"Grupa Krakowska" - przekrojowa wystawa awangardy lat 30. w Muzeum Narodowym we Wrocławiu /relacja/

Od 2. grudnia 2018 roku Muzeum Narodowe we Wrocławiu prezentuje wyjątkową wystawę poświęconą Grupie Krakowskiej, będącej jednym z najciekawszych zjawisk w pejzażu artystycznym Polski lat 30. Wystawa ma charakter monograficzny, przy czym po raz pierwszy członkowie przedwojennej awangardy prezentowani są tak szeroko. Wystawa powstała we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie, ale zbiory pochodzą z różnych źródeł, także prywatnych, stąd unikatowość ekspozycji.

Maria Jarema, Kompozycja z klatką, ok. 1930, fot. MN

Pierwsza Grupa Krakowska

Na wystawie znalazły się także prace polskich awangardowych artystów, którzy byli mistrzami i mentorami młodych, m.in. Leona Chwistka oraz Władysława Strzemińskiego, ale przede wszystkim można oglądać obrazy, grafiki, rzeźby i szkice scenograficzne członków nieformalnej grupy zwanej Grupą Krakowską. Podobnie jak lwowska grupa Artes, odcina się ona od konstruktywistycznej ideologii i czystej abstrakcji, powraca do sztuki przedstawiającej, nobilituje znaczenie przeżycia artystycznego, wyobraźni, a także tematu w sztuce. Pierwsza Grupa Krakowska ukonstytuowała się w latach 1929-1931, choć formalnie jej nazwa pojawiła się w życiu artystycznym dopiero w 1933 roku - wraz z pierwszą oficjalną wystawą. Powstanie ugrupowania zainicjowało kilkoro zamiejscowych studentów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie: Leopold Lewicki, Henryk Wiciński, Janusz Woźniakowski, Maria Jarema, Jonasz Stern i Andrzej Stopka. Do nich przyłączyli się następnie inni studenci, którym nie w smak były metody nauczania na ASP, hołdujące młodopolskiemu statusowi artysty.

Władysław Strzemiński, Martwa natura, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Byliśmy zahipnotyzowani ich malarstwem - poetyką Chagalla, dramatycznością Picassa, porządkiem Légera, ostrością polityczną Grosza, charakterem i formą nowoczesnego teatru Piscatora - pisał po latach Jonasz Stern. Jeśli chodzi o polskich artystów, szczególnie zainteresowały nas idee Szczuki, teoria widzenia Strzemińskiego, koncepcje architektoniczne Syrkusów, malarstwo Stażewskiego. Często bywał w Krakowie Leon Chwistek (...). Nasza praca artystyczna rozwinęła się w klimacie idei tych artystów, często bardzo różniących się od siebie, ale torujących drogę nowej wizji świata i związanych z postępowym ruchem społecznym.

Leopold Lewicki, Arsenał, 1932, fot. MN

Większość członków grupy miała poglądy lewicowe, co znalazło odbicie w tematyce ich prac i co przyczyniło się do usunięcia z wystawy ich obrazów, rewizji, aresztowań i relegowania z uczelni trzech członków grupy. Pozostałym udzielono nagan lub zawieszono w prawach studenta. Nieformalnym patronem artystów stał się Leon Chwistek, po tym jak przychylnie skomentował w prasie ich wystawę w Domu Artystów przy pl. Świętego Ducha. Przede wszystkim zaś doprowadził do zorganizowania pierwszej oficjalnej ekspozycji Grupy Krakowskiej, otwartej w październiku 1933 roku we Lwowie oraz następnych, w kolejnych latach.

Stanisław Osostowicz, Scena uliczna z Krzemieńca, ok. 1936, MN

Członkowie Grupy oddawali się nie tylko działalności artystycznej, organizowali dyskusje i odczyty, założyli także propagandowy teatr plastyczny Cricot, do którego laki i dekoracje wykonywali Henryk Wiciński, Jonasz Stern i Maria Jarema. Stworzyli także własny teatrzyk satyry politycznej pod nazwą Szopka krakowską, który cieszył się wielką popularnością. To polityczne zaangażowanie przypieczętowało zresztą losy Grupy: w 1937 roku zostali usunięci ze Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków, a w rezultacie najważniejsi członkowie opuścili Kraków.

Wrocławska wystawa Grupy Krakowskiej

Ekspozycja jest rodzajem opowieści o twórczości bardzo młodych ludzi - wyjaśniała podczas konferencji prasowej autorka i kuratorka wystawy, Barbara Ilkosz. Byli to studenci Akademii Krakowskiej związani nie tylko w Krakowem, ale również z Kresami, łącząc w ten sposób dwie tradycje. Ich twórczość odzwierciedla atmosferę lat 30. ubiegłego wieku.

Maria Jarema, fot. Anna Kowalów

Podkreślała również fakt, że artystów łączyły nie tylko poglądy polityczne, te bowiem zmieniały się, ale przede wszystkim ludzie ci byli ze sobą zaprzyjaźnieni, często się spotykali, o czym przypomina początek ekspozycji, pełen portretów i autoportretów młodych artystów.

Cała ekspozycja liczy ok. 300 prac, a wśród nich obrazy, rysunki, szkice scenografii, kostiumów, rzeźby... Pokazano bardzo różnorodną twórczość tych artystów, począwszy od studenckich pejzaży, które malowali na Lubelszczyźnie, w Tatrach, na Wołyniu. Odrębny zbiór prac stanowią obrazy ujawniające ich wrażliwość społeczną - szkice uliczne przedstawiające sceny z życia proletariatu - prostych robotników, ludzi różnych zawodów, a także demonstracje polityczne. W osobnym dziale przedstawiono folklor galicyjski, którego patronem był Leon Chwistek. Ostatni dział stanowią eksperymenty w obszarze sztuki abstrakcyjnej. Rodzaj aneksu stanowią obiekty prezentujące działalność teatralną członków Grupy.

Fryderyk Pautsch, Targ w Kołomyim fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Losy artystów były często tragiczne - wybuch II wojny i prześladowania stały się przyczyną śmierci wielu z nich, spowodowały także utratę części dzieł. Ci, którzy przeżyli, zawiązali w 1957 roku Drugą Grupę Krakowską, której siedzibą stały się Krzysztofory. Ale to już inna historia.

wystawa Grupa Krakowska 1932–1937
od 2 grudnia 2018 r. do 31 marca 2019 roku
kurator: Barbara Ilkosz
miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

Muzeum Narodowe we Wrocławiu online - 30-31.01.2021 (wykłady i warsztaty: Jarema, barok, szkło artystyczne)

Muzeum Narodowe we Wrocławiu zaprasza na interesujące wykłady i warsztaty online. M.in. na przykładach z całego świata, w tym także z Wrocławia, będzie można prześledzić bogatą historię techniki witrażu klasycznego, techniki Tiffany’ego, szklanej mozaiki, matowienia szkła oraz fusingu („Szkło artystyczne w architekturze”). 

Muzeum Narodowe we Wrocławiu, fot. prasowa 

PROGRAM

Szkło artystyczne w architekturze

30.01, g. 12:00 ➸ streaming FB

Wykład Adama Włodarczyka w ramach cyklu „Piękne i użyteczne”

Przyzwyczailiśmy się do spotkań ze sztuką w przestrzeni muzeów i galerii. Lecz potrafi ona dosłownie wyskoczyć zza rogu lub zachwycić nas niespodziewanie w zaułku miasta. Coraz częściej artyści realizują swoje koncepcje w przestrzeni publicznej czy na murach budynków, wychodząc w kierunku przypadkowego przechodnia.

Jedną z rzadziej omawianych dziedzin sztuki, będącej pomostem między architekturą a sztuką wysoką, jest szkło artystyczne. Wbrew pozorom jego historia splotła się z architekturą setki lat temu i trwa do dziś. Od starożytnych wilii patrycjuszy, przez gotyckie katedry, klatki schodowe secesyjnych kamienic, aż po hale współczesnych lotnisk – artystyczne szkło od wieków zachwyca kolejne pokolenia.

Na przykładach z całego świata, w tym także z Wrocławia, prześledzimy bogatą historię techniki witrażu klasycznego, techniki Tiffany’ego, szklanej mozaiki, matowienia szkła oraz fusingu.

Bezpłatne wydarzenie transmitowane będzie na profilu FB ➸

https://www.facebook.com/Muzeum.Narodowe.Wroclaw

Body art. Ciało, artysta, sztuka

31.01, g. 11:00 ➸ platforma Teams

Wykład Anny Kwapisz w ramach cyklu „Kurs historii sztuki. Klasycy nowoczesności”

Body art to kierunek w sztuce, w którym materiałem i środkiem ekspresji jest ciało artysty. Tworzący w tym nurcie badają relacje między własną fizycznością a psychiką, traktując działania artystyczne jako swoiste źródło samopoznania. Najbardziej znani przedstawiciele nurtu body art to: Marina Abramović, Bruce Neuman, Vito Acconci, Chris Burden, Hermann Nitsch, a wśród artystów polskich – Jerzy Bereś.

Wydarzenie płatne – bilet w cenie 8 zł do nabycia online:

https://bilety.mnwr.pl/rezerwacja/nienumerowane.html?id=49410&identyfikator=b99df7587e6949343d1f01a2b1f78853&idw=66

Z otrzymanego drogą mailową biletu należy skopiować 16-cyfrowy kod online i wkleić w pole weryfikacji na stronie https://bilety.mnwr.pl/online.html ➸

Uwaga – system weryfikacji kodu działa na pół godziny przed rozpoczęciem spotkania online – tylko w tym czasie możliwe jest uzyskanie linku do wydarzenia na platformie Teams. Jeśli nie korzystali Państwo jeszcze z Teamsa – można pobrać i zainstalować aplikację lub otworzyć otrzymany link w oknie przeglądarki internetowej.

 

Płynny ruch kolorów – Maria Jarema

31.01, g. 11:00 ➸ platforma Zoom

Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku do lat 3 — z cyklu #muzealniaki_pod_kopułą

Maria Jarema była jedną z najwybitniejszych polskich malarek XX wieku. Kolor, użyty w jej obrazach z niezwykłą wrażliwością, oraz wyczulenie na rytmy sprawiają, że jej obrazy zdają się tańczyć. Na warsztatach wspólnie wprawimy barwy w ruch.

Bezpłatne spotkanie online na platformie Zoom, obowiązują zapisy mailowe przez formularz zgłoszeń w tygodniu poprzedzającym zajęcia:

https://mnwr.pl/plynny-ruch-kolorow-maria-jarema/

Link do wydarzenia zostanie przesłany najpóźniej na dzień przed spotkaniem online. Liczba miejsc ograniczona (maks. 10 os.), decyduje kolejność zgłoszeń. 

Wszystkie kolory Marii

31.01, g. 13:00 ➸ platforma Zoom

Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku 3–5 lat — z cyklu „Sztuczki w Pawilonie”

Czy wiecie, co to jest abstrakcja? Czy obraz naprawdę może nie przedstawiać niczego? Przyglądniemy się wspólnie kolorowym obrazom Marii Jaremy i spróbujemy odnaleźć tam… tańczące postaci, a potem sami zatańczymy z kolorami!

Bezpłatne spotkanie online na platformie Zoom, obowiązują zapisy mailowe przez formularz zgłoszeń w tygodniu poprzedzającym zajęcia: 

https://mnwr.pl/wszystkie-kolory-marii/

Link do wydarzenia zostanie przesłany najpóźniej na dzień przed spotkaniem online. Liczba miejsc ograniczona (maks. 10 os.), decyduje kolejność zgłoszeń. 

 

Sztuka baroku

31.01, g. 13:00 ➸ platforma Teams

Wykład dr. Dariusza Galewskiego w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

Sztuka barokowa rozwijała się w od przełomu XVI i XVII w. do połowy XVIII w. Objęła zasięgiem całą Europę oraz kolonie hiszpańskie i portugalskie położone w obu Amerykach i na Dalekim Wschodzie. Miejscem narodzin baroku był papieski Rzym, a historię wytyczała działalność takich artystów jak Caravaggio, Maderna, Bernini czy Borromini. Stworzyli oni zasób form, który rozwijany był w kolejnych ośrodkach, takich jak np. Turyn, Wiedeń czy Praga.

Oprócz dynamicznego i malarskiego nurtu sztuki barokowej istniał również nurt klasycyzujący, który panował we Francji, Anglii i krajach protestanckich, dając w połowie XVIII w. początek sztuce oświecenia.

Wydarzenie płatne – bilet w cenie 8 zł do nabycia online:

https://bilety.mnwr.pl/rezerwacja/nienumerowane.html?id=49409&identyfikator=3f76a601ef17d0e66a2627929b035138&idw=65

Z otrzymanego drogą mailową biletu należy skopiować 16-cyfrowy kod online i wkleić w pole weryfikacji na stronie https://bilety.mnwr.pl/online.html 

Uwaga – system weryfikacji kodu działa na pół godziny przed rozpoczęciem spotkania online – tylko w tym czasie możliwe jest uzyskanie linku do wydarzenia na platformie Teams. Jeśli nie korzystali Państwo jeszcze z Teamsa – można pobrać i zainstalować aplikację lub otworzyć otrzymany link w oknie przeglądarki internetowej.

informacja prasowa

Czasoprzestrzeń Zbioru - nowa wystawa w Muzeum Architektury we Wrocławiu

Muzeum Architektury we Wrocławiu zaprasza na wystawę "Czasoprzestrzeń zbioru", będącą prezentacją  części kolekcji sztuki współczesnej ze zbiorów własnych Muzeum. Formą aranżacji nawiązuje ona do eksponowanej w 1977 roku wystawy „Współczesna plastyka związana z architekturą”, która była zaczątkiem stałej ekspozycji sztuki. Jest zatem próbą rekonstrukcji sposobu myślenia o powiązaniach sztuki i architektury, jak i  okazją do jej reinterpretacji współcześnie. Wernisaż w piątek 22 października 2021 r. o godzinie 18.00 w Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 5.

Wystawa „Czasoprzestrzeń Zbioru” to projekt odnoszący się do kolekcji sztuki współczesnej, będącej częścią zbiorów Muzeum Architektury we Wrocławiu. Licząca dziś blisko 1100 obiektów kolekcja powstawała w oparciu o przekonanie o podobieństwach i wzajemnym oddziaływaniu sztuk wizualnych i architektury. Przy jej tworzeniu wybierano głównie prace o charakterze „racjonalnym”, oparte na kryteriach zbliżonych do metod postępowania w naukach ścisłych, a formalnie mieszczące się przede wszystkim w obrębie nurtu abstrakcji geometrycznej. 

Janusz Orbitowski, Relief 19/72, 1972, fot. Mirosław Łanowiecki, Muzeum Architektury we Wrocławiu

Wystawa „Czasoprzestrzeń Zbioru” będzie pierwszą po niemal dwudziestu latach prezentacją  części kolekcji sztuki współczesnej ze zbiorów własnych Muzeum Architektury. Forma jej aranżacji oraz wybór pokazywanych dzieł nawiązywać będą do eksponowanej w 1977 roku wystawy „Współczesna plastyka związana z architekturą”, która była zaczątkiem stałej ekspozycji sztuki w Muzeum Architektury, prezentowanej do końca lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Tytułowa "Czasoprzestrzeń Zbioru" jest więc zarówno próbą rekonstrukcji sposobu myślenia o powiązaniach sztuki i architektury, jak i  okazją do jej reinterpretacji współcześnie. Służy również wyznaczeniu perspektyw rozbudowania zbioru o nowe obiekty w przyszłości.

Maria Jarema, Rytm V, 1958, fot. Mirosław Łanowiecki, Muzeum Architektury we Wrocławiu

Ideą wystawy zrealizowanej w 1977 roku była prezentacja obiektów, będących wyrazem aktualnych poszukiwań dotyczących kształtowania przestrzeni, harmonii i właściwości fizykalnych barw, optyki światła, kinetyki rytmów i proporcji kształtów. Planowana na jesień 2021 ekspozycja „Czasoprzestrzeń Zbioru”, odwołując się do założeń „Współczesnej plastyki związanej z architekturą”, zestawiać będzie kilkadziesiąt najbardziej reprezentatywnych obiektów wybranych ze zbiorów, wśród których znajdą się prace autorstwa m.in.  Marii Jaremy, Henryka Stażewskiego, Zofii Artymowskiej, Kajetana Sosnowskiego, Wandy Gołkowskiej czy Ryszarda Winiarskiego, które stanowić będą egzemplifikację tropów i idei składających się na genezę i historię powstawania całej kolekcji.

Zofia Artymowska, Poliformy XLV, 1974, 
fot. Mirosław Łanowiecki, Muzeum Architektury we Wrocławiu

Artystki i artyści:

Magdalena Abakanowicz, Getulio Alviani, Roman Artymowski, Zofia Artymowska, Jan Berdyszak, Alberto Biasi, Marian Bogusz, Jerzy Budziszewski, Jan Chwałczyk, Zbigniew Dłubak, Jerzy Fedorowicz, Wanda Gołkowska, Zbigniew Gostomski, Aleksandra Jachtoma, Mieczysław Janikowski, Maria Jarema, Jerzy Jarnuszkiewicz, Zdzisław Jurkiewicz, Tadeusz Kantor, Edward Krasiński, Gerard Kwiatkowski, Adam Marczyński, Maria Michałowska, Janusz Orbitowski, Ludmiła Popiel, Jerzy Rosołowicz, Jerzy Skarżyński, Kajetan Sosnowski, Antoni Starczewski, Henryk Stażewski, Maciej Szańkowski, Wacław Szpakowski, Alina Ślesińska, Ryszard Winiarski, Bohdan Załęski, Krystyn Zieliński, Jan Ziemski

Kuratorka: Małgorzata Devosges-Cuber

Identyfikacja wizualna: Feliks Marciniak

Producenci wystawy: Michał Duda i Wiktoria Litwinowicz

Aranżacja: BudCud

Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

informacja prasowa

Niewinni czarodzieje. Prace artystek i artystów II Grupy Krakowskiej z kolekcji Muzeum Narodowego w Szczecinie

W 1960 roku Andrzej Wajda nakręcił film „Niewinni czarodzieje” według scenariusza Jerzego Andrzejewskiego i Jerzego Skolimowskiego. Reżyser w latach 1946–1949 studiował na krakowskiej ASP rozpoczynając swoją artystyczną karierę od malarstwa. Wystawa „Niewinni czarodzieje”, eksponując kilkadziesiąt dzieł z tamtego okresu – obrazy, rysunki, grafiki i reliefy – przypomina artystycznie wyjątkową formację, tworzoną przez wybitne indywidualności w szczególnym politycznym kontekście. 

W tym samym czasie w Krakowie na podstawie licznych przed– i powojennych inicjatyw artystycznych powstała jedna z bardziej rozpoznawalnych współczesnych formacji twórczych – II Grupa Krakowska, którą kreowali wybitni polscy artyści m.in. Tadeusz Kantor, Maria Jarema, Jonasz Stern, Jerzy Nowosielski i Tadeusz Brzozowski. Tytuł wystawy, zaczerpnięty z wyjątkowego w dorobku Andrzeja Wajdy filmu, jest metaforą wspólnoty doświadczenia pokolenia powojennej inteligencji, która w sztuce i w muzyce (w filmie Wajdy jazz jest jednym z protagonistów) poszukiwała wolności i możliwości autoekspresji. W twórczości Wajdy „Niewinni czarodzieje” są obrazem nietypowym. W tytule reżyser nawiązał co prawda do bliskiej mu tradycji romantycznej (fraza pochodzi z pierwszej części „Dziadów” Adama Mickiewicza), jednak akcja filmu opiera się na innym pomyśle fabularnym i odwołuje do innych problemów, dylematów niż wcześniejsze jego filmy, takie jak „Pokolenie”, „Popiół i diament” czy „Lotna”. Niewinni czarodzieje to młodzi inteligenci, artyści, którzy nie mogąc pogodzić się z szarą rzeczywistością uciekają przed nią w autokreację. Relacje pomiędzy nimi oparte są na swoistej grze i bezustannej konfabulacji w zamkniętym kręgu towarzyskim. Zaczarowują rzeczywistość, symulują inny, lepszy świat, w którym istnieje wybór i wolność, możliwość spełnienia marzeń. 

Artyści funkcjonujący w rzeczywistości realnego socjalizmu, w tak kreowanym sztucznym świecie, tworzyli namiastkę nieskrępowanej wolności. Życie artystyczne w Polsce ewoluowało w latach 50. i 60. ubiegłego wieku od systemu totalitarnego do postaci „miękkiej dyktatury”. Odmrożona polityka kulturalna uznawała prawo twórcy do ekspresjonistycznej emocji i artystycznego eksperymentu pod warunkiem, że nie naruszał on politycznych dogmatów. Znamienna dla ówczesnej sztuki polskiej jest niechęć do praktyk jawnie kontestatorskich, zwłaszcza dotyczących sfery społeczno-politycznej i krytyki systemu władzy. Polska formuła nowoczesności bardziej estetycznie traktowała nowe kierunki artystyczne, które na Zachodzie związane były z próbą zmiany sposobu rozumienia sztuki i roli artysty. Przedstawiciele polskiego modernizmu w malarstwie, po odwilży wybrali autonomię sztuki, stroniąc od tematów zaangażowanych społecznie. 

Wystawa „Niewinni czarodzieje”, eksponując kilkadziesiąt dzieł z tamtego okresu – obrazy, rysunki, grafiki i reliefy – przypomina artystycznie wyjątkową formację, tworzoną przez wybitne indywidualności w szczególnym politycznym kontekście. 

Niewinni czarodzieje. 
Prace artystek i artystów II Grupy Krakowskiej z kolekcji Muzeum Narodowego w Szczecinie

Muzeum Narodowe w Szczecinie – Muzeum Sztuki Współczesnej

17 lipca – 29 sierpnia 2021

Artyści: Tadeusz Brzozowski, Maria Jarema, Tadeusz Kantor, Alfred Lenica, Jadwiga Maziarska, Adam Marczyński, Kazimierz Mikulski, Jerzy Nowosielski, Karol Pustelnik, Erna Rosenstein, Janina Kraupe-Świderska, Jerzy Skarżyński, Jonasz Stern, Bogusław Szwacz, Jan Tarasin, Jerzy Tchórzewski, Marian Warzecha, Jerzy Wroński

Kuratorka: Marlena Chybowska-Butler

informacja prasowa

Grupa Krakowska - wystawa w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu

Od 2 grudnia 2018 do 31 marca 2019 roku Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na wystawę prezentującą artystów Grupy Krakowskiej. 

Maria Jarema, Kompozycja z klatką, ok. 1930

Grupa Krakowska to jedno z najciekawszych polskich ugrupowań artystycznych XX w. Formalnie zawiązała się w 1933 r., a jej członkami byli studenci krakowskiej ASP. Połączyły ich wspólne przekonania, krytyka akademickich metod nauczania, zainteresowanie europejską i polską sztuką awangardową, a także zaangażowanie polityczne. Trzon grupy tworzyli: Aleksander Sasza Blonder, Berta Grünberg, Franciszek Jaźwiecki, Maria Jarema, Leopold Lewicki, Adam Marczyński, Stanisław Osostowicz, Bolesław Stawiński, Jonasz Stern, Eugeniusz Waniek, Henryk Wiciński i Aleksander Radziewicz-Winnicki.

Stanisław Osostowicz, Scena uliczna z Krzemieńca, ok. 1936

Na wystawie można zobaczyć prawie 300 prac: rysunki, grafiki, a także obrazy i rzeźby – tradycyjne gatunki malarstwa, jak pejzaż i martwa natura, oraz prace o charakterze abstrakcyjnym. Pojawia się też tematyka społeczna oraz projekty scenografii i kostiumów teatralnych. Prace te ilustrują wielotorową twórczość Grupy Krakowskiej. Ujawnia ona nie tylko piętno sztuki mistrzów akademickich i wpływ malarstwa artystów z kręgu Komitetu Paryskiego, ale przede wszystkim recepcję sztuki awangardowej.

Sasza Blonder, Podwórko w Czortkowie, 1932

Członkowie grupy uwikłani w politykę utożsamiali swą twórczość z pojęciem „sztuki rewolucyjnej” i utopijną ideą przekształcania życia poprzez sztukę. Istotnym aspektem w ich twórczości były motywy lokalnej kultury. Wychowani na Kresach poznali klimat rodzimych miasteczek i życia ich mieszkańców. Inspirowane nimi prace ilustrują byłą wielokulturową tradycję tych ziem. Istotną rolę w działalności grupy odegrały zażyłe kontakty członków grupy z Leonem Chwistkiem, który zaszczepił im zainteresowanie odkrywaną w tym czasie sztuką naiwną i prymitywną. Artyści współpracowali też z Władysławem Strzemińskim, grupą
a.r. (artyści rewolucyjni) z Łodzi i lwowskim stowarzyszeniem artes. Odrębnym rozdziałem ich aktywności artystycznej była współpraca z krakowskim Teatrem Artystów Cricot, dla którego projektowali oprawę plastyczną realizowanych w nim sztuk teatralnych.

Stanisław Osostowicz, Moi widzowie, 1931–1932

Jak podkreśla Piotr Oszczanowski, Dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu:
„Cieszy mnie, że po raz pierwszy prezentujemy tak atrakcyjny epizod polskiej awangardy
okresu dwudziestolecia międzywojennego”.

informacja prasowa

Relację z wystawy można znaleźć pod tym linkiem.

Artyści z Krakowa. II Grupa Krakowska - nowa wystawa w MOCAK-u

30 marca 2023 roku w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie zostanie otwarta wystawa "Artyści z Krakowa. II Grupa Krakowska". Wśród zaprezentowanych artystów znajdą się m. in. prace Tadeusza Kantora, Jerzego Nowosielskiego, Alfreda Lenicy i Jerzego Tchórzewskiego.

Grupa Krakowska – mit założycielski polskiej sztuki współczesnej

W 1957 roku powstała II Grupa Krakowska – stowarzyszenie niezależnych artystów, myślących każdy inaczej, ale tak samo oddanych sztuce. Byli indywidualistami, jednak łączyło ich zainteresowanie nowoczesnością. Podstawowym warunkiem zaproszenia do Grupy była „nerwica” twórcza – wyczucie narkotyku związanego z uprawianiem sztuki. Takim podejściem II Grupa Krakowska o kilka lat wyprzedziła Fluxus. Stała się polską awangardą postmodernizmu. Wbrew nazwie członkami mogli być również artyści z innych miast.

W 1958 roku Grupa wystąpiła do urzędu miejskiego z prośbą o przyznanie im lokalu na galerię. Kraków zawsze był odważny w takich sprawach[1]. Otrzymała piwnicę w Pałacu Krzysztoforskim. Ta odważna decyzja urzędników była zarówno gestem politycznym, jak i kulturowym. Na fali resztek odwilży ofiarowano artystom przestrzeń do uprawiania sztuki – a przy okazji i niechcący – miejsce do ćwiczenia niezależności artystycznej. Grupa Krakowska wykorzystała obie możliwości. Galeria Krzysztofory była pierwszym w historii Polski miejscem ekspozycyjnym ofiarowanym artystom.

Każdy członek Grupy miał prawo do wystawiania w Krzysztoforach. To wynikało z jej demokratycznych założeń. Jednak w pewnym momencie pojawiła się dyktatura. Zasady krzysztoforskie uległy osobowości Tadeusza Kantora, którego talent i ego były nie do przebicia i nie do przegadania. To był drapieżnik o ekspansywnej naturze, który z łatwością zmieniał „skóry mentalne”. Malował ekspresyjne obrazy, wymyślał dowcipne happeningi, tworzył patetyczny teatr oraz pisał wnikliwe i prorocze manifesty. Zniewalał, ale jeszcze bardziej fascynował i inspirował.

Dominacja Kantorowska skończyła się wraz z powstaniem Cricoteki. Galeria Krzysztofory powróciła do dawnej otwartości i demokracji. Oczywiście kontrolowanej jakością artystyczną. Przez 52 lata istnienia zorganizowano w Krzysztoforach kilkaset wystaw, performansów, spotkań, wykładów i przedstawień teatralnych. Oprócz członków Grupy wystawiali artyści z całego świata.

Po Stanisławie Balewiczu dyrektorem Krzysztoforów został Józef Chrobak. Ten detektyw kultury i demaskator jej ukrytych mechanizmów zebrał wszystkie dokumenty i plotki związane z funkcjonowaniem Galerii i Grupy, po czym wydał je w wielotomowej serii Grupa Krakowska (dokumenty i materiały). Dzięki jego dociekliwości i pracy działanie tej najważniejszej formacji artystów w Polsce powojennej zyskało trwały i profesjonalny obraz w historii sztuki.

W pewnym momencie – po połowie lat 90. – Grupa Krakowska „przestała się rozmnażać”. Najprawdopodobniej uznano, że wyczerpał się sens tego typu inicjatyw. Na pewno tak uważał Józik Chrobak. W każdym razie Grupa Krakowska postanowiła popełnić indiańskie samobójstwo. Dzisiaj żyje jeszcze tylko kilku członków: Janusz Tarabuła, Andrzej Kostołowski i Zbigniew Warpechowski.

Ale pamięć o tym imperium artystów wydaje się bezpieczna.

[1] 14 lat później, w 1972 roku, zwróciłam się do Wydziału Kultury Urzędu Miasta o zgodę na prowadzenie prywatnej galerii w moim mieszkaniu. I zgodę otrzymałam!

Maria Anna Potocka

Artyści z Krakowa. II Grupa Krakowska
30.03.2023 - 24.09.2023

Wernisaż:

30.03.2023 godz. 18

Artyści:

Jerzy Bereś

Tadeusz Brzozowski

Józef Chrobak

Maria Jarema

Julian Jończyk

Jerzy Kałucki

Tadeusz Kantor

Janina Kraupe-Świderska

Alfred Lenica

Adam Marczyński

Jadwiga Maziarska

Kazimierz Mikulski

Daniel Mróz

Jerzy Nowosielski

Jan Pamuła

Andrzej Pawłowski

Marek Piasecki

Maria Pinińska-Bereś

Mieczysław Porębski

Karol Pustelnik

Erna Rosenstein

Teresa Rudowicz

Bogusław Schaeffer

Jerzy Skarżyński

Maria Stangret

Jonasz Stern

Janusz Tarabuła

Jan Tarasin

Jerzy Tchórzewski

Danuta Urbanowicz

Witold Urbanowicz

Adam Walaciński

Zbigniew Warpechowski

Marian Warzecha

Jerzy Wroński

Kurator:

Maria Anna Potocka

Koordynatorzy:

Betina Fekser

Anna Jeznach

informacja prasowa

Ferie online 2021 w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i jego oddziałach

 Muzeum Narodowe we Wrocławiu zachęca do bezpłatnych warsztatów i spotkań online na platformie Zoom. Obowiązują zapisy mailowe przez formularze zgłoszeń w tygodniu poprzedzającym zajęcia. Szczegóły poniżej.

PROGRAM

W Muzeum Narodowym we Wrocławiu będzie można poznać ekscytujące historie Skarbu Średzkiego i „Madonny pod jodłami” L. Cranacha; dowiedzieć się, do czego kiedyś służyły stoły i stoliki. Będzie też można zatańczyć wspólnie z prowadzącą, inspirując się figurami namalowanymi przez Marka Oberländera i Jana Lebensteina.

W Muzeum Etnograficznym uczestnicy będą robić maski z maseczek; dowiedzą się więcej o kolędniczych gwiazdach i spróbują je sami wykonać; poznają też kodrę, czyli pochodzącą z Łowicza niezwykłą kompozycję z papieru.

Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na senny poranek z pracami Erny Rosenstein i Kazimierza Mikulskiego, na spotkanie z barwnymi rzeźbami Janiny Myronovej i opowieści o dalekich wyprawach, przygodach, ludziach i zwierzętach. W Pawilonie poznacie też twórczość Marii Jaremy, jednej z najwybitniejszych polskich malarek XX w.

■ Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Bezpłatne spotkania online na platformie Zoom (w grupach 20-osobowych), obowiązują zapisy mailowe w tygodniu poprzedzającym zajęcia (edukacja@mnwr.pl). Link do wydarzenia będzie przesyłany najpóźniej na dzień przed wydarzeniem. Dodatkowe informacje: tel. 71 372 51 48.

5 stycznia 2021, godz. 12.00 i 14.00 — Zapona? A co to? – opowieść o skarbach ze Środy Śląskiej

Warsztaty dla dzieci w wieku 6–12 lat — prowadzenie: Izabela Trembałowicz-Chęć

Uczestnicy zajęć dowiedzą się kto, gdzie i dlaczego ukrył złoty skarb, czym jest dżuma oraz jakie przedmioty składają się na Skarb Średzki. Na zakończenie spotkania każdy uczestnik będzie mógł wykonać tytułową zaponę z przygotowanych wcześniej materiałów, a chętni będą mogli pokazać efekt swojej pracy innym.

8 stycznia, godz. 12.00 i 14.00 — Obroty i zwroty

Warsztaty tańca intuicyjnego dla dzieci w wieku 6–12 lat – prowadzenie: Barbara Przerwa

Każdy potrafi kręcić się w koło, wirować z rękami rozłożonymi na boki! W takim tańcu niepostrzeżenie wyrastają nam niewidzialne skrzydła. Wśród figur namalowanych przez Marka Oberländera i Jana Lebensteina znajdziemy natchnienie do tańca płynnego, spokojnego, ale i też do ruchu pełnego energicznych zwrotów i obrotów. Zatańczymy wszystko to, co nas wzrusza i porusza w sztuce obu artystów.

13 stycznia, godz. 12.00 i 14.00 — „Madonna pod jodłami”, czyli jak zostać kopistą

Warsztaty dla dzieci w wieku 6–12 lat — prowadzenie: Grzegorz Wojturski

Spotkanie będzie okazją do poznania niezwykłej historii słynnego obrazu z wrocławskiej katedry „Madonna pod jodłami” Lucasa Cranacha. Uczestnicy zajęć będę mogli za pomocą szablonu oraz przygotowanych ołówków, kredek oraz farb akwarelowych wykonać własne wersje cennego obrazu i pochwalić się efektem swojej pracy kopisty.

15 stycznia, godz. 12.00 i 14.00 — Stolikowy zawrót głowy – zaprojektujmy razem stoły!

Warsztaty dla dzieci w wieku 6–12 lat — prowadzenie: Michał Pieczka

Podczas spotkania warsztatowego online dzieci będą miały okazję obejrzeć wybrane eksponaty prezentowane na wystawie czasowej „Płaszczyzna porozumienia – stoły w XVIII i XIX wieku”. Prowadzący zajęcia opowie o różnych rodzajach stołów i stolików, a słuchacze z pewnością poznają wiele interesujących faktów na temat rozmaitych funkcji tych pięknych dawnych mebli. W drugiej części zajęć dzieci zaprojektują i wykonają z papieru i tektury własne stoliki o nietypowych kształtach. W ten sposób każdy uczestnik spotkania będzie mógł choć przez chwilę poczuć się jak prawdziwy projektant mebli!

 

■ Muzeum Etnograficzne

Bezpłatne spotkania online na platformie Zoom, obowiązują zapisy mailowe przez formularze zgłoszeń w tygodniu poprzedzającym zajęcia. Link do wydarzenia będzie przesyłany najpóźniej na dzień przed wydarzeniem. Dodatkowe informacje: muzeum@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13.

7 stycznia, godz. 12:00 — Maski z maseczek

Warsztaty dla dzieci w wieku 5–12 lat — prowadzenie: Marta Derejczyk

Maseczki nosiliśmy w tym roku przez wiele miesięcy. W karnawale wszystko można robić na opak, spróbujemy więc maseczki chirurgiczne zamienić w maski karnawałowe. Na zajęcia należy przygotować: jedną lub dwie maseczki chirurgiczne, nożyczki, klej. Do wykonania ozdób do wyboru: bibułę, kolorowy papier, cekiny, brokat, piórka.

12 stycznia, godz. 12:00 — Gwiazda dla kolędnika

Warsztaty dla dzieci w wieku 5–12 lat — prowadzenie: Paulina Suchecka

Śpiewaniu kolęd, składaniu noworocznych życzeń – podobnie jak dawniej – może towarzyszyć kolędnicza gwiazda. Kolędnicy robili je zawsze samodzielnie. Na zajęciach zobaczymy, jak kiedyś wyglądały gwiazdy, oraz spróbujemy wykonać i ozdobić własną, która będzie się obracać!

Potrzebne będą: sztywny karton w formacie A4 (może być fragment pudła po prezentach), klej, nożyczki, szpilka, kawałeczek korka i płaski drewniany patyczek (mieszadełko) lub plastikowa rurka do picia. Do ozdabiania gwiazdy według uznania i możliwości:  kolorowy papier, bibuła. 

14 stycznia, godz. 12:00 — Kodra – wycinanka o wielu twarzach

Warsztaty dla dzieci w wieku 5–12 lat — prowadzenie: Olga Budzan

Podczas warsztatów dzieci zapoznają się z bogactwem polskich tradycji wycinankarskich oraz wykonają kodrę, czyli pochodzącą z Łowicza niezwykłą kompozycję z papieru.

 

■ Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Bezpłatne spotkania online na platformie Zoom (w grupach 10-osobowych), obowiązują zapisy mailowe w tygodniu poprzedzającym zajęcia (edukacja.pawilon@mnwr.pl). Link do wydarzenia będzie przesyłany najpóźniej na dzień przed wydarzeniem. Dodatkowe informacje: tel. 71 712 71 81.

5 stycznia 2021, godz. 10:00 — Czy ja śnię?

Warsztaty dla dzieci w wieku 6–12 lat — prowadzenie: Justyna Oleksy

Że chmury to wielkie drożdżówki, na których można jeździć; że można pomalować wszystkie swoje myśli na biało i je przytulić; że można zobaczyć swoje plecy przed sobą, tak jak ogląda się dłonie; że ryjówki chodzą do góry nogami… Czy ja śnię? A gdyby w tym śnie namalować obraz? Jak by wyglądał? Zajrzymy w sny Erny Rosenstein i Kazimierza Mikulskiego, a także we własne. Powiemy sobie dobranoc i zaczniemy malować. Zapraszamy na senny poranek w surrealistycznym nastroju w pierwszy wtorek ferii.

12 stycznia, godz. 10:00 — Chodź, opowiem Ci historię.

Zajęcia dla dzieci w wieku 6–12 lat — prowadzenie: Agata Iżykowska-Uszczyk

Zimowe dni to świetny czas do snucia opowieści. Możemy zaszyć się w ulubionym zakątku i… marzyć. W trakcie spotkania posłuchamy historii niezwykłych, o dalekich wyprawach, przygodach i postaciach. O zwierzętach, które towarzyszą ludziom, oraz o dziwnych pozach, które można wykonywać w muzealnym wnętrzu. A to wszystko dzięki barwnym rzeźbom Janiny Myronowej. Kto wie, może ułożymy własną opowieść, gdzie bohaterami będą postacie z wystawy w Pawilonie Czterech Kopuł.

31 stycznia, godz. 11:00 — Płynny ruch kolorów – Maria Jarema

Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku do lat 3 — z cyklu #muzealniaki_pod_kopułą

Maria Jarema była jedną z najwybitniejszych polskich malarek XX wieku. Kolor, użyty w jej obrazach z niezwykłą wrażliwością, oraz wyczulenie na rytmy sprawiają, że jej obrazy zdają się tańczyć. Na warsztatach wspólnie wprawimy barwy w ruch.

31 stycznia, godz. 13:00 — Wszystkie kolory Marii

Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku 3–5 lat — z cyklu „Sztuczki w Pawilonie”

Czy wiecie, co to jest abstrakcja? Czy obraz naprawdę może nie przedstawiać niczego? Przyglądniemy się wspólnie kolorowym obrazom Marii Jaremy i spróbujemy odnaleźć tam… tańczące postaci, a potem sami zatańczymy z kolorami!

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym i oddziałach 5-10.03.2024

Zwiedzanie ze szminką w torebce w Muzeum „Panorama Racławicka”, spacery w poszukiwaniu niesforności w pracach polskich artystek prezentowanych na wystawie stałej w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej czy oprowadzanie szlakiem kobiet w hotelu The Bridge Wrocław MGallery, którego pomieszczenia zdobią reprodukcje wybranych dzieł malarstwa pochodzące ze zbiorów wrocławskiego Muzeum Narodowego - to propozycje wydarzeń przygotowanych z okazji Dnia Kobiet.

Fot. materiały prasowe Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

8.03, g. 18:00

The Bridge Wrocław – oprowadzanie szlakiem kobiet. Spacer z okazji Dnia Kobiet, prowadzenie: Izabela Trembałowicz-Chęć

Hotel The Bridge Wrocław MGallery, w którego pomieszczeniach znajdują się reprodukcje wybranych dzieł malarstwa pochodzące ze zbiorów wrocławskiego Muzeum Narodowego, po raz kolejny otwiera drzwi dla wszystkich i zaprasza do zwiedzania przestrzeni – tym razem szlakiem niezwykłych kobiet.

Uczestnicy poznają historie związane z Ostrowem Tumskim i wysłuchają opowieści o kobiecych postaciach zaprezentowanych na hotelowych ścianach (wśród nich m.in.: Terese Magdalene von Hochberg, Gertruda Kulman, Maria Anna v. Rebentish z domu Schaffgotsch, Christine Charlotte von Mudrach czy Anna Wihard). Prowadząca opowie także o roli kobiet w XVII- i XIX-wiecznym Wrocławiu, ich codziennym życiu czy ówczesnej modzie.

Zwieńczeniem oprowadzania będzie niespodzianka w apartamencie premierowskim.

Wstęp wolny

Zapisy: hb1z1-pr@accor.com.

Miejsce: Hotel The Bridge, pl. Katedralny 8

9.03, g. 10:30

Dla własnej księgi. Warsztaty tworzenia exlibrisu. Zajęcia dla dzieci i młodzieży w wieku 10–17 lat towarzyszące wystawie „50 na 50. Jubileusz 50-lecia Działu Sztuki Wydawniczej MNWr”, prowadzenie: Grzegorz Wojturski

Z pewnością warto posiadać indywidualny graficzny znak własności książek lub innych druków z osobistej kolekcji. Uczestnicy warsztatów poznają formy i funkcje exlibrisu książkowego, a w części plastycznej zaprojektują i wykonają swój własny exlibris.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

9.03, g. 13:00

„Pójdź ze mną przez padół płaczu. Cykl Wojna Artura Grottgera” – oprowadzanie kuratorskie. Prowadzenie: Natalia Sienkiewicz

Spotkanie na wystawie będzie okazją do zapoznania się z historią dzieła i procesem jego realizacji, a także ze znaczeniami poszczególnych przedstawień ukazanych przez artystę. Oprowadzanie to odpowiedź na tytułowe wezwanie do wędrówki, którą my jako widzowie podejmiemy wraz z parą głównych bohaterów rysunkowego cyklu Wojna autorstwa Artura Grottgera.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

10.03, g. 11:00

Sztuka baroku – rzeźba i malarstwo. Wykład Anny Jezierskiej w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

Światło i cień, dynamika i statyczność, powaga i uczuciowość – barok był sztuką przeciwieństw, kontrastów i różnorodności. Podczas wykładu prześledzimy najważniejsze zjawiska, jakie nastąpiły w europejskim malarstwie i rzeźbie tego okresu, zastanowimy się także nad przyczynami istnienia różnych „baroków”. Przyjrzymy się najciekawszym osobowościom artystycznym działającym w tym czasie, a także ich znanym i nieco mniej znanym, choć fascynującym, dziełom. Omówiony zostanie fenomen barokowego „totalnego dzieła sztuki” , a także przybliżone zostaną najważniejsze funkcje, jakie spełniała sztuka baroku w różnych częściach Europy.

Bilety w cenie 10 zł

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

10.03, g. 13:00

„Śląska ars moriendi. Średniowieczne metalowe płyty nagrobne” – oprowadzanie w języku ukraińskim. Prowadzenie: Evelina Kachynska

Ekspozycja „Śląska ars moriendi. Średniowieczne metalowe płyty nagrobne” poświęcona jest wyjątkowym przykładom monumentów oraz aplikacji stanowiących ich część. Przyjrzenie się zaprezentowanym w przestrzeni muzealnej dziełom pochodzącym z kościoła klasztornego Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Lubiążu, kościoła św. Barbary we Wrocławiu oraz katedry wrocławskiej umożliwi nie tylko poznanie historii i roli tych obiektów, lecz również ich treści. Sposób przedstawienia zmarłego – jego strój, wygląd i gesty – jak też otoczenie, w jakim został wyobrażony, dostarczają bowiem wielu fascynujących, nie zawsze oczywistych informacji. Zagadnienia te ukazane zostały w odniesieniu do aspektów kultury średniowiecznej związanych z podejściem ówczesnych do tematu śmierci oraz okazywanymi wobec niej postawami. Istotną część ekspozycji, poszerzającą dotychczasowe perspektywy badawcze, stanowi również prezentacja zagadnień związanych z techniką i technologią średniowiecznych płyt nagrobnych, która rzuca światło na tajniki pracy warsztatów śląskich.

Wstęp biletem na wystawy

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

10.03, g. 15:00

Książkowe opowieści – warsztaty w języku ukraińskim. Warsztaty plastyczne w języku ukraińskim dla dzieci w wieku 6–12 lat, wydarzenie w ramach cyklu „Radość ze sztuki”, towarzyszące wystawie „50 na 50. Jubileusz 50-lecia Działu Sztuki Wydawniczej MNWr”. Prowadzenie: Evelina Kachynska

Wszyscy lubimy czytać książki, cieszyć się zapachem jej drukowanych stron i oglądać ilustracje. Ale czy wiemy, czym tak naprawdę jest książka? Zapraszamy na spotkanie, w trakcie którego obejrzymy dzieła sztuki wydawniczej na wystawie „50 na 50…” i porozmawiamy o historii książek. A na części warsztatowej stworzymy własny papier marmurkowy, inspirując się przykładami z wystawy.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Tadeusz Kościuszko, fragm. Panoramy Racławickiej,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Muzeum „Panorama Racławicka”

8.03, g. 12:15

Zwiedzanie ze szminką w torebce. Specjalny seans z okazji Dnia Kobiet, prowadzenie: Izabela Trembałowicz-Chęć

Już po raz dwunasty zapraszamy Panie na specjalny seans – odbywający się tylko raz w roku – w Dniu Ich Święta 8 marca. Tradycyjnie zapraszamy na godzinę 12:15. Uczestniczki oprowadzania poznają bogato ilustrowane kulisy pracy przy dziele wielkoformatowym, wzajemne relacje twórców, ciekawostki z życia malarzy i bohaterów obrazu.

Wstęp z biletem do MPR

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum „Panorama Racławicka”

Dzieciątko Jezus z Pragi, praca klasztorna, XIX w./ fot. Muzeum Etnograficzne,

Muzeum Etnograficzne

10.03, g. 12:00

Wielkanocny pająk dla najmłodszych. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: Olga Budzan

Jak co roku z okazji Wielkanocy będzie można wykonać własnego pająka. Dawniej i dziś te niezwykłe ozdoby wykonane z ogólnodostępnych tworzyw takich jak słoma, kolorowy papier i sznurek upiększają świątecznie przystrojone izby i pokoje. Tym razem będzie to pająk obręczowy ozdobiony kwiatami z bibuły. Dla cierpliwych!

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

10.03, g. 14:00

Wielkanocny kogucik. Integracyjne warsztaty dostosowane do potrzeb osób w spektrum. Prowadzenie: Olga Budzan

Wielkanocne wycinanki pełne są symboli odradzającego się życia. Podczas warsztatów będzie można wykonać inspirowaną tradycyjnymi wycinankami z różnych regionów własną wycinankę przedstawiającą kolorowego kogutka.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Oprowadzanie po wystawie Bożeny Biskupskiej,
fot. MNWr

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej 

5.03, g. 14.00

Sztuka na miarę materiału. Warsztaty plastyczne dr Agaty Iżykowskiej-Uszczyk w ramach cyklu „Dotknij Muzeum” dla osób z niepełnosprawnością wzroku

Glina, kamień, drewno – to materiały, które z perspektywy sztuki współczesnej wydają się być klasycznymi w tworzeniu instalacji artystycznych. W trakcie spotkania sprawdzimy, z jakich mniej typowych materiałów artyści tworzą dzieła. Przeanalizujemy prace prezentowane w sali sztuki materii, żeby sprawdzić, w jaki sposób sznur, wosk czy koraliki mogą stać się obiektem sztuki.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

8.03, g. 16.00

O czwartej pod Kopułami. W poszukiwaniu niesforności – Oprowadzanie w ramach Dnia Kobiet po wystawie kolekcji w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej, prowadzenie: Barbara Przerwa

„Nie całujcie mnie w piersi, pocałujcie mnie w mój nos” – mówi Maria Jarema jako Kobieta Nowoczesna w spektaklu „Zielone lata”, wyrażając niejako także swoją butną postawę wobec świata – świata sztuki, świata relacji i polityki. Zainspirowane przekorą Rewolucjonistki Abstrakcji, jak nazwał Jaremiankę Kantor w spektaklu „Dziś są moje urodziny”, ósmego marca udamy się na spacer po ekspozycji stałej w poszukiwaniu niesforności w pracach polskich artystek. Odkryjemy twórczość rzeźbiarek, malarek oraz performerek, których prace możemy oglądać we wnętrzu Pawilonu Czterech Kopuł. Przyjrzymy się pracom Marii Jaremy, Marii Pinińskiej-Bereś, Aliny Szapocznikow oraz Magdaleny Abakanowicz.

Wstęp z biletem na wystawę stałą

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

9.03, g. 12.00

W poszukiwaniu niesforności – Oprowadzanie w ramach Dnia Kobiet po wystawie kolekcji w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej, prowadzenie: Barbara Przerwa

„Nie całujcie mnie w piersi, pocałujcie mnie w mój nos” – mówi Maria Jarema jako Kobieta Nowoczesna w spektaklu „Zielone lata”, wyrażając niejako także swoją butną postawę wobec świata – świata sztuki, świata relacji i polityki. Zainspirowane przekorą Rewolucjonistki Abstrakcji, jak nazwał Jaremiankę Kantor w spektaklu „Dziś są moje urodziny”, ósmego marca udamy się na spacer po ekspozycji stałej w poszukiwaniu niesforności w pracach polskich artystek. Odkryjemy twórczość rzeźbiarek, malarek oraz performerek, których prace możemy oglądać we wnętrzu Pawilonu Czterech Kopuł. Przyjrzymy się pracom Marii Jaremy, Marii Pinińskiej-Bereś, Aliny Szapocznikow oraz Magdaleny Abakanowicz.

Wstęp z biletem na wystawę stałą

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

10.03, g. 14.00

Sztuka w dialogu: spotkanie z Nicholasem Grospierre’em. Prowadzenie: Adam Pacholak

W ramach cyklu „Sztuka w dialogu” przestrzeń Pawilonu Czterech Kopuł wypełniają rozmowy z artystkami i artystami, których prace znajdują się w kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Marcowe spotkanie towarzyszy wystawie „Bożenna Biskupska. Artystka i Budowla Możliwa”.

Biorący udział w wystawie artysta fotografik Nicholas Grospierre, przebywając w Sokołowsku, stworzył cykl zdjęć przedstawiających tę wyjątkową przestrzeń. W skonstruowanym przez niego „Perspektoskopie lustrzanym” znaleźć można nawiązania i do praktyk Krzysztofa Kieślowskiego, i twórczości Bożenny Biskupskiej wraz z jej utopijnymi wizjami Sanatorium. Jak mówi sam artysta: „Rzeczywistość ukazana jest zarówno jako rozbita analityczną siatką, jak i zapadnięta w swoim środku przez jej zwielokrotnienie”.

Spotkanie będzie okazją do zaprezentowana twórczości Grospierre’a, porozmawiania o jego inspiracjach i wyzwaniach, a także innych pracach, takich jak m.in. cykl zdjęć „Subiektywny Atlas Architektury Modernistycznej i Modern Forms”, które Muzeum Narodowe we Wrocławiu posiada w swoich zbiorach.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

10.03, g. 16.00

„Bożenna Biskupska. Artystka i Budowla Możliwa” – oprowadzanie kuratorskie. Prowadzenie: Emilia Orzechowska, Stach Szabłowski

Monumentalne instalacje przestrzenne, ikoniczna postać „Jednonogiego”, cykle malarskie oraz wizjonerskie projekty z pogranicza rzeźby i architektury to tylko niektóre z dzieł prezentowanych na retrospektywnej wystawie prac współczesnej artystki Bożenny Biskupskiej.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach /6-7.06.2026/

W Święto Bożego Ciała (4 czerwca) Muzeum „Panorama Racławicka” będzie czynne dla zwiedzających od godz. 9:30 do 16:00. Pozostałe Oddziały Muzeum Narodowego we Wrocławiu w świątecznym dniu będą nieczynne, a w kolejne dni weekendu można je zwiedzać w normalnych godzinach otwarcia.

Xawery Dunikowski, Popiersie robotnika, 1948

Ponadto w dniach od 5 do 9 czerwca kopuła północna Pawilonu Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej będzie niedostępna dla zwiedzających. W związku z tym wstęp na wystawę stałą będzie możliwy w wyjątkowo obniżonych cenach: bilet normalny – 15 zł, bilet ulgowy – 12 zł, bilet rodzinny / grupowy – 8 zł / os., bilet specjalny – 3 zł.

Wydarzeniem tego weekendu w Pawilonie Czterech Kopuł będzie wykład Iwony Gołaj pt. „Xawery Dunikowski i jego uczniowie”, towarzyszący prezentacji rzeźby Xawerego Dunikowskiego „Popiersie robotnika”.

W Gmachu Głównym MNWr zaplanowano warsztaty detektywistyczne z okazji Dnia Dziecka oraz prelekcję dra Dariusza Galewskiego w ramach cyklu „Mój Śląsk. Fascynacje” nt. dziejów kościoła św. Piotra i św. Pawła w Strzegomiu.

Do Muzeum Etnograficznego można wybrać się na rodzinne warsztaty towarzyszące wystawie „Ala Savashevich. Twoje ciało to pole pracy”, których uczestnicy będą tworzyć wycinane opowieści obrazkowe.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

6.06, g. 12:00

Splendor „mieszczańskiej katedry”, czyli dzieje kościoła św. Piotra i św. Pawła w Strzegomiu. Wykład dr. Dariusza Galewskiego z cyklu „Mój Śląsk. Fascynacje”

Kościół pw. św.św. Piotra i Pawła, ufundowany przez rycerski zakon joannitów oraz bogaty strzegomski patrycjat, należy do najokazalszych gotyckich świątyń bazylikowych na Śląsku i w Europie Środkowej. Pomimo nieukończenia, architektura budowli sprawia do dzisiaj wielkie wrażenie. Kamienna struktura w połączeniu z bogatym średniowiecznym wystrojem rzeźbiarskim, na który składają się trzy portale, wsporniki i zworniki, stanowi najokazalszy na Śląsku przykład wielkiej fary – „mieszczańskiej katedry”, której wyniosła bryła do dzisiaj góruje nad miastem. Jakie były jej losy i jakie dzieła sztuki skrywa w swoim wnętrzu – na te pytania postaramy się odpowiedzieć podczas spotkania.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

7.06, g. 11:00

Zajęcia edukacyjne Eveliny Kachynskiej dla dzieci w wieku 7–13 lat w ramach cyklu „Z rodziną do muzeum” oraz Dnia Dziecka

Dzieci przeobrażą się w prawdziwych śledczych! W trakcie zajęć poznają fascynujące historie zaginionych dzieł sztuki: dlaczego je skradziono, jak je ukrywano i w jaki sposób udawało się je odnaleźć. Dowiedzą się też, czym są tropy, dowody, proweniencja i falsyfikaty, a w części praktycznej rozwiążą własną sprawę – pracując w zespołach, analizując „akta”, porównując szczegóły i wyciągając wnioski jak muzealni detektywi. Emocje, zagadki i nauka przez działanie – sprawa zostanie rozwiązana!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl lub 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Splendor mieszczańskiej katedry, fot. Kroton, licencja CC 3.0 Wikimedia Commons

Muzeum Etnograficzne

7.06, g.12:00

Warsztaty rodzinne Barbary Caturian dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, towarzyszące wystawie „Ala Savashevich. Twoje ciało to pole pracy”

Inspirując się pracami artystki Ali Savashevich, dzieci wykonają własne wycinanki, tworząc proste, kolorowe opowieści z kształtów. Będziemy wycinać, układać i łączyć różne elementy, tak aby powstały własne historie na papierze. Zajęcia mają charakter twórczej zabawy. Liczy się pomysł, wyobraźnia i radość tworzenia!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

6.06, g. 16:00

Wykład Iwony Gołaj towarzyszący prezentacji rzeźby „Popiersie robotnika” (1948) Xawerego Dunikowskiego

Xawery Dunikowski (1875–1964) był nie tylko wybitnym rzeźbiarzem, ale i znakomitym pedagogiem. Zaczął nauczać już w 1922 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Po wojnie ponownie objął katedrę rzeźby tej uczelni. W jego krakowskiej pracowni kształcili się Marian Konieczny – autor pomnika Bohaterów Warszawy, Jerzy Bereś – prekursor sztuki performatywnej w Polsce, Maria Pinińska-Bereś, której retrospektywną wystawę oglądaliśmy niedawno w Pawilonie Czterech Kopuł, oraz Maria Jarema, jedna z najwybitniejszych artystek sztuki abstrakcyjnej.

Pod koniec życia, w 1959 r. Xawery Dunikowski został profesorem PWSSP we Wrocławiu. Wtedy pod jego kierunkiem studiowali Ryszard Zamorski (wspólnie z żoną Anną Malicką-Zamorską wykonał Oczekiwanie – rzeźbę stojącą w parku przed Muzeum Narodowym) oraz Alojzy Gryt – twórca szklanej fontanny „Zdrój” we wrocławskim rynku (proj. 1999).

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa

Rozpoczyna się sezon najwybitniejszych dzieł w DESA Unicum

Najgorętsze nazwiska i najwybitniejsze dzieła pojawią się na trzech aukcjach sztuki współczesnej pod koniec tego roku w DESA Unicum. Łączna cena prac, które pójdą pod młotek to aż 30 milionów złotych! Zobaczyć można obrazy Jerzego Nowosielskiego, Teresy Pągowskiej, Jana Dobkowskiego, Marii Jaremy, Tadeusza Brzozowskiego i innych.

26 listopada otwieramy sezon pierwszą odsłoną aukcji premium, czyli "Klasykami Awangardy po 1945". W ofercie znajduje się m.in. wyjątkowy obraz Jerzego Nowosielskiego "Akt na plaży". Kobieta jako tajemnica zajmuje szczególne miejsce w jego twórczości, a sam artysta uznawany jest za jednego z najwybitniejszych współczesnych malarzy i pisarzy ikon. W centrum obrazu znajduje się kobieta siedząca na plaży nad brzegiem morza. Nagie kobiece ciało stanowi centrum zarówno tego obrazu, jak i całej twórczości artysty. Przedstawiona na obrazie postać siedzi na draperii, tkaniną owinięta jest też jej głowa. Całość kompozycji ze względu na swój umiar i prostotę, a także wyrazistość kształtów ciała ma monumentalny charakter. Akty oraz przedstawienia kobiet to główne motywy twórczości Jerzego Nowosielskiego. Artysta często mawiał, że kobieta jest dla niego tajemnicą, a samego siebie uważał za erotomana. Niekiedy było to dla niego nawet przedmiotem wstydu. Szczególnie w przypadku przedstawień z lat 40. XX wieku, kiedy niejednokrotnie malował nagie kobiety w erotycznych pozach poddawane torturom i przemocy. Prezentowane w DESA Unicum płótno pozwala jednak zauważyć, że obrazy kobiet autorstwa Nowosielskiego mogły też charakteryzować się niesamowitą elegancją, umiarem i prostotą. 

Teresa Pągowska, Magiczna grupa II, 1979

Na aukcji będzie można wylicytować również niezwykle poetycką pracę Teresy Pągowskiej "Magiczna grupa II". Pod młotek pójdą też: płótno Jana Dobkowskiego uznawanego za prekursora pop-artu w Polsce, wielobarwne monotypie Marii Jaremy oraz abstrakcja Tadeusza Brzozowskiego, który w 1960 r. został nominowany do dwóch prestiżowych nagród – Guggenheima i Hallmark. To będzie sensacyjny koniec roku w DESA Unicum! 

Maria Jarema, "Kompozycja", 1955

Tadeusz Brzozowski, "Huncwoty", 1966

26  listopada i 3 grudnia wszystkie obiekty zostaną zlicytowane w największym polskim domu aukcyjnym przy ul. Pięknej 1A. Licytować można będzie online, przez aplikację oraz telefonicznie i przez zlecenie stałe. Aukcja transmitowana będzie na żywo w kanałach społecznościowych DESA Unicum. Na razie można je podziwiać online.

Sztuka Współczesna. Klasycy Awangardy po 1945, 26 listopada 2020 godz. 19:00

informacja prasowa

Anna Zakrzewska: "Lot" – opowieść o nadziei /wywiad/

Ze współautorką filmu o artyście Romanie Stańczaku, Anną Zakrzewską, rozmawiamy o tym, jak tajemnicze i skomplikowane są losy bohatera filmu, którego sztuka może doprowadzić do upadku, ale i pomóc mu się podźwignąć. "Lot" to także historia o tym, jak "oswoić" artystę i jak widz korzysta na tym oswojeniu. Przede wszystkim jednak jest to opowieść o nadziei.

Anna Zakrzewska, fot. z archiwum reżyserki filmu "Lot"

Barbara Lekarczyk-Cisek: Miałam okazję obejrzeć przed laty Pani niezwykle interesujący dokument "Kwiekulik" (zrealizowany wraz z Joanną Turowicz) – o niezwykle popularnym w latach 70. duecie artystów wizualnych. Bardzo się więc ucieszyłam, że będę mogła z Panią porozmawiać przy okazji kolejnego dokumentu, także poświęconemu artyście – "Lot". Artyści to poniekąd Pani specjalność: Alina Szapocznikow, Maria Jarema,  Zbigniew Makowski, Wanda Czełkowska, Mirosław Bałka - długo by wymieniać... Interesuje mnie, co decyduje o wyborze bohatera filmu i jak to było w przypadku Romana Stańczaka. Przez historię bohatera twórcy pragną zazwyczaj coś istotnego widzom powiedzieć. Pamiętam, że Wojtek Staroń, mając gotowy materiał o braciach Alfonsie i Mieczysławie Kołakowskich, długo zwlekał z ostateczną wersją filmu, poszukując dla ich historii uniwersalnego przesłania...

Anna Zakrzewska: Lot” to mój drugi pełnometrażowy film dokumentalny. Pozostałe, które Pani wymieniła, są dla mnie bardzo ważne, ale był to zazwyczaj efekt miesięcznej lub kilkumiesięcznej pracy. W przypadku Stańczaka czy awangardowego duetu KwieKulik spędziłam z bohaterami kilka lat. Razem z Joanną Turowicz fascynowałyśmy się wtedy intrygującą wizualnie i tematycznie twórczością Zofii Kulik,. Byłyśmy pod wrażeniem jej uporządkowanego fotograficznego archiwum. Zofia była u szczytu swojej kariery, ale po pierwszym roku zdjęć zdecydowałyśmy, że to będzie to film o jej relacji z Przemkiem Kwiekiem, partnerem życiowym i artystycznym. 

Decyzja o wyborze bohaterów to kwestia intuicji, przekonania, że w wybranej postaci jest potencjał na większą historię. Na początku musi mnie coś zainteresować, a dopiero później – w dłuższej perspektywie, pojawia się kontekst sztuki i cel stricte filmowy. W przypadku bohatera najnowszego filmu najpierw dowiedziałam się, że projekt Romana Stańczaka zwyciężył w konkursie na reprezentację Polski w pawilonie narodowym w Wenecji, zorganizowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Zachętę – Narodową Galerię Sztuki. Jednocześnie przypomniałam sobie, że jest to człowiek po przejściach, skutkiem czego przez lata był nieobecny w świecie sztuki, co okazało się tym bardziej intrygujące. Poza tym przeczytałam opis kuratorski tego projektu, autorstwa Łukasza Mojsaka i Łukasza Rondudy i znalazłam w nim różne wątki, które zadziałały na moją wyobraźnię. Miała to być rzeźba mówiąca o pęknięciach społecznych, o podziale wynikającym ze stosunku do katastrofy smoleńskiej i wielu innych sprawach, które mogłyby okazać się ciekawym tematem do opowieści. Miałam wręcz poczucie, że znaczeń i tematów jest zbyt wiele i trzeba będzie dokonać selekcji.

Roman Stańczak w latach 90. tworzył obiekty, które komentowały trudną polską transformację, odsłaniały drugą, ciemną stronę rzeczywistości. Jak mówi w filmie krytyk sztuki i galerzysta Andrzej Przywara, to były czasy, kiedy grano grunge, zmarł przedwcześnie najwybitniejszy przedstawiciel tej muzyki –  Kurt Cobain. Taki sam radykalizm i wściekłość jak jego muzyka miał w latach 90. także Roman Stańczak. Kusiło mnie więc, aby dotknąć tamtych czasów – poprzez film. Intrygowała także biografia artysty, przypominająca hollywoodzki scenariusz: oto twórca, który dotknął dna, ale teraz powraca jak feniks z popiołów, aby reprezentować Polskę w najbardziej prestiżowym konkursie. Wydawało mi się, że być może będziemy mu towarzyszyć w drodze na szczyt – udokumentujemy jego lot ku nowej rzeczywistości. Jednak w trakcie realizacji filmu pojawiły się nowe wątki, na które  wspólnie z Łukaszem się otworzyliśmy, nie trzymając się kurczowo scenariusza.  

A jak wyglądało Pani pierwsze spotkanie z bohaterem – owo zetknięcie wyobrażeń z rzeczywistością? 

Z artystą poznał mnie Łukasz Ronduda, kiedy zdecydowaliśmy się razem zrobić ten film. Jedno z pierwszych moich spotkań ze Stańczakiem odbyło się w wielkiej hali, w której przenicowywał samolot i rozpoczynał proces tworzenia rzeźby. Usłyszałam wtedy od niego, że właśnie poprzedniego dnia siedział we wnętrzu samolotu ze swoim synem i świętowali jego urodziny. Wtedy po raz pierwszy dowiedziałam się, że Roman ma syna i poczułam, że łączy go z nim bardzo mocna relacja. Od tej pory bardzo czekałam na kolejne odwiedziny syna, nie mając pojęcia, co wyniknie z tego spotkania. Ostatecznie tak się stało, że syn jest bardzo ważną postacią w tej opowieści i są to niezwykle emocjonalne, poruszające sceny, które opowiadają o głównym bohaterze: o licznych stratach, które poniósł, ale też symbolizują próbę powrotu do utraconych więzi. 

Czy trudno było sprawić, aby artysta pozwolił zbliżyć się do siebie – nie tylko podczas procesu twórczego (czego artyści na ogół nie lubią, bo to ich rozprasza), ale także do intymnej sfery swojego życia?

Na początku problemem było uzyskanie zgody artysty na uczestnictwo kamery w procesie powstawania rzeźby, bo Roman, podobnie jak wielu artystów, nie chce ujawniać tajemnic warsztatu. Był nieufny, a my musieliśmy wykazać się delikatnością i cierpliwością. Bardzo powoli zbliżaliśmy się do niego.  Początkowo filmowaliśmy stojąc w oddali. Nasze zbliżanie się było długim procesem. Roman pracował bardzo intensywnie, co nie ułatwiało nam zadania, ale staraliśmy się skorzystać z rzadkich momentów, aby np. zjeść razem śniadanie, obiad, spędzić chwilę podczas przerwy. I tak z tygodnia na tydzień stawaliśmy się coraz bardziej niewidoczni, ale zdarzały się i takie chwile, że nasza obecność zainspirowała Romana do wykonania performance`u, który można zobaczyć w filmie.  

Czy zdarzyły się Państwu jakieś zaskakujące zwroty akcji, które poprowadziły narrację filmu inną drogą niż w pierwotnym zamyśle? 

Prowadził nas sam materiał oraz cierpliwy proces obserwacyjny, który jednak okazał się niewystarczający, bo nie tworzył wielowymiarowej opowieści. Niektóre sceny zostały w związku z tym przez nas zainspirowane, sprowokowane. Mieliśmy np. problem, jak opowiedzieć o przeszłości Romana. Zdecydowaliśmy się opowiedzieć o niej poprzez wybór jego radykalnych performance`ów. Chcieliśmy, aby nie były tylko przypomnieniem historii jego sztuki, ale tworzyły też metaforę życia: upadku i odrodzenia. Jednak i to okazało się niewystarczające. Kiedy pewnego dnia siedzieliśmy z Łukaszem Rondudą i Romanem Stańczakiem omawiając różne pomysły na to, jakie sceny możemy zainspirować, z kim zaaranżować spotkanie, które pozwoliłoby nam dotknąć jeszcze czegoś ważnego, niespodziewanie podszedł do nas inny mężczyzna "po przejściach". Z rozmowy wywnioskowaliśmy, że jest to człowiek, którego Roman poznał, kiedy sam żył na ulicy. Niestety, nie mieliśmy wtedy przy sobie kamery, ale umówiliśmy się z Romanem, że będziemy chodzić wzdłuż ulicy Foksal i być może uda nam się spotkać jeszcze raz tego mężczyznę. Tak się jednak złożyło, że spotkaliśmy znajomą Romana z tamtych trudnych czasów, dzięki czemu jedna z rozmów, która została zarejestrowana, znalazła się w filmie i pozwoliła zadziałać na wyobraźnię widza, aby mógł domyślić się, jak wyglądało życie naszego bohatera i jak głęboki był jego upadek. 

Z którego bohater jednak powstał...

Złożyło się na to zapewne wiele różnych czynników, bo wychodzenie z głębokiej choroby alkoholowej to długi proces,  ale takim ważnym  wydarzeniem,  które na to wpłynęło, było przypadkowe spotkanie Romana z Pawłem Althamerem – jego bardzo bliskim kolegą z czasów studiów w pracowni Grzegorza Kowalskiego, znanym artystą, który odniósł wielki sukces.  Efektem tego spotkania jest pozłacana drewniana rzeźba Anioła Stróża, którą do dziś można oglądać w warszawskim Parku Rzeźby na Bródnie. W symboliczny sposób pokazuje powrót Romana do życia. Taki powrót jest trudną codzienną pracą nad sobą. Na pewno pomogła w tym Romanowi sztuka, ale też niesamowita wewnętrzna siła i determinacja. W filmie nie unikamy tego trudnego tematu, ale staramy się też być delikatni wobec bohatera.

Myślę, że owa tajemnica jest wartością dodaną tego filmu – przestrzenią dla wyobraźni i wrażliwości widza.

Mam nadzieję, chodzi przecież o to, aby nie oceniać, ale zbliżyć się do człowieka, poczuć go. Już sam fakt, że bohater podniósł się z upadku, jest niesamowity. Niewielu ludziom się to udaje... A Roman w dodatku powrócił z bardzo mocną pracą i nadal ma wiele do powiedzenia w sztuce. Poznanie artysty poprzez zrobienie o nim filmu jest niezwykłą szansą zbliżenia się do bohatera, do człowieka, nie tylko artysty, ale daje również możliwość poznania kolejnych poziomów interpretacyjnych jego sztuki, których nie znajdziemy w kuratorskich opisach.

Rzeźba Romana nadal dla wielu będzie opowieścią o nierównościach ekonomicznych, wywróconym luksusowym samolotem, który służył jednemu procentowi, u części odbiorców będzie budził skojarzenia z katastrofą smoleńską, ale po naszym filmie będzie także pomnikiem prywatnej katastrofy artysty, pomnikiem jego bliskich, którzy nie wyszli z nałogu i umarli, pomnikiem jego strat, ale przede wszystkim przejmującą opowieścią o nadziei. Roman niszczy samolot, ale potem tworzy z niego nową formę. Bo jak mówi w naszym filmie Paweł Althamer, rzeźba Romana  jest też ,,lotem do wewnątrz,,, - do  emocji, które się za nią kryją, do kolejnych warstw życia i sztuki naszego  bohatera.

"Lot" powstał we współpracy z Łukaszem Rondudą – reżyserem realizującym filmy o artystach zupełnie inaczej niż Pani, oscylującym w kierunku fabuły. Przypuszczam, że mogło się to okazać dla obojga owocnym doświadczeniem.

Mam nadzieję. Wraz z naszą producentką, Anną Gawlitą dyskutowaliśmy o różnych pomysłach na ten film i nie było większych rozbieżności między nami. 

Jak zareagował na film jego bohater – Roman Stańczak?

Było to dla nas mocne przeżycie! Proponowaliśmy, żeby zobaczył film przed festiwalem, ale nie naciskaliśmy, bo zawsze istnieje takie niebezpieczeństwo, że artysta zechce ingerować w gotowe już dzieło. Roman obejrzał film dopiero na premierze i na szczęście zaakceptował tę wizję, wykazując się dużym dystansem do siebie. Był podczas projekcji bardzo wzruszony, ale także śmiał się, więc sądzę, że ten film jest jakąś dawką energii, którą od nas dostał, taką mam nadzieję. 

"Lot" jest jednym z wielu filmów, które poświęciła Pani artystom. Sądzę, że każdy kolejny jest stopniem do tego, aby zrozumieć lepiej człowieka i artystę. Jak oceniłaby go Pani w perspektywie wcześniejszych portretów?

Mam poczucie, że film o Alinie Szapocznikow był najbardziej odległą dla mnie formą opowiadania o artyście. Kiedy go realizowałam, artystka już nie żyła i nie miałam szansy być tak blisko bohaterki, co wpływało także na sposób opowiadania o niej. Jeśli chodzi o pozostałych, to każdy z nich uprawiał inny rodzaj sztuki. Staram się zawsze formę filmu dostosować do swojego bohatera, do rodzaju sztuki, który uprawia. Ich sztuka zazwyczaj mnie inspiruje i ma wpływ na język filmu, który jest narzędziem opowieści. 

Czy po wyczerpującym "Locie" zamierza Pani odpocząć, czy też planuje kolejny film? 

Jestem obecnie w trakcie pracy z Małgorzatą Mirgą-Tas, której osobowość i twórczość bardzo mnie zainspirowała. Ponieważ jesteśmy na początku tego procesu, nie chciałabym o tym szerzej mówić. Powstaje pytanie, czy powstanie między nami nić porozumienia, rodzaj "chemii", bo to bardzo ważne, aby artysta czuł się dobrze. Na razie część zdjęć dokumentująca proces pracy Gosi na Biennale jest już gotowa, ale zobaczymy, czy zechce, aby powstał większy film, nie tylko o pracy.

Życzę zatem, aby kolejny artysta pozwolił na tyle zbliżyć się do siebie, aby widzowie Pani filmów mogli znowu obejrzeć fascynującą historię o twórczym człowieku. Dziękuję za rozmowę.

Wydarzenia w Muzeum Narodowym i oddziałach 4-9.03.2025

Z okazji zbliżającego się Dnia Kobiet Muzeum Narodowe we Wrocławiu i Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej przygotowały wydarzenia okolicznościowe: w Gmachu Głównym MNWr spacer po wystawach stałych szlakiem przedstawień sławnych kobiet w sztuce oraz wykład o idei kobiecości przez pryzmat sztuki japońskiej. W Pawilonie Czterech Kopuł przygotowano warsztaty tańca intuicyjnego pt. „Kobiecym okiem – o kolorach które dają mi siłę!” oraz integracyjne warsztaty sensoryczne, które pozwolą stanąć oko w oko z ideami i pracami znanych artystek.

"Być kobietą". Szlakiem przedstawień sławnych kobiet w sztuce.
Fot. Élisabeth Vigée-Lebrun, Portret księżnej Fanny Biron, 1810

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

8.03, g. 11:00

Od New Look po mini. Warsztaty plastyczne Karoliny Rzepki dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Moda – historia osobista”

Czym był ów sławny New Look? Czy wyprawy kosmiczne miały wpływ na modę? I jak to w końcu było z tymi damskimi spodniami? Podczas zajęć obejrzymy wystawę czasową „Moda – historia osobista. Profesor Irena Huml (1928–2015)” i porozmawiamy o tym, jak moda odpowiadała na zmiany społeczne lat 50. i 60. XX w. Podsumowaniem spotkania będzie tworzenie prac plastycznych.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

8.03, g. 12:00

Być kobietą. Szlakiem przedstawień sławnych kobiet w sztuce. Prowadzenie: Grzegorz Wojturski

Okolicznościowy spacer w Dniu Kobiet po wystawach Muzeum Narodowego będzie okazją do przyjrzenia się paniom sławnym w kulturze europejskiej czy światowej. Będą to postacie z mitologii, Biblii, hagiografii, ale również muzy artystów oraz artystki znane z kart historii sztuki. Wśród tych ostatnich znajdzie się m.in. Marie Élisabeth Louise Vigeé-Lebrun, Anna Bilińska czy Olga Boznańska. Prowadzący ukaże zarówno stereotypy ideałów kobiecych poszczególnych epok jak i przykłady przeciwstawiania się obowiązującym konwencjom.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

9.03, g. 15:00

Idea kobiecości poprzez pryzmat sztuki japońskiej. Wykład Barbary Przerwy w ramach cyklu „Godzilla i chryzantemy. O kulturze i sztuce Japonii”

Będzie to opowieść o pięknie, sile, trudach życia i charyzmie kobiet w sztuce japońskiej. Bohaterkami będą boginie, gejsze, poetki, matki, poławiaczki pereł, wojowniczki i kurtyzany. Słuchaczom towarzyszyć pełen wachlarz emocji sportretowanych kobiet – od zachwytu do adoracji, między kokieterią a obrzuceniem, zachwytem, radością, odrazą i ekstazą. Kolorystycznie i estetycznie oczarują nas stroje, fryzury i piękno przyrody. Dzięki wirtuozerii japońskich artystów pozostało wieczne to, co przemija tak szybko.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

Dolnośląski domek. Warsztaty dla dzieci

Muzeum Etnograficzne

9.03, g. 12:00

Dolnośląski domek. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: Julia Szot

Czy słyszeliście kiedyś o domach przysłupowych? Wiecie czym jest „szachulec” albo „więźba”? Te i inne tajemnice rozszyfrujemy na niedzielnych zajęciach! Dowiemy się jak dawniej wyglądały domy na Dolnym Śląsku i jak je zamieszkiwano. W części plastycznej, z użyciem kartonu, stworzymy model dolnośląskiego domku. 

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

9.03, g. 14:00

W kurniku. Integracyjne warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat dostosowane do potrzeb osób w spektrum. Prowadzenie: Julia Szot

Na zajęciach przyjrzymy się dawnym zabudowaniom gospodarczym. Gdzie trzymano siano? Jak nazywał się dom krów? Które ptaki mieszkają w kurniku? Część warsztatową poświęcimy na stworzenie miniaturowego domku dla kur.

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Gdzie nas nogi poniosą. Wiosenny spacer dookoła Pawilonu

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

4.03, g. 14:00

Gdzie poniosą nas nogi. Wiosenny spacer dookoła Pawilonu Czterech Kopuł. Warsztaty integracyjne z audiodeskrypcją dla dorosłych w ramach cyklu „Dotknij muzeum”, prowadzenie: dr Agata Iżykowska-Uszczyk

Cztery kopuły, pilastry, kolumny, przeszklony dziedziniec – z jakich elementów składa się budynek muzeum? W trakcie spotkania poznamy losy tego niezwykłego budynku, jego konstrukcję, elementy wewnętrzne oraz zewnętrze. W części warsztatowej zrelaksujemy się pod szklanym zadaszeniem muzeum.

Wstęp z biletem na wystawę stałą

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

7.03, g. 16:00

O czwartej pod Kopułami. Oprowadzanie po wystawie kolekcji w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po ekspozycji stałej prezentującej kolekcję sztuki polskiej II połowy XX i XXI wieku. Spotkanie zawsze o tej samej porze – w piątek o czwartej – pod Kopułami.

Wstęp z biletem na wystawę

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

8.03, g. 11:00

Tańczące plamy Marii Jaremy. Zajęcia plastyczno-ruchowe Barbary Przerwy dla dzieci w wieku 6–10 lat w ramach cyklu „Muzealne poruszenie”

Maria Jarema uwielbiała tańczyć! Kiedy patrzymy na jej obrazy, mamy wrażenie, że barwne plamy drgają, poruszają się, wirują, a linie i kreski tańczą ze sobą. Inspirując się dziełami tej wybitnej artystki, nasze dłonie wprowadzą w ruch pędzle i wytańczymy na papierze własne obrazy.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

8.03, g. 12:00

Krótki przewodnik po happeningu: 11 zasad, 11 przykładów. Wykład dr Agaty Iżykowskiej-Uszczyk w ramach cyklu „Kurs historii sztuki. Klasycy nowoczesności”

W 1968 roku Allan Kaprow, główny teoretyk happeningu, opublikował 11 zasad dotyczących tego, jak zrobić happening. W trakcie wykładu prześledzimy wszystkie punkty oraz omówimy przykładowe działania, aby sprawdzić, czy następcy Kaprowa wykorzystali jego porady.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

8.03, g. 13:00

Artystki i ich idee [PJM]. Integracyjne warsztaty sensoryczne w ramach cyklu „Ramię w ramię” z audiodeskrypcją oraz tłumaczeniem na polski język migowy. Prowadzenie: Barbara Przerwa, tłumaczenie PJM: Elżbieta Resler

Zapraszamy na spacer po wystawie stałej, w trakcie którego szczególną uwagę poświecimy ideom, jakie przyświecały twórczości znanych artystek. Staniemy oko w oko z wybranymi pracami Marii Jaremy, Magdaleny Abakanowicz, Ewy Partum, Aliny Szapocznikow, Ewy Kuryluk, Natalii LL, Katarzyny Kozyry czy Weroniki Gęsickiej. Będzie to spotkanie z intrygującym malarstwem, fascynującą rzeźbą, zaskakującą fotografią, kontrowersyjnym performansem. W części warsztatowej stworzymy kolaże własnych i dla nas najważniejszych idei.

Wstęp z biletem w cenie 20 zł (bilet specjalny w cenie 3 zł)

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

8.03, g. 14:00

Z głowy. Integracyjne warsztaty rodzinne dostosowane do potrzeb osób w spektrum. Prowadzenie: dr Agata Iżykowska-Uszczyk

Chcielibyście mieć coś z głowy? Podążając śladem Jana Sawki i jego pracy „Z głowy”, zastanowimy się, co może siedzieć w głowie artysty. Jakie inspiracje? Jakie pomysły? W części warsztatowej wykonamy własne kolorowe karty myśli.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

8.03, g. 18:00

Kobiecym okiem – o kolorach, które dają mi siłę! Warsztaty tańca intuicyjnego dla dorosłych w ramach cyklu „Co mnie porusza w sztuce współczesnej”, prowadzenie: Barbara Przerwa

Idea tego spotkania jest bardzo prosta! Pokażę i opowiem Wam o obrazach, które uwielbiam, które swym kolorem dodają mi siły, łagodzą zły nastrój, podnoszą poziom energii lub totalnie uspokajają! Następnie wspólnie poszukamy takich dzieł, w których to WY wyczujecie moc barwnych plam – szczególnie WAM bliskich. A potem będziemy tańczyć i tańczyć, i tańczyć, otulając się, powiewając różnokolorowymi tiulami i szyfonami. To będzie improwizacja o symbolice kolorów, o ich sile wyrazu i naszych upodobaniach!

Bilety w cenie 20 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa