Misteria Paschalia: Z Ziemi Włoskiej do Polski

W programie oraz obsadzie tegorocznej, 16. odsłony międzynarodowego Festiwalu Misteria Paschalia, poświęconej głównie muzyce włoskiej – znalazło się też, niemało akcentów polskich.

I tak już podczas koncertu inauguracyjnego w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej obok renomowanego zespołu Cappella Neapolitana, dyrygenta Antonia Floria oraz solistów: Dalmy Krajnyak – alt, Luki Cervoniego – tenor i Marka Bussiego – bas, wystąpi doskonały Chór Polskiego Radia. Usłyszymy dzieło włoskiego kompozytora barokowego Gaetana Veneziana La Passione secondo Giovanni, czyli niedawne odkrycie – artystyczne i dosłowne – Floria, tegorocznego dyrektora rezydenta Misteriów Paschaliów, który będzie naszym cicerone po muzyce Półwyspu Apenińskiego.

O koncertach drugiego, a przede wszystkim trzeciego dnia festiwalu – również w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej – rzec można: Polską stoją. Najpierw włoskiemu kontratenorowi Filippo Mineccii towarzyszyć będzie niewymagająca chyba rekomendacji {oh!} Orkiestra Historyczna na czele ze swą ultraenergetyczną koncertmistrzynią Martyną Pastuszką. W ich wykonaniu usłyszymy pasticcio, na które złożyły się arie i uwertury włoskich kompozytorów XVIII wieku umuzyczniające awangardowy podówczas, operowy z ducha tekst Pasji Chrystusowej słynnego Pietra Metastasia.

W drugim z tych koncertów związki oraz wzajemne oddziaływanie muzyki włoskiej i polskiej przełomu XVI i XVII wieku uprzytomnią nam – znów niewymagające rekomendacji nad Wisłą, ale i Padem, Loarą czy Tamizą – chór oraz grająca na historycznych instrumentach orkiestra Capelli Cracoviensis pod wodzą swego szefa Jana Tomasza Adamusa. Dokonają tego za pomocą inspirowanych weneckim stylem polichóralnym czy polifonicznymi madrygałami Mikołaja Zieleńskiego, pomieszczonych w dwóch zbiorach wydanych w Wenecji: Offertoria totius anni i Communiones totius anni. Jedna z tych kompozycji – In monte Oliveti – dała tytuł całemu koncertowi, który uzupełnią utwory drugiego naszego rodaka Bartłomieja Pękiela oraz Włocha Asprilia Pacellego.

Z Capelli Cracoviensis wywodzi się też tenor Karol Kusz – założyciel słynącego z nietuzinkowych, często autorskich projektów kameralnego chóru Cracow Singers, który usłyszymy 18 marca w Centrum Kongresowym ICE Kraków. I to u boku jednego z najważniejszych dziś zespołów muzyki dawnej Concerto Italiano, jej założyciela – dyrygenta i klawesynisty Rinalda Alessandriniego oraz solistów: Sonii Tedli – sopran, Enrica Torre – alt, Luki Cervoniego – tenor i Salva Vitale – bas. Do tego w nie byle jakim repertuarze – usłyszymy bowiem trzy sakralne perełki włoskiego późnego baroku: Credo e-moll RV 591 Antonia Vivaldiego, Stabat Mater c-moll Antonia Marii Bononciniego oraz Miserere Leonarda Lea.

Ostatni polski akcent przypadnie na Wielki Piątek, kiedy w Centrum Kongresowym ICE Kraków wystąpią ponownie Cappella Neapolitana i Antonio Florio oraz soliści: Leslie Visco – sopran, Anna Zawisza – sopran, Marta Fumagalli – alt, Alessio Tosi – tenor i Giuseppe Naviglio – bas. W ich wykonaniu usłyszymy muzykę sakralną wczesnobarokowego twórcy neapolitańskiego Antonia Noli, niegdyś bardzo cenioną, dziś odkrywaną na nowo.

Zapraszamy do Krakowa na 16. odsłonę Festiwalu Misteria Paschalia w terminie 15-22 kwietnia. Bilety i karnety można kupować na stronie Krakowskiego Biura Festiwalowego, w punktach informacji miejskiej InfoKraków oraz na portalu eventim.pl.

informacja prasowa

16. Misteria Paschalia: Vanità, czyli przejmujące ujęcia Chrystusowej Męki

Muzyczny teatr, emblematyczni kompozytorzy, spora doza tajemnicy – gdyby spróbować zamknąć trzy kolejne koncerty Festiwalu Misteria Paschalia w krótkich résumés - takie byłyby najtrafniejsze. Ale w żadnym wypadku nie znaczy to, że wyczerpujące – wręcz przeciwnie, to tylko przedsmak tego, co czeka nas w Wielką Środę, Wielki Czwartek i Wielki Piątek.

Festiwal Misteria Paschalia 2019

W Wielką Środę 17 kwietnia z polsko-włoskim repertuarem wystąpi Capella Cracoviensis.  Jan Tomasz Adamus, jej szef artystyczny, od początku pracy z zespołem kładzie nacisk na rodzime dziedzictwo muzyczne, a to w wiekach XVI i XVII ściśle splatało się z dziedzictwem włoskim. Obecność artystów z Italii na dworze królewskim i ich przemożny wpływ na tutejszych kompozytorów pokaże koncert In monte Oliveti, którego tytuł bezpośrednio nawiązuje do utworu Mikołaja Zieleńskiego.  Pater si fieri potest transeat a me calix iste – wahał się w Ogrójcu Chrystus. Fiat voluntas tua, powiedział koniec końców Ojcu. I między ludzką naturą a Boską misją zawieszony będzie koncert krakowskiego zespołu wypełniony muzyką Zieleńskiego, Bartłomieja Pękiela i Asprilia Pacellego, dyrygenta kapeli królewskiej. A nadto przedstawiony w formie muzycznego teatru, wykorzystujący wspaniałą akustykę kościoła św. Katarzyny i zachwycający wynalazek La Serenissimy – polichóralne efekty.

Tymczasem Wielki Czwartek zapowiada się prawdziwie wielki – a to za sprawą trzech najwybitniejszych XVIII-wiecznych przedstawicieli trzech włoskich szkół: weneckiej, bolońskiej i neapolitańskiej. W Sali Teatralnej Centrum Kongresowego ICE Kraków usłyszymy bowiem kolejno żarliwe wyznanie wiary, czyli Credo Antonia Vivaldiego, ascetyczną, pełną boleści i uciekającą od wirtuozerii sekwencję Stabat Mater Antonia Marii Bononciniego, wreszcie 8-głosowe Miserere Leonarda Lea, pochodzące z 1739 roku jedno z najlepszych włoskich opracowań Psalmu 51 – a przecież już wiek wcześniej Gregorio Allegri zawiesił poprzeczkę niewiarygodnie wysoko! Trzy wybitne dzieła, trzech emblematycznych kompozytorów, czworo świetnych solistów i dwa zespoły – pod pewną ręką Rinalda Alessandriniego połączą siły krakowski chór kameralny Cracow Singers i uznani interpretatorzy muzyki włoskiego Sei- i Settecenta: Concerto Italiano.

Tristes erant Apostoli, incipitem z hymnu ambrozjańskiego zatytułowany jest wielkopiątkowy koncert w Centrum Kongresowym ICE Kraków. W bólu pogrążeni byli apostołowie na wieść o okrutnym męczeństwie i śmierci ich Nauczyciela, ale nie tylko wokół cierpienia, ale i nadziei na Zmartwychwstanie, zbudowany został program wieczoru. Wieczoru, który poświęcony zostanie niemal nieznanej współczesności twórczości Domenica Antonia Noli. Po tym tajemniczym kompozytorze rodem z Neapolu informacji pozostało wprawdzie niewiele, ale rekompensują ten brak liczne i wysokiej próby manuskrypty z jego twórczością, których część zaprezentowana zostanie w Krakowie po raz pierwszy od bez mała czterystu lat. Premierowe wykonania dzieł Noli zaprezentują rezydenci tegorocznego Festiwalu Misteria Paschalia, czyli Cappella Neapolitana i Antonio Florio oraz pięcioro świetnych solistów, wśród których znajdzie się krakowska sopranistka Anna Zawisza.

Festiwal Misteria Paschalia od 15 do 22 kwietnia w Krakowie.

informacja prasowa

Wielka radość na Festiwalu Misteria Paschalia 2019

Po Wielkim Tygodniu, skupionym na muzyce oczekiwania i zadumy, na festiwalu nastanie Wielkanoc, przynosząc dźwięki pełne jasnych barw i radości. W Poniedziałek Wielkanocny na zakończenie festiwalu zapraszamy do ICE Kraków (godz. 18.00) na koncert Festa Napolitana, w którym tegoroczny dyrektor-rezydent Antonio Florio poprowadzi swój zespół Cappella Neapolitana i wybitnych włoskich artystów: Robertę Invernizzi (sopran) oraz Pino De Vittorio (tenor). 

Misteria Paschalia, fot. organizatorów

Misteria Paschalia w 2019 roku to dwa pasma, z których pierwsze – Vanità („marność”) – poświęcone jest wydarzeniom Pasji, rozważaniom nad Męką Chrystusa i oczekiwaniu na Zmartwychwstanie. Nazwa drugiego pasma – Sensibilità – oznacza zmysłowość, emocjonalność i intymność, zarówno w kontakcie z Bogiem, jak i w kontemplacji abstrakcyjnej muzyki instrumentalnej, która może prowadzić do wzniosłości. Jest jednak koncert, który wymyka się tym kategoriom – to wydarzenie wieńczące tegoroczny festiwal, które dla odmiany można określić innym włoskim słowem: gioia, czyli po prostu „radość”.

Festa Napolitana, neapolitańskie święto jakby żywcem wyjęte z ulic stolicy Kampanii przełomu wieków XVII i XVIII – taki tytuł nosi koncert, który odbędzie się w Poniedziałek Wielkanocny 22 kwietnia o godz. 18.00 w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Feste były w Neapolu zjawiskiem częstym i tym bliższym jego mieszkańcom, że za pomocą komicznych, najczęściej muzycznych scenek przedstawiały ich codzienne, barwne życie. Życie, dodajmy, różnorodne – miasto już z początkiem XVII wieku liczyło niemal 400 tysięcy mieszkańców, jego położenie zaś i kalejdoskop rządów tylko w pierwszej połowie drugiego tysiąclecia (wolne miasto, Normanowie, Andegawenowie, Aragończycy, Hiszpanie...) sprawiły, że widoczny po dziś dzień kulturowy tygiel znajdował swą emanację w kulturze.

Neapol i dziś jest miastem nieokiełznanym i różnorodnym. Możemy się więc spodziewać, że przybyli zeń artyści – sopranistka Roberta Invernizzi, tenor Pino De Vittorio i prowadzona przez Antonia Floria Cappella Neapolitana – pokażą, że są spadkobiercami jego komiczno-muzycznej tradycji. Może z jedną tylko różnicą – neapolitańskie feste kończyły się biesiadami, tymczasem Festiwal Misteria Paschalia zapewni ucztę estetyczną, której gwarantem będą najlepsi działający wówczas w mieście kompozytorzy: Francesco Provenzale, Michel Angiolo Faggioli, Giovanni Paisiello czy Leonardo Vinci.

Zapraszamy do Krakowa na 16. odsłonę Festiwalu Misteria Paschalia w terminie 15-22 kwietnia. 

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy - znamy program!

Podczas ośmiu dni festiwalu w kościołach św. Katarzyny Aleksandryjskiej i Świętego Krzyża oraz w świeckich wnętrzach Centrum Kongresowego ICE Kraków wybitni włoscy i polscy artyści zagrają dzieła z Neapolu, Rzymu, Wenecji, Mediolanu, Ferrary czy Modeny. 

Program przygotowany przez maestro Antonia Floria, założyciela i szefa artystycznego specjalizującej się w muzyce dawnej włoskiego południa Cappelli Neapolitany, we współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym nie tylko przeprowadzi melomanów przez specyfikę poszczególnych ośrodków artystycznych, ale pokaże też mnogość odcieni włoskiej twórczości związanej z okresem Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy. 16. edycja jednego z najbardziej rozpoznawalnych europejskich festiwali muzyki dawnej, zapowiada się imponująco. Zapraszamy do Krakowa między 15 a 22 kwietnia 2019 roku!

„Jesteśmy zaszczyceni wizją współpracy z tak uznanym dyrygentem z ogromnym dorobkiem artystycznym” – mówi Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa. „Antonio Florio, pochodzący z Włoch ekspert, jest gwarantem najwyższej jakości wykonań. To wybitny dyrygent, który słynie z perfekcyjnego historycznego podejścia do prezentowanych dzieł oraz ogromnego zamiłowania do muzyki neapolitańskiej”.

Spacerując po historycznej części Krakowa, można poczuć Włochy na każdym kroku. Wszechobecne, widoczne zwłaszcza w architekturze renesans i barok, świetna kawa, niespieszne życie. Andante lub wręcz lento. Kilka wieków temu włoska obecność była tu jeszcze bardziej wyrazista – królowa z mediolańskiego rodu Sforzów, Baltazar Fontana, który zostawił po sobie pyszne stiuki, Bartolommeo Berrecci, który wraz z grupą włoskich architektów przeniósł kawałek Florencji na wawelskie wzgórze... Echa Włoch słychać było wyraźnie w muzyce wykonywanej przez królewską kapelę od pierwszej połowy XVI wieku, zaś polscy kompozytorzy wydawani byli w Wenecji, centrum muzycznego świata drukarskiego. Dziś, gdy Europa znów stała się otwarta i niemal bez granic, taka twórcza wymiana jest wręcz obowiązkiem – i wielką przyjemnością. Toteż Festiwal Misteria Paschalia w 2019 roku skoncentruje się na włoskim dziedzictwie muzycznym, by przypomnieć, że Kraków był kiedyś Florencją Północy.

„Festiwal będzie okazją do odbycia niezwykłej podróży po Europie: dzięki muzyce” – mówi Izabela Helbin, dyrektor Krakowskie Biura Festiwalowego. „Już po raz trzeci realizujemy formułę festiwalu, która zakłada zapraszanie wybitnych dyrektorów-rezydentów i powierzanie im pieczy nad jego programem i kształtem artystycznym”.

Podczas ośmiu dni festiwalu w kościołach św. Katarzyny Aleksandryjskiej i Świętego Krzyża oraz w świeckich wnętrzach Centrum Kongresowego ICE Kraków wybitni włoscy i polscy artyści zagrają dzieła z Neapolu, Rzymu, Wenecji, Mediolanu, Ferrary czy Modeny. Program festiwalu przygotowany przez maestro Antonia Floria, założyciela i szefa artystycznego specjalizującej się w muzyce dawnej włoskiego południa Cappelli Neapolitany, we współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym nie tylko przeprowadzi melomanów przez specyfikę poszczególnych ośrodków artystycznych, ale nade wszystko pokaże mnogość odcieni włoskiej twórczości związanej z okresem Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy.

„Jestem bardzo szczęśliwy, że będę pracować w tym wspaniałym i fascynującym mieście” – mówi Antonio Florio, dyrektor-rezydent Festiwalu Misteria Paschalia 2019. „Misteria Paschalia to znane na całym świecie wydarzenie poświęcone muzyce Wielkiego Tygodnia. Tym razem będzie to Wielki Tydzień związany z Włochami, z wszystkimi regionami kraju: Kampanią, Sycylią, Lacjum, Północą Włoch”.
Osią głównego cyklu koncertów Festiwalu Misteria Paschalia zatytułowanego „Vanità” będą przejmujące ujęcia Chrystusowej Męki. Na inaugurację festiwalu w Wielki Poniedziałek (15 kwietnia o 19.00 w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej) dyrektor-rezydent festiwalu Antonio Florio poprowadzi swój zespół Cappella Neapolitana oraz Chór Polskiego Radia w „Passio Domini Nostri Jesu Christi Secundum Johannem” Neapolitańczyka Gaetana Veneziana. Dzień później w tym samym miejscu wybór kompozycji opartych o cieszący się na przestrzeni niemal stu lat ogromną popularnością tekst Pietra Metastasia „La Passione di Gesù Cristo Signor Nostro” zaprezentują {oh!} Orkiestra Historyczna i kontratenor Filippo Mineccia. Bezpośrednio do Pasji odwołuje się także niezwykle emocjonalny program „Lu Cuntu de la Passiuni” złożony z pochodzących z południa Włoch pieśni leżących na styku muzyki tradycyjnej i klasycznej. W niesamowitej scenerii kaplicy św. Kingi w wielickiej Kopalni Soli wykona je charyzmatyczny tenor Pino De Vittorio z towarzyszeniem zespołu Laboratorio ‘600, który poprowadzi lutnista Franco Pavan (Wielka Sobota, 20 kwietnia o 20.00).

Rozważania nad Męką prowadzić będą także: Capella Cracoviensis, która na Wielką Środę (19.00, kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej) przygotowała program prezentujący ścisłe związki artystyczne i stylistyczne łączące kompozytorów polskich i włoskich na przełomie XVI i XVII wieku; Rinaldo Alessandrini, który pokieruje zespołami Concerto Italiano i Cracow Singers w uderzających siłą kompozycjach Antonia Vivaldiego, Leonarda Lea i Antonia Maria Bononciniego (Wielki Czwartek o 20.00 w Sali Teatralnej ICE Kraków); a także Cappella Neapolitana i Antonio Florio w premierowym wykonaniu dzieł Antonia Noli wydobytych z przepastnych neapolitańskich archiwów specjalnie z myślą o Festiwalu Misteria Paschalia (Wielki Piątek o 20.00 w Sali Audytoryjnej im. K. Pendereckiego w ICE Kraków).

Tydzień zwieńczy istny wybuch radości: koncert zatytułowany „Festa Napoletana” z ariami i duetami z kantat i oper buffa – spodziewać się możemy nie tylko fenomenalnych interpretacji, ale także akcentów zaczerpniętych z silnie zakorzenionej we włoskiej tradycji commedii dell’arte. A radość będzie tym większa, że na scenie Centrum Kongresowego ICE Kraków staną sopranistka Roberta Invernizzi i – ponownie – Pino De Vittorio, dwoje specjalistów od włoskiego baroku i niezrównanych scenicznych osobowości. Solistom towarzyszyć będzie Cappella Neapolitana, która pod dyrekcją dyrektora-rezydenta festiwalu ścigać się będzie ze śpiewakami w muzycznej maestrii.

Program festiwalu nie byłby pełny bez klimatycznych późnowieczornych (rozpoczynających się o 22.00) koncertów, które znajdą w 2019 roku gościnę w kościele Świętego Krzyża. Niezwykła architektura świątyni (jedyne w Krakowie sklepienie palmowe!) będzie scenerią trzech wydarzeń ujętych w cykl „Sensibilità” pokazujący ciepły, emocjonalny wymiar relacji człowieka z Bogiem. Takie ujęcie zaprezentują: zespół Micrologus w programie wypełnionym czułymi średniowiecznymi laudami (Wielki Poniedziałek) oraz połączone siły ansamblu wokalnego Voces Suaves i instrumentalistów z Concerto Scirocco w kameralnej polichóralnej „Pasji według św. Marka” Giachesa de Werta, tworzącego we Włoszech franko-flamandzkiego kompozytora doby późnego renesansu (Wielka Środa). Tymczasem szalone instrumentalne trio I Bassifondi z iście rockową werwą zagra „Alfabeto falso” – „fałszywy alfabet”, czyli serię tańców z wydanego na początku XVII wieku traktatu z tabulaturami gitarowymi Girolama Montesarda. Kameralny wieczór w Wielki Wtorek w kościele Świętego Krzyża będzie poświęcony wspólnemu muzykowaniu i sztuce improwizacji na zaskakujących instrumentach – teorbie, colascione, gitarze barokowej i perkusjonaliach.
"Bardzo cieszymy się z odnowienia na kolejny rok ważnego partnerstwa Mezzo z Festiwalem Misteria Paschalia” – mówi Christophe Winckel, Dyrektor Generalny telewizji Mezzo. „Ten festiwal, prezentujący międzynarodowy dorobek muzyki dawnej, także i w przyszłym roku oferuje wyjątkowe koncerty, które odzwierciedlają witalność tego gatunku. Mezzo zarejestruje i wyemituje kilka z tych wykonań, które — wraz z koncertami zarejestrowanymi podczas dwóch poprzednich edycji —  zilustrują doskonałość tego festiwalu na przestrzeni lat”.

Festiwal Misteria Paschalia nie ograniczy się w 2019 roku do samych koncertów. Dzięki współpracy z tak uznanymi osobami i instytucjami, jak muzykolog Dinko Fabris, wykładowca konserwatoriów w Bari i w Neapolu, watykańskie Nazionale Conservatorio di Musica, Włoski Instytut Kultury w Krakowie czy Instytut Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, organizatorzy festiwalu – Miasto Kraków i Krakowskie Biuro Festiwalowe – przybliżą włoskie tradycje i dziedzictwo kulturowe oraz zaproponują szereg wydarzeń edukacyjnych ukazujących piękno i złożoność włoskiej muzyki dawnych wieków oraz jej szeroką cyrkulację w Europie, ze szczególnym naciskiem na jej recepcję w Polsce. Spacerując po Krakowie podczas Festiwalu Misteria Paschalia, będzie można poczuć Włochy na każdym kroku!

Bilety i karnety na 16. edycję Festiwalu Misteria Paschalia będą dostępne w sprzedaży od poniedziałku 19 listopada od godz. 12.00 na stronie Krakowskiego Biura Festiwalowego, w punktach informacji miejskiej InfoKraków oraz na portalu eventim.pl.

informacja prasowa