebrują radość życia, miłość i pamięć o tych, którzy odeszli. Wspólnie odkryjemy ich niezwykłą energię, emocje i piękno, ucząc się poprzez śpiew i bezpośredni przekaz ustny. Nie musisz znać nut ani mieć wcześniejszego doświadczenia wokalnego – wystarczy otwartość i chęć wspólnego śpiewania. To będzie czas na muzykę, spotkanie i zanurzenie się w bogatej tradycji Meksyku!

Bilety w cenie 20 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

24.10, g. 12:00

Jeszcze raz razem. Dia de los Muertos / Meksykańskie Zaduszki. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: dr Julieta González-Springer

W trakcie spotkania wspólnie odkrywać będziemy niezwykłą tradycję meksykańskiego Día de los Muertos – Święta Zmarłych. To wyjątkowy czas pamięci, wdzięczności i celebrowania więzi z bliskimi, którzy odeszli. W kulturze meksykańskiej śmierć nie jest wyłącznie powodem do smutku. 1 i 2 listopada rodziny wspominają swoich zmarłych, wierząc, że ich dusze powracają na ziemię, by ponownie spotkać się z żyjącymi przy wspólnym stole. Ważnym elementem tej tradycji są bogato dekorowane ołtarze na cześć tych, którzy odeszli, jest to nieodłączna część meksykańskiego rytuału Święta Zmarłych. Na ołtarzach pojawiają się są świece, kadzidło, ulubione potrawy zmarłego, słodycze, papierosy, tequila. Ołtarze dodatkowo dekorowane są czaszkami z czekolady, cukru i mnóstwem kwiatów.

Podczas tych międzypokoleniowych warsztatów poznamy symbolikę Día de los Muertos i wspólnie stworzymy dekoracje na tradycyjny meksykański ołtarz. Własnoręcznie przygotujemy kolorowe ozdoby inspirowane meksykańską sztuką i tradycją. Będzie to spotkanie pełne kolorów, kwiatów, symboli i opowieści oraz okazja do twórczego działania, poznania meksykańskiej kultury oraz wspólnego celebrowania pamięci o tych, którzy są dla nas ważni. Zapraszamy całe rodziny i wszystkich, którzy chcą razem tworzyć, poznawać i doświadczać meksykańskiej tradycji.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

25.10, g. 12:00

Amulet z zaginionego miejsca. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe” towarzyszące wystawie „Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej”, prowadzenie: Olga Caturian

Wyobraźcie sobie, że trafiliście do miejsca, którego nie ma już na żadnej mapie. Zostały po nim tylko ślady: fragment domu, stara droga, roślina, która wyrosła tam, gdzie kiedyś mieszkali ludzie. Czy potraficie je odnaleźć i zachować? Podczas warsztatów towarzyszących wystawie „Życie na węglu…” wyruszymy tropem zaginionych Wigancic Żytawskich – wsi związanej z historią kopalni i elektrowni w Turowie. Poszukamy śladów ludzi, ich codziennego życia i natury, która stopniowo odzyskuje dawne miejsca. A potem każdy z nas stworzy własny amulet z zaginionego miejsca, pamiątkę, która będzie przechowywać jego własną historię.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

fot. Arkadiusz Podstawka

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

22.10, g. 10:10

Dzień dobry. Poranny rozruch. Przedpołudniowe warsztaty ruchowe, prowadzenie: Justyna Oleksy

Gdyby te zajęcia były hasztagami, byłyby to: #wdech, #wydech, #ruch, #poranek, #sztuka współczesna, #czwartek, #dobrostan. 

„Dzień dobry” to cotygodniowy poranny rozruch pod niebem dziedzińca Pawilonu Czterech Kopuł – łagodna praktyka ruchowa, zaproszenie do wglądu w ciałopoczucie, osadzenia się w kontekście dnia i tygodnia. Ćwiczenia poprzedza kwadrans spędzony na wystawie i wspólny namysł nad wybranym dziełem sztuki, które staje się potem swobodną inspiracją do praktyk ruchowych.

Dla kogo? Dla tych, którzy potrzebują inspirującego, lekkiego startu w dzień. Dla tych, którym w okolicach czwartego dnia tygodnia przyda się zastrzyk energii i mobilizacji, ale także nieco wytchnienia.

Co wziąć ze sobą? Wygodny strój i butelkę wody. Przy sprzyjającej aurze warsztaty odbywają się w ogrodzie rzeźb za muzeum. Zbiórka przy kasie Pawilonu Czterech Kopuł.

Bilety w cenie 15 zł

Zapisy: justyna.oleksy@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

W razie pytań lub potrzeby zapisania liczniejszej grupy – zachęcamy do kontaktu mailowego

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

23.10, g. 11:00

Przystanek: Pawilon. Przedpołudniowe warsztaty dla seniorek i seniorów, prowadzenie: Justyna Oleksy

Rozpoczynamy nowy „rok akademicki” od wizyty na wystawie iście nieakademickiej. Zapraszamy do przestrzeni, gdzie przeszłość przeplata się z teraźniejszością, gdzie ślady wystawy sprzed 100 lat są wręcz namacalne, gdzie sztuka gotyku zyskuje współcześnie emocjonalny wymiar. 

Przed nami kolejny sezon warsztatów dla seniorek i seniorów, które rozpoczynają się rozgrzewką ciała i wyobraźni, a swoją kontynuację mają każdorazowo na wystawach. Ekspozycje zwiedzamy w pogłębiony sposób, znajdując przestrzeń na indywidualne refleksje i niebanalne podejścia, dzięki czemu odkrywamy często niespodziewane konteksty.

Bilety w cenie 15 zł, z Wrocławską Kartą Seniora – 3 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

23.10, g. 16:00

O czwartej pod Kopułami. Oprowadzanie po wystawie kolekcji w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po ekspozycji stałej prezentującej kolekcję sztuki polskiej II połowy XX i XXI wieku. Spotkanie zawsze o tej samej porze – w piątek o czwartej – pod Kopułami.

Wstęp z biletem na wystawę stałą

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

24.10, g. 18:00

Ambasadorzy Pawilonu: spotkanie z Magdaleną Cielecką. Prowadzenie: Anna Chmielarz

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z cyklu „Ambasadorzy Pawilonu Czterech Kopuł”. Naszą gościnią będzie Magdalena Cielecka – wybitna aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna, miłośniczka sztuki. Spotkanie będzie niezwykłą okazją do tego, aby porozmawiać m.in. o potrzebie obcowania ze sztuką i posłuchać o ulubionych dziełach Magdaleny Cieleckiej eksponowanych na wystawie stałej w Pawilonie.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

25.10, g. 11:00

Reprodukcje – portret światła. Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku do lat 2, wydarzenie w ramach cyklu #muzealniaki_pod_kopułą

Jak zbadać istotę światła za pomocą sztuki? Wydaje się, że to pytanie nurtowało Jana Chwałczyka przez całą jego działalność artystyczną. W cyklu „Reprodukcje” tworzył obiekty, które były zależne od aktualnie padającego światła. Światło tworzyło kolorowe odbicia lub cienie, dlatego obiekt powieszony w różnych miejscach i o różnych porach dnia wyglądał inaczej. Przy akompaniamencie brzdąkania oglądniemy jedną z „Reprodukcji”, której elementem są przypominające struny gitary napięte linki. Następnie sami skonstruujemy grające arcydzieło i zagramy wspólnie brzdąkający koncert!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

25.10, g. 13:00 i 14:30

Brzdąkające dzieło sztuki. Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku 3–5 lat w ramach cyklu „Sztuczki w Pawilonie”

Brzdęk, brzdęk… tego dzieła sztuki aż chciałoby się dotknąć i zagrać na nim jak na gitarze! Jan Chwałczyk często rozpinał struny na wcześniej przygotowanych ekranach i w ten sposób jego dzieła „malowały się” same poprzez cienkie linie cienia rzucanego przez żyłki. Na wystawie obejrzymy wyglądające jak instrument muzyczny dzieło Chwałczyka, a potem sami napniemy struny nad białymi ekranami i może… zagramy koncert na naszych arcydziełach!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

25.10, g. 16:00

Śląskie gotyckie retabula i ich drugie życie w XX w. Wykład dr Agnieszki Patały towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Nastawy ołtarzowe, nazywane też retabulami, czy potocznie – choć błędnie – ołtarzami, stanowiły jedną z najważniejszych gałęzi produkcji aktywnych na średniowiecznym Śląsku warsztatów rzeźbiarsko-malarskich. Do naszych czasów zachowało się około 150 tego typu obiektów przechowywanych we wnętrzach kościołów lub w przestrzeniach muzealnych. Frapujące okazują się zresztą nie tylko okoliczności ich powstania oraz pierwotne funkcje, lecz również późniejsze losy. Niejednokrotnie bowiem stawały się uczestnikami działań o znaczeniu propagandowym, narzędziem manipulacji, a także obiektami umożliwiającymi budowanie i umacnianie – w pozytywnym znaczeniu – tożsamości danej społeczności.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

informacja prasowa

12. Festiwal Filmowy Spektrum – czas start!

Dziś rozpoczyna się 12. Festiwal Filmowy Spektrum! Przed świdnicką publicznością sześć dni świetnego kina, spotkań z twórczyniami i twórcami filmowymi, a także wydarzenia towarzyszące. Na które punkty programu warto zwrócić uwagę jeszcze przed weekendem?

NASZA REWOLUCJA, fot. Anna Włoch

WTOREK, 20 PAŹDZIERNIKA

Pokaz filmu “Nasza rewolucja” (reż. Piotr Domalewski)

W pierwszym dniu festiwalu, jeszcze przed galą otwarcia, zaplanowano przedpremierowy pokaz “Naszej rewolucji”. Piotr Domalewski (którego “Ministranci” podbiły serca świdnickiej publiczności w 2025 roku) tym razem opowiada o historii miłości Jacka i Grażyny Kuroniów. On – żywiołowy, głośny, charyzmatyczny. Ona – odważna, delikatna, pełna ciepła. Bezgranicznie w sobie zakochani i przekonani, że razem mogą zmieniać świat Rezygnują z prywatności, by oddać życie walce o wolność. Czy w tak potwornie trudnych czasach, miłość może zwyciężyć?

Gala otwarcia festiwalu, pokaz filmu “Cudze rzeczy” (reż. Grzegorz Dębowski) i spotkanie z aktorkami, Moniką Sabiną Kwiatkowską i Martyną Rozwadowską

Festiwal otworzą “Cudze rzeczy”, które po światowej premierze w Wenecji i nagrodzie Bisato d’Oro za najlepszy scenariusz, a także Grand Prix przyznanym na Warszawskim Festiwalu Filmowym zagoszczą w Świdnicy (drugi pokaz w Polsce!). Film opowiada o Kasi, która zarabia na życie okradając mieszkania. Kiedy trafia do domu zmarłego mężczyzny, zaczyna podszywać się pod jego partnerkę. To, co początkowo jest sposobem na przetrwanie, przeradza się w podróż przez cudze wspomnienia i relacje. Po projekcji odbędzie się spotkanie z aktorkami, Moniką Sabiną Kwiatkowską i Martyną Rozwadowską.

ŚRODA, 21 PAŹDZIERNIKA

"Kobieta stanu wolnego"

Pokaz filmu “Kobieta stanu wolnego” (reż. Eliza Godlewska, Alan Ruczyński) i spotkanie z twórcami

Tytuł uhonorowany nagrodą za najlepszy debiut podczas 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni już w środę w Świdnicy! Bohaterka filmu, pięćdziesięcioletnia Roma znajduje się w najtrudniejszym momencie swojego życia. Jej największym marzeniem jest własne miejsce, które mogłaby nazwać domem. Kiedy po raz kolejny zderza się z biurokracją i traci nadzieję na polepszenie swojej sytuacji, pozostaje jej tylko zapomnieć się na chwilę. Wtedy na jej drodze pojawia się trzydziestoletnia Marta. Po seansie odbędzie się spotkanie z aktorką Ewą Bułhak, producentką Patrycją Strzyżewską oraz duetem reżyserskim: Elizą Godlewską i Alanem Ruczyńskim.

Pokaz filmu “Zatrzymaj mnie” (reż. Myrsini Aristidou)

W środę organizatorzy Spektrum zaplanowali również pokaz “Zatrzymaj mnie”, który podczas Sundance otrzymał nagrodę dla najlepszego filmu fabularnego. Jedenastoletnia bohaterka, Iris, dowiaduje się, że jej dawno niewidziany ojciec wrócił do miasta. Dziewczynka postanawia go odnaleźć i trafia do podupadłej stoczni, gdzie mężczyzna pracuje. Jej uparta próba zbliżenia się do ojca przeradza się w kruchą i nieoczywistą więź. To kameralna historia o potrzebie bliskości i próbie odbudowania relacji, która przez lata właściwie nie istniała.

CZWARTEK, 22 PAŹDZIERNIKA

"Kandydaci śmierci"

Pokaz filmu “Kandydaci śmierci” (reż. Maciej Cuske) i spotkanie z reżyserem

Spektrum to nie tylko filmy fabularne, ale i dokumentalne. W czwartek o 17:00 rozpocznie się pokaz “Kandydatów śmierci”, czyli zwycięzcy Konkursu Polskiego i laureata dwóch nagród publiczności podczas Millennium Docs Against Gravity. Przez kilkanaście lat reżyser wraz z synem i jego przyjaciółmi podczas wakacji tworzyli horrory klasy B. Powstał z tego niezwykle czuły zapis dorastania, przyjaźni i relacji ojca z synem, określany mianem „dokumentalnego Boyhooda”. Po projekcji zaplanowano spotkanie z reżyserem, Maciejem Cuske.

Pokaz filmu “Flesh&Fuel” (reż. Pierre Le Gall) i spotkanie z Julianem Świeżewskim

Nagrodzony w Cannes (Queer Palm) to “Flesh & Fuel” to niezwykle ciepła i przywracająca wiarę w miłość historia rozgrywająca się w świecie kierowców ciężarówek przemierzających europejskie autostrady. Francuz Étienne i Polak Bartosz spotykają się podczas jednej z tras. Ich miłosna relacja rozwija się pomiędzy kolejnymi przejazdami, pracą i tymczasowymi miejscami, w których zatrzymują się kierowcy. Po seansie świdnicka publiczność spotka się z odtwórcą roli Bartosza, Julianem Świeżewskim.

Pełny program jest dostępny na stronie festiwalu www.spektrumfestiwal.pl.

informacja prasowa

" Eliasz" Felixa Mendelssohna Bartholdy`ego w Narodowym Forum Muzyki /zapowiedź/

18 października o 18.00 w Narodowym Forum Muzyki czeka na melomanów prawdziwa uczta  – oratorium "Eliasz" Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego. Obok znakomitych solistów w jego wykonaniu wezmą udział Chór NFM i Wrocławska Orkiestra Barokowa – obchodzące właśnie jubileusz dwudziestolecia swojego istnienia zespoły założone przez maestra Andrzeja Kosendiaka. Od ich zasłużonych dyrektorów artystycznych: Lionela Sowa i Jarosława Thiela batutę przejmie tego dnia światowej sławy dyrygent David Reiland.

David Reiland, fot. Jean-BaptisteMillot

W rok po objęciu urzędu dyrektora Filharmonii Wrocławskiej Andrzej Kosendiak zainicjował działanie dwóch zespołów, których brak dojmująco odczuwało środowisko muzyczne stolicy Dolnego Śląska. Od 2015 roku do dziś Chór NFM i Wrocławska Orkiestra Barokowa rezydują w „przestrzeni dla piękna” – NFM. By uczcić dwudziestą rocznicę swojej działalności, artyści zaprezentują utwór majestatyczny i odświętny – arcydzieło protestanckiej twórczości oratoryjnej, prawykonanej w sierpniu 1846 roku w angielskim Birmingham.

Mendelssohn, od młodych lat zafascynowany Pasjami Johanna Sebastiana Bacha, zamierzał przywrócić muzyce swojego wyznania wspaniałość, którą ta cieszyła się za sprawą jego wielkiego poprzednika. Anglia, rozkochana w stuletnich już niemal oratoriach Georga Friedricha Händla, takich jak Mesjasz, chętnie gościła niemieckich artystów. Biorąc za wzór dzieła obu tych mistrzów, które znał dobrze jako dyrygent, autor Symfonii „Włoskiej” pracował nad Eliaszem dziesięć lat. Na kształt jego oratorium złożyły się recytatywy, arie i chóry oraz kilka udramatyzowanych scen. Fabuła, czytelnie przedstawiona w dwóch częściach i przystępnie opracowana muzycznie, obejmuje biblijne dzieje proroka znanego nam z Ksiąg Królewskich: klęskę suszy, dokarmianie przez kruki, wskrzeszenie syna wdowy, pojedynek na sprowadzenie ognia z prorokami Baala, ucieczkę na świętą górę Horeb przed królową Izebel i wniebowzięcie na ognistym rydwanie. Oprócz tekstów o zdarzeniach z życia proroka librecista wykorzystał inne fragmenty Pisma Świętego – przede wszystkim Psalmy. Recenzent „The Times” skwitował premierę słowami: „nigdy nie miał miejsca pełniejszy triumf”. Takich wrażeń można się spodziewać i po tym koncercie.  

Program:

F. Mendelssohn Bartholdy Eliasz – oratorium op. 70

Wykonawcy:

David Reiland – dyrygent

Julia Sophie Wagner – sopran

Olivia Vermeulen – mezzosopran

Robin Tritschler – tenor

Nathan Berg – bas baryton

Chór NFM

Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM

Wrocławska Orkiestra Barokowa

Jarosław Thiel – kierownictwo artystyczne Wrocławskiej Orkiestry Barokowej 

Czas trwania:

170 minut

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach /14–18 października 2026/

 Festiwal Kultury Bez Barier we wszystkich Oddziałach Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Spotkanie autorskie z Anną Brzezińską, autorką książki „Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet" i nowy cykl edukacyjny „Dzień dobry. Poranny rozruch" w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej. W Muzeum Etnograficznym wydarzenia towarzyszące wystawie „Życie na węglu". To niektóre z weekendowych wydarzeń w MNWr i Oddziałach.

Poliptyk Legnicki - lewe skrzydło wewnętrzne - kwatera górna - awers: Zwiastowanie, rewers:
św. Wawrzyniec, św. Wincenty Lewita, św. Jan, źródło cyfrowe.mnw.art.pl

W ramach ogólnopolskiego Festiwalu Kultury Bez Barier, którego głównym celem jest otwieranie świata kultury dla osób ze szczególnymi potrzebami i z różnymi rodzajami niepełnosprawności, zaplanowano: w Gmachu Głównym warsztaty dla rodzin z dziećmi tłumaczone na polski język migowy – uczestnicy zamienią się w bohaterów gry planszowej „Wrocławski milioner". 

W Muzeum Etnograficznym warsztaty rodzinne dostosowane do potrzeb osób w spektrum – miękkie, miłe i ciepłe misie zainspirują dzieci do działań plastycznych. 

W Pawilonie Czterech Kopuł warsztaty z audiodeskrypcją dla osób z niepełnosprawnością wzroku – spotkanie ze sztuką średniowieczną poprzez różne zmysły i sposoby poznawania.

Ponadto w Gmachu Głównym MNWr kontynuowane są znane i lubiane cykle wykładów: „Jakie to amerykańskie!" – Justyna Chojnacka opowie obliczach amerykańskiego stylu art déco; „Czarna sztuka" – Rembrandt van Rijn będzie bohaterem wykładu dr Doroty Miłkowskiej; „Mój Śląsk. Fascynacje" – dzieje największego gotyckiego ołtarza na Śląsku przybliży dr Jacek Witkowski.

Z kolei Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej zaprasza na nowy cykl zajęć „Dzień dobry. Poranny rozruch" – przedpołudniowe warsztaty ruchowe, które w każdy czwartek o g. 10:10 prowadzić będzie Justyna Oleksy. Zaplanowano też m.in. warsztaty muzyczne z cyklu „Średniowiecze w zmysłowej odsłonie", towarzyszącego wystawie „Stulecie" i dofinansowanego z programu Kultura Dostępna 2026.

Do Muzeum Etnograficznego można wybrać się na oprowadzanie z tłumaczeniem na PJM po wystawie „Życie na węglu" oraz na warsztaty budowania domów przysłupowych z papieru.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

17.10, g. 11:00 

Wrocławski milioner [PJM]. Zajęcia integracyjne dla rodzin z dziećmi w ramach Festiwalu Kultury bez Barier 2026. Prowadzenie: Sławomir Ortyl, tłumaczenie na polski język migowy: Elżbieta Resler

Zamienimy się w bohaterów gry planszowej „Wrocławski milioner”! Wraz z Panią Joanną (zwaną „Szmacianą Babką”), która była jedną z ubogich mieszkanek dawnego Wrocławia, oraz Bratem Aleksandrem – ongiś pustelnikiem ze Świętego Wzgórza w Osobowicach, każde z dzieci będzie próbowało jako pierwsze dotrzeć do centrum planszy, by zdobyć skarby Króla Krezusa. Trasa poprowadzi przez ważne daty w historii Wrocławia – jedne korzystne, inne wręcz przeciwnie – dlatego o nudzie nie będzie mowy!

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl lub 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

17.10, g. 12:00 

Dzieje największego gotyckiego ołtarza na Śląsku – poliptyku z kościoła św. św. Piotra i Pawła w Legnicy. Wykład dr. Jacka Witkowskiego w ramach cyklu „Mój Śląsk. Fascynacje” 

Największy z zachowanych gotyckich ołtarzy Śląska, dawne retabulum ołtarza głównego obecnej katedry (dawnej fary) p.w. św. św. Piotra i Pawła w Legnicy. Wybitne dzieło zarazem rzeźby, jak i szczególnie efektownego malarstwa z 1466 r. Badania historyczno-artystyczne ołtarza (odkrycie sygnatury oraz analiza stylistyczno-formalna) wprowadziły do historii sztuki śląskiego średniowiecza ważną osobowość artystyczną – wrocławskiego malarza Nicolausa Obilmana. Zapoznanego, a jednego z najwybitniejszych twórców wrocławskich XV w. Znany jest dokładny czas powstania ołtarza, jego fundator, a także autor interesującego programu ideowego. Można także wskazać na konkretne inspiracje artystyczne, zarówno rzeźbiarskie, jak i malarskie, w późnogotyckiej sztuce europejskiej tego wciąż zbyt mało znanego, a jednego z najwybitniejszych dzieł plastyki późnego średniowiecza na Śląsku (obecnie eksponowanego w Galerii Sztuki Średniowiecznej Muzeum Narodowego w Warszawie).

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

17.10, g. 15:00 

Rembrandt van Rijn. Wykład dr Doroty Miłkowskiej w ramach cyklu „Czarna sztuka. Historia grafiki artystycznej”

Eksperymentator, twórca bezkompromisowy, a przy tym wnikliwy badacz natury ludzkiej – tymi określeniami można by opisać postać holenderskiego mistrza. Artystyczny świat, w którym się obracał, wykraczał daleko poza Amsterdam, a nawet Niderlandy. W jego graficznych pracach pobrzmiewają dokonania największych poprzedzających go wirtuozów: akwaforty, akwatinty, miedziorytu i suchej igły. Ich dziedzictwo Rembrandt uzupełnił o własne technologiczne dokonania, osiągając niezwykły poziom ekspresji – niezbędnej, by wyrazić głębię religijnych uczuć, ból psychicznego doświadczenia, refleksję nad kondycją współczesnego mu człowieka, a także zachwyt nad pięknem otaczającego go świata.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

18.10, g. 12:00 

Wieżowce, maszyny i tropikalne sny. Oblicza amerykańskiego art déco. Wykład Justyny Chojnackiej w ramach cyklu „Jakie to amerykańskie!”

Choć styl art déco ukształtował się w Europie, w Stanach Zjednoczonych zyskał nową skalę i wyjątkową różnorodność. Zachowując związki z luksusem i dekoracyjnością, art déco wkroczyło w świat wielkich metropolii, przemysłu i masowej rozrywki, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych języków wizualnych amerykańskiej nowoczesności.

Podczas wykładu przyjrzymy się różnym obliczom tego stylu: od strzelistych wieżowców projektowanych w duchu ornamentalnego Zigzag Moderne, przez monumentalne realizacje publiczne epoki New Deal, po aerodynamiczne samochody, pociągi i przedmioty codziennego użytku spod znaku Streamline Moderne. Sprawdzimy także, jak kult prędkości i nowoczesności połączył się w Miami Beach z opływowymi fasadami, pastelowymi kolorami, słońcem i tropikalną fantazją.

Zajrzymy również do The Wolfsonian-FIU – muzeum, biblioteki i ośrodka badawczego położonego w sercu dzielnicy art déco w Miami Beach – aby przyjrzeć się wybranym obiektom z jego kolekcji sztuki dekoracyjnej, wzornictwa i grafiki użytkowej.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

Widok wystawy „Życie na węglu”, fot. Wojciech Rogowicz 

Muzeum Etnograficzne

17.10, g. 14:00

„Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej” – oprowadzanie kuratorskie z tłumaczeniem na PJM. Prowadzenie: Julia Szot, tłumaczenie na polski język migowy: Elżbieta Resler

Wystawa poświęcona ludziom, krajobrazom i dziedzictwu regionu wokół kopalni i elektrowni Turów w gminie Bogatynia na Dolnym Śląsku. Tytułowe życie na węglu ukazane zostało w perspektywie międzygatunkowego sąsiedztwa ludzi, surowca, kompleksu wydobywczo-energetycznego, technologii oraz ożywionej i nieożywionej materii. Jak pisze prof. Katarzyna Majbroda: „Wystawa zachęca do refleksji nad relacjami między człowiekiem, energią i środowiskiem. Pokazuje, że krajobraz wokół Turowa jest przestrzenią splątanych historii: industrializacji i utraty, modernizacji i degradacji, pamięci i przyszłości. To miejsce, w którym niezwykle istotne wydaje się pytanie o energię jako krwiobieg gospodarek późnego kapitalizmu i jednocześnie ważny element kultury wspólnoty ‘żyjącej na węglu’”.

Wstęp z biletem na wystawę czasową, Głusi z biletem za 3 zł

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

18.10, g. 12:00

W Krainie Domów Przysłupowych – zbuduj swój własny domek! Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe” towarzyszące wystawie „Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej”, prowadzenie: Barbara Caturian

Spotkanie będzie dla dzieci okazją do poznania niezwykłych drewnianych budowli z Krainy Domów Przysłupowych w okolicach Bogatyni. Opowiemy, skąd wzięła się ich nazwa. Pokażemy, co je wyróżnia i co sprawia, że ich drewniana konstrukcja jest tak wyjątkowa. Następnie dzieci zamienią się w małych budowniczych! Z przygotowanych szablonów stworzą własne makiety domów przysłupowych. Będą wycinać, składać, kleić i ozdabiać, tworząc mały domek.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

18.10, g. 14:00

Miękkie, miłe, ciepłe. Integracyjne warsztaty rodzinne dostosowane do potrzeb osób w spektrum, w ramach Festiwalu Kultury bez Barier 2026, prowadzenie: Olga Budzan

Miękkie, miłe, ciepłe… takie są właśnie misie. W muzeum można spotkać różne zwierzęta, pojawiają się na obrazach, rzeźbach, a nawet strojach. Podczas warsztatów uczestnicy będą kleić, a co odważniejsi mogą nawet zszywać ze sobą kawałki pianki, tkanin o różnych fakturach, wełenki i inne miękkie tworzywa, a także przyklejać i przyszywać koraliki oraz guziki.

W trosce o komfort dzieci:

— będziemy pracować w małej grupie,

— piętro z salą warsztatową jest wydzielone i w tym czasie nie planujemy tam innych zajęć,

— zapraszamy też rodzeństwo.

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Wystawa "Stulecie" w Pawilonie Czterech Kopuł,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

14.10, g. 14:00

Średniowiecze w zmysłowej odsłonie. Integracyjne warsztaty z audiodeskrypcją dla osób z niepełnosprawnością wzroku w ramach cyklu „Dotknij Muzeum” oraz Festiwalu Kultury Bez Barier 2026, prowadzenie: Kinga Łaska

Zapraszamy na wystawę „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” oraz do spotkań ze sztuką średniowieczną poprzez różne zmysły i sposoby poznawania. Dotyk, dźwięk, zapach, smak czy doświadczenie własnoręcznej pracy stają się sposobami na bliższe poznanie prezentowanych dzieł i historii, które się za nimi kryją. Podczas zajęć przyjrzymy się wybranym dziełom prezentowanym na wystawie czasowej, poszukując w nich śladów dawnych historii, symboli, materiałów i technik. Zajęcia pozwolą spojrzeć na średniowieczne dzieła z kilku perspektyw i odkryć, jak wiele ma do zaoferowania.

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

15.10, g. 10:10

Dzień dobry. Poranny rozruch. Przedpołudniowe warsztaty ruchowe, prowadzenie: Justyna Oleksy

Gdyby te zajęcia były hasztagami, byłyby to: #wdech, #wydech, #ruch, #poranek, #sztuka współczesna, #czwartek, #dobrostan. 

„Dzień dobry” to cotygodniowy poranny rozruch pod niebem dziedzińca Pawilonu Czterech Kopuł – łagodna praktyka ruchowa, zaproszenie do wglądu w ciałopoczucie, osadzenia się w kontekście dnia i tygodnia. Ćwiczenia poprzedza kwadrans spędzony na wystawie i wspólny namysł nad wybranym dziełem sztuki, które staje się potem swobodną inspiracją do praktyk ruchowych.

Dla kogo? Dla tych, którzy potrzebują inspirującego, lekkiego startu w dzień. Dla tych, którym w okolicach czwartego dnia tygodnia przyda się zastrzyk energii i mobilizacji, ale także nieco wytchnienia.

Co wziąć ze sobą? Wygodny strój i butelkę wody. Przy sprzyjającej aurze warsztaty odbywają się w ogrodzie rzeźb za muzeum. Zbiórka przy kasie Pawilonu Czterech Kopuł.

Bilety w cenie 15 zł

Zapisy: justyna.oleksy@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

W razie pytań lub potrzeby zapisania liczniejszej grupy – zachęcamy do kontaktu mailowego

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

17.10, g. 11:00

Uśmiech zmienia wszystko. Zajęcia plastyczne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”, prowadzenie: Barbara Przerwa

W czasie spotkania dzieci obejrzą wybrane rzeźby sztuki średniowiecznej z kręgu Madonn na lwach prezentowanych na wystawie czasowej. Będziemy je porównywać z innymi zabytkami, szukać różnic i podobieństw. W ramach warsztatów plastycznych stworzymy kolaże pełne radości, dobrej atmosfery i pozytywnej energii – i oczywiście z dużą ilością uśmiechów!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

17.10, g. 12:00

Krótki przewodnik po happeningu: 11 zasad, 11 przykładów. Wykład Iwony Gołaj w ramach cyklu „Kurs historii sztuki. Klasycy nowoczesności”

W 1968 roku Allan Kaprow, główny teoretyk happeningu, opublikował 11 zasad dotyczących tego, jak zrobić happening. W trakcie wykładu prześledzimy wszystkie punkty oraz omówimy przykładowe działania, aby sprawdzić, czy następcy Kaprowa wykorzystali jego porady.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

17.10, g. 16:00

Od księżnej do świętej. Rozwój ikonografii św. Jadwigi Śląskiej. Wykład Józefiny Fabisz towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Żona Henryka Brodatego, fundatorka gotyckich klasztorów i jedna z najbardziej wyrazistych postaci w dziejach średniowiecznego Śląska. Jadwiga Śląska (1178?–1243) zapisała się w historii nie tylko jako księżna, lecz przede wszystkim jako inicjatorka przełomowych fundacji kościelnych oraz protektorka ubogich. Przejawy pobożności, poparte świadectwami przypisywanych jej cudów, doprowadziły do kanonizacji już 24 lata po jej śmierci.

Pamięć o księżnej, utrwalana w piśmie i obrazie, stała się jednym z filarów tożsamości ówczesnego Śląska. Wizerunki Jadwigi zamawiane były zarówno przez środowiska dworskie, jak i kościelne czy miejskie. Powstające w kolejnych stuleciach iluminowane kodeksy, rzeźby i malowidła tablicowe łączyły krzewienie kultu religijnego z legitymizacją autorytetu piastowskiej dynastii oraz budowaniem prestiżu lokalnych wspólnot.

Podczas wykładu przedstawiona zostanie ewolucja ikonografii Jadwigi Śląskiej oraz transformacja sposobów jej ukazywania – od upamiętnień jej ascetycznej pobożności po monumentalne przedstawienia patronki i orędowniczki Śląska. Zaprezentowane zostaną najważniejsze dzieła sztuki oraz ich intrygujące, często burzliwe losy, które okazują się równie fascynujące, co biografia ich bohaterki.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

17.10, g. 18:00

Co ma wspólnego św. Barbara z rabarbarem? Warsztaty tańca intuicyjnego dla dorosłych w ramach cyklu „Co mnie porusza w sztuce współczesnej”, prowadzenie: Barbara Przerwa

W czasie spotkania zestawimy średniowieczne wizerunki św. Barbary z wybranymi pracami Lulu MacDonald. Dowiemy się, dlaczego św. Barbara jest patronką górników i zastanowimy, dlaczego jej niezłomny charakter i relacje z własnym ojcem mogą stać się tematem do dyskusji o rodzicielskiej władzy. Intrygującym dodatkiem będzie rabarbar, roślina znana, ale też pełna tajemnic. W improwizacji tanecznej będziemy eksplorować takie wartości jak wolność, siła, podległość, pewność siebie oraz aspekty wzrastania w ciemności, ciągłego przystosowywania się, szukania własnych ścieżek.

Bilety w cenie 20 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

18.10, g. 12:00

Czy w średniowieczu istniały malarki? Wykład kuratorski dr Agaty Stasińskiej towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Jak wyglądał średniowieczny cech? Czy było w nim miejsce dla kobiet? Dlaczego córki i wdowy po mistrzach malarskich miały tak wielu adoratorów? Na te i wiele innych pytań odpowiemy podczas niedzielnego wykładu poświęconego zagadnieniu kobiet w warsztatach artystycznych okresu średniowiecza. Zaprezentowane zostaną podczas niego sylwetki malarek znane z archiwalnych przekazów oraz ich niekiedy zdumiewające role w zdominowanym przez mężczyzn ówczesnym świecie artystycznym.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

18.10, g. 13:00

„Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny…”. Spotkanie z Anną Brzezińską, autorką książki „Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet”, prowadzenie: dr Agata Stasińska, kuratorka wystawy „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

O średniowiecznych iluminatorkach i twórczyniach traktatów, o pisarce i urzędniczce Margarecie von der Stregon, która zarządzała kancelarią miejską w średniowiecznej Świdnicy – między innymi o tych kobietach będziecie mogli posłuchać podczas spotkania towarzyszącego wystawie „Stulecie”.

O książce: „W średniowieczu niewiasty uważano za grzeszne córki Ewy, moralnie i intelektualnie ustępujące mężczyznom. Prawa i zwyczaje poddawały je władzy ojców, mężów i braci – dla ich dobra, oczywiście. Ale losy prawdziwych kobiet udowadniają, że były istotami znacznie bardziej złożonymi i skomplikowanymi, niż się nam czasami wmawia. Anna Brzezińska nie romantyzuje przeszłości: pokazuje sprawczość tam, gdzie była możliwa – jako opór, spryt, adaptację lub walkę o godność. Kobiety z jej opowieści uczą, czym naprawdę było średniowiecze – a wiele z ich doświadczeń pozostaje zaskakująco aktualnych”.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

18.10, g. 16:00

Usłyszeć średniowiecze. Integracyjne warsztaty muzyczne w ramach projektu „Średniowiecze w zmysłowej odsłonie”, prowadzenie: Tomasz Stera

Muzyka od wieków towarzyszyła artystom, rozwijając nurty sztuki charakterystyczne dla każdej epoki. Bez wątpienia warstwa muzyczna w okresie średniowiecza miała istotne znaczenie zarówno dla artystów, jak i dla ówczesnych odbiorców sztuki. Pozwoliła rozwinąć późniejsze gatunki muzyczne, co więcej – stała się inspiracją dla współczesnych twórców.

Podczas spotkania dowiemy się między innymi, jakie dźwięki kryją obrazy i rzeźby, jaki wpływ mogą wywierać ówczesne formy muzyczne na sztukę i człowieka oraz czy dawny zapis nutowy może być dziełem sztuki. Spróbujemy usłyszeć średniowiecze, a także odnaleźć i przenieść inspiracje średniowieczne na współczesność.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

informacja prasowa

Festiwal w smudze cienia /relacja z 61 Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans/

Zwyczajowo na początku września sale koncertowe i kościoły Wrocławia  oraz Dolnego Śląska wypełniła piękna muzyka odbywającego się już po raz 61. Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego. W tym roku inspiracją stała się myśl przewodnia  powieści Josepha Conrada "Smuga cienia", z jej problematyką trudnego i bolesnego dojrzewania do odpowiedzialności za siebie i innych ludzi.

"Koronacja wenecka 1595" w Katedrze św. Marii Magdaleny,
fot. Łukasz Rajchert

Właściwie każdy z festiwali ostatnich lat dotykał zagadnień ważnych i aktualnych. Formuła była na tyle pojemna, że słuchacze mogli poprzez muzykę, także tę dawną, przyglądać się odwiecznym, przeklętym  – jakby powiedział Dostojewski  – problemom. Było więc m. in. przesłanie "Światło dla świata", w którym muzyka wyprowadzała nas z mroków ciemności w światłość. Podczas 57. Wratislavii śledziliśmy "Niebezpieczne związki władzy i muzyki", zaś 60. festiwal stawiał pytania o "Raj utracony"... W tym roku myśl przewodnia okazała się równie celna, dotykała bowiem problematyki moralnej, która dotyczy każdego z nas i poprzez dzieła muzyczne ukazywała, jak trudne i bolesne jest dojrzewanie i stawanie się człowiekiem odpowiedzialnym. Wraz z utratą młodości i naiwności pojawia się owa nieodłączna smuga cienia, która odtąd będzie nam stale towarzyszyć. 

"Samson i Dalila" Camille Saint-Saënsa, dyr. Thomas Guggeis

Smuga cienia Samsona  – opera Camille`a Saint-Saënsa

Już pierwsze zaprezentowane dzieło: "Samson i Dalila" Camille Saint-Saënsa wprowadza nas w samo centrum rozważań dotyczących odpowiedzialności za własne czyny kładące się cieniem zarówno na życiu pojedynczego człowieka, jak i całego narodu. Libretto oparte jest dość luźno na VI rozdziale Księgi Sędziów Starego Testamentu, z której zaczerpnięto dwa epizody: zdradę Dalili (która w wersji biblijnej jest żoną bohatera, a nie uwodzicielką) i zwycięstwo Samsona nad Filistynami, okupione własną śmiercią. W przeciwieństwie do oratorium "Samson" Georga Friedricha Händla, będącego epicką historią biblijnego bohatera, przedstawiającą ostatni rozdział jego życia  i moralne dojrzewanie do decyzji zakończonej męczeńską śmiercią, opera francuskiego kompozytora ma bardziej uniwersalny wymiar, nie mówiąc już o jej rozmiarach. Zresztą Händel nigdy nie był, na szczęście, powściągliwy i hojnie raczył swoich słuchaczy piękną muzyką. Otóż "Samson i Dalila" opowiada historię pewnej erotycznej fascynacji, która doprowadza bohatera do zguby, a wraz z nim przynosi klęskę jego pobratymcom. Pierwszy akt ukazuje zniewolonych i narzekających na swój los Izraelitów, którym Samson przywraca nadzieję i wiarę, że Bóg nie zostawił ich na pastwę losu i Filistynów. Jego zapał i głęboka wiara sprawiają, że Izraelici powstają z kolan i pokonują Filistynów, którzy w rezultacie uciekają w góry. Kiedy jednak świątynię Dagona opuszczają kobiety, a wśród nich olśniewająco piękna i kusząca Dalila, Samson ulega pokusie. No, powiedzmy, że trochę z pokusą walczy, ale niezbyt długo. Skutki jego słabości okażą się bardzo bolesne. Nie tylko zapłaci za tę chwilę słabości oślepieniem (co jest poniekąd aktem symbolicznym), ale także uwięzieniem i pracą ponad ludzkie siły. Jego lud, pozbawiony przywódcy, stanie się ponownie zniewolony, a Filistyni triumfalnie powrócą i wyprawią bachanalia na cześć swego boga Dagona. Aby uświetnić zwycięstwo, sprowadzają też triumfalnie Samsona, upokarzając go w ten sposób. On jednak zwraca się do Boga, by raz jeszcze przywrócił mu siły, obala kolumnę podtrzymującą świątynię, grzebiąc w ten sposób zgromadzonych tam wrogów i siebie samego. Tym heroicznym gestem przywraca nie tylko swoją godność, ale także wyzwala swój uciemiężony lud. Ten trudny przecież wybór jest jego smugą cienia: wyrazem dojrzałości i odpowiedzialności za naród, okupiony własnym cierpieniem i śmiercią. 

Ta piękna historia pokazuje, że nawet wielcy ulegają pokusom, upadają, lecz doświadczenie to sprawia zarazem, że dorastają do trudnych decyzji, za które płacą najwyższą cenę. 

Operę Camille Saint-Saënsa poprowadził we Wrocławiu Thomas Guggeis  – niemiecki dyrygent i pianista, dyrektor Opery we Frankfurcie, który mimo młodego wieku, ma spore doświadczenie operowe, o czym świadczy m. in. fakt przyznania mu w 2026 roku przez magazyn "Opernwelt" tytułu Dyrygenta Roku.  Guggeis znakomicie dyrygował NFM Filharmonią Wrocławską, Chórem NFM oraz Slovenian Philharmonic Choir, a także znakomitymi solistami. W rolę Samsona wcielił się australijski śpiewak operowy (tenor) Nikolai Schukoff, który swoją  rolę interpretował niezwykle przekonująco. Na początku był wspaniałym i charyzmatycznym przywódcą, gdy zapewniał Izraelitów, że Bóg pomoże im zrzucić jarzmo, to znowu stawał się tragicznym bohaterem, którego dręczy żądza i poczucie winy, by na koniec stać się spokojnym, pewnym swoich decyzji człowiekiem – gdy ponownie zwraca się z wiarą ku Bogu i pokonuje wrogów. 

W postać Dalili wcieliła się gruzińska mezzosopranistka Anita Rachvelishvili  – olśniewająca w roli perfidnej uwodzicielki, kusicielki, której nie sposób się oprzeć. Była mocną, świadomą swych atutów kobietą, którą silnie motywuje nienawiść do Samsona. Pod maską czułych zapewnień o miłości czaiła się w jej interpretacji podstęp i zdrada. Wszystkie te niuanse swojej roli artystka wydobyła znakomicie.

Posłuchajmy słynnego duetu zwanego umownie miłosnym: “Mon cœur s’ouvre à ta voix” z tą artystką.

Obowiązki władcy: piękna, uduchowiona rekonstrukcja "Koronacji weneckiej" z 1595 roku

Absolutnie niezwykła  była w moim odczuciu "Koronacja wenecka 1595" – rekonstrukcja Mszy koronacyjnej weneckiego doży Marina Grimaniego w Bazylice św. Marka w Wenecji. Autorem owej rekonstrukcji jest angielski dyrygent Paul McCreesh, wieloletni szef festiwalu Wratislavia Cantans, zaś wykonawcami byli członkowie jego zespołów Gabrieli Consort & Players, zawdzięczający swą nazwę włoskim kompozytorom: Giovanniemu i Andrei Gabrieli, których utwory stanowiły zasadniczą część koncertu. Projekt ów został utrwalony na płycie, my jednak mogliśmy go wysłuchać na żywo w Katedrze św. Marii Magdaleny, a więc również w sakralnej przestrzeni, co jest doświadczeniem bezcennym. 

Muzycy prezentowali poszczególne części Mszy w różnych miejscach przestrzeni kościoła. Najpierw usłyszeliśmy męskie głosy rozbrzmiewające początkowo gdzieś w pobliżu ołtarza głównego i stopniowo zbliżające się, które zaintonowały chorałowy introit. Następnie z drugiego końca świątyni dobiegły odgłosy odległego bębna i fanfary trąbek, zwiastujące wejście doży.

"Koronacja wenecka 1595", Gabrieli Consort & Players,
fot. Łukasz Rajchert

Śpiewane fragmenty liturgii, obejmujące zarówno rozbudowane opracowania chóralne i instrumentalne, jak i chorał – przeplatano krótkimi wstawkami instrumentalnymi: były to albo canzony Giovanniego Gabrielego, albo też niezwykle subtelne solowe utwory na organy. Stałe części Mszy (w tym przypadku Kyrie, Gloria, Sanctus i Benedictus) wykonano do muzyki Andrei Gabrielego z 1587 roku. Otwierające całość Kyrie było w dużej mierze utworem solowym – wykonywał je wybitny młody tenor Benedict Hymas, którego niezwykle czyste, wysokie i eteryczne brzmienie pięknie kontrastowało z ciepłym dźwiękiem towarzyszących mu puzonów. Canzona rozdzielająca dwa śpiewane czytania biblijne, odznaczała się zachwycającą lekkością z towarzyszącymi jej skrzypcami. Podobało mi się również offertorium Deus qui beatum Marcum („O Boże, który wywyższyłeś świętego Marka”) w porywającym wykonaniu altów Davida Allsoppa i Marka Chambersa, jednak prawdziwą kulminacją występu był moment, w którym pięcioro solistów wspólnie wykonało antyfonę komunijną O Sacrum Convivium Andrei Gabrielego. Przy subtelnym akompaniamencie organów usłyszeliśmy bogaty, aksamitny i nieskazitelny śpiew polifoniczny. Mistrzowski śpiew i porywająca gra instrumentalna połączyły się w finałowym hymnie Omnes Gentes („Klaszczcie w dłonie, wszystkie narody”) Giovanniego Gabrielego. 

Czytania, zwłaszcza Ewangelia według św. Jana, mówiły o pokorze, o służbie ludziom, stając się w ten sposób "programem" dla obejmującego swój urząd doży. Tyle się pisze o weneckim przepychu, wspomina o tym także sam autor rekonstrukcji, ja jednak pod wpływem czytań i samej muzyki, a także genius loci tego szczególnego wnętrza,  odczułam dotyk sacrum, choć był to "tylko" koncert...

Sacrae cantiones quinque vocum: No. 14, O sacrum convivium

Dydona i Eneasz  – miłosne rozczarowania

W przypadku jedynej opery Henry Purcella "Dydona i Eneasz" libretto  Nahuma Tate'a czerpie z IV księgi "Eneidy" Wergiliusza i opowiada historię miłości Dydony, królowej Kartaginy, do Eneasza, bohatera wojny trojańskiej. Niczym Odys tuła się on  wraz z towarzyszami tu i tam, by wreszcie dotrzeć do fenickiego miasta Kartaginy, gdzie poznaje królową, która zakochuje się w nim bez pamięci i  – jak się wydaje  – z wzajemnością. Już na początku I aktu widzimy ją pogrążoną w smutku i udręce, czemu daje wyraz w arii Ah, Belinda. Jeśli znamy mitologię i "Eneidę", to mamy świadomość, że Dydona jest wdową, a Eneasz jest piękny, młody i pokrzywdzony przez los. Takie okoliczności sprawiają, że bohaterka (w dodatku nakłaniana przez damę dworu i chór, wreszcie samego Eneasza) porzuca skrupuły i poddaje namiętności. Szczęście jednak nie trwa długo, bo zło nie śpi. Niczym w szekspirowskiej tragedii w II akcie opery pojawiają się Czarownice i Wiedźmy, które knują spisek, skutkiem którego Dydona utraci dobrą sławę, miłość i życie. Najpierw zakłócają polowanie królewskiej pary, sprowadzając burzę, a następnie wyczarowują złego ducha o rysach Merkurego, który wzywa Eneasza do natychmiastowego powrotu do Troi. Eneasz wprawdzie jest z powodu nagłego rozstania załamany, ale już na początku III aktu orientujemy się, że jego towarzysze bez żalu opuszczają Kartaginę. Nie wiedzą, podobnie jak Eneasz, że czeka ich śmierć na morzu. Bohater próbuje jeszcze bezskutecznie pocieszać ukochaną, ale ta odtrąca jego, fałszywe jej zdaniem, usprawiedliwienia. Kiedy kochanek ją opuszcza, umiera.

"Dydona i Eneasz" H. Purcella, od lewej: Charlotte Bowden – Belinda (sopran),
Mauro Borgioni – Eneasz (baryton), Arianna Vendittelli – Dydona (sopran),
fot. Sławek Przerwa

Opera uchodzi za arcydzieło. Piotr Kamiński twierdzi, że  "w niespełna 50 minut, wszystko, co teatr powiedzieć może o miłości, rozstaniu, przeznaczeniu oraz wzajemnych uwikłaniach kobiety i mężczyzny" zostało zaprezentowane, a libretto jest błyskotliwe, zwarte i pełne błyskawicznych zwrotów akcji. Ja jednak nawykłam do słuchania i oglądania rozbudowanych oper Georga Friedricha Händla, gdzie skomplikowane uczucia bohaterów rozwijają się w pięknych i licznych ariach czy duetach. Lapidarność i skrótowość libretta Tate'a i jego muzyczny wyraz są dla mnie nie tyle pożywką dla wyobraźni, co jakąś galopadą wydarzeń i emocji. 

Owe uproszczenia wynikają być może stąd, że opera została przez Purcella stworzona (prawdopodobnie) dla dziewcząt ze szkoły  Josiasa Priesta w Londynie pod koniec 1689 roku, miała więc charakter wychowawczy. Jej przesłanie przestrzegające przed zbyt pochopnym uleganiem emocjom miało pouczyć młode kobiety, że koniec takiego postępowania ma zgubny charakter.  

Podczas wrocławskiej prezentacji koncertowej wersji opery irytowała mnie nieustająco smutna i narzekająca Dydona, abstrahując od jakości wykonawstwa. Arianna Vendittelli  (sopran) w roli Dydony była od początku do końca nieszczęśliwa albo krótko szczęśliwa i nie przekonała mnie do rozwoju swoich skomplikowanych uczuć. Grała rolę kobiety, która nie potrafi być szczęśliwa i która wobec tego MUSI umrzeć. Mauro Borgioni (baryton o pięknej barwie) w roli Eneasza był nieco bardziej przekonujący i nawet rozumiemy, dlaczego musiał opuścić tę kobietę. 😏 Najbardziej wyraziste były Czarownice: Delphine Galou (Czarownica, kontralt), Martina Licari (Pierwsza Wiedźma, sopran) i Benedetta Mazzucato (Druga Wiedźma, kontralt), ale czarne charaktery łatwiej jest zagrać. Całość (Chór Capella Cracoviensis, Accademia Bizantina)  poprowadził znakomity Ottavio Dantone.

"Dydona i Eneasz", scena z Wiedźmami, fot. Sławek Przerwa

"Herr Jesu"  – muzyczne kazania Johanna Sebastiana Bacha

Conradowska smuga cienia snuła się też przez kantaty kościelne Johanna Sebastiana Bacha, w których zagubiony i chory przez grzech pierworodny człowiek ma szansę na ozdrowienie jedynie Bożej łasce.

Kantaty tworzył Bach przez całe swoje pracowite życie, ale najwięcej powstało w Lipsku, gdzie pełnił funkcję kantora w Kościele św. Tomasza. Biograf J.S. Bacha, Albert Schweitzer napisał:

W porównaniu z kantatami wszystko, co Bach poza tym stworzył, wydaje się niemal tylko dodatkiem.

W twórczości Johanna Sebastiana kantata była częścią liturgii, rodzajem muzycznego kazania, pouczenia. W liturgii protestanckiej bowiem najważniejsze jest słowo i kantata temu słowu służyła. Bach był człowiekiem głębokiej wiary  – przez całe życie czytał i studiował Biblię oraz dzieła teologiczne, przede wszystkim Lutra. Teksty swoich utworów opatrywał często takimi aktami strzelistymi, jak: S D G („Soli Deo Gloria” – „Bogu Jedynemu Chwała”) czy J J („Jesu juva” – „Jezu, wspomóż”).

Koncert "Herr Jesu", fot. Łukasz Rajchert

Interpretacja kantat wcale nie należy do najłatwiejszych. Próbowali się z nią zmierzyć tacy mistrzowie muzyki dawnej, jak Nikolaus Harnoncourt, Philippe Herreweghe czy sir John Eliot Gardiner. Ten ostatni nagrał w kościołach całą serię tzw. kantat pielgrzymkowych, co było wyzwaniem nie lada. Każdy z nich poszukiwał własnego klucza interpretacyjnego. Z kantatami Johanna Sebastiana Bacha próbuje się również mierzyć Andrzej Kosendiak, dyrektor Wratislavii oraz zespołu Wrocław Baroque Ensemble, który od lat utrwala na płytach muzykę dawną. Jest to wyzwanie dla każdego artysty zajmującego się tą dziedziną, w której niepodzielnie króluje Bach. Projekt nagrania pięciu płyt z kantatami lipskiego Kantora powstał w ubiegłym roku i nabrał realnych kształtów, kiedy padła propozycja z wytwórni Alpha Classics. Niedawno ukazała się pierwsza płyta z tej serii: „Komm! Bach Cantatas with Recorder", nagrana z udziałem Giovanniego Antoniniego, grającego na flecie podłużnym, oraz zaproszonymi gości, m. in. z Krystianem Adamem Krzeszowiakiem. 

Tym razem, w nowym składzie, zaprezentowano kantaty: BWV 18 (wersja lipska) Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt, BWV 25 Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe oraz BWV 96 Herr Christ, der einge Gottessohn. 

Nie sposób napisać o wszystkich trzech, ale warto przyjrzeć się wybranej, ponieważ podobną strukturę mają pozostałe: po lekturze Ewangelii nawiązują do czytań biblijnych, a także do pieśni ewangelickiej (chorału), będącej rodzajem komentarza do czytań. Są zatem rodzajem muzycznej homilii.

Dennis Orellana (sopran)

Nie ma ani cząstki zdrowej na moim ciele w obliczu rozgniewania Twego, nie ma odpoczynku moim kościom w obliczu mego grzechu  – wypowiada swą skargę człowiek w kantacie 18 (tłum. Andrzeja Teske). Tekst kantaty, nawiązując do przypowieści o siewcy, rozważa działanie słowa Bożego w świecie. Recytatyw (tenor) nawiązuje do cytatu biblijnego, a następująca po nim  aria powierzona  głosowi basowemu (jako głosowi Chrystusa) stanowi rodzaj komentarza. Aria ta ma w sobie wiele żarliwości i ciepła, wskazuje drogę, daje pociechę. Aby odróżnić kolejny recytatyw od poprzedniego, Bach wprowadza wiole i flety. Po drugim recytatywie następuje aria sopranu, który symbolizuje w muzyce Bacha niewinną duszę:

Otwórz na me marne pieśni

Swojej łaski ucho, Panie!

A gdy kiedyś będę w górze

Śpiewał w Twym anielskim chórze,

Lepiej zabrzmi me śpiewanie.

Andrzej Kosendiak powrócił do praktyki wykonawczej J. S. Bacha i (podobnie jak Harnoncourt), powierzając partie sopranowe chłopcom. Wybranych członków Chóru Chłopięcego NFM wspomagał Dennis Orellana  dysponujący pięknym, czystym sopranem. I to był znakomity pomysł! Młody śpiewak wystąpił także w pozostałych kantatach, a w BWV 95 podbił serca słuchaczy w duecie z fletem. Ważną rolę odegrały partie fletu we wszystkich trzech kantatach, a szczególnie grająca na flecie podłużnym i traverso Michaela Koudelková, która nas zachwyciła, szczególnie w duecie z Dennisem Orellaną. Wszyscy zresztą grali i śpiewali wspaniale. Był to, obok "Koronacji weneckiej" prawdziwie wyjątkowy koncert. Pozostaje mieć nadzieję, że usłyszymy go jeszcze na płycie.

 

Giovanni Antonini i Michaela Kudelkova, fot. Ł. Rajchert

Tegoroczna Wratislavia okazała się bogata i różnorodna. Dostarczyła licznym słuchaczom wspaniałych wrażeń zarówno estetycznych, jak też duchowych i intelektualnych. To wielka dla mnie radość i jestem wdzięczna, że stały się moim udziałem. 

KOMM // reportaż

Pierwsza płyta z planowanej serii obejmującej kantaty Johanna Sebastiana Bacha z partią fletu podłużnego, zarejestrowana pod dyrekcją Andrzeja Kosendiaka wraz z Giovannim Antoninim, NFM Chórem Chłopięcym i Wrocław Baroque Ensemble i wydana pod szyldem renomowanej wytwórni Alpha Classics.