Z twarzą Marilyn Monroe: przegląd filmów, wystawa i premiera książki

Od 15 lipca do 25 października 2026 roku Krupa Art Foundation prezentuje wystawę „Marilyn Monroe. Czuję, że ją znam, ale czasem moje ręce wyginają się do tyłu”.  Ponadto premiera książki Katarzyny Czajki-Kominiarczuk „Marilyn Monroe. Wszystkie twarze bogini” oraz przegląd filmów z aktorką w Kinie Nowe Horyzonty.

Monroe pozująca dla fotoreporterów na planie "Słomianego wdowca",
fot. Sam Shaw

Od 15 lipca do 25 października 2026 roku Krupa Art Foundation we Wrocławiu zaprezentuje wystawę „Marilyn Monroe. Czuję, że ją znam, ale czasem moje ręce wyginają się do tyłu”, na której zobaczymy około 200 fotografii z liczącej ponad 3000 zdjęć wrocławskiej kolekcji Marilyn Monroe. Kim jednak była Marilyn? Kobietą, legendą, gwiazdą, symbolem seksu, wybitną aktorką, a może jedynie obrazem, który kultura masowa od dekad nieustannie reprodukuje? 

Jak zauważa Jacek Cygan przy  okazji  premiery  książki Katarzyny Czajki-Kominiarczuk „Marilyn Monroe. Wszystkie twarze bogini”, jest to opowieść „o tym, co zrobiliśmy z Marilyn Monroe. O tym, co stało się z nią, kiedy przestała być kobietą z krwi i kości, a stała się mitem, towarem, fantazją i jednym z najpotężniejszych obrazów popkultury”.

Od 5. do 26. sierpnia w Kinie Nowe Horyzonty we Wrocławiu odbędzie się przegląd filmów, w których wystąpiła artystka. „Z twarzą Marilyn Monroe” nie jest próbą opowiedzenia całej historii jej kariery ani chronologicznym przeglądem filmografii. To zaproszenie do spotkania z różnymi wcieleniami Marilyn – komediowymi, dramatycznymi, zmysłowymi i tragicznymi. Bo choć dziś najczęściej pamiętamy ją z fotografii, to właśnie “kino” pozostaje miejscem, w którym Marilyn Monroe naprawdę żyje. To na ekranie stworzyła postacie, które ukształtowały jej legendę, ale też pozwalają zobaczyć kobietę znacznie bardziej złożoną niż utrwalony przez popkulturę wizerunek „blond seksbomby”.

Prezentowane filmy pokazują nie tylko narodziny ikony, lecz także aktorkę o niezwykłym talencie komediowym i dramatycznym, która do dziś inspiruje kolejne pokolenia twórców i widzów. Być może dopiero oglądając te role obok siebie, można dostrzec, jak wiele twarzy miała Marilyn Monroe – i jak wiele z nich wciąż pozostaje do odkrycia. 

informacja prasowa

Oto ludzka twarz bogini XX wieku. Przełomowa biografia Marilyn Monroe

 27 lipca w Wydawnictwie Znak Literanova ukaże się przełomowa biografię autorstwa dziennikarza śledczego Anthony'ego Summersa –„Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe". 

Wydawałoby się, że o Marilyn wiemy już wszystko. Wiele informacji było jednak blokowanych ze względów politycznych i część z nich mogła być ujawniona dopiero teraz. Anthony Summers dotarł do osób, które nie tylko odsłaniają nieznane fakty dotyczące życia i śmierci Marilyn, ale też - a może wręcz przede wszystkim - stawiają w nowym świetle jedne z najważniejszych aspektów amerykańskiej polityki XX wieku. Summers, który na potrzeby książki przeprowadził ponad 600 rozmów (pierwsze niedługo po śmierci Marilyn, ostatnie w ubiegłym roku) przedstawia w niej nowe źródła, które jeszcze wyraźniej pokazują rolę, jaką w przedwczesnym odejściu tej wielkiej gwiazdy kina mieli bracia Kennedy: ówczesny prezydent i jego brat, prokurator generalny.

Ale to nie tylko biografia śledcza. Czyta się ją jednym tchem, bo to przede wszystkim wspaniała historia magnetyzującej i wielowymiarowej postaci, która w wyjątkowy sposób opowiada o Ameryce i Hollywood połowy XX wieku.

Książka ukaże się w Znaku Literanova w tłumaczeniu Grażyny Jagielskiej i Henryka Ziętka, krótko przed 60. rocznicą tragicznej śmierci Marilyn Monroe.

informacja prasowa

Niepowtarzalne zdjęcia Marilyn Monroe i innych sław na wystawie fotografii

Zazwyczaj to my oglądając fotografie patrzymy na ludzi  – takimi jak widzą ich artyści. Tym razem perspektywa się odwraca. Wyjątkowe autoportrety i portrety takich klasyków jak Roman Opałka czy Witkacy zobaczyć można na wystawie  „Fotografia Kolekcjonerska” w DESA Unicum. Drugą część ekspozycji stanowią niepowtarzalne zdjęcia przedstawiające takie sławy jak Marilyn Monroe czy Audrey Hepburn. 

Marilyn Monroe, materiały organizatorów

Pierwszą część wystawy stanowią fotografie sław, gwiazd i osobowości. To zdjęcia m.in. Marilyn Monroe w obiektywie jednego z najważniejszych fotografów świata mody i filmu, Miltona H. Greene’a pochodzące z kolekcji Grace Radziwiłł. Sesje fotografa ukazywały się w najbardziej prestiżowych magazynach modowych jak Vogue czy Harper’s Bazaar. Jak mało kto potrafił wydobyć kobiece piękno, wdzięk i elegancję. Green prywatnie był przyjacielem Marilyn Monroe. Udało mu się pokazać gwiazdę z zupełnie innej strony. Na zdjęciach artysty wizerunek Monroe daleki jest od portretu słodkiej, głupiutkiej blondynki. Za to przedstawiona jest na nich jako inteligentna, pełna poczucia humoru i wdzięku kobieta. Wyjątkowy jest również akt Monroe wykonany przez fotografa Toma Kelley’ego. Zdjęcie zrobiono w 1949 roku. Przedstawia młodą aktorkę ponętnie pozującą, zupełnie nagą, na tle czerwonego aksamitu. Obraz, w tamtym czasie szokujący – obraz czystego seksapilu – był jednak również wyrazem gustu i wyrafinowania.

Marilyn Monroe, materiały organizatorów

Na ekspozycji zobaczymy również zdjęcia pokazujące największe sławy ekranu i muzyki jak Audrey Hepburn, Brigitte Bardot, Sophia Loren, Catherine Deneuve, Lisa Minelli, Jane Birkin czy Madonna. Wystawa potrwa do 17 października. W ten sam dzień wszystkie obiekty zostaną zlicytowane.

Roman Opałka, "Detail - 3898233", z cyklu "OPALKA 1965/1 - ∞"

Roman Opałka był artystą, któremu udało się sfotografować czas. To sztuka, którą mogą poszczycić się nieliczni. Jego najbardziej znany projekt artystyczny – program 1965/1 -∞ (1965-2011) – nie byłby tym samym bez istnienia w nim fotografii. Tworzeniu obrazów,  zapisywanych rzędami kolejnych cyfr, towarzyszyło wykonywanie zdjęć twarzy artysty ukazujące oznaki starzenia się. Prezentowana na wystawie praca „DETAIL – 3898233” reprezentuje jeden z autoportretów artysty z tego cyklu. Twarz Opałki staje się ikoną, a każdy szczegół w niej dowodem na upływ czasu. Prace Romana Opałki biją rekordy cenowe na aukcjach. Jeden z serii obrazów liczonych sprzedał się za ponad 2,3 mln zł. Artysta jest również jednym z najbardziej popularnych polskich twórców współczesnych za granicą.

Stanisław Ignacy Witkiewicz / Witkacy, "Sąd nad partaczami", z seansu: "Sceny imaginowane: Wielki odtwórca Wielkiego Mongoła Stanley Ignatio Witkacy", fot. Władysław Jan Grabski, 1931

Wyjątkowy jest również autoportret Witkacego. Artysta uwielbiał wcielać się w różne postacie, grać i urządzać rozmaite maskarady. Było to częścią towarzyskich spotkań, nazywanych również „orgiami”, które odbywały się w Zakopanem w towarzystwie przyjaciół i znajomych artysty. Już w młodości Witkacy wystąpił na jednej z fotografii jako „Książę Devonshire”. Z kolei pod koniec swojego przedwcześnie zakończonego życia ukazał siebie na dwóch pastelowych autoportretach kolejno jako „Dr Jekyll” oraz „Mr Hyde”. Prezentowana na wystawie  fotografia ukazuje Witkacego w roli mongolskiego władcy, który sprawować ma „sąd nad partaczami”. Sportretowany artysta patrzy prosto obiektyw, a jego zmrużone oczy tworzą sugestię skupienia i namysłu w celu wydania tytułowego „osądu”. Drugie prezentowane na wystawie zdjęcie przedstawia Witkacego z jego żoną Janiną.

Natalia Lach-Lachowicz, Sztuka Postkonsumpcyjna, 1975

Wyjątkową fotografią jest również praca z cyklu „Sztuka postkonsumpcyjna” Natalii LL. To najbardziej rozpoznawalne dzieło artystki, uznawane za symbol feminizmu XX wieku. Natalia LL fotografowała modelki – młode blondynki o lalkowatej urodzie, które w niejednoznaczny sposób konsumowały jedzenie takie jak banany, lody czy parówki. Powstały odważne, przesycone erotyzmem prace, uwiecznione na czarno-białych i barwnych odbitkach fotograficznych. W latach 60. i 70. artystka jako jedna z pierwszych w Polsce podjęła krytykę konceptualizmu, oskarżając go o zbytnie zracjonalizowanie i pomijanie cielesnej zmysłowości. W swoich pracach odnosi się także do ikonosfery kultury popularnej, często wiążącej konsumpcję z motywami erotycznymi.


Wystawa Fotografia Kolekcjonerska: Klasyka i Awangarda Artystyczna: 7-17 
października 2019, godz. 11-19 (poniedziałek-piątek) i godz. 11-16 (sobota), Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, wstęp wolny

Aukcja Fotografia Kolekcjonerska: Klasyka i Awangarda Artystyczna: 17 października 2019, godz. 19.00, Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa

informacja prasowa