WIESZCZ U FOTOGRAFA, CZYLI JAK WYGLĄDAŁ MICKIEWICZ

Wszystkie fotograficzne wizerunki Adama Mickiewicza * Szczegóły wyglądu zewnętrznego ze wspomnień o Poecie. * Zdjęcia dzieci, wnuków, prawnuków (do dziś). * Zygmunt Krasiński u „dagierotyparza”. * Fotograf Mickiewicza na obrazie Matejki.  * Potomek wieszcza autorem powieści erotycznych. * Prawnuk Mickiewicza podejrzany o szpiegostwo (dokumenty z esbeckiej teczki).

Dolnośląska Biblioteka Publiczna im. Tadeusza Mikulskiego we Wrocławiu przygotowała – dla uczczenia 220. rocznicy urodzin Adama Mickiewicza (urodził się w Wigilię, 24 grudnia 1798 r.) – wystawę, na której zostaną pokazane wszystkie fotograficzne wizerunki wieszcza, także te mniej znane i rzadziej reprodukowane, jak portret z kijem pielgrzyma czy zdjęcie z cygarem.

Będą im towarzyszyły fragmenty wspomnień krewnych, przyjaciół i znajomych, ale tylko takie, które dotyczą wyglądu zewnętrznego Poety i opisują oczy, włosy, usta, postawę, chód, ubiór itp. Znaleźć w nich można wiele zaskakujących i intrygujących detali.

Oprócz fotografii Mickiewicza będzie można obejrzeć zdjęcia jego potomnych – sześciorga dzieci, licznych wnuków i prawnuków, ale także przedstawicieli kolejnych generacji, aż do współcześnie żyjących potomków Marii Goreckiej (najstarszej córki) – prapraprawnuków i praprapraprawnuczki Poety. Wśród nich jest kilka znaczących postaci, takich jak syn Władysław (mimo wielkich zasług dla polskiej kultury, jego działalność budzi kontrowersje), prawnuk Georges Gorecki-Avronsart, znany dziennikarz francuski, któremu peerelowska Służba Bezpieczeństwa założyła teczkę, zarzucając prowadzenie działalności wywiadowczej, czy wreszcie Louis-Charles Royer, prawnuk o zdolnościach literackich, ale spełniający się w szczególnej (raczej podrzędnej) dziedzinie piśmiennictwa, był bowiem autorem kilkudziesięciu powieści o tematyce erotycznej.

Na wystawie znajdą się też fotografie Zygmunta Krasińskiego, który opisał swoją wizytę u – jak go nazwał – dagierotyparza: „Siedziałem na słońcu przed kamerą obskurną pół minuty. Światło mi dokuczało, więc wyraz moich oczu pełen bólu był i walki”. Będą portrety Cypriana Kamila Norwida, który tłumaczy pięknym wierszem, dlaczego sfotografował się w konfederatce. Osobne miejsce na wystawie zajmie postać Michała Szweycera, towiańczyka, który był autorem prawie wszystkich dagerotypów i fotografii Mickiewicza. Ciekawe, że chociaż jedyne zdjęcie przedstawiające popiersie Szweycera zostało potomnym tylko na niewielkiej reprodukcji w „Tygodniku Illustrowanym”, to jego oblicze i tak jest znane, choć większość ludzi oglądających słynny obraz „Kazanie Skargi”, nie wie, że to właśnie on pozował Janowi Matejce do postaci narodowego kaznodziei.

Niewielki druczek, który będzie towarzyszył wystawie będzie, mamy nadzieję, pomocny oglądającym, bo znajdzie się w nim drzewo genealogiczne rodziny Mickiewiczów.

Przygotowanie ekspozycji było możliwe dzięki życzliwej współpracy Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, w którego zbiorach znajduje się większość prezentowanych fotografii. Dyrekcji i pracownikom Muzeum serdecznie dziękujemy za użyczenie reprodukcji.

Skorzystaliśmy również ze zbiorów Polskiej Akademii Umiejętności, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polony.

Dolnośląska Biblioteka Publiczna zaprasza wszystkich na wernisaż, który odbędzie się 11 stycznia 2019 r., o godz. 17.30 w Galerii pod Plafonem (Wrocław, Rynek 58).

Wstęp wolny!

Wystawa będzie czynna do 9 marca 2019 r.

informacja prasowa

Florian Śmieja: "Dotykanie świata" - Bez mierzenia sił na zamiary

Tom wierszy Floriana Śmieji” ”Dotykanie świata” miał swój polski debiut w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej we Wrocławiu. Zasłużony Autor snuje w nim refleksje człowieka, który wiele przeżył i ma do świata łagodny dystans.

Okładka tomu wierszy

20 stycznia 2017 roku w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej we Wrocławiu odbyło się kameralne spotkanie w zacnym gronie, dla uczczenia najnowszego wydania poezji prof. Floriana Śmieji: ”Dotykanie świata”. Uczestniczyli w nim m.in. – Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. Adam Jezierski, wychowanka Profesora – prof. Beata Baczyńska z Instytutu Filologii Romańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor Biblioteki – Andrzej Tyws. Ponadto wiersze czytała Barbara Dańko, nauczycielka od lat zaprzyjaźniona z Profesorem. Promocji poezji towarzyszyła wystawa pamiątek i artykułów pochodzących z prywatnych zbiorów dziennikarki i dokumentalistki Barbary Folty.

Los lubi pointy

Prof. Florian Śmieja jest jednym z najwybitniejszych iberystów, będąc jednocześnie poetą, tłumaczem literatury hiszpańskiej i hispanoamerykańskiej, eseistą. Emerytowany profesor University of Western Ontario w Kanadzie, a także uniwersytetów: Londyńskiego, Wrocławskiego i Opolskiego, wywarł ogromny wpływ na oblicze wrocławskiej iberystyki. Kształcił studentów jako visiting profesor, był opiekunem doktoratów, m.in. prof. Beaty Baczyńskiej, która jest jego wychowanką i autorką jedynej na polskim rynku, aktualnej syntezy historii literatury hiszpańskiej. Toteż w 2015 roku w uznaniu jego zasług dla rozwoju polskiej nauki i literatury oraz za wkład w rozwój studiów hispanistycznych na Uniwersytecie Wrocławskim, otrzymał tytuł doktora honoris causa. Jednocześnie odebrał Krzyż Komandorski Orderu Izabeli Katolickiej, przyznany mu przez króla Hiszpanii, Filipa VI.

W udzielonym mi wywiadzie powiedział wówczas:

Los lubi ładne puenty. Kiedyś prof. Beata Baczyńska odbierała z moich rąk doktorat, a teraz, po latach, ja odebrałem z jej rąk doktorat honoris causa…

Podczas spotkania w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej we Wrocławiu prof. Beata Baczyńska wspominała pierwsze spotkanie z Profesorem w 1969 roku w Madrycie:

To był właściwie przypadek. Po wykładzie pani prof. Gabrieli Makowieckiej rozmawiałyśmy po polsku i wtedy podszedł do nas prof. Śmieja. Znałam jego nazwisko z licznych publikacji – był legendarną postacią dla studentów hispanistyki w Polsce. Dla mnie był wówczas kimś mitycznym, niematerialnym, a tu nagle zobaczyłam człowieka z krwi i kości. Okazało się ponadto, że moje zainteresowania badawcze są bliskie panu Profesorowi i od Niego właśnie dowiedziałam się, że rękopisy sztuk, które mnie interesują, znajdują się w Ossolineum. Przekazał mi swoje kwerendy. Na skutek zmian politycznych, dzięki prof. Sawickiemu, udało się zaprosić Profesora na wykłady, które stały się regularne. Dzięki Niemu formacja moja i moich kolegów dała zupełnie inne, nowe owoce.

Uczestnicy spotkania dzielili się także refleksjami, które powstały pod wpływem lektury wierszy prof. Floriana Śmieji. Mowa była m.in. o przywiązaniu do ojczystej ziemi (wiersz ”Prochy”). Z kolei prof. Adam Jezierski, pod wpływem lektury wiersza  ”Piosenka o Wrocławiu”, opowiadał o częstych powrotach do Wrocławia niegdysiejszych jego mieszkańców – breslauerów i poruszających spotkań z nimi:

Szukają dawnego domu

Śladu ogrodu, zaułka

Robią zdjęcia po kryjomu

Ziemię sypią do szkatułki.

Bania z poezją

”Dotykanie świata” nie jest bynajmniej pierwszym tomem poezji Profesora. Debiutował w 1953 roku ”Czuwaniem u drzwi”, ale krąg interesujących go tematów ciągle się poszerza, a refleksje pogłębiają. W udzielonym mi wywiadzie powiedział żartobliwie:

Napisałem już tyle wierszy, że aż się tym przeraziłem – tą zbytnią łatwością pisania (śmiech). Jakby rozbiła się nade mną wielka bania z poezją. Swoje wiersze dołączam do listów, które piszę do znajomych. Najczęściej pisuję na tematy egzystencjalne. Robię to zazwyczaj o czwartej rano, kiedy to budzę się z pomysłem na wiersz. Niektóre są nawet udane. Obecnie moim modelem jest jedenastozgłoskowiec nierymowany, który przede wszystkim musi mieć rytm i sens. Traktuję to pisanie trochę jako ćwiczenie umysłowe.

We wstępie do tomu poezji wybranych z różnych lat, a zatytułowanym ”Dotykanie świata” Zbigniew Anders pisze:

Pojawia się w tej twórczości człowiek mocno przeżywający wydarzenia i sytuacje dziejowe, zmęczony cywilizacją, poddany działaniu niszczącego czasu. (…) podmiot jego utworów boleśnie doświadcza i kontempluje zjawisko przemijania i kruchości  ludzkiego bytu.

Jest w tej poezji refleksja człowieka, który wiele przeżył i ma do świata łagodny dystans – dotyka go bez mierzenia sił na zamiary. Każdy z nas znajdzie tutaj coś dla siebie.

Tom wierszy Floriana Śmieji” ”Dotykanie świata” ukazał się nakładem Polskiego Funduszu Wydawniczego w Kanadzie oraz Stowarzyszenia Literacko-Artystycznego ”Fraza”.

Wywiad z prof. Florianem Śmieją - TUTAJ.