Misteria Paschalia 2024. Znamy program jednego z najważniejszych festiwali muzyki dawnej w Europie

Osiem dni, dziesięć lokalizacji, kilkadziesiąt wydarzeń… W tym roku kierownictwo artystyczne nad festiwalem Misteria Paschalia objął dobrze znany krakowskiej publiczności Vincent Dumestre, założyciel, dyrektor artystyczny i dyrygent zespołu Le Poème Harmonique, którego koncerty od wielu lat są szczególnie wyczekiwane przez festiwalowych słuchaczy. Wizję 21. edycji festiwalu poznaliśmy 15 stycznia podczas konferencji prasowej w Ambasadzie RP w Paryżu.

Od ponad dwóch dekad okres Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy to w Krakowie czas, gdy miasto rozbrzmiewa dziełami muzyki dawnej w światowej klasy wykonaniach. Podczas tej edycji festiwalowe wydarzenia podzielone zostały na dwa nurty: IN, a w nim cykle Grands Concerts i Dormitio, oraz OFF, w którego ramach odbędą się cykle "Uchem malarza", "Listening Keys" i "Keyboard Days!" To w sumie kilkadziesiąt koncertów, kursów mistrzowskich, spotkań, konferencji, warsztatów, które odbędą się w dniach od 25 marca do 1 kwietnia.

Fundamentem, na którym został oparty program, jest połączenie dziedzictwa muzycznego i architektonicznego. W cyklu "Grands Concerts" publiczność znajdzie najważniejsze dzieła repertuaru muzyki zachodniej. Słuchacze zostaną także zaproszeni do odkrywania nowych miejsc. Koncert muzyki sefardyjskiej odbędzie się w należącej do najstarszych w Polsce Starej Synagodze na Kazimierzu – na znak otwarcia na różne kultury Krakowa. W kaplicy św. Kingi w Kopalni Soli „Wieliczka” obok dzieł Bacha i jemu współczesnych publiczność usłyszy utwór skomponowany przez sztuczną inteligencję. W Bazylice Mariackiej przed odrestaurowanym niedawno ołtarzem Wita Stwosza, arcydziełem sztuki sakralnej i jednym z największych drewnianych ołtarzy gotyckich na świecie, zabrzmi dzieło, które usłyszymy niejako na nowo: Nieszpory ku czci Najświętszej Maryi Panny Claudia Monteverdiego złożone głównie z kompozycji pochodzących z jego ostatniego zbioru Selva morale e spirituale opublikowanym na kilka lat przed jego śmiercią w 1643 roku. Ten muzyczny testament mistrza, przygotowany przez Le Poème Harmonique, solistów, chór i orkiestrę, będzie odpowiedzią na słynne, wydane w 1610 roku Nieszpory ku czci Najświętszej Maryi Panny tego samego autora, które wykonają zespół La Tempête i dyrygent Simon-Pierre Bestion.

Kontrapunktem dla "Grands Concerts" będzie kameralne odkrywanie repertuaru na klawesyn w serii wieczornych recitali poświęconych zetknięciu dzieł Bacha z kompozycjami innych mistrzów. Naszymi przewodnikami będą wirtuozi tego instrumentu: Pierre Hantaï (Bach i XVI wiek), Justin Taylor (Bach i XVII wiek) oraz Carole Cerasi (Bach i XVIII wiek). Cykl Dormitio (będący wspomnieniem Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny) będzie okazją do pełnego refleksji wsłuchania się w ten instrumentalny repertuar przy świecach w kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w dzielnicy Wesoła.

Święta Wielkanocy nabierają pełnego znaczenia i kontekstu w zestawieniu z czasem, który je poprzedza: Wielkim Postem i karnawałem. W epoce baroku ten ostatni był porą, gdy rozkwitała rozrywka, m.in. opera. Aby nawiązać do tego bogactwa, część OFF-owa festiwalu będzie różnić się od tradycyjnego nurtu IN. W cyklu "Keyboard Days!" Pałac Potockich przy Rynku Głównym otworzy podwoje, aby zaprezentować najwspanialsze dawne instrumenty klawiszowe. Zobaczymy ich około trzydziestu, a recitale, wykłady, warsztaty i kursy mistrzowskie złożą się na trzydniowe święto, w którym wezmą udział Jean-Luc Ho, Diego Ares, Patrick Ayrton, Maciej Skrzeczkowski, Justin Taylor, Lucie Chabard, Corina Marti, Marcin Świątkiewicz, twórcy instrumentów i studenci konserwatorium. Wśród prezentowanych instrumentów znajdą się m.in. klawesyny hiszpańskie, klawikordy, wirginał Mother & Child, klawicyterium, pianoforte, klawesyn-lutnia i wiele innych!

Kolejny element programu opiera się na przekonaniu, że zrozumieć znaczy docenić. Muzyka jest sztuką, która przemawia do wszystkich, jednak często przyjmujemy ją tylko intuicyjnie. Abyśmy mogli się nią głębiej delektować, potrzebujemy kluczy do jej słuchania. Dlatego wydarzenia cyklu Grands Concerts zostaną poprzedzone spotkaniami Listening Keys, które przybliżą repertuar, postaci kompozytorów, ich czasy i okoliczności powstania utworów.

Cykl "Uchem malarza"… gościć będzie w krakowskich muzeach. Są one pełne ważnych dzieł, które wzbogacą nasze rozumienie barokowego repertuaru. Majestatyczne sale Zamku Królewskiego na Wawelu wypełnią się muzyką w Wielki Piątek. W Sali Senatorskiej wykonane zostanie niepublikowane dotąd dzieło należące do gatunku sepolcro – La Morte vinta autorstwa Marc’Antonia Zianiego, odkryte na nowo przez Les Traversées Baroques pod dyrekcją Etienne’a Meyera. W innych salach zamku muzyka zabrzmi jako preludium do tego koncertu. Wyjątkowe spotkanie ze sztuką zaoferuje również Muzeum Czartoryskich: spędzimy czas w obecności dwóch arcydzieł malarstwa zachodniego spod pędzla Leonarda da Vinci i Rembrandta, które zostaną umieszczone w muzycznym kontekście czasów ich powstania. Zabrzmią m.in. frottole Bartolomea Tromboncina w wykonaniu Sary Aguedy na harfie – posłuchamy tego, co wielki Leonardo mógł słyszeć w Mediolanie pod koniec XV wieku, gdy malował "Damę z gronostajem". W ten sposób odkryjemy całkiem inne, muzyczne oblicze mistrza Leonarda, by spróbować wczuć się w jego emocje oraz pełniej doświadczyć jego epoki.

Bilety będą dostępne w sprzedaży od 26 stycznia 2024 roku na stronie KBF: Bilety.

informacja prasowa

6 x miejskie przesilenie. Znamy program filmowy MIASTOmovie 9

Poznaliśmy program tegorocznej odsłony festiwalu filmów o mieście i architekturze MIASTOmovie. Podczas 9. edycji zobaczymy historię wzniesienia w Kopenhadze wzgórza-spalarni śmieci; przyjrzymy się ucieczce z miasta do jednej z najbardziej osobliwych osad w Chinach; poznamy osiedle z lat 70. idealnie dopasowane do czasów pandemicznych lockdownów.

MIASTOmovie 9 PRZESILENIE, proj. Paweł Mildner

9. edycja MIASTOmovie odbędzie się pod hasłem „Przesilenie” – pozwoli spojrzeć na problemy miast, które pandemia uwypukliła i sprawiła, że stanęliśmy (szybciej niż się to wszystkim wydawało) przed koniecznością wdrażania konkretnych rozwiązań. Festiwal otworzy we wrocławskim Kinie Nowe Horyzonty film „Making a Mountain” (29.09, godz. 19:00) – dokument poświęcony CopenHill, jednej z najważniejszych realizacji architektonicznych ostatnich lat: nieoczekiwanego połączenia spalarni śmieci ze sztucznym wzgórzem, pełniącym funkcje stoku narciarskiego, ścianki wspinaczkowej i miejsca rekreacji. Film w reżyserii Rikke Selin Fokdal i Kaspara Astrupa Schrödera pokazuje, jak doszło do tego, że w centrum płaskiego miasta, jakim jest Kopenhaga, stanęła w 2017 roku góra wysoka na 85 metrów.

Kolejnego dnia MIASTOmovie przybliży widzom sylwetkę jednego z najbardziej niezwykłych współczesnych architektów, który na północnej półkuli pozostaje jednak wciąż słabo znany – australijskiego projektanta Richarda Leplastriera. Powstający przez 15 lat dokument Anny Cater „Richard Leplastier: W poszukiwaniu wizji” (30.09, godz. 20:00) rzuca światło na dorobek tytułowego innowatora: twórcy, dla którego priorytetem jest zawsze pełna symbioza jego projektów z naturą, w którą zostają one wkomponowane. Z Australii wybierzemy się do Chin, do złudzenia przypominających jednak USA. „Americaville” (1.10, godz. 18:00) opowiada o ucieczce z puchnącego ponad miarę megamiasta do przytulnej sąsiedzkiej utopii: bohaterka stworzonego przez Adama Jamesa Smitha filmu porzuca Pekin, by zamieszkać w podmiejskiej osadzie, będącej wierną kopią amerykańskiego miasteczka Jackson Hole.

trailer filmu „Americaville”

Festiwalowy weekend będzie okazją, by premierowo obejrzeć obraz najbardziej wprost odwołujący się do kryzysu pandemicznego. „Bergamo. Tarasy w słońcu” (2.10, godz. 19:00) w reżyserii Alberto Valtelliny i Paolo Vitaliego to portret osiedla Terrazze Fiorite – horyzontalnego kompleksu z lat 70., którego zalety jego mieszkańcy docenili w czasie przymusowego zamknięcia i dystansu społecznego. Nietypowe spojrzenie na zagadnienie wpływu turystyki na miasta oferuje „Gdy opadnie pył” Johna Appela (3.10, godz. 18:00). Dla zniszczonego przez trzęsienie ziemi Amatrice, Czarnobylu, który stał się synonimem katastrofy nuklearnej i spustoszonego przez wojnę Aleppo z powracającymi na ich ulice turystami wraca na nie normalność.

„Gdy opadnie pył”

W roku „Przesilenia” wracamy też do archiwalnego filmu: jednego z przebojów 8. edycji MIASTOmovie, czyli „Experimental City” w reżyserii Chada Freidrichsa. Obraz amerykańskiej utopii z lat 60., która odpowiedzieć miała na wiele wyzwań, przed którymi stajemy do dziś, pokażemy podczas specjalnego, darmowego pokazu w Renomie 3 października o godzinie 16:00.

9. festiwal filmów o mieście i architekturze MIASTOmovie odbędzie się między 29 września a 3 października we Wrocławiu. Bilety na pokazy filmowe organizowane w Kinie Nowe Horyzonty (w cenach: normalny – 20 zł, klubowy – 18 zł, wielokrotny na 5 pokazów – 16 zł) dostępne są na stronie KinoNH.pl. Organizatorem wydarzenia jest Wrocławska Fundacja Filmowa, a wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Gminy Wrocław.

informacja prasowa

9. Dolnośląski Festiwal Architektury DoFA online - OTWARTE MIASTO, program 3d

 Dzisiaj pod hasłem OTWARTE MIASTO rozpoczyna się 9. edycja Dolnośląskiego Festiwalu Architektury DoFA, która potrwa do 21 listopada 2020. Wszystkie wydarzenia odbędą się online.

Miasta różnorodne społecznie, kulturowo, ekonomicznie, strukturalnie i przestrzennie zmuszone są do uwzględniania nieustannie i szybko zmieniających się potrzeb ich mieszkańców. Powinny więc uwzględniać sygnały płynące "od dołu" i problemy zgłaszane przez lokalne społeczności, a także prowadzić szeroko zakrojoną  działalność edukacyjną mającą na celu budowanie świadomości obywatelskiej. Czy faktycznie jednak te oddolne głosy są brane pod uwagę? Czy w pełni realizowana jest idea "miasta mieszkańców"? Jak wygląda to we Wrocławiu, a jak w innych miastach? Czy jesteśmy otwarci na wszelkie potrzeby, nowości i inności?

Proponujemy Państwu trzydniowe spotkanie, w trakcie którego postaramy się odpowiedzieć na te i inne pytania o "otwartość miasta". Szczegóły znajdą Państwo na stronie dofa.pl i Facebooku Dolnośląskiego Festiwalu Architektury.

Aby zaś umilić Państwu czas oczekiwania, przesyłamy program DoFA '20 w stylu pop-up do samodzielnego złożenia. Prosimy postępować według załączonych wizualizacji i poniższych wskazówek:

1. Pobierz plik pdf i wydrukuj obie strony na papierze A4 (bez skalowania) w trybie dwustronnym. Pamiętaj, że grafika powinna być wyśrodkowana tak, by linie na str. 2. pokrywały się z grafiką na str. 1. Jeśli nie wyjdzie idealnie, nie martw się. Najważniejsze jest to, co będzie dziać się dalej.

2. Wykonaj bigi (wgniecenia) i nacięcia zgodnie z legendą na str. 2.

3. Poskładaj starannie, aż powstanie papierowy relief.

Czekamy na Państwa na DoFA '20!

Organizator:

Stowarzyszenie Architektów Polskich

informacja prasowa

Meble projektu Hansa Poelziga wróciły do Wrocławia!

Wrocławskie Muzeum Architektury wzbogaciło się o komplet mebli zaprojektowanych w 1905 roku przez Hansa Poelziga - najwybitniejszego architekta działającego we Wrocławiu na początku XX wieku, artysty wielu talentów, który pozostawił po sobie tak wybitne dzieła, jak Pawilon Czterech Kopuł.

Zestaw wypoczynkowy zaprojektowany przez Hansa Poelziga,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

W lutym 2020 roku Muzeum Architektury uzyskało od Pani Profesor Hanny Červinkovej informację, że rodzina zmarłego w 2016 roku w Nowym Jorku Profesora Fritza Sterna, chce przekazać meble zaprojektowane przez Hansa Poelziga – najwybitniejszego architekta działającego we Wrocławiu w początkach XX wieku, do zbiorów muzealnych w Europie. Natychmiast uznaliśmy, że jest to niepowtarzalna szansa wzbogacenia naszych zbiorów o obiekty o nieocenionej wartości artystycznej i historycznej, i że należy dołożyć wszelkich starań, by powróciły do miejsca swojego powstania – do Wrocławia. Dzięki znajomości z synem i córką Profesora Sterna – Frederickiem Sternem i Katherine Stern-Brennan, profesor Hannie Červinkovej udało się przekonać właścicieli do przekazania tych mebli naszej instytucji – Muzeum Architektury we Wrocławiu. 

Komoda wg projektu Hansa Poelziga, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Meble, stanowiące kompletne wyposażenie salonu, są prawdopodobnie jedynymi zachowanymi do dzisiaj przedmiotami sztuki użytkowej zaprojektowanymi przez Poelziga i choćby z tego powodu są bardzo cenne, szczególnie dla zbiorów muzeum. W naszej instytucji posiadamy szereg oryginalnych projektów tego architekta, w tym uważane za najcenniejsze w jego spuściźnie, jak choćby projekty dla Sali Muzycznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Poza naszym muzeum, większy zbiór dzieł tego architekta znajduje się w berlińskim Plansammlung (Muzeum Architektury).

Stolik i kanapa z krzesłami, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Meble, które podarowali naszemu muzeum Frederick Stern i Katherine Stern-Brennan, zostały zaprojektowane w 1905 roku dla wrocławskiego profesora medycyny Oskara Briegera. Żydowska rodzina Briegerów była związana z Wrocławiem i Uniwersytetem Wrocławskim od wielu pokoleń. Jeden z synów Oskara – Peter był historykiem sztuki, profesorem uniwersytetu we Wrocławiu, a po emigracji w 1936 roku wykładał w słynnym Courtauld Institute of Art. Drugi syn – Ernst, był lekarzem, również profesorem uniwersytetu i jednocześnie dyrektorem szpitala gruźliczego w Praczach Wrocławskich. Ich siostra Käthe Stern była wybitnym pedagogiem, żoną lekarza Rudolfa Sterna. Syn Käthe i Rudolfa Sternów –  Fritz był jednym z najwybitniejszych amerykańskich historyków, a  w 2000 roku otrzymał doktorat honoris causa  naszego uniwersytetu. Meble zaprojektowane przez Hansa Poelziga dla Oskara Briegera stały się po jego śmierci własnością córki i pozostały w rodzinie Sternów do 2020 roku. 

Szafa z przeszklonymi skrajnymi drzwiami wg projektu H. Poelziga,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Ze względu na pochodzenie rodzina Sternów w ostatniej chwili, w roku 1938 emigrowała do USA i osiedliła się w Nowym Yorku. Meble zostały wówczas wywiezione do USA. Fritz Stern pracował jako profesor na Uniwersytecie Columbia, a meble te stanowiły wyposażenie jego nowojorskiego mieszkania. Z kompletu zaprojektowanego przez Hansa Poleziga do Wrocławia wróciły: czterodrzwiowa szafa z przeszklonymi skrajnymi drzwiami, komoda, mała kanapa, zestaw wypoczynkowy – sofa, fotel, krzesła z poręczami i dwa stoły różnej wielkości,  oraz krzesła do jadalni i ośmioboczne siedzisko.  Meble wykonano z drewna bejcowanego na ciemny kolor. Oprócz sofy i krzeseł, wszystkie dekorowane są motywem geometrycznych płycin. 

Meble te nigdy nie były prezentowane na żadnej z wielu wystaw poświęconych Hansowi Poelzigowi. Ich fotografie zostały po raz pierwszy zamieszczone w katalogu wystawy monograficznej pt. „Hans Poelzig we Wrocławiu architektura i sztuka 1900–1916” przygotowanej przez Muzeum Architektury w 2000 roku. 

Hans Poelzig, 1927/Wikipedia

Hans Poelzig urodził się 30 kwietnia 1869 roku w Berlinie. W latach 1879–1888 uczęszczał do gimnazjum Victorii w Poczdamie, w latach 1888–1894 studiował w Wyższej Szkole Technicznej w Charlotenburgu, m. in. u Carla Schäfera u którego studiowali również Maks Berg i Fritz Schumacher. Wiosną 1900 roku Poelzig został nominowany na stanowisko profesora rysunku architektonicznego i stolarstwa artystycznego w Królewskiej Szkole Sztuki i Przemysłu Artystycznego we Wrocławiu. W naszym mieście animował najważniejsze wydarzenia artystyczne. Związany był z kręgiem intelektualistów i artystów skupionych wokół salonu Alberta i Toni Neiserów, w którym spotykali się m. in. Carl i Gerhart Hauptamonowie, Richard Muter, Werner Sombart, Gustav Mahler czy Richard Straus. 

W 1903 roku Poelzig został dyrektorem wrocławskiej Szkoły Sztuki i Przemysłu Artystycznego, którą w 1911 roku przemianował ją na Akademię Sztuki i Rzemiosła Artystycznego. Hans Poelzig zreformował wrocławską uczelnię w nowoczesnym duchu, wprowadził indywidualne kształcenie dla każdego studenta w warsztatach rzemieślniczych, pod okiem wybranego mistrza. Ważną innowacją było położenie nacisku na swobodny rozwój zdolności twórczych każdego studenta. Nowy dyrektor zniósł dotychczasowy podział na klasy początkowe oraz specjalistyczne. Reformy wprowadzone przez Hansa Poelziga antycypowały szkolnictwo artystyczne lat dwudziestych XX wieku. Wrocławska Akademia  często była określana jako „Bauhaus przed Bauhausem”.

Poza działalnością na wrocławskiej uczelni Hans Poelzig udzielał się w swoim wrocławskim okresie również na wielu innych polach. Jako animator życia artystycznego założył wspólnie z Maksem Bergiem Związek Artystów Śląska (Künstlerbund Schlesien), prowadził prace konserwatorskie, m. in. w gmachu uniwersytetu (1900), w kościele Pokoju w Świdnicy (1901) oraz przy przebudowie ratusza w Lwówku Śląskim (1903–1905 ). 

Pawilon Czterech Kopuł

Do jego znaczących projektów we Wrocławiu należy zaliczyć: wzorcowy dom na wystawie w 1904 roku, domy czynszowe przy ul. Sudeckiej (1907-1912), projekt fabryki „Werdelmüle” (1906–1912), dom własny przy ul. Chopina 2 (1905–1906), biurowiec przy ul. Ofiar Oświęcimskich (1909–1912) oraz projekty związane z Wystawą Stulecia – Pawilon Czterech Kopuł i pergolę (19111913). Projektował również w tym samym czasie wiele mebli, które były realizowane we współpracy z warsztatami Akademii Sztuki i Rzemiosła Artystycznego. Powstało wówczas  m. in umeblowanie domu własnego Poelziga, wzorcowego domu na wystawie z 1904 roku, a także mieszkania Oskara von Löbbecke. Do dzisiaj przetrwały jednak tylko meble zaprojektowane dla rodziny Briegerów.

Po wyjeździe z Wrocławia w 1916 roku i objęciu stanowiska głównego architekta w Dreźnie, a następnie po przeniesieniu się do Berlina w latach dwudziestych, Hans Poelzig stworzył  wiele kolejnych, bardzo ważnych projektów dla Wrocławia, z których niektóre zostały zrealizowane, takich jak: projekt  sali koncertowej (1925) opracowany wspólnie z jego uczniem Richardem Ehrlichem, kino Deli (1926–1927), czy projekt domu towarowego dla firmy Tietz (1927-1928). Hans Poelzig był wszechstronnym artystą – malował, rzeźbił, stworzył projekt scenografii do słynnego filmu "Golem" Paula Wegenera, a jego uczniowie wykonali scenografię do filmu "Metropolis" Fritza Langa.

Komplet wypoczynkowy wg projektu Hansa Poelziga,
fot. B. Lekarczyk-Cisek

Powrót mebli zaprojektowanych przez Hansa Poelziga do Wrocławia stanowi pewien fenomen. Wraca dzieło, które wyjechało z naszego miasta do Nowego Jorku w 1938 roku, w okresie dyskryminacji Żydów, ustaw norymberskich. Wraca dzięki kontaktom miasta i Uniwersytetu Wrocławskiego ze słynnym amerykańskim historykiem Fritzem Sternem i dzięki jego miłości do Wrocławia, którą respektują jego spadkobiercy. 

Należy podkreślić, że historia tego powrotu nie była łatwa. Muzeum jest wdzięczne przede wszystkim Frederickowi Sternowi i Katherine Stern-Brennan za hojny dar, który otrzymaliśmy. Jednakże należało sfinansować transport z Nowego Jorku i tutaj należy podkreślić wielkie zrozumienie władz miasta, a przede wszystkim Prezydenta Jacka Sutryka, który wyraził natychmiastową zgodę na sfinansowanie przedsięwzięcia. Problem była również sytuacja związana z pandemią koronawirusa – musieliśmy czekać na ustabilizowanie się sytuacji w Nowym Yorku. Meble dotarły do Muzeum Architektury dopiero pod koniec sierpnia.

Zgodnie z umową podpisaną z darczyńcami, meble zostaną w Muzeum Architektury zaprezentowane publiczności. Planujemy zorganizowanie w maju 2021 roku wystawy, która stanie się okazją do przypomnienia twórczości Hansa Poelziga oraz przedstawienia wspaniałych wrocławskich rodzin Briegerów oraz Sternów, które mimo wymuszonej emigracji z Wrocławia nigdy nie przestały czuć związku z miastem.

dr hab. Jerzy Ilkosz – Dyrektor Muzeum Architektury we Wrocławiu

informacja prasowa

Pokazy filmów dokumentalnych o architekturze i sztuce: "Nowe Rijksmuseum" oraz "Świątynie kultury 3D" w Kinie Pod Baranami

Kino Pod Baranami zaprasza na dwa wyjątkowe pokazy filmowe, związane ze światem sztuki i architektury.

Nowe Rijksmuseum, fot. organizatorów

29 listopada na ekranie pojawi się film dokumentalny "Nowe Rijksmuseum", przedstawiający historię żmudnej przebudowy najsłynniejszego holenderskiego muzeum. Po seansie odbędzie się spotkanie z Wimem Pijbesem, byłym dyrektorem instytucji.

Natomiast 2 grudnia, w Kinie Pod Baranami zaprezentowany zostanie niezwykły cykl dokumentalny "Świątynie kultury" poświęcony współczesnej architekturze, w którym sześciu reżyserów (m.in. Wim Wenders i Robert Redford) przedstawia historię i tajemnice związane ze słynnymi budynkami. Każdy z odcinków dotyczy innej budowli, która pojawia się na ekranie w pełnej krasie dzięki technologii 3D.

Świątynie kultury, fot. organizatorów

Wstęp na pokaz "Świątyń kultury" jest wolny, natomiast na seansie filmu
"Nowe Rijksmuseum" obowiązują bilety.

informacja prasowa

Dom, przestrzeń, architektura - pokazy filmowe 13-17 maja 2019 Kino Pod Baranami

Kino Pod Baranami i Festiwal Otwarte Mieszkania Kraków zapraszają na przegląd filmów „Dom, przestrzeń, architektura”, towarzyszący 3. Festiwalowi Otwarte Mieszkania Kraków. W programie znalazły się filmy traktujące architekturę i urbanistykę jako pretekst do opowiedzenia frapujących historii bohaterów: zwykłych mieszkańców miast, aktywistów, wizjonerów i samych architektów.

W otwierającym przegląd filmie Po drugiej stronie drzwi, Srbijanka Turajlić otworzy zamknięte przez wiele lat drzwi do pewnego pokoju. Wraz z ich otwarciem widzowie odkryją, że postrzeganie domu jako przestrzeni intymnej i bezpiecznej bywa bardzo złudne. W życiu głównej bohaterki jej mieszkanie zawsze było przestrzenią skomplikowaną i towarzyszącą ważnym wydarzeniom historycznym.

"Bloki"

Polskiej rzeczywistości mieszkalnej przyjrzymy się za sprawą filmów Bloki i Superjednostka. Pierwszy z nich to kompleksowa opowieść o fenomenie bloków widziana oczami architektów, pisarzy i dziennikarzy, drugi zaś to historia mieszkańców jednego z najbardziej znanych polskich bloków – katowickiej Superjednostki.

Następnie skupimy się na na polskich odważnych konceptach architektonicznych, czyli ustrońskim Zawodziu (Uzdrowisko. Architektura Zawodzia) i warszawskim Osiedlu WSM (Szklane domy. Historia osiedli społecznych).

"Aquarius"

Z lokalnego podwórka przeniesiemy się do Brazylii, gdzie bohaterka Aquariusa mierzy się z problemami mieszkalnymi, łudząco przypominającymi te, których doświadczamy w Polsce. Clara (fantastyczna Sonia Draga), główna bohaterka tej fabuły, z niesamowitą klasą opiera się drapieżnej gentryfikacji opanowującej jej nadmorską dzielnicę.

Na zakończenie - premierowo w Krakowie (we współpracy z Festiwalem Millennium Docs Against Gravity) - zostanie zaprezentowany film Duch Bauhausu, analizujący fenomen znanej niemieckiej szkoły, która mocno wpłynęła na sposób myślenia o dizajnie, a w efekcie na nasze życie codzienne.

PROGRAM:

poniedziałek, 13 maja, g. 19.00
PO DRUGIEJ STRONIE DRZWI | DRUGA STRANA SVEGA
reż. Mila Turajlic, Serbia/Francja/Qatar 2017, 100’

wtorek, 14 maja, g. 19.00
BLOKI | BLOKI
reż. Konrad Królikowski, Polska 2017, 57’ (z angielskimi napisami)
SUPERJEDNOSTKA | SUPERJEDNOSTKA
reż. Teresa Czepiec, Polska 2014, 20’



środa, 15 maja, g. 19.00
UZDROWISKO. ARCHITEKTURA ZAWODZIA | UZDROWISKO. ARCHITEKTURA ZAWODZIA
reż. Ewa Trzcionka, Polska 2017, 31’ (z angielskimi napisami)
SZKLANE DOMY. HISTORIA OSIEDLI SPOŁECZNYCH | SZKLANE DOMY. HISTORIA OSIEDLI SPOŁECZNYCH
reż. Olga Matuszewska, Polska 2014, 30’

czwartek, 16 maja, g. 18.45 (!)
AQUARIUS | AQUARIUS
reż. Kleber Mendonça Filho, Brazylia/Francja 2016, 142’

piątek, 17 maja, g. 19.00
DUCH BAUHAUSU | VOM BAUEN DER ZUKUNFT - 100 JAHRE BAUHAUS
reż. Niels Bolbrinker, Thomas Tielsch, Niemcy 2018, 90’
Pokaz we współpracy z Festiwalem Millennium Docs Against Gravity.



BILETY:
21 zł (normalny) | 16 zł (ulgowy)
* Duch Bauhausu: 23 zł (normalny) | 16 zł (ulgowy)
Karnet (5 seansów): 55 zł



O FILMACH:

AQUARIUS | AQUARIUS
reż. Kleber Mendonça Filho, Brazylia/Francja 2016, 142’

MFF w Palm Springs 2017: najlepsza reżyseria
São Paulo Association of Art Critics Awards 2017:najlepszy film, najlepszy scenariusz
MFF w Cannes 2016: udział w Konkursie Głównym
MFF w Sydney 2016: najlepszy film
Transatlantyk 2016: Złota Arka dla najlepszego filmu
Lima Film Festiwal 2016: najlepszy film, najlepsza aktorka (Sonia Braga)
Biarritz International Festival of Latin American Cinema 2016: najlepsza aktorka (Sonia Braga), Nagroda Specjalna Jury
Havana Film Festival 2016: Nagroda Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych FIPRESCI dla najlepszego filmu

Clara, 65-letnia wdowa i emerytowana krytyczka muzyczna, przyszła na świat w tradycyjnej rodzinie w nadmorskim mieście Recife w północno-wschodniej Brazylii. Kobieta jest ostatnią rezydentką Aquariusa, oryginalnego dwupiętrowego budynku zbudowanego w latach 40. z przeznaczeniem dla klasy wyższej. Wszystkie sąsiedzkie mieszkania zostały nabyte przez spółkę, które ma inne plany co do działki. Clara nie zamierza się jednak wyprowadzać, w związku z czym wikła się w zimną wojnę z deweloperem.

Rewelacja festiwali filmowych na całym świecie z fenomenalną Sonią Bragą (Pocałunek kobiety pająka) w roli głównej.

BLOKI | BLOKI
reż. Konrad Królikowski, Polska 2017, 57’ (z angielskimi napisami)

Film Bloki jest pierwszym długometrażowym, wieloaspektowym obrazem poświęconym budownictwu mieszkaniowemu w Polsce od roku 1956 do współczesności. W filmie głos zabierają najważniejsi twórcy polskich osiedli, między innymi Henryk Buszko, Aleksander Franta, Danuta Olędzka, krytycy architektury i historycy, tacy jak Jarosław Trybuś, Filip Springer, Andrzej Basista oraz wielu innych. Film nie zapomina o samych mieszkańcach, zarówno pierwszych lokatorach polskich bloków oraz tych współczesnych, młodych małżeństw z nowych deweloperskich osiedli.

Bloki to film nie tylko o architekturze. Bloki przez dekady były różnie postrzegane przez kolejne pokolenia Polaków, były obiektem marzeń i miejscem, z którego się ucieka. W filmie są przede wszystkim zapisem wielkich przemian powojennej Polski.

DUCH BAUHAUSU | VOM BAUEN DER ZUKUNFT - 100 JAHRE BAUHAUS
reż. Niels Bolbrinker, Thomas Tielsch, Niemcy 2018, 90’

Czym tak naprawdę był Bauhaus? Radykalną artystyczną utopią, czy raczej ruchem, który wciąż wpływa na nasze życie i otaczający świat? Film przedstawia fascynującą historię powstałego 100 lat temu innowacyjnego nurtu w sztuce, a także wyrosłe z niego współczesne społeczne i artystyczne projekty. Mimo upływu lat nadal silnie się z nim wiążą, bo Bauhaus okazuje się dziś ważniejszy niż kiedykolwiek wcześniej. Nie chodziło w nim przecież nigdy o sam proces twórczy, o sztukę dla sztuki. Forma miała wynikać z funkcji, a najbardziej liczyło się ulepszanie świata właśnie za pomocą sztuki i architektury – łączenie w jedno sztuki, rzemiosła i technologii.

W filmie poznajemy nie tylko historię Bauhausu, ale także jego bogate i zróżnicowane dziedzictwo. Przejawia się ono dziś w rozmaitych projektach. Obserwujemy artystów, naukowców i architektów świadomie odnoszących się do Bauhausu jako aktualnej idei, która pomimo upływu czasu nie straciła na atrakcyjności. Co więcej, okazuje się obecnie nadzwyczaj inspirująca. Charakterystyczna dla Bauhausu synteza wyobraźni i struktury, bogactwa i prostoty są ważnymi elementami kultury i życia codziennego XX i XXI w. Czerpią od niej projektanci Apple’a i współcześni architekci. Twórcy filmu prezentują wizjonerskie idee Bauhausu, jego współczesne konteksty i zadają zawsze aktualne pytania: jak chcemy żyć i dokąd zmierzamy?

Pokaz we współpracy z Festiwalem Millennium Docs Against Gravity.

PO DRUGIEJ STRONIE DRZWI | DRUGA STRANA SVEGA
reż. Mila Turajlic, Serbia/Francja/Qatar 2017, 100’

IDFA: nagroda za najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny
Lux Prize: finalista
Millennium Docs Against Gravity: wyróżnienie nagrodą Amnesty International
NYT Critic's Pick

Po drugiej stronie drzwi opowiada historię Srbijanki Turajlić, emerytowanej profesorki i aktywistki. Gdy miała dwa lata, w jej rodzinnym domu komunistyczne władze zamknęły parę drzwi, które zostają otwarte dopiero po 70 latach. Wraz z nimi uwolniona zostaje prywatna historia Srbijanki i burzliwa historia Belgradu. Chociaż akcja toczy się w mieszkaniu to widok z okien daje wgląd w wydarzenia kraju, który przez ostatnie dziesięciolecia przeszedł wiele.

Nakręcony przez Milę Turajlić, córkę głównej bohaterki film daje widzom niespotykaną okazję przyjrzenia się historii toczącej się w mieszkaniu będącym na styku tego co prywatne, intymne a publiczne, jednocześnie opowiadając o kobiecie żyjącej na granicy prywatnego i politycznego.

SUPERJEDNOSTKA | SUPERJEDNOSTKA
reż. Teresa Czepiec, Polska 2014, 20’

Czy możliwe jest zmienianie ludzkich losów poprzez ideę? Francuski architekt, Le Corbusier twierdził, że liczby, plany i wizje mogą tego dokonać. Swoimi projektami starał się dowieść, że budynki mogą być "maszynami do mieszkania" zaspokajającymi wszelkie ludzkie potrzeby. Katowicką Superjednostkę można uznać za próbę ucieleśnienia tej wizji. Ten 15 kondygnacyjny budynek może pomieścić ponad 3 tysiące mieszkańców w 762 mieszkaniach, jednak jest to przede wszystkim miejsce wielu ludzkich historii - codziennych radości, dramatów, momentów pełnych emocji.

Katowicka Superjednostka to jeden z największych budynków mieszkalnych w Polsce i główny bohater filmu Teresy Czepiec. Kamera przemieszcza się po labiryncie schodów i korytarzy, zagląda do niektórych mieszkań i rejestruje toczące się we wnętrzu życie. „Superjednostka ma 762 drzwi do mieszkań. My uchylamy tylko niektóre na chwilę, gościmy tam przez moment i wychodzimy” - mówi autorka filmu.

SZKLANE DOMY. HISTORIA OSIEDLI SPOŁECZNYCH | SZKLANE DOMY. HISTORIA OSIEDLI SPOŁECZNYCH
reż. Olga Matuszewska, Polska 2014, 30’

Historia założonej w 1921 roku Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Żoliborzu i Rakowcu, przedstawiająca unikatową przedwojenną modernistyczną architekturę "jednostki sąsiedzkiej" na tle życia jej mieszkańców i wspomnień założycieli. W filmie Olgi Matuszewskiej wykorzystane zostały nieznane dotąd archiwalia WSM, materiały z Archiwum Polskiego Radia, kroniki oraz niepublikowane zdjęcia.

UZDROWISKO. ARCHITEKTURA ZAWODZIA | UZDROWISKO. ARCHITEKTURA ZAWODZIA
reż. Ewa Trzcionka, Polska 2017, 31’ (z angielskimi napisami)

Dla jednych arogancki akt w pejzażu, dla innych ikoniczne dzieło światowej architektury. Kompozycję ustrońskiej dzielnicy Zawodzie stworzył duet znamienitych śląskich architektów – Henryk Buszko oraz Aleksander Franta. Film to piękna wizualnie polemika na temat własności krajobrazu oraz odpowiedzialności za dziedzictwo jako dobro wspólne.

KINO POD BARANAMI
Rynek Główny 27
31-010 Kraków
12 423 07 68
www.kinopodbaranami.pl

informacja prasowa

Narodowe Forum Muzyki: Przestrzeń dla piękna

O architekturze Narodowego Forum Muzyki, tajemnicach barwy dźwięku i przestrzennego brzmienia, a także o planach repertuarowych opowiada dyrektor Andrzej Kosendiak.

budynek Narodowego Forum Muzyki, fot. B. Lekarczyk-Cisek

Podczas spotkania z dziennikarzami dyrektor NFM - Andrzej Kosendiak zapoznał dziennikarzy z historią powstania gmachu, jej projektantami oraz tajnikami dobrej akustyki i najbliższymi planami koncertowymi. Mogliśmy także wysłuchać na głównej sali koncertowej fragmentów próby Orkiestry Symfonicznej NFM pod dyr. Benjamina Shwartza, a w sali kameralnej - próby chóru pod kierownictwem Agnieszki Franków-Żelazny. 

Projektanci: Ewa i  Stefan Kuryłowiczowie

Projektantem gmachu Narodowego Forum Muzyki jest prof. Stefan Kuryłowicz z Autorskiej Pracowni Architektury Kuryłowicz& Associates, uważany za jednego z najbardziej wpływowych architektów polskich lat 90. XX wieku i początku XXI wieku. Miał ogromny wpływ na sylwetkę architektoniczną dzisiejszej Warszawy.

Ewa i Stefan Kurylowiczowie, foto session shootspost-production

Stefan Kuryłowicz zrobił doktorat z tematyki sal koncertowych i teatralnych, a ponadto wygrał konkurs na Operę Bałtycką, na Centrum Kultury i Muzyki w Katowicach oraz na Operetkę Dolnośląską. Natomiast Ewa Kuryłowicz jeszcze jako studentka była na stypendium w Stanach Zjednoczonych, gdzie mogła zapoznać się z tak wspaniałymi salami, jak Orchestra Hall w Minneapolis, Symphony Hall w Bostonie, Roy Thomson Hall w Toronto, Juillard School of Music w Nowym Jorku oraz Carnegie Hall. Oboje z mężem byli melomanami -  jeździli na koncerty po całej Polsce, m.in. także po Dolnym Śląsku. Toteż kiedy powstała możliwość wzięcia udziału w projekcie na dużą salę koncertową we Wrocławiu, stanęli do konkursu i wygrali go.  

W 2011 roku prof. Kuryłowicz zginął w katastrofie awionetki w hiszpańskiej Asturii, a po jego śmierci prace nad projektem kontynuowała jego żona - prof. Ewa Kuryłowicz. 

Pełne przestrzenne brzmienie

Zanim jednak zatrudniono architektów, zwrócono się do firmy Artec Consultants inc. z Nowego Jorku, która miała duże doświadczenie w dziedzinie akustyki sal koncertowych. 

sala koncertowa, próba wiolonczelowa, fot. B. Lekarczyk-Cisek

Pod względem akustyki jest to jedna z najważniejszych sal na świecie - twierdził podczas spotkania dziennikarzami dyrektor Narodowego Forum Muzyki - Andrzej Kosendiak. Rodzaj i barwa dźwięku zależy od bardzo wielu elementów. W tym obiekcie zależy od proporcji i kształtu wnętrza. Ważne jest także użycie odpowiednich materiałów, aby fale dźwiękowe mogły się odbijać w całym swoim spectrum (zarówno wysokie, jak i niskie brzmienia). 

Najpierw więc zaprojektowano obiekt pod względem akustycznym i dostarczono wszystkie dane architektom, którzy wygrali konkurs. NFM projektowano pod nadzorem znakomitych akustyków. 

Aby odizolować gmach od czynników zewnętrznych, wszystkie sale: główna oraz trzy kameralne są skonstruowane w ten sposób, że mają ściany wewnętrzne, zaś pomiędzy nimi a murami zewnętrznymi znajdują się puste przestrzenie. Od spodu cały obiekt jest posadowiony na kauczukowych wibroizolatorach, które chronią go przed wibracjami pochodzącymi z zewnątrz. Również wszystkie przewody, które mogą generować brzmienie, jak wentylacja czy klimatyzacja, są specjalnie projektowane przez akustyków. 

Sala Czerwona, fot. B. Lekarczyk-Cisek

Zależy nam na pełnym przestrzennym brzmieniu - deklarował Andrzej Kosendiak. W tym celu staraliśmy się uzyskać takie odbicia, które są bardzo wczesne, bo to one sprawiają, że dźwięk jest piękny. Jeśli odbicia dochodzą do nas późno, mamy wrażenie chaosu. Dźwięk przestrzenny musi mieć czas swojego wybrzmienia i musi być selektywny. Słyszymy poszczególne instrumenty, a jednocześnie mamy poczucie, że tworzą harmonijną całość. Aby to wszystko uzyskać, odpowiednio ustawiamy salę. A ma ona wielkie możliwości regulacji akustyki przez system drzwi i zasłon, a także podłogi w salach kameralnych, które działają jak pudło rezonansowe. Zamknięte - dają mały pogłos, otwarte - większy. Służą temu również panele sufitowe. Uzyskaliśmy w ten sposób dźwięk pełny i szlachetny. 

Akustyka zmienia się także wówczas, gdy pojawia się publiczność, stąd seria koncertów testowych. 

Narodowe Forum Muzyki na miarę potrzeb

Zrobiliśmy analizę naszych potrzeb - kontynuował dyrektor Kosendiak. We Wrocławiu odbywa się Wratislavia Cantans, gdzie dominuje muzyka wokalna i chóralna. Mamy fantastyczną Orkiestrę Symfoniczną, a także Orkiestrę Kameralną Leopoldinum. Istnieje także Orkiestra Barokowa, która ma specyficzne brzmienie, oraz chóry. Ponadto planujemy koncerty muzyki jazzowej i popularnej. W każdym przypadku będą się zmieniały warunki akustyczne. NFM ma także wielki ekran i możliwość aranżacji sali kinowej. Planujemy m.in. otwarcie American Film Festival. 

NFM_betonowe drzwi służące do programowania akustyki, fot. B. Lekarczyk-Cisek

Sale są także wyposażone w reżyserki oraz kabiny dla tłumaczy. 

Inauguracja Narodowego Forum Muzyki nastąpi 4 września. Wezmą w niej udział Orkiestra Symfoniczna NFM pod dyr. Benjamina Shwartza, NFM Leopoldinum - Orkiestra Kameralna pod dyr. Hartmuta Rohde, Wrocławska Orkiestra Barokowa pod dyr. Jarosława Thiela oraz Chór NFM pod kierownictwem Agnieszki Franków-Żelazny.

główna sala koncertowa, widok z góry, fot. B. Lekarczyk-Cisek

Ponadto sobota, 5 września będzie dniem otwartym, podczas którego będzie można posłuchać różnorodnego repertuaru, a także obejrzeć spektakl plenerowy przygotowany we współpracy z Wrocławskim Teatrem Lalek. A już dzień później rozpocznie się jubileuszowy, 50. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans. 

Sala Kameralna,  fot. B. Lekarczyk-Cisek

Artykuł ukazał się na portalu Kulturaonline 20 sierpnia 2015 r.