Tytuł bloga powstał z inspiracji prozą Brunona Schulza, w której wielokrotnie, w różnych kontekstach, pada to tajemniczo brzmiące słowo, znaczące o wiele więcej niż „składniki”, bo mające rangę metafory, symbolu…
Kulturalne Ingrediencje nie jest blogiem monotematycznym, np. książkowym czy filmowym. Łączę w nim wszystkie moje pasje w jedną całość. Znajdują się tu teksty dotyczące literatury, filmu, muzyki i sztuk plastycznych. Ponadto rozmowy z artystami i własne zapiski.To także moje archiwum.
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny. Pokaż wszystkie posty
W 2026 roku przypada 100. rocznica urodzin Tadeusza Konwickiego – pisarza, scenarzysty, reżysera, jednej z najważniejszych postaci polskiego życia kulturalnego. Z tej okazji w sobotę 20 czerwca FINA zaprasza na wyjątkowe wydarzenie „Warszawa Konwickiego”. W programie spacer z przewodnikiem śladami twórcy i jego bohaterów, pokaz filmu „Jak daleko stąd, jak blisko” oraz inspirowany nim koncert Zuzanny Wrońskiej i Mai Laury. Wstęp na wszystkie części wydarzenia jest bezpłatny.
Warszawa – obok Wilna – była najważniejszym dla Tadeusza Konwickiego miastem, tu od 1947 roku mieszkał i tworzył, tu rozgrywała się akcja wielu jego powieści. Tu też codziennie niemal spacerował, stąd świętowanie setnej rocznicy urodzin twórcy zaczniemy od wędrówki jego śladami . Spacer poprowadzi licencjonowany przewodnik miejski Marcin Strachota (Skarby Warszawy). Start: godz. 15.00, ul. Wiejska 12 A.
Uczestników i uczestniczki prosimy o zaopatrzenie się w bilety 20-minutowe, bo po zakończeniu spaceru wspólnie przejedziemy metrem do kina Iluzjon na kolejną część „Warszawy Konwickiego”.
Rozpocznie ją o godz. 18.00 pokaz „Jak daleko stąd, jak blisko” (1971), najbardziej warszawskiego filmu Tadeusza Konwickiego – i jednego z najważniejszych w jego reżyserskiej filmografii, prekursorskiego w swojej formie filmowego eseju. Główne role (nieprzypadkowo) zagrali przyjaciele Konwickiego, stali bywalcy słynnego stolika w „Czytelniku” – Andrzej Łapicki i Gustaw Holoubek. „Jak daleko stąd, jak blisko” w 2026 roku trafił na Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
Bezpośrednio po filmie odbędzie się inspirowany nim koncert Zuzanny Wrońskiej i Mai Laury, które ekranowe poetyckie wizje świata-Warszawy przeniosą na medium piosenek i muzyki instrumentalnej. Prezentowany przez artystki materiał będzie w pełni premierowy, stanowiąc wyjątkową puentę „Warszawy Konwickiego”.
Bezpłatne wejściówki na pokaz filmu i koncert do odbioru w kasie kina Iluzjon w dniu wydarzenia. Koncert będzie rejestrowany.
Sezon letni pozwala kinu wyjść z sal na zielony dziedziniec Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Od połowy 12 czerwca do 28 sierpnia, w każdy piątek, zapraszamy do kina pod chmurką. Filmy oglądać będziemy pod gołym niebem, na leżakach rozstawianych na dziedzińcu i w słuchawkach na uszach, dzięki którym do widzów dotrze dźwięk, a nie przeszkodzimy sąsiadom.
Zaletą jest ogromny ekran, pozwalający dostrzec wszystkie szczegóły emitowanych obrazów, świeże powietrze i nastrój wakacji. Niepowtarzalną atmosferę dopełni łąka kwietna na Dziedzińcu FINA, z której publiczność będzie mogła cieszyć się kinem pod gołym niebem i taras, dla tych którzy wolą nie zakłócać spokoju mieszkańcom łąki. Filmowy Dziedziniec FINA jest otwarty dla wszystkich sąsiadów małych i dużych.
Podczas tegorocznej edycji na widzów czekają trzy bloki tematyczne. Prezentują one filmy pokazujące wakacyjne aktywności, ich konteksty (społeczne, kulturowe czy środowiskowe), ale też zmieniającą się atmosferę letnich miesięcy – od entuzjazmu po melancholię.
Pokazy w każdy piątek od 12.06 do 28.08 godz. 22.00 ul. Wałbrzyska 3/5 5 czerwca ruszyła rejestracja na pierwszy seans
12 czerwca godz. 22.00
„Shaolin Soccer”, reż. Stephen Chow, 87 min, 2001, Chiny
Zanim Polska Akademia Filmowa odda głosy na Nominowanych, polskie kino powraca na wielki ekran. Zapraszamy do Kina Iluzjon - partnerskiego kina Festiwalu od blisko 15 lat - na jedyne w Polsce wydarzenie, podczas którego można zobaczyć wszystkie polskie filmy dystrybuowane w kinach w poprzednim roku, spełniające kryteria Regulaminu Orłów. To spośród nich Akademia wyłoni Nominowanych do Polskich Nagród Filmowych Orły. Partnerem głównym Festiwalu i gospodarzem projekcji jest FINA i Kino Iluzjon
Tegoroczna edycja festiwalu potrwa od 9 stycznia do 8 lutego 2026 i obejmie ponad 70 filmów, prezentujących pełne spektrum gatunków, tematów i artystycznych wizji, które razem tworzą obraz polskiego kina 2025 roku. Znakiem rozpoznawczym Festiwalu są spotkania z twórcami po każdym wieczornym pokazie – przestrzeń rozmowy, refleksji i wymiany doświadczeń. W ubiegłym roku wzięło w nich udział niemal 100 gości – w tym aktorzy, reżyserzy, scenarzyści i producenci.
Przegląd otworzy 9 stycznia o godz. 20:00 pierwszy zrealizowany w Hollywood film Jana Komasy – Rocznica– pełna napięcia opowieść o miłości, zdradzie i destrukcyjnej sile ideologii. Film z gwiazdorską obsadą (m.in. Diane Lane, Kyle Chandler, Zoey Deutch, Dylan O’Brien) stawia pytania o granice manipulacji, odpowiedzialność i cenę wiary w idee. Po filmie zapraszamy na rozmowę z reżyserem.
Zwieńczeniem festiwalowego maratonu będzie ogłoszenie Nominacji do 28. Orłów. Podczas konferencji prasowej 11 lutego 2026, w blasku fleszy, poznamy wyniki głosowania Akademii i listę filmów ubiegających się o Orła we wszystkich kategoriach
Organizatorami przeglądu są Niezależna Fundacja Filmowa oraz Polska Akademia Filmowa, a wspierają go m.in. Fundacja Kino Dostępne, AMA Film Academy i Mazovia Warsaw Film Commission, a produkcję zapewnia Message Film. Wydarzenie jest dofinansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zaprasza w dniach 19 - 22 października 2023 roku do kina Iluzjon na 19. edycję Święta Niemego Kina.
Tradycją jest otwieranie Święta filmem polskim. Tym razem będzie to Tajemnica starego rodu Emila Chaberskiego i Zbigniewa Gniazdowskiego z 1928 roku – dramat z królową polskiego ekranu Jadwigą Smosarską w podwójnej roli.
"Tajemnica starego rodu"
W sekcji Nieme kino ukraińskie zaprezentujemy dwa filmy kijowskiego reżysera Michaiła Kaufmana, do niedawna zapomnianego twórcy, który przez większość kariery niesłusznie pozostawał w cieniu swego brata, Dżigi Wiertowa. Do obu filmów zagrają zespoły muzyczne z Ukrainy.
W sekcji Nieme kino od kuchni będziemy świętować przypadająca w tym roku setną rocznicę wprowadzenia taśmy 16mm. Będzie to rzadka okazja, by zobaczyć na wielkim ekranie filmy wyświetlane z szesnastki.
Ponadto zaprezentujemy filmy, w których ważne role grały zwierzęta i przypomnimy dawne „psie” gwiazdy niemego kina, m.in. Jean, Cameo, czy największego gwiazdora filmów przygodowych, wilczura Rin-Tin-Tina. Miłośnicy koni czy słoni także znajdą w tej sekcji coś dla siebie.
Przyjaciele (Playmates), reż. nieznany, USA 1912
Jak co roku, pamiętamy także o naszych najmłodszych widzach. Poza slapstickowymi komediami z udziałem zwierząt pokażemy komediodramat dziecięcy: pierwszą ekranizację znanej amerykańskiej powieści dla młodzieży Penrod i Sam.
W programie znajdą się także wspaniałe, do dziś wzruszające i trzymające w napięciu dramaty i melodramaty, jakDemon Cyrku Toda Browninga, Pierwszy kochanek Clarence’a Browna czy Ludzie bez jutra Aleksandra Hertza.
Ludzie bez jutra, reż. Aleksander Hertz
Program
Pełna informacja o tegorocznym Święcie Niemego Kina znajduje się na oficjalnej stronie festiwalu.
19.10, godz. 19.00 Tajemnica starego rodu(reż. Emil Chaberski, Zbigniew Gniazdowski, 97 min, 1928, Polska), muzyka na żywo: New Bone
20.10, godz. 18.00 Starcie wilków (reż. Noel M. Smith, 69 min, 1925, USA), muzyka na żywo: Semi-Invented Trio
20.10, godz. 20.30 Batalia, jakiej nie było(reż. Michaił Kaufman, 70 min, 1925, ZSRR, Ukraina), muzyka na żywo: Anton Baibakov
21.10, godz. 11.00 Zwierzęce gwiazdy niemego kina (86 min, 1912–1926 USA, Francja), muzyka na żywo: Aga Derlak
21.10, godz. 15.00 Zestaw krótkich filmów o Krakowie (1928, 40 min, Polska), muzyka na żywo: Aga Derlak Trio
21.10, godz. 18.00 Wiosną(reż. Michaił Kaufman, 1929, ZSRR, Ukraina), muzyka na żywo: KOLOAH
21.10, godz. 21.00 Ludzie bez jutra (reż. Aleksander Hertz, 87 min, 1919, Polska), muzyka na żywo: Adam Pierończyk feat. DJ Eprom & Jan Smoczyński
22.10, godz. 10.30 Penrod i Sam (reż. William Beaudine, 83 min, 1923, USA), muzyka na żywo: Jakub Paulski Trio
22.10, godz. 14.00 Zamek Vogelöd(reż. Friedrich Wilhelm Murnau, 75 min, 1921, Niemcy), muzyka na żywo: Heartbeats
22.10, godz. 17.00 Pierwszy kochanek (reż. Clarence Brown, 79 min, 1925, USA), muzyka na żywo: Marcin Masecki & Jerzy Rogiewicz
22.10, godz. 20.00 Demon cyrku (reż. Tod Browning, 49 min, 1927, USA), muzyka na żywo: Siema Ziemia
Jak co roku zapraszamy na projekcje filmowe w ramach Festiwalu Kultury Żydowskiej Warszawa Singera. Zaprezentujemy najnowsze produkcje związane z czasem okupacji i Holokaustu: premierowy pokaz bajki dokumentalnej o Janie Brzechwie, komiks - animację o okupacji w Holandii oraz przełomowy obraz o hitlerowskiej Akcji Reinhardt. Opowieści o bohaterach tegorocznej edycji - Janie Brzechwie, Annie Frank i ofiarach rzezi w lubelskim zostaną uzupełnione o potkania z twórcami i ekspertami oraz filmową ofertę portalu Ninateka.pl.
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zaprasza w dniach 27 sierpnia oraz 3 września 2022 roku na wyjątkowe projekcje filmowe w ramach Festiwalu Kultury Żydowskiej Warszawa Singera.
Jak co roku zaproponujemy najnowsze produkcje związane z czasem okupacji i Holokaustu. Spotkania z twórcami i ekspertami oraz oferta portalu Ninateka.pl wzbogacą program wydarzenia, umożliwiając spojrzenie na filmy i tematy w nich poruszane w szerszej perspektywie.
PROGRAM – KINO ILUZJON:
27 sierpnia (sobota)
15:00 polska premiera filmu Pan Kleks. Wojna i miłość | reż. Władysław Jurków | 2022r. | 50 min | Sala Stolica
Wstęp wolny | Wejściówki do odbioru w kasie kina
16:00 spotkanie zatytułowane Pan Kleks. Wojna i miłość | Sala Stolica
Prowadzący Mikołaj Mirowski | Goście m.in. Piotr Fronczewski oraz Elżbieta Janicka
19:00 projekcja filmu Gdzie jest Anne Frank | reż. Ari Folman | 2021r. | 99 min | Sala Mała Czarna
Pokaz biletowany
3 września (sobota)
16:30 Aktion Reinhardt | reż. Michał Szymanowicz | 2021r. | 50 min | Sala Mała Czarna
Kolejna podróż w świat najciekawszych filmów niemych z całego globu, z towarzyszeniem znakomitej muzyki wykonywanej na żywo przez takich artystów jak Maciej Obara Quartet, RGG czy Atom String Quartet feat. Marcin Albert Steczkowski w warszawskim kinie Iluzjon w dniach 22–30 października. W programie m.in. podróż do uśpionego i wyludnionego Paryża, stuletnie trawelogi z kraju i z zagranicy, filmy pionierek kina i unikatowe obrazy przedwojennej Polski.
„Voyages” – „Podróże” będą tematem przewodnim kolejnej, 17. już edycjiŚwięta Niemego Kina. Formuła dziewięciodniowego festiwalu łączy najciekawsze i najlepsze kino nieme z takich krajów jak Francja, Włochy, Belgia, Holandia, Węgry, Kanada, Szwecja i Japonia.
Innowacją w realizacji tegorocznej edycji będą transmisje na żywo wybranych projekcji i koncertów na portalu ninateka.pl. Realizując projekt w takiej nowatorskiej formule, nadajemy wydarzeniu rangę ogólnopolską, a nawet światową. Streaming będzie stanowił zasadnicze uzupełnienie klasycznej formuły festiwalu filmowego, będzie miał na celu upowszechnianie kina niemego. Dzięki transmisjom chcielibyśmy umożliwić uczestnictwo w Święcie Niemego Kina Polakom mieszkającym za granicą i korzystającym z Ninateki.
Jednym ze znaków rozpoznawczych Święta od początku jego istnienia jest różnorodna i wykonywana na żywo muzyka. W tegoroczną filmową wyprawę dookoła świata wyruszy ponad dwudziestu muzyków, solistów i zespołów. Podążając za fabułą, wylądują w Japonii i na wyspach Pacyfiku, w upalnej dżungli i na mroźnej kanadyjskiej północy. Będą podróżować pociągiem, statkiem i psim zaprzęgiem oraz mierzyć się z dramatami typowymi dla prezentowanej kultury czy epoki. Zagrają m.in. Maciej Obara Quartet, Księżyc, Atom String Quartet feat. Marcin Albert Steczkowski, RGG, Kasia Pietrzko Trio oraz JAAA! feat. Irek Wojtczak.
Podróż nie tylko w przestrzeni, ale także przez epoki, zaginione światy czy historię kina rozpocznie się od wędrówki po uśpionym Paryżu, z jego wyludnionymi ulicami i bohaterami balansującymi na krawędzi wieży Eiffla, w filmie otwarcia pt. „Paryż śpi“ (1925) René Claira.
Paryż śpi (Paris qui dort), reż. R. Clair, 1925, Fot. The Festival Agency
Podczas Święta Niemego Kina nie zabraknie filmów pionierów i pionierek kina. Wśród nich obrazy pierwszej w historii kina reżyserki Alice Guy-Blaché, która w czasie swojej długiej kariery (1896–1920) wyreżyserowała i/lub wyprodukowała blisko 1000 filmów, w tym 150 filmów z zsynchronizowanym dźwiękiem (chronofon Gaumonta), a także Lois Weber – pierwszej amerykańskiej reżyserki, a zarazem najlepiej opłacanego swego czasu twórcy Universalu.
Szczególnym punktem programu będzie premiera nieznanych, bo odnalezionych w 2018 roku, „Szkiców z Polski“ (1920–1931) w wersji po restauracji cyfrowej. To amatorski film dokumentalny Belga Maurice’a Bekaerta będący bezcennym i bardzo wzruszającym zapisem przedwojennej Polski, jej architektury i mieszkańców.
Filmy prezentowane podczas Święta zabiorą widzów także do miejsc nieprawdopodobnych m.in. do „Świata zaginionego“ (Harry O. Hoyt, 1925) i krainy zamieszkiwanej przez dinozaury oraz razem z Saturninem Farandolą, bohaterem jednego z najbardziej zwiariowanych filmów epoki, wszędzie tam, gdzie możliwe jest przeżycie niezapomnianych przygód – na morza, lądy, w powietrze i pod wodę. Znany szerokiej publiczności Buster Keaton porwie widzów w podróż w czasie, m.in. do epoki kamienia łupanego i czasów Imperium Rzymskiego, a najmłodsza publiczność wybierze się z Georges‘em Mélièsem na Księżyc oraz do krain odwiedzanych przez Guliwera i Robinsona Crusoe.
Wśród twórców, których filmy będzie można zobaczyć podczas dziewięciodniowego Święta Niemego Kina znajdą się także uznani i rozpoznawalni na arenie międzynarodowej reżyserzy, m.in. Carl Theodor Dreyer, Jean Renoir, Jean Epstein, Alexander Korda, Yasujirō Ozu.
6 września pożegnaliśmy cenioną na całym świecie legendę kina francuskiego - Jeana-Paula Belmondo. Urodzony w 1933 aktor zmarł w tym roku w Paryżu. To wielka strata i trudna do zastąpienia wyrwa w świecie kinematografii.
Materiały prasowe FINA
Tym samym Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny serdecznie zaprasza Państwa na retrospekcję filmów z udziałem Jeana – Paula Belmondo. Będzie to symboliczne pożegnanie przed srebrnym ekranem, z którego przez lata artysta do nas przemawiał.
Na Przegląd zapraszamy do Kina Iluzjon w dniach 3 – 17 października. Będziecie mieli Państwo szansę zobaczyć najważniejsze filmy z udziałem zmarłego aktora. Francuska Nowa fala stanowiła nurt, który zmienił perspektywę, na trwale wpisując się do podręczników historii kina. Reżyserzy, którzy zasłynęli wówczas, to między innymi Jean-Luc Godard oraz François Truffaut. Nurt nowej fali bazował na nowatorskich środkach wyrazu. Tematycznie odnosił się do przemian obyczajowych oraz ewolucji światopoglądowej i konfliktu młodego i starego pokolenia.
Nowe młode pokolenie francuskich filmowców zabrało głos. Aktorem, który uczestniczył w narodzinach nowej fali był Jean Paul Belmondo. Jego rola w filmie Godarda „Do utraty tchu” wprowadziła miłośników i krytyków kina w stan zapierający dech w piersiach – tym samym dając Belmondo sławę, rozpoznawalność i szacunek środowiska.
Jego dorobek obejmuje prawie 80 tytułów. Pracował z najważniejszymi reżyserami swojej epoki. Rozgłos przyniosły mu filmy Jean-Luca Godarda – nie tylko wspomniany „Do utraty tchu” (nakręcony wbrew woli agenta Belmondo), ale również „Szalony Piotruś”, z którego pochodzą słynne kadry zakochanego romantyka o pomalowanej na niebiesko twarzy. Początkowo Belmondo chciał poświęcić się karierze boksera, popis wyjątkowej sprawności fizycznej daje w filmach akcji nakręconych m.in. przez Philippe ‘a de Broca „Człowiek z Rio” czy Henriego Verneuila „Strach nad miastem” i „Cenny łup”.
Retrospektywa w warszawskim kinie Iluzjon przedstawi kilkanaście filmów z udziałem wybitnego aktora - legendy światowego kina.
Prezentowane filmy w trakcie przeglądu:
Człowiek z Hong Kongu – 1965, Philippe De Broca
Francuzka i miłość – 1960, Michel Boisrond, Jean Delannoy, Jean-Paul Le Chanois, René Clair, Henri Decoin
Z okazji 77. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zaprasza na pokazy filmu – „Powstanie Warszawskie” w reżyserii Jana Komasy. Projekcje plenerowe tego pierwszego na świecie dramatu wojennego non-fiction, zmontowanego z materiałów dokumentalnych pochodzących z zasobów FINA, odbędą się na patio kina Iluzjon przy ulicy Narbutta 55a, a także na dziedzińcu głównej siedziby FINA, przy ulicy Wałbrzyskiej 3/5 (metro Służew). Wstęp wolny.
Film został zmontowany w oparciu o autentyczne kroniki filmowe z sierpnia 1944 roku pochodzące z zasobów FINA. Posiłkując się nowoczesną technologią koloryzacji i rekonstrukcji materiałów audiowizualnych oraz zapraszając do współpracy grupę znamienitych twórców, jego autorzy zrealizowali projekt, który nie ma odpowiednika w skali światowej.
Opowiada historię Powstania Warszawskiego z 1944 roku oczami dwóch młodych braci, realizatorów Powstańczych Kronik Filmowych, wykonujących rozkazy dla Biura Informacji i Propagandy Armii Krajowej. Bohaterowie są bezpośrednimi świadkami walki powstańczej i marzą o sfilmowaniu „prawdziwej” wojny. Początkowo jednak dokumentują życie cywilne powstańczej stolicy. Takich materiałów oczekuje od nich ich dowódca, dając im za zadanie przygotowanie kroniki, która ma być wyświetlona w kinie „Palladium”. Poszukując odpowiednich ujęć, wchodzą coraz bardziej w samo Powstanie i w końcu udaje im się dołączyć do jednego z oddziałów, z którym idą na akcję. Bracia mogą wreszcie nakręcić „prawdziwą” wojnę, tyle, że ta okazuje się potworna. Bohaterowie orientują się, że przyszło im uczestniczyć w czymś przekraczającym ich najśmielsze wyobrażenia – świat, w którym się znaleźli, to świat po apokalipsie. Uświadamiają sobie, że ich rolą jest udokumentowanie tej apokalipsy i ocalenie za wszelka cenę taśmy z materiałem…
6 godzin oryginalnych kronik z Powstania Warszawskiego; 7 miesięcy pracy; zespół konsultantów ds. militariów, ubioru, architektury, również urbanistów, varsavianistów i historyków; 1000 godzin konsultacji kolorystycznych; 1200 ujęć; 1440 godzin koloryzacji i rekonstrukcji; 112.000 wybranych klatek; 648.000 minut rekonstrukcji; 22.971.520 megabajtów danych – to tylko niektóre liczby pozwalające uświadomić sobie, choćby częściowo, ogromny nakład pracy i środków włożonych w realizację projektu „Powstanie Warszawskie”. Efektem jest 85 minut odbudowanego, pokolorowanego, ściskającego za gardło filmu, który ukazuje Powstanie Warszawskie, z niespotykanym dotąd realizmem. Zobacz specjalną stronę poświęconą filmowi.
„Powstanie Warszawskie” wyprodukowało Muzeum Powstania Warszawskiego. Producentem wykonawczym filmu jest Piotr C. Śliwowski, Kierownik Sekcji Historycznej MPW. Autorem pomysłu na fabułę jest Jan Komasa. Scenariusz stworzyli Joanna Pawluśkiewicz, Jan Ołdakowski i Piotr C. Śliwowski. Na potrzeby współczesnej produkcji dialogi napisali Joanna Pawluśkiewicz i Michał Sufin. W projekt zaangażowani zostali także aktorzy: Maciej Nawrocki, Michał Żurawski oraz Mirosław Zbrojewicz, którzy użyczyli swych głosów głównym bohaterom filmu.
Powstanie Warszawskie, reż. Jan Komasa, scen. Joanna Pawluśkiewicz, Jan Ołdakowski, Piotr C. Śliwowski, Polska 2014, 88 min. Na postawie materiałów Muzeum Powstania Warszawskiego, Next Film.
Był jednym z najwybitniejszych i najbardziej inspirujących, ale i oglądanych na świecie polskich reżyserów filmowych. Z okazji 80. rocznicy urodzin Krzysztofa Kieślowskiego Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zaprasza na wieczór specjalny poświęcony temu twórcy. Wydarzenie odbędzie się w niedzielę 27 czerwca i będzie miało charakter stacjonarny oraz online!
Program obchodów rozpocznie pełen błyskotliwych refleksji i anegdot portret dokumentalny "Krzysztof Kieślowski: I'm so-so…" nakreślony przez współpracowników i przyjaciół reżysera. Oprócz Kieślowskiego-artysty widzowie będą mieli okazję poznać bliżej Kieślowskiego-człowieka: łagodnego, inteligentnego i – na szczęście – upartego.
Po seansie odbędzie się dyskusja: Kieślowski – kiedyś i dziś. Jak spojrzeć na kino Krzysztofa Kieślowskiego po latach? Gośćmi panelu będą: Krzysztof Zanussi (reżyser, scenarzysta i producent filmowy), Feliks Falk (reżyser filmowy, scenarzysta, dramatopisarz) i Katarzyna Surmiak-Domańska (dziennikarka, reportażystka, autorka książki Kieślowski. Zbliżenie). Spotkanie poprowadzi Mikołaj Mirowski (historyk, publicysta).
Wieczór zakończy pokaz plenerowy zrekonstruowanego cyfrowo filmu Przypadek z 1981 roku w wersji pełnej, nieocenzurowanej!
Program stacjonarny wydarzenia:
godz. 18.30 | pokaz dokumentu Krzysztof Kieślowski: I'm so-so… z 1995 roku w reżyserii Krzysztofa Wierzbickiego. Sala Ziemia Obiecana.
Ekipa filmowa Krzysztofa Kieślowskiego: jego asystent Krzysztof Wierzbicki wraz z operatorem Jackiem Petryckim i dźwiękowcem Michałem Żarneckim tworzą film, w którym tym razem to słynny reżyser jest głównym bohaterem. Wywiad-rzeka z artystą przeplatany jest cytatami filmowymi i muzyką Zbigniewa Preisnera ze słynnego Dekalogu. Powstaje w ten sposób opowieść pełna ciepła, zaskoczeń i refleksji, w której oprócz Kieślowskiego-artysty poznajemy także bliżej Kieślowskiego-człowieka: łagodnego, inteligentnego i – na szczęście – upartego. W końcu do szkoły filmowej dostał się dopiero... za trzecim razem. Dokument powstał rok przed śmiercią reżysera.
godz. 19.30 | dyskusja Kieślowski – kiedyś i dziś. Goście: Krzysztof Zanussi, Feliks Falk, Katarzyna Surmiak-Domańska. Prowadzenie: Mikołaj Mirowski. Sala Ziemia Obiecana. Transmisja na stronie www.ninateka.pl.
Jak spojrzeć na kino Krzysztofa Kieślowskiego po latach? Czy jego filmy mimo upływu czasu wciąż opowiadają widzom coś nowego? Jak wygląda recepcja obrazów Kieślowskiego z perspektywy obecnych problemów Polski, a także zglobalizowanego świata? Czy powinniśmy znaleźć nowy sposób odczytania jego dzieł?
Naszymi gośćmi będą: Krzysztof Zanussi (reżyser, scenarzysta i producent filmowy), Feliks Falk (reżyser filmowy, scenarzysta, dramatopisarz) i Katarzyna Surmiak-Domańska (dziennikarka, reportażystka, autorka książki Kieślowski. Zbliżenie). Spotkanie poprowadzi Mikołaj Mirowski (historyk, publicysta).
godz. 21:30 | plenerowa projekcja zrekonstruowanego cyfrowo filmu Krzysztofa Kieślowskiego Przypadek z 1981 roku w wersji nieocenzurowanej. Pokaz na dziedzińcu FINA Wałbrzyska 3/5.
Film przedstawia trzy alternatywne życiorysy młodego chłopaka zależne od tytułowego przypadku, jakim jest próba dogonienia odjeżdżającego pociągu. W wersji pierwszej Witek poznaje starego komunistę, skazanego niegdyś za odchylenie prawicowe, dzięki któremu otrzymuje pracę w organizacji młodzieżowej. Po dramatycznych wydarzeniach ma wyjechać z grupą peerelowskich aktywistów do Francji. Jest jednak lato 1980 roku. Wersja druga - spóźniony Witek zamierza wskoczyć do uciekającego pociągu. Zatrzymany przez policję wdaje się w bójkę z funkcjonariuszami, za co trafia do więzienia. Angażuje się w działalność opozycyjną i antykomunistyczną. W trzeciej wersji Witek spóźnia się na pociąg. Na dworcu spotyka swoją dawną znajomą. Pobierają się. Witek kończy studia medyczne, zajmuje się pracą naukową. Otrzymuje ofertę wyjazdu do Libii.
Ten niezwykły film o roli przypadku w życiu człowieka przeleżał na półkach sześć lat. Sens Przypadku, jego wymiar filozoficzny z biegiem lat nabierają innego, uniwersalnego znaczenia. W ramach pokazu plenerowego na dziedzińcu FINA Wałbrzyska 3/5 odbędzie się pokaz jego dłuższej, nieocenzurowanej wersji po rekonstrukcji cyfrowej.
Program towarzyszący online:
Ninateka
W rocznicę urodzin reżysera w Ninatece zagości Kieślowski mniej znany – autor dokumentów, krótkich metraży, ale także współpracownik, przyjaciel i po prostu widz. Oprócz trzech filmów: Tramwaju, Z punktu widzenia nocnego portiera oraz Siedmiu kobiet w różnym wieku pokażemy szereg rozmów ze współpracownikami, miłośnikami i znawcami twórczości artysty, a 27 czerwca od 19:30 będziemy transmitować na żywo dyskusję Kieślowski – kiedyś i dziśw której udział wezmą m.in. Krzysztof Zanussi i Feliks Falk.
Mapa Dekalogu
To wirtualny spacerownik po Warszawie z filmowego cyklu Krzysztofa Kieślowskiego. Opisom poszczególnych lokacji towarzyszą fragmenty scenariusza oraz samych filmów, a także współczesne fotografie autorstwa Piotra Jaxy. Strona dostępna w języku polskim i angielskim. 25 czerwca wystartują nowe wersje językowe: francuska, niemiecka oraz hiszpańska.
Czym żyła Polska w przededniu wojny? Jakie nastroje zagościły na dobre w społeczeństwie? Czego się obawiano, co planowano? Na przegląd złożą się unikalne, głównie dokumentalne filmy ze zbiorów FINA portretujące Polskę i Polaków tuż przed 1 września 1939 roku.
Taśma filmowa, jak żadne inne medium, pozwala przyjrzeć się złożoności tamtego czasu. W programie znalazły się zarówno filmy propagandowe, wychwalające zdolności polskiego przemysłu, jak i reportaże z letnich obozów szkoleniowych dla młodzieży. Pokaz odbędzie się w sobotę 19 września o godz. 16:00.
Widzowie kina Iluzjon zobaczą filmy propagandowe – m.in. COP Stalowa Wola Jerzego Gabryelskiego – pierwsza tego typu produkcja w polskiej kinematografii, zrealizowana na zamówienie Ministerstwa Spraw Wojskowych. Z kolei Polska w Gdańsku Mieczysława Bilażewskiego dowodzi odwiecznej polskości Gdańska.
Osobnym gatunkiem filmów propagandowych w drugiej połowie lat 30. były obrazy nawołujące do finansowania polskiej armii. Takim właśnie filmem jest Budujemy ścigaczWitolda Dunin-Bredsznajdera, przekonujący do datków na rzecz Funduszu Obrony Morskiej.
Kadr z kroniki Polskiej Agencji Telegraficznej z 1 września 1939 roku
W Iluzjonie nie zabraknie również reportaży: W naszym obozie, relacjonujący obóz żeński Związku Strzeleckiego w Augustowie czy w Dzień podchorążego w obozie, fabularyzowany dokument przedstawiający jeden dzień oddziału podchorążych. Ponadto pokazana zostanie Gotowość bojowa Polski – zlepek z kronik filmowych z lipca i sierpnia 1939 roku, zachowanych w archiwum filmowym NRD i sprowadzonych do Filmoteki Narodowej w latach 70.
Wisienką na torcie będzie animacja Ołowiane żołnierzyki Maksymiliana Emmera i Jerzego Maliniaka, zrealizowana w wytwórni „Awangarda”. Film był pokazywany na festiwalu filmowym w Wenecji w 1938 roku, gdzie został bardzo dobrze przyjęty. Opowiada historię walki pomiędzy dwoma wrogimi obozami… zabawek.
Przegląd zamknie kronika filmowa Polskiej Agencji Telegraficznej, która miała pojawić się na ekranach kin 1 września 1939 roku. Zmontowana kilka dni przed najazdem Niemców, łączy lekkie tematy z pospiesznymi przygotowaniami do obrony kraju.
Pokaz filmów połączony będzie z komentarzem historycznym dr Marcina Zaborskiego, politologa, dziennikarza, autora książki Lato '39. Jeszcze żyjemy.
Kino Iluzjon zaprasza w sobotę 19 września o godz. 16:00!
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny już po raz kolejny jest partnerem największego festiwalu filmów dokumentalnych w Polsce – Millennium Docs Against Gravity i fundatorem nagrody Nos Chopina. W programie tegorocznej edycji festiwalu (4-18 września), który gościć będzie m.in. w stołecznym kinie Iluzjon, znalazły się koprodukcje FINA – film o Tonym Haliku, a także „Z wnętrza”, złożony wyłącznie z materiałów zrealizowanych przez rodzinę Beksińskich.
„Tony Halik”, reż. Marcin Borchardt, materiały dystrybutora
Nie po raz pierwszy Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny włącza się jako partner w największe święto kina dokumentalnego w Polsce, a więc kolejną, tym razem hybrydową, edycję festiwalu Millennium Docs Agaist Gravity. Projekcje odbędą się m.in. w warszawskim kinie Iluzjon, słynącym z połączenia światowej klasyki, najlepszych polskich tytułów sprzed lat z wyselekcjonowanymi nowościami i wyjątkowymi wydarzeniami filmowymi.
W tym roku festiwalowa publiczność będzie miała szansę zobaczyć, jeszcze przed premierą kinową, film w reżyserii Marcina Borchardta „Tony Halik”, koprodukcję FINA. To historia człowieka, który tak skutecznie tworzył własną legendę, że do dziś niezweryfikowana żyje w najbardziej wiarygodnych źródłach. Film został oparty na niepublikowanych wcześniej nagraniach z prywatnego archiwum Tony’ego Halika i Elżbiety Dzikowskiej oraz na wywiadzie-rzece z synem podróżnika. To opowieść o pasji i pogoni za marzeniami, ale i o kosztach, jakie trzeba zapłacić, żeby mogły się ziścić. Płynna granica między prawdą a fałszem wpisana jest w niezwykłe losy człowieka, który z tej granicy uczynił swoje miejsce na ziemi.
Gdy spotkałem się z Elżbietą i zacząłem ją przekonywać, że warto jest opowiedzieć historię Tony’ego, ona zdradziła mi tajemnicę, że istnieją taśmy z jego prywatnego archiwum, które po śmierci Tony’ego w 1998 roku zostały przewiezione do Filmoteki Narodowej i złożone w formie takiego prywatnego depozytu – mówił w wywiadzie dla PAP Life reżyser filmu. - To jest prawie 200 taśm filmowych oraz setki kaset w rozmaitych formatach. Najcenniejsze były taśmy, bo materiały na nich zawarte to nie były zmontowane filmy, tylko ujęcia, z których potem montował swoje programy lub filmy. Najstarsze z nich pochodzą z połowy lat 50. Te materiały były poniszczone. Nastąpił proces ich rekonstrukcji i digitalizacji. To robił specjalny zespół Filmoteki Narodowej. Następnie trafiały do mnie i z nich budowałem sceny. To był długi, wielomiesięczny proces - wyjaśnia.
Ze względu na czas produkcji filmu, zespół digitalizacji i restauracji zbiorów FINA, zdigitalizował ogromny zbiór filmowy Tony’ego Halika w zawrotnym tempie! Z uwagi na stan techniczny materiałów filmowych, które uległy zniszczeniom, oprócz digitalizacji, wykonywana była również wstępna obróbka kolorystyczna materiałów, co wymagało znacznego nakładu pracy, a także dużego doświadczenia ze strony specjalistów z FINA.
Pokaz filmu w kinie Iluzjon w ramach festiwalu odbędzie się 9 września o godzinie 20.15. Na przedpremierowy pokaz otwarty dla szerokiej publiczności Iluzjon zaprasza 29 września o godzinie 20.00.
Drugą z koprodukcji FINA, która prezentowana będzie w tym roku podczas festiwalu jest cieszący się od początku ogromnym zainteresowaniem publiczności i mediów film „Z wnętrza” w reżyserii Cezarego Grzesiuka, Krystiana Kamińskiego i Tomasza Szwana. Film w całości składa się z materiałów wideo zrealizowanych przez samego Zdzisława Beksińskiego i jego najbliższych. Ten intymny dziennik jest zarazem kroniką przemian społecznych w Polsce, upadku komunizmu i pierwszych lat demokracji. Twórcy filmu starają się pozostać obiektywnymi kronikarzami około 300 godzin materiału wideo, jaki pozostawił po sobie Beksiński. „Z wnętrza” jest swoistą ostatnią pracą Mistrza – próbą zmierzenia się z nieubłaganie upływającym czasem.
Projekcja filmu w kinie Iluzjon odbędzie się 5 września o 20.45.
Tradycją już jest, że Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny jest fundatorem nagrody Nos Chopina przyznawanej dla najlepszego filmu o muzyce i sztuce. Nie inaczej będzie w tym roku!
Współpraca FINA z festiwalem to także obecność wybranych tytułów na ninateka.pl. W maju redakcja Ninateki wyselekcjonowała 20 najciekawszych i najważniejszych filmów z poprzednich edycji i udostępniła w serwisie – jak zwykle za darmo i bez reklam. Wirtualny przegląd spotkał się z ogromnym zainteresowaniem publiczności i osiągnął spektakularne wyniki oglądalności! Filmy dokumentalne prezentowane online obejrzało wówczas łącznie 110 775 użytkowników (wliczając odtworzenia przynajmniej ¾ filmu), a niemal 300 000 włączyło dany tytuł. Kolejne festiwalowe tytuły trafią do serwisu już w październiku.
Materiały rozwijające niezbędne dziś kompetencje cyfrowe i wspierające edukację dostępne online, wirtualne spotkania z twórcami kina i ekspertami, dołączenie do społeczności młodzieży i edukatorów z całej Polski, a do tego udział w wyjątkowym, interdyscyplinarnym festiwalu wypełnionym pokazami i warsztatami – to wszystko czeka na tych, którzy we wrześniu dołączą do programu Filmoteka Szkolna!
fot. Bartek Syta, materiały promocyjne FINA
Już od dziś, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, mogą dołączyć do wielowymiarowego, intuicyjnego i bezpłatnego programu edukacji filmowej online! Filmoteka Szkolna umożliwia rozwijanie kluczowych kompetencji cyfrowych np. umiejętności krytycznego korzystania z informacji i danych, bezpiecznego komunikowania się za pośrednictwem mediów społecznościowych i tworzenia treści audiowizualnych z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi cyfrowych. Filmoteka Szkolna to także wirtualne spotkania z twórcami kina, interdyscyplinarny festiwal oraz warsztaty.
Nauczyciele i uczniowie ze szkół, które dołączą do programu zyskają szansę korzystania z internetowych kursów i eksperckich webinariów oraz wymieniania najlepszych praktyk i pomysłów z innymi placówkami. Ponadto, będą mogli wziąć udział w cieszącym się wielką popularnością wśród młodzieży Festiwalu Filmoteki Szkolnej, który w tym roku, dzięki formule online, ugości jeszcze większe grono odbiorców! Festiwal to niepowtarzalna okazja do spotkania z ludźmi kina, w poprzednich edycjach byli to m.in. Joanna Kulig, Bartłomiej Topa, Magdalena Boczarska czy Dawid Ogrodnik, i zajrzenia za kulisy branży filmowej podczas wizyt w studiach filmowych i postprodukcyjnych, m.in.: WFDiF, Platige Image, DI Factory. To również szansa na rozwinięcie praktycznych umiejętności podczas różnorodnych warsztatów i masterclassów poświęconych m.in. pracy filmowca, krytyka czy producenta.
Filmoteka Szkolna to jedyny w Polsce program edukacji filmowej umożliwiający dzieciom i młodzieży z każdej szkoły w kraju rozwój kluczowych kompetencji cyfrowych i społecznych – mówi Agata Sotomska, kierowniczka zespołu edukacji filmowej w Filmotece Narodowej – Instytucie Audiowizualnym. Uczestnicząc w serii zajęć i warsztatów realizowanych w całej Polsce, które tym razem, w odpowiedzi na sytuację epidemiczną, przyjmą nową formę wirtualnych spotkań, można zyskać wiedzę i umiejętności przydatne zarówno w szkole jak i przyszłym życiu zawodowym – dodaje.
Filmoteka Szkolna promując edukację opartą na praktyce i doświadczeniu w atrakcyjny i angażujący sposób uczy korzystania z mediów, rozumienia i tworzenia informacji, jak również wyposaża w umiejętności sprawnego zarządzania czasem oraz konstruktywnej pracy z innymi osobami przy okazji tworzenia własnych projektów kulturalnych. Przybliża także kulisy świata filmu, bowiem w swoich materiałach i kursach porusza również zagadnienia praktycznej pracy na planie, m.in. ćwiczeń operatorskich i aktorskich, i poza nim: dziennikarstwa, montażu materiałów, scenariusza.
Filmoteka Szkolna to także niezmiennie, kompleksowo opracowany i dostępny online pakiet 65 lekcji tematycznych, odpowiednich dla wszystkich etapów edukacji szkolnej. Program oferuje dostęp do ponad 140 polskich filmów m.in. „Wesela” Andrzeja Wajdy i „Wesela” Wojciecha Smarzowskiego, „Lawy” Tadeusza Konwickiego, „Mojego Nikifora” Krzysztofa Krauze, „Męskiej sprawy” Sławomira Fabickiego, „Pora umierać” Doroty Kędzierzawskiej, „Katedry” Tomasza Bagińskiego, „Ballady o kozie” Bartka Konopki, a dla najmłodszych „Misia Uszatka” Lucjana Dembińskiego, animacji opartych na wierszach Brzechwy, a także gotowych materiałów dydaktycznych – scenariuszy lekcji, opracowań filmoznawczych i zagadnień do dyskusji, jak również artykułów kontekstowych – recenzji i wywiadów z twórcami. Filmoteka Szkolna przygotowuje do świadomego odbioru dzieł filmowych i samodzielnej realizacji własnych produkcji. Z programu mogą korzystać nauczyciele wielu przedmiotów – języka polskiego, plastyki, historii czy wiedzy o społeczeństwie. Projekt realizowany jest przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny.
Co można zyskać dołączając do programu Filmoteka Szkolna? Więcej informacji tu: http://www.filmotekaszkolna.pl/akcja
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny od kilku już lat jest organizatorem Olimpiady Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej, która uczniom szkół ponadpodstawowych umożliwia rozwój wiedzy i umiejętności z zakresu filmu oraz mediów, a także zdobycie wyjątkowych nagród! Właśnie ruszyła rejestracja!
fot. Marcin Kułakowski, materiały promocyjne FINA
Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej
Po raz kolejny z początkiem roku szkolnego rusza rejestracja do udziału w Olimpiadzie Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej! Do tej pory w czterech edycjach wzięło udział blisko 3000 uczniów szkół ponadpodstawowych. Na laureatów czeka szereg nagród: m.in. indeksy na uczelnie wyższe w całej Polsce, na różne kierunki od filmoznawstwa, przez dziennikarstwo po organizację produkcji filmowej w Szkole Filmowej im. K. Kieślowskiego w Katowicach i roczne stypendium na studia filmowe w Warszawskiej Szkole Filmowej, a do tego akredytacje na prestiżowe festiwale m.in. wrocławskie Nowe Horyzonty czy Warszawski Festiwal Filmowy.
Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej to jedyna tego rodzaju interdyscyplinarna inicjatywa edukacyjna o ogólnopolskim zasięgu, która popularyzuje wiedzę o kulturze filmowej oraz naukę o komunikacji społecznej. Udział w Olimpiadzie to także szansa na znaczące pogłębienie wiadomości dotyczących polskiej i zagranicznej kinematografii, a przygotowania do udziału w niej należą do wyjątkowo przyjemnych! Uczestnicy muszą zapoznać się z wybranymi filmami, takimi jak: „Rękopis znaleziony w Saragossie” Wojciecha Hasa, „Zaklęte rewiry” Janusza Majewskiego, „Dług” Krzysztofa Krauze, „Człowiek z marmuru” Andrzeja Wajdy czy „Wesele” Wojciecha Smarzowskiego, oraz książkami. Filmy dostępne są legalnie i za darmo na stronie Filmoteki Szkolnej (www.filmotekaszkolna.pl/)
Młodzież może sprawdzić swoją wiedzę z zakresu filmu i mediów, ale także, w kolejnych etapach, zmierzyć się z pobudzającym kreatywność zadaniem projektowym, na który składa się m.in. wymyślenie filmu biograficznego o postaci związanej z polskim kinem oraz stworzenie prezentacji dla potencjalnego sponsora. Jednym z zadań finałowych jest przeprowadzanie wywiadu z gościem specjalnym! W poprzednich edycjach byli to m.in.: Agnieszka Grochowska, Łukasz Simlat, Gabriela Muskała, Kinga Dębska, Michał Oleszczyk, Łukasz Maciejewski.
Hasłem przewodnim najbliższej, V edycji Olimpiady jest: „Kino i twórcy patrzą w lustro: autotematyzm i autobiografizm”, a wykład wprowadzający do tematu można obejrzeć TUTAJ:
Rejestracja trwa do 9 listopada, jednak Ci, którzy zarejestrują się do 15 października będą mogli wziąć udział w specjalnym webinarze przygotowującym do I etapu Olimpiady! Spośród zapisanych w tym terminie uczestników organizatorzy rozlosują zestawy gadżetów Filmoteki Szkolnej.
Film z 1930 roku w reż. Ryszarda Ordyńskiego - „Janko Muzykant”, po kilkudziesięciu latach czeka na swoją repremierę w dźwiękowej wersji. We Włoszech, w prywatnej kolekcji, odnalazły się oryginalne płyty z muzyką do filmu autorstwa Leona Schillera i Grzegorza Fitelberga! To jedno z najbardziej sensacyjnych odkryć dotyczących przedwojennego kina w ostatnich latach.
JANKO MUZYKANT (1930), reż. Ryszard Ordyński, FOTOTEKA FINA
Premiera filmu odbyła się 8 listopada 1930 roku. Historię na podstawie znanej noweli Henryka Sienkiewicza wyreżyserował znany wówczas na całym świecie reżyser Ryszard Ordyński. W roli tytułowej wystąpili Stefan Rogulski (mały Janko) oraz Witold Conti, początkujący aktor i skrzypek, zaś w roli głównej Maria Malicka, ceniona aktorka dramatyczna młodego pokolenia.
Historia Janka Muzykanta znacznie różniła się od literackiego pierwowzoru: filmowa adaptacja to właściwie dalsze dzieje bohatera, który nie umiera, lecz trafia do domu poprawczego, a po jego opuszczeniu robi karierę jako skrzypek. W filmie nie zabrało wątku romansowego – tytułowy bohater poznaje i zakochuje się w artystce rewiowej Ewie.
„Janko Muzykant” był jednym z pierwszych wyprodukowanych w Polsce pełnometrażowych filmów dźwiękowych. Film nakręcono w Polsce, przede wszystkim w Warszawie i okolicach, a następnie udźwiękowiono w studiu w Berlinie. Muzykę do filmu, którą skomponowali Leon Schiller oraz Grzegorz Fitelberg, zapisano na płytach gramofonowych. Po wojnie ścieżka dźwiękowa zaginęła, nie zachowała się także partytura.
Film znany jest więc do dziś jedynie w niepełnej, pozbawionej dźwięku wersji. Dzięki temu, że powstał na przełomie kina niemego i dźwiękowego, dialogi i elementy fabuły wyświetlane były na planszach, więc obraz z powodzeniem mógł być pokazywany jako niemy. Powstał także pomysł, by „Janko Muzykant” zyskał nową, skomponowaną współcześnie muzykę oraz by „zdubbingować” piosenki, które udało się zidentyfikować dzięki odczytowi z ruchu warg postaci filmowych.
W 2016 roku film zachwycił międzynarodową publiczność podczas 35. festiwalu kina niemego w Pordenone (Le Giornate del Cinema Muto). Wkrótce napłynęły kolejne propozycje prezentacji na międzynarodowych festiwalach filmów niemych m.in. w San Francisco. Dzięki rozgłosowi, jaki obraz współcześnie zyskał we Włoszech i działaniach poszukiwawczych Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA), w zbiorach prywatnego kolekcjonera odnalazły się i zostały już sprowadzone do Polski oryginalne zapisy ścieżki dźwiękowej. To jedno z najbardziej sensacyjnych odkryć dotyczących przedwojennego polskiego kina ostatnich lat.
W pracowniach FINA trwają obecnie prace nad restauracją cyfrową obrazu „Janka Muzykanta” i przywróceniem mu utraconej ścieżki dźwiękowej. Już niedługo, po raz pierwszy od kilkudziesięciu lat film ponownie będzie mógł być prezentowany w oryginalnym kształcie. Repremiera filmu zaplanowana jest na kwiecień 2021 roku, czyli na najbliższą edycję Święta Niemego Kina, organizowanego przez FINA w warszawskim Kinie Iluzjon.
Przed nami jeden z najciekawszych projektów restauratorskich, z jakimi przyszło nam się zmierzyć. Posiadamy dwie niekompletne kopie filmu na taśmie filmowej, polską i czechosłowacką, a jedynym kompletnym materiałem jest właśnie sensacyjnie odnaleziona ścieżka dźwiękowa. Jej odczytanie, z tych niezwykle kruchych płyt, to duże wyzwanie dla specjalistów FINA! – mówi Anna Sienkiewicz – Rogowska, wicedyrektor FINA.
Zaginiony dźwięk do filmu
Z przygotowywania ścieżki do „Janka Muzykanta” zachowały się dwa zdjęcia. Jedno z nich przedstawia wnętrze studia, na pierwszym planie Witold Conti stoi przed mikrofonem, a obok niego Maria Malicka i Grzegorz Fitelberg, zaś w tle widać ekran, na którym wyświetlano obraz. Dźwięk do filmu utrwalono na pięciu dwustronnych płytach szelakowych o średnicy 40 cm i grubości 4mm.
Wielką innowacją było włączenie do akcji filmu piosenek. Wprawdzie pojawiały się już wcześniej w polskich produkcjach, jednak stanowiły po prostu element muzycznego tła. W filmie Ordyńskiego piosenki po raz pierwszy w historii polskiego filmu zostały zaśpiewane przez bohaterów. Do czasu odnalezienia płyt widzieliśmy jedynie jak np. artystka rewiowa Ewa (w tej roli Maria Malicka) śpiewa najpierw na próbie, a potem podczas występu w teatrze, czy jak śpiewa Janko i jego przyjaciele, Lopek i Florek.
Nie wiadomo, dlaczego dźwięk do „Janka Muzykanta” został nagrany w Berlinie, bowiem w Warszawie działało już wtedy studio, w którym udźwiękowiano filmy na płytach gramofonowych, m.in. do pierwszego polskiego „dźwiękowca” czyli „Moralności pani Dulskiej” (1930), do którego ścieżka dźwiękowa także zaginęła. To bardzo duża strata, ponieważ tworzenie muzyki do filmów powierzano wówczas najlepszym polskich kompozytorom, m.in. Ludomirowi Różyckiemu. Po cudownym odnalezieniu muzyki do „Janka Muzykanta” pozostaje nadzieja, że kiedyś i ten film „przemówi”.
Zagraniczny sukces filmu
„Janko Muzykant”, podobnie jak wiele innych rodzimych przedwojennych filmów, dystrybuowany był nie tylko w Polsce, lecz także za granicą, z pewnością w Belgii, Czechosłowacji, Jugosławii, Rumunii, na Łotwie i w Stanach Zjednoczonych, choć prasa donosiła także, że film został sprzedany do Danii, Estonii, Hiszpanii, Egiptu, Syrii i Palestyny.
W 2016 roku na 35. festiwalu kina niemego (Le Giornate del Cinema Muto) w Pordenone po raz pierwszy, dzięki staraniom Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA) zostały zaprezentowane polskie filmy. Dla większości zagranicznych widzów był to pierwszy kontakt z kinematografią znad Wisły sprzed II wojny światowej. W jednym z wywiadów dyrektor festiwalu, Jay Weissberg powiedział, że polski przegląd jest wypełnieniem białej plamy na filmowej mapie świata i wielkim zaskoczeniem dla widzów, którzy dotychczas mieli okazję oglądać jedynie Polę Negri. Widzowie i krytycy chwalili przede wszystkim malownicze sceny plenerowe ukazujące polską wieś. Z dużym uznaniem spotkała się także rola dziecięca młodego Janka, odegrana przez Stefana Rogulskiego. Wkrótce potem do FINA zaczęły napływać propozycje pokazania filmu na innych światowych festiwalach, m.in. kina niemego San Francisco Silent Film Festival, który tak bardzo zabiegał o pokaz filmu, że zadeklarował nawet pomoc w jego odrestaurowaniu. Światowa repremiera filmu po rekonstrukcji odbędzie się w maju 2021 roku w Castro Theatre w San Francisco.
We wrześniu kino Iluzjon zaprasza na nadzwyczajne spotkania – z dziełami Andrieja Tarkowskiego, wybitnego rosyjskiego reżysera, nazywanego mistykiem kina oraz filmowymi, zarówno fabularnymi jaki dokumentalnymi, portretami przedwojennej Polski i Warszawy.
Moja wojna, moja miłość, reż. Janusz Nasfeter | fot. Jerzy Troszczyński, Fototeka FINA
Filmowe obrazy września | 1 września, godz. 20:00
W rocznicę wybuchu II wojny światowej, kino Iluzjon pokaże film Janusza NasfeteraMoja wojna, moja miłość (1975). To okazja podwójna – w sierpniu tego roku minęła setna rocznica urodzin tego znakomitego reżysera. Moja wojna, moja miłość to jeden z najciekawszych polskich filmów wojennych. Prezentuje inne – na tle filmowej klasyki – spojrzenie na Wrzesień 1939 roku, wykorzystujące charakterystyczny dla kina Nasfetera motyw dojrzewania młodego bohatera.
Tarkowski. Mistyk kina | 18-27 września
Punktem wyjścia do wrześniowego przeglądu filmów Tarkowskiego będzie oparty na wyjątkowych archiwaliach i stworzony przez syna artysty dokument – Andriej Tarkowski. W świątyni kina, prezentowany w Iluzjonie w ramach 17. edycji festiwalu Millennium Docs Against Gravity.Tarkowski był twórcą przekonanym o tym, że ludzkość w XX wieku stoi na skraju zagłady. W swoich obrazach wracał do kataklizmu II wojny światowej lub wybiegał w czasie do technologicznych społeczeństw przyszłości naznaczonych zagrożeniem rozpadu.
Podczas przeglądu przypomniane zostaną takie dzieła jak: Mały marzyciel – dyplomowy obraz Tarkowskiego (1960), Dziecko wojny (1962) czy wreszcie jego najsłynniejsze filmy: Andriej Rublow, Solaris, Stalker i Zwierciadło.
Retrokino: z widokiem na Warszawę | 27 września, godz. 16:00
Jak filmowcy portretowali stolicę? W jakich miejscach najczęściej rozgrywały się najważniejsze sceny? Czy ich wygląd, przedstawiany na ekranie, pokrywał się z rzeczywistością? Iluzjon zaprasza na cykl przedwojennych filmów fabularnych z Warszawą w roli głównej – jako pierwszy pokazany zostanie Fredek uszczęśliwia świat Zbigniewa Ziembińskiego z 1936 roku, który przeniesie widzów , m.in. na Starówkę, ale do mniej znanych jej zakątków.
W przededniu wojny. Przegląd filmów ze zbiorów FINA | 19 września, godz. 16:00
Czym żyła Polska w przededniu wojny? Jakie nastroje zagościły na dobre w społeczeństwie? Czego się obawiano, co planowano? Na przegląd złożą się najciekawsze, głównie dokumentalne filmy ze zbiorów Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego portretujące Polskę i Polaków tuż przed 1 września 1939 roku. Będą to zarówno filmy propagandowe, wychwalające zdolności polskiego przemysłu, jak i reportaże z letnich obozów szkoleniowych dla młodzieży.
27 sierpnia o godz. 20:00 kino Iluzjon zaprasza na pokaz ostatniego niemego filmu w dorobku Ernsta Lubitscha – Księcia studenta. W rolach głównych wystąpiły gwiazdy kina przedwojennego: Ramón Novarro, Norma Shearer i Philippe De Lacy. Muzykę do filmu na żywo wykona Aleksandra Chmielewska – kompozytorka, aranżerka i improwizatorka.
Muzykę do filmu na żywo wykona Aleksandra Chmielewska – kompozytorka i aranżerka, która w swej twórczości podkreśla związki muzyki i zjawisk wizualnych. W muzyce poszukuje przede wszystkim pogłębionego emocjonalnego kontaktu ze słuchaczem. Tworzy utwory orkiestrowe, chóralne i kameralne.
Dramat Książę student został wyprodukowany w 1927 roku w wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer. Scenariusz powstał na kanwie powieści Wilhelma Meyera-Förstera Old Heidelberg z 1901 roku. To historia młodego księcia, następcy kronu Karlsurga, który podczas studiów zakochuje się w pięknej karczmarce. Wkrótce jednak musi wybrać pomiędzy sercem a powinnością wobec rodziny królewskiej i całego kraju.
Tytułową rolę zagrał jeden z największych amantów tamtych czasów, Ramon Novarro, natomiast szampańska i pełna wdzięku Norma Shearer w roli uroczej karczmarki Kathi do dziś bawi, wzrusza i urzeka.
Aleksandra Chmielewska, fot. Ruben Lopez Fernandez
Książę student był produkowany przez ponad 108 dni i kosztował przeszło milion dolarów, co na ówczesne warunki było kwotą zawrotną. Lubitsch dopracowywał każdy szczegół do perfekcji, znacznie podnosząc budżet, wchodząc tym samym w konflikt ze studiem. Na potrzeby filmu przywieziono na plan w Europie ogromne ilości kostiumów. Po głównych zdjęciach ekipa wyjechała do Niemiec, aby nakręcić ujęcia, z których żadne nie zostało ostatecznie wykorzystane. W efekcie, pomimo, ogromnej popularności filmu wśród widzów, wygórowane koszty produkcji sprawiły, że wytwórnia straciła 307 000 dolarów.
Choć Książę student przez wielu historyków filmowych uważany jest obecnie za klasykę i jeden z najlepszych filmów niemych Lubitscha, nie był to jednoznaczny sukces w czasach premiery kinowej. W recenzji dla „New York Timesa” Mordaunt Hall napisał: „Pan Novarro jest naturalny i poważny, ale jest nieco zbyt latynoski, by oddać tę rolę. Norma Shearer jest atrakcyjna jako Kathi. Jednak nie wydaje się, że wkłada w nią swoją duszę.”
Tradycyjnie już Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny współtworzy filmowy program Festiwalu Warszawa Singera – tym razem będzie to jubileuszowy przegląd dokumentów Marcela Łozińskiego w serwisie ninateka.pl oraz seanse filmów "Dybuk" i "Sklep przy głównej ulicy" w kinie Iluzjon połączone z debatą, której gośćmi będą prof. Irena Veisaitė i Daniel Passent.
Jak co roku,podczas festiwalu Warszawa Singera (22-30 sierpnia) nie mogło zabraknąć programu filmowego, w który od lat włącza się Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA). Podczas tegorocznej, hybrydowej edycji festiwalowa publiczność, ale także wszyscy miłośnicy kina dokumentalnego będą mieli okazję wziąć udział w wyjątkowym, jubileuszowym przeglądzie filmów Marcela Łozińskiego, a także tradycyjnie – wybrać się na archiwalne seanse do kina Iluzjon.
Przegląd filmów Marcela Łozińskiego w 80. rocznicę urodzin
Marcel Łoziński, jeden z najbardziej znanych i cenionych polskich dokumentalistów, w tym roku obchodzi 80. urodziny. Wśród kilkunastu filmów, które zostaną zaprezentowane w ramach przeglądu online jego twórczości znajdą się zarówno te, które zadomowiły się już na ninateka.pl, jak i tytuły dostępne czasowo – od 22 do 30 sierpnia.
Siedmiu Żydów z mojej klasy, Tonia i jej dzieci czy Świadkowie – w tych dokumentach Łoziński porusza wątki żydowskie – mówi o ważnych wydarzeniach, jak pogrom kielecki czy rok 1968, ale też pokazuje indywidualne historie bohaterów, ich zmagania z tożsamością i własną historią. W tych konkretnych ludzkich losach czy wydarzeniach znajdujemy coś więcej – uniwersalne ludzkie problemy.
Mechanizmy stadne, agresja grupy przeciwko jednostce w poszukiwaniu kozła ofiarnego – te zagadnienia zawarł reżyser w dokumencie Happy end. Marcel Łoziński i Paweł Kędzierski zastosowali tu formę psychodramy, a film „stał się w rezultacie naszą, spóźnioną o kilka lat, repliką na Marzec” – mówił o filmie dokumentalista.
W ramach przeglądu w Ninatece będzie można prześledzić twórczość Marcela Łozińskiego od wczesnych dzieł, jak Absolutorium, Wizyta czy, okrzyknięty najlepszym polskim dokumentem w historii, Wszystko może się przytrafić, przez nominowany do Oscara i nagrodzony na IDFA 89 mm od Europy, aż po laureata Nagrody Europejskiej Akademii Filmowej Poste Restante oraz najnowszy w dorobku reżysera dokument Ojciec i syn w podróży.
Marcel Łoziński w swoich filmach opowiada o człowieku poddanym naciskowi grupy, o wolności, konformizmie i buncie. Od czasu do czasu kieruje kamerę na siebie. „Bardziej wierzę w rzeczywistość niż we własną wyobraźnię” – twierdzi reżyser. „U mnie na ogół najpierw jest pomysł. Potem szukam takiej rzeczywistości, która dokładnie przylegałaby do tego, co chcę powiedzieć. Czasami trzeba tę rzeczywistość uruchomić, dać jej jakiś »zapłon«, wyzwolić pewne istniejące w niej sytuacje – pomóc wydobyć jej ukrytą prawdę, tak trudno dostępną »obiektywnej« kamerze dokumentalnej. Cała sztuka polega na tym, żeby rzeczywistości, tej naocznej, nie zakłamać. Żeby moja idea pozostała w zgodzie z tym, co jest” – opowiada o swojej metodzie tworzenia.
Wydarzenie towarzyszące festiwalowi Warszawa Singera, organizowane przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny.
Pokazy filmowe oraz debata w kinie Iluzjon
Pokazy filmowe w kinie Iluzjon odbędą się 30 sierpnia. Tego dnia widzowie będą mogli zobaczyć Dybuka (1937) Michała Waszyńskiego oraz Sklep przy głównej ulicy (1965) Jána Kadára i Elmara Klosa, a także wziąć udział w wyjątkowej debacie: Francja, Litwa, Polska – trauma, obrona psychiki, pamięć w czasach wojny i epidemii i po nich z udziałem prof. Ireny Veisaitė, ocalałej z Zagłady obrończyni praw człowieka i teatrolożki oraz osobowością polskiego środowiska dziennikarskiego, Danielem Passentem. Spotkanie poprowadzi Remigiusz Grzela.
Na seanse obowiązują bezpłatne wejściówki – do odbioru w kasie Kina Iluzjon przed seansem. Wstęp na debatę po potwierdzeniu obecności (zapisy pod adresem: biurofestiwalowe@shalom.org.pl). Wydarzenie także transmitowane online – szczegóły na profilu Kina Iluzjon oraz na www.festiwalsingera.pl
Wydarzenie organizowane wspólnie przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny oraz Festiwal Warszawa Singera.
Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera
Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera już od siedemnastu lat współtworzy artystyczny koloryt Stolicy, prezentując kulturę żydowską w najrozmaitszych jej perspektywach. Co roku, u schyłku wakacji, oferuje bogaty program: od wielkich i kameralnych koncertów, poprzez spektakle teatralne, przeglądy filmowe, spotkania z literatami, promocje książek, po zajęcia dla najmłodszych. Czołowymi wydarzeniami tegorocznego Festiwalu są: koncert kantoralny z udziałem Yoni Rose, występ legendarnego skrzypka Vadima Brodskiego, Noc Klezmerów z udziałem m. in słowackiej grupy Preßburger Klezmer Band, koncert zespołu Kroke czy finałowe widowisko Bez granic z udziałem Kayah i Transoriental Orchestra. Wielbiciele jazzu mogą posłuchać m. in. Włodka Pawlika czy włoskiego gitarzysty Francesco Bruno. Będzie okazja, by zobaczyć najlepsze spektakle przygotowane przez zespół Teatru Żydowskiego, choćby: Szoszę. Opowieść o namiętności, Pekin czy Szabasową dziewczynę.
W tegorocznej edycji, z powodu ograniczeń koronawirusowych, największe festiwalowe wydarzenia będą emitowane także przez kanały wirtualne.
Pełna lista tytułów: https://www.facebook.com/events/218737569515411/
Od dziś do 23 sierpnia w Ninatece, za darmo i bez reklam, dostępny jest film o wojnie polsko-bolszewickiej. Oparta na zrekonstruowanych i pokolorowanych materiałach archiwalnych epicka opowieść, toczy się głosami uczestników i świadków wydarzeń 1920 roku. Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny jest koproducentem filmu.
Kadr z filmu Wojna światów
Narracyjną tkankę filmu tworzą oryginalne i nieznane dotychczas relacje uczestników i świadków wydarzeń, unikalne filmy archiwalne, zdjęcia, rozkazy, zapisy rozszyfrowanych tajnych raportów, pamiętniki i nagrania radiowe.
Trzeciego lipca 1920 roku w Warszawie, w trakcie obrad Rady Obrony Państwa, dla jej uczestników było oczywiste, że najbliższe dni zadecydują o losie miasta i młodego państwa, które z wielkim trudem odzyskało niepodległość. Jak dramatyczna była to sytuacja, świadczą decyzje o ewakuacji placówek dyplomatycznych i archiwów oraz pośpieszna ucieczka części przedsiębiorców. Jednak nie wszyscy wyjechali. Warszawiacy szykowali się do obrony miasta, wzorem pospolitego ruszenia sprzed wieków, odbywał się stutysięczny ochotniczy zaciąg. Dziewięćset tysięcy polskich żołnierzy – z czego połowa na froncie, miało się zmierzyć z prawie pięciomilionową Armią Czerwoną – z czego blisko milion na froncie polskim.
Kadr z filmu Wojna światów
Historycy do dziś spierają się o to, kiedy rozpoczęła się wojna polsko-bolszewicka. Jaką rolę odegrały nowoczesne formy walki: lotnictwo, wywiad elektroniczny, technika wojny manewrowej? I być może najważniejsze: co groziło Polsce i Europie, gdyby zwyciężyli bolszewicy?
Choć w stolicy nie toczyły się jakiekolwiek działania wojenne, to najważniejsze dla losów miasta i młodego państwa starcie przeszło do historii jako „Bitwa Warszawska”. Wojna polsko-sowiecka trwała prawie dwa lata, ale w powszechnej świadomości wciąż jest obecne wyobrażenie o kilkudniowym „Cudzie nad Wisłą”. Celem dokumentu Wojna Światów jest pokazanie szerokiej publiczności złożoności konfliktu i poszerzenie wiedzy historycznej z tego okresu.
Z okazji rocznicy Bitwy Warszawskiej FINA zaprasza m.in. na pokazy filmów fabularnych oraz dokumentów dotyczących drogi Polaków do odzyskania Niepodległości i Cudu nad Wisłą, a także spotkania z ekspertami i wyjątkowym projektem artystycznym inspirowanym filmem „Polonia Restituta”. Seanse odbędą się w warszawskim kinie Iluzjon oraz online w serwisie ninateka.pl.
Kadr z filmu „Polonia Restituta”, reż. nieznany, Polska, 1920 r.
Pamięć i (nie) pamięć o roku 1920. Filmy i komentarz ekspercki online
15 sierpnia o godzinie 19.00 w serwisie Ninateka (ninateka.pl), za darmo i bez reklam, zostanie premierowo udostępniony krótki reportaż filmowy „Pogrom Bolszewików” oraz zapis specjalnie przygotowanego na tę okazję eksperckiego komentarza prof. dr. hab. Andrzeja Nowaka i dr. hab. Mariusza Guzka, prof UKW pt. „Pamięć i (nie) pamięć o roku 1920 w polskiej kulturze”. Pretekstem do dyskusji będą filmowe wizerunki wydarzeń z tamtego okresu, zachowane w materiałach archiwalnych FINA. Rozmowa będzie również refleksją nad kształtem i formami obecności tematu wojny polsko-bolszewickiej na przestrzeni całego stulecia.
Film „Pogrom Bolszewików” dotychczas istniejący w archiwum FINA jako „Wojna polsko-rosyjska”, został zidentyfikowany w 2020 roku. Jest to jedyny ocalały, niestety niekompletny materiał z produkcji filmowej Centralnego Urzędu Filmowego (CUF). Dzięki niemu, początkowo bez wielkiego entuzjazmu ze strony wojskowych, zaczęto kręcić sceny z życia żołnierzy w czasie I wojny światowej, a następnie wojny polsko-bolszewickiej. „Pogrom Bolszewików” to jeden z wielu tzw. filmów aktualnych z frontu walk. Należy jednak pamiętać, że operatorzy najczęściej nie uczestniczyli wówczas w walkach. Filmowano względnie bezpieczne przemarsze, życie codzienne żołnierzy, a sceny bitewne były najczęściej aranżowane. Filmy tego typu miały charakter informacyjny, ale też propagandowy.
Od 15 sierpnia będzie można zobaczyć w Ninatece także inne filmy, fabuły i dokumenty, pochodzące z zasobów FINA, poświęcone wydarzeniom z początku XX wieku: odzyskaniu przez Polskę Niepodległości, wojnie polsko-bolszewickiej oraz Bitwie Warszawskiej:
„Cud nad Wisłą”, reż. Ryszard Bolesławski, Polska, 1921 r. To zrealizowany z rozmachem, składający się pierwotnie z dwóch serii, dramat patriotyczny, ilustrujący epizody wojny polsko-bolszewickiej.
„Dla Ciebie Polsko”, reż. Antoni Bednarczyk, Polska, 1920 r. Historia miłości dwojga młodych ludzi – Franka i Hanki. Ich uczucie zostaje wystawione na próbę przez wybuch wojny polsko-bolszewickiej. Broniąc swojej ojczyzny, zakochani pozostają wierni swoim uczuciom. Ich oddanie zostaje wynagrodzone przez los.
„Szaleńcy”, reż. Leonard Buczkowski, Polska, 1928 r. Debiut fabularny Leonarda Buczkowskiego, który później zostanie twórcą m.in. słynnego filmu „Zakazane piosenki”. „Szaleńcy” to pierwsza filmowa superprodukcja – zrealizowana przy udziale wielu formacji wojskowych, z nowatorskimi scenami bitew, bronią z epoki i najnowszymi zdobyczami techniki.
„Polonia Restituta 1918-1920”, reż. nieznany, Polska, 1920 r. Wykonany na początku 1928 roku niemy film to kompilacja ujęć dokumentalnych zarejestrowanych w czasie walk niepodległościowych i Bitwy Warszawskiej.
„Sztandar wolności”, reż. Ryszard Ordyński, Polska, 1935 r. Cyfrowo zrekonstruowany przez FINA dokument Ryszarda Ordyńskiego przedstawia walkę o niepodległość Polski w latach 1905–1920.
Udostępnienie komentarza oraz filmów jest częścią projektu „Pamięć filmu. Cud nad Wisłą i inne wydarzenia historyczne w filmowych zasobach FINA”. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.
Kadr z filmu „Szaleńcy”, reż. Leonard Buczkowski, Polska, 1928 r.
Niezła historia! 100-lecie Bitwy Warszawskiej w kinie Iluzjon
Na cykl „Niezła historia” w stołecznym kinie Iluzjon złożą się trzy filmy w różny sposób ukazujące dzieje walk o niepodległość, a także wojnę polsko-bolszewicką: wydarzenia poprzedzające Bitwę Warszawską, jak i następujące po niej.
15 sierpnia o godz. 15.00 kino Iluzjon zaprezentuje „Szaleńców” w reżyserii Leonarda Buczkowskiego film z 1928 roku określany mianem pierwszej polskiej superprodukcji. Tego sama dnia o godz. 19.00 na wielkim ekranie będzie można zobaczyć dwa dokumenty, filmową kronikę wydarzeń, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości oraz ukształtowania jej granic po latach zaborów: „Polonia Restituta 1918-1920” oraz bogaty w materiały archiwalne „Sztandar wolności” ukazujący postać i drogę życia Józefa Piłsudskiego. Wszystkie filmy zostały zrekonstruowane przez FINA w ostatnich latach.
Bilety na seanse w specjalnej cenie 10 zł.
„Wojna światów 1920″ − wirtualny pomnik bohaterów 1920 roku w portalu biogramy.pl
Redakcja wydawanego przez FINA portalu biogramy.pl przygotowała specjalne opracowanie, które umożliwia łatwy dostęp do materiałów związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości, heroicznej walki z najeźdźcami i odbudowy kraju po przeszło stuletnim okresie zaborów. „Wojna światów 1920” zawiera linki do wybranych miejsc w serwisie, które z kolei prowadzą do tysięcy podstron związanych z wydarzeniami z 1920 roku. W portalu znaleźć można teksty, materiały wideo, audycje, ciekawostki, a przede wszystkim zdjęcia, które bohaterów walk o niepodległość pokazują zarówno w oficjalnych, jak i prywatnych sytuacjach.
materiały promocyjne
„1920/2020. Archiwum Ożywione”
Narodowe Archiwum Cyfrowe zaproponowało trójce uznanych, współczesnych twórców realizację dzieł artystycznych w oparciu o archiwalne fotografie, nagrania i filmy ze swojego zasobu.
Każdy z artystów „ożywił” inny archiwalny materiał dotyczący wojny polsko-bolszewickiej i Bitwy Warszawskiej i przetworzył go w innej formie. Karolinę Bregułę zainspirowały plansze tekstowe z niemego filmu „Polonia Restituta 1918-1920” z 1928 roku, zrekonstruowanego cyfrowo w ramach wspólnego projektu Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego i NAC, a od 2018 roku znajdującego się na Polskiej Liście Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata. Frazy z plansz, poetycko opisujących polską drogę do niepodległości, znalazły się w inskrypcji zawartej w obiekcie upamiętniającym rolę kobiet w historycznych wydarzeniach, który pojawi się na wzniesieniu „Olimp” na Kamionkowskich Błoniach Elekcyjnych.
Inauguracji pracy Karoliny Breguły w dniu 15 sierpnia będzie towarzyszyć spacer z dr Anną Nowakowską-Wierzchoś z Instytutu Historii PAN po Kamionkowskich Błoniach Elekcyjnych szlakiem Ochotniczej Legii Kobiet. FINA jest partnerem projektu Karoliny Breguły.
Portal Bitwy Warszawskiej – serwis bitwa1920.gov.pl
We współpracy z FINA powstał wyjątkowy serwis internetowy poświęcony Bitwie Warszawskiej 1920 roku. Przygotowany przez zespół PolskieRadio.pl oraz Biura Programu „Niepodległa” w formie nowoczesnej encyklopedii multimedialnej portal nie tylko opowiada o wojnie polsko-bolszewickiej, ale przede wszystkim pokazuje życie Polaków, istotne wydarzenia, fakty i postaci.
Wystawa „Fotorelacje. Wojna 1920” w Muzeum Narodowym w Warszawie
Od 12 sierpnia do 15 listopada w Muzeum Narodowym w Warszawie będzie można obejrzeć wystawę zdjęć dokumentujących wojnę polsko-bolszewicką. Istotnym elementem ekspozycji będą fragmenty filmów z lat 20. XX wieku, w tym niedawno odrestaurowany, długometrażowy dokument „Polonia Restituta 1918-1920” (1928) pochodzący ze zbiorów FINA.