Repremiera pierwszego melodramatu w historii kina z muzyką na żywo

15 czerwca kino Iluzjon zaprasza na wyjątkowe filmowe wydarzenie – repremierę "Złamanej lilii" w reż. Davida W. Griffitha z muzyką na żywo w wykonaniu Tomasza Mreńca. Pokaz to już kolejna odsłona cyklu "100 lat temu w kinie", zainaugurowanego podczas tegorocznej, 16. edycji Święta Niemego Kina. 

"Złamana Lilia" – kadr z filmu / materiały promocyjne Park Circus

Pierwsza produkcja studia United Artists (założonego m.in. przez Charliego Chaplina i Davida W. Griffitha), pierwszy melodramat w historii kina, a zarazem prawdziwe arcydzieło, zdaniem wielu krytyków najpiękniejszy film w dorobku Davida W. Griffitha. Mimo stosunkowo banalnej fabuły – "Złamana lilia" to historia zakazanej miłości młodej Angielki (Lilian Gish) i chińskiego imigranta (Richard Barthelmess), rozgrywająca się głównie w takich miejscach jak palarnie opium czy portowe tawerny – reżyserowi za pomocą środków filmowych, w tym tzw. miękkiego stylu, udało się wykreować na ekranie świat urzekający subtelnością form i światłocieni oraz tajemniczością „orientalizującej” scenografii.

Przygotowania ścieżki dźwiękowej do filmu "Złamana lilia" podjął się Tomasz Mreńca – kompozytor, skrzypek związany z prowadzoną przez Mikołaja „Noona” Bugajaka wytwórnią Nowe Nagrania. Artysta ma na koncie dwa entuzjastycznie przyjęte albumy solowe, na których dźwiękom smyczków i syntezatorów towarzyszą ambientowe tła i elektroniczne szumy. „Gdybym był filmowcem, […] ustawiłbym się u Mreńcy w kolejce po soundtrack. Bo jest w jego najlepszych utworach coś ekscytująco narracyjnego i zarazem adekwatnego do powracającej mody na elektroniczny minimalizm w muzyce filmowej” – pisał w swojej recenzji Bartek Chaciński. Twórca Złamanej lilii nie ma już takiej możliwości, ale z przyjemnością ustawiliśmy się w jego imieniu. Prelekcję do filmu wygłosi Michał Oleszczyk.

Tomasz Mreńca/ fot. Maria Matylda Wojciechowska

Podczas ostatniej edycji Święta Niemego Kina filmem "Za drzwiami" w reżyserii Irvina Willata Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zainaugurowała nowy cykl filmowy, zatytułowany "100 lat temu w kinie". W ramach cyklu pokazywane są filmy nieme będące kamieniami milowymi w rozwoju światowej kinematografii, dzieła reprezentujące ciekawe projekty rekonstrukcyjne lub produkcje przed laty przeoczone, a dziś zaskakujące wartościami artystycznymi i nowoczesnością.

„Mniej więcej przed stu laty, blisko ćwierć wieku po słynnym paryskim pokazie kinematograficznym braci Lumiere, kino nieme zaczęło wkraczać w najbardziej dojrzałą fazę rozwoju. To w 1919 roku narodził się wielki filmowy impresjonizm, a począwszy od roku 1920 – awangarda filmowa, która wkrótce wystrzeliła osiągnięciami takich twórców jak Dżiga Wiertow czy Rene Clair. Wtedy także zaczęły powstawać wielkie filmowe arcydzieła, które na stałe weszły do kanonu kina” – pisała kuratorka programowa cyklu, Anna Witek.

W tegorocznym programie kina Iluzjon zaprezentujemy także: "Madame Dubarry" Ernsta Lubitscha, "Brzdąca" Charliego Chaplina oraz "Skarb rodu" Arne Mauritza Stillera.

Adres:

Kino Iluzjon | ul. Narbutta 50A | Warszawa

informacja prasowa

Weekend z Sherlockiem Holmesem w siedzibie FINA (6-7 kwietnia 2019)

Już w najbliższą sobotę na Wałbrzyskiej 3/5 w Warszawie - seria wyjątkowych wydarzeń dla wielbicieli Sherlocka Holmesa! Wśród nich warsztaty filmowo-detektywistyczne, projekcje filmowe, pokaz technik kryminalistycznych, panel dyskusyjny o prywatnym życiu detektywa i archiwalne słuchowiska z udziałem m.in. Tadeusza Łomnickiego, Bronisława Pawlika i Piotra Fronczewskiego. Wydarzenia towarzyszą 16. edycji Święta Niemego Kina. 

Tegoroczne Święto Niemego Kina rozpocznie się już w najbliższy czwartek w Kinie Iluzjon w Warszawie, jednak to na Wałbrzyskiej 3/5, w głównej siedzibie Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, genialny detektyw przemówi – i to wieloma głosami! W najbliższą sobotę i niedzielę, 6 i 7 kwietnia na fanów opowieści o Sherlocku Holmesie czeka moc atrakcji!   

Serię wyjątkowych wydarzeń związanych osobą Sherlocka Holmesa rozpoczną warsztaty filmowo-detektywistyczne „Wszyscy jesteśmy detektywami”. Ich uczestnicy wcielą się w detektywów w labiryncie sztuki… filmowej! Będą musieli rozwiązać zagadkę związaną z pewnym polskich filmem. Na podstawie śledztwa i analizy wycinków prasowych, statystyk oraz fragmentów filmów przedstawią najbardziej prawdopodobną tezę. By wziąć udział w warsztatach należy zapisać się TUTAJ. Liczba miejsc ograniczona.

Sobota na Wałbrzyskiej upłynie także pod znakiem rozważań na temat wczesnych adaptacji filmowych o Sherlocku Holmesie i prywatnego życia detektywa. Kuratorzy z Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego wraz z organizatorami Sherlockonu zapraszają na prelekcję Katarzyny Czajki – Kominiarczuk, panel dyskusyjny o tym, co robił Holmes, kiedy nie rozwiązywał zagadek kryminalnych oraz na film Billy’ego Wildera „Prywatne życie Sherlocka Holmesa”.

W niedzielę nawet najbardziej wybredny „sherlockista” nie wzgardzi pokazem technik kryminalistycznych i zbierania śladów z miejsca zdarzenia. O tym, jak praca techników kryminalistycznych przedstawiana w serialach telewizyjnych ma się do rzeczywistości, opowiedzą kryminolodzy: Marcin Mańczak i Jacek Cyran. W programie ponadto prelekcja Mai Białek o „wzrocowych” wcieleniach w rolę Holmesa i Watsona, wykład Magdaleny Jung o filmowych adaptacjach „Psa Baskervill’ów” i projekcja tej właśnie filmowej opowieści w klasycznej adaptacji z 1939 roku.

Przez cały weekend w siedzibie FINA przy ul. Wałbrzyskiej 3/5 brzmieć będą archiwalne słuchowiska Polskiego Radia o Sherlocku Holmesie, w którego wcielili się m.in. Tadeusz Łomnicki, Bronisław Pawlik i Piotr Fronczewski. W każdą opowieść wprowadzą słuchaczy, którzy będą mogli rozsiąść się na wygodnych pufach, dziennikarki związane z anteną radiowej Dwójki: Joanna Szwedowska i Ewa Stocka-Kalinowska.

Kuratorkami wydarzeń na Wałbrzyskiej 3/5 są Katarzyna Kowalska i Maja Margasińska z Sherlockon Polska oraz Anna Witek z Działu Programowego FINA.

Program wydarzeń na Wałbrzyskiej 3/5:

SOBOTA | 6 KWIETNIA | Sala Ziemia Obiecana | I piętro

11:00 „Wszyscy jesteśmy detektywami” – warsztaty filmowo-detektywistyczne Mariusza Korycińskiego

Grupa docelowa: >16 lat

Czas trwania: 160’ | UWAGA: wyjątkowo Sala warsztatowa Wielka Gra | II piętro

Zapisy na warsztaty pod adresem: https://forms.nina.gov.pl/wszyscy-jestesmy-detektywami/

14:00 „Dedukcja bez słowa“ – prelekcja Katarzyny Czajki-Kominiarczuk (Zwierz Popkulturalny)

Czas trwania: 45’

15:00 Panel dyskusyjny „Prywatne życie Sherlocka Holmesa” – Maja Białek (Sherlockiana), Maja Margasińska (Sherlockon Polska), Katarzyna Kowalska (Sherlockon Polska)

Czas trwania: 45’

16:00 Projekcja filmu „Prywatne życie Sherlocka Holmesa”

„Prywatne życie Sherlocka Holmesa”, reż. Billy Wilder; scen. Billy Wilder, I.A.L. Diamond; obsada: Robert Stephens (Sherlock Holmes), Colin Blakely (doktor Watson), Geneviève Page (Gabrielle Valladon); Wielka Brytania; 1970; 125’; napisy PL

NIEDZIELA | 7 KWIETNIA | Sala Ziemia Obiecana | I piętro

11:00 „Tu zawsze jest rok 1895”. W rolach głównych: Basil Rathbone i Nigel Bruce – prelekcja Mai Białek (Sherlockiana)

Czas trwania: 45’

12:00 „Druga strona serialowej fikcji” – pokaz technik kryminalistycznych i zbierania śladów z miejsca zdarzenia (kryminolodzy Marcin Mańczak i Jacek Cyran)

Czas trwania: 90’

14:00 „Fosforyzując w ciemności albo kynologiczny przyczynek do dyskusji o filmowych adaptacjach <Psa Baskerville’ów> Artura Conan Doyle’a” – prelekcja Magdaleny Jung

Czas trwania: 45’

15:00 Projekcja filmu „Pies Baskerville’ów”

Pies Baskerville’ów, reż. Sidney Lanfield; scen. Ernest Pascal; obsada: Basil Rathbone (Sherlock Holmes), Nigel Bruce (doktor Watson), Lionel Atwill (James Mortimer), Richard Greene (sir Henry Baskerville); USA; 1939; 80’, napisy PL

AUDIOTEKA SHERLOCKA HOLMESA

Wałbrzyska 3/5, Sala Minimax, parter (za kawiarnią)

SOBOTA | 6 KWIETNIA

11:00 „Sprawa zaginionych planów”, reż. Wiesław Opałek i Juliusz Owidzki; 1958; 45’, Sherlock Holmes: Henryk Borowski

12:00 „Zagadka Brook Street”, reż. Rena Tomaszewska; 1959; 41’, Sherlock Holmes: Tadeusz Łomnicki

13:00 „Czciciel parasola”, reż. Edward Płaczek; 1965; 40’, Sherlock Holmes: Mieczysław Pawlikowski

14:00 „Narzeczony panny Mary”, reż. Zenon Wiktorczyk; 1966; 36’, Sherlock Holmes: Bronisław Pawlik

NIEDZIELA | 7 KWIETNIA

11:00 „Morderstwo przy Park Lane”, reż. Zofia Rakowiecka; 1977; 26’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski

12:00 „Przygoda w Hampshire”, reż. Zofia Rakowiecka; 1978; 30’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski

13:00 „Psy się nie mylą”, reż. Zofia Rakowiecka; 1978; 28’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski

14:00 „Tańczące sylwetki”, reż. Rena Tomaszewska, 1979, 37’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski


Więcej informacji na www.swietoniemegokina.pl

100 lat temu w kinie

Podczas zbliżającego się Święta Niemego Kina specjalnym pokazem filmu „Za drzwiami” Irvina Willata z 1919 roku zainaugurujemy nowy, stały cykl w kinie Iluzjon – „100 lat temu w kinie”. Zapraszamy 6 kwietnia o godz. 21:30.

Za drzwiami, reż. Irving Willat

Pragniemy w ciągu całego roku, a nie tylko w trakcie Święta, pokazywać filmy nieme będące kamieniami milowymi w rozwoju światowej kinematografii, reprezentujące ciekawe projekty rekonstrukcyjne bądź filmy przed laty przeoczone, dziś zaskakujące wartościami artystycznymi i nowoczesnością. Do tych ostatnich należy otwierający cykl "Za drzwiami" w reżyserii Irvina Willata z 1919 roku.

Bohaterem filmu jest Oscar Krug, Amerykanin o niemieckich korzeniach. Po tym, jak w 1917 roku Stany Zjednoczone włączają się do wojny z Niemcami, zaczyna odczuwać wrogość sąsiadów. Oscar kocha z wzajemnością Alice. Kiedy dziewczyna wbrew woli rodziny poślubia ukochanego, zostaje wygnana z domu. Wtedy postanawia dostać się na statek wojenny, którym dowodzi Oscar. Okręt zostaje zatopiony przez niemiecką łódź podwodną, a jej dowódca porywa Alice. Od tamtej chwili Oscar żyje tylko jedną myślą – aby pomścić ukochaną.


„Zemsta! Głęboka jak ocean!” – głosiło hasło promujące film Willata i nie ma w tym przesady. Historia jest niezwykle dramatyczna, nie brak w niej nawet makabry, widz nie doświadcza jednak nadmiaru okrucieństwa na ekranie.

Za drzwiami, reż. Irving Willat

Dynamiczny thriller powstał na fali powojennej refleksji nad przyczynami rozpętanej w Europie wojny. Kiedy w grudniu 1919 roku wszedł do kin, okazał się wielkim sukcesem – pamięć wojennych zmagań wciąż była w amerykańskim społeczeństwie żywa; ludzie chcieli oglądać na ekranie historie, które wzmacniały bohaterski mit ich żołnierzy.

Film został zrekonstruowany cyfrowo w 2016 roku przez San Francisco Silent Film Festival przy współpracy z Biblioteką Kongresu i moskiewskim Gosfilmem. Braki taśmy zostały w kilku miejscach uzupełnione nieruchomymi planszami i tekstem, dzięki którym opowieść nie traci na swojej płynności i sile.

W tegorocznym programie cyklu zaprezentujemy: Madame Dubarry  Ernsta Lubitscha, Brzdąca Charliego Chaplina, Skarb rodu Arne Mauritza Stillera oraz Złamaną lilię Davida W. Griffitha.

informacja prasowa

Weekend z Sherlockiem Holmesem | 16. Święto Niemego Kina

Zapraszamy wielbicieli Sherlocka Holmesa na weekend warsztatów, paneli, wykładów, słuchowisk i pokazów filmowych, organizowany wspólnie z Sherlockonem w ramach Święta Niemego Kina. Wydarzenia towarzyszące Święta odbędą się w FINA Wałbrzyska 3/5.

Święto Niemego Kina tradycyjnie odbywa się w kinie Iluzjon, jednak odkąd istnieje FINA, angażujemy w nie również przestrzenie głównej siedziby instytucji. W tym roku w festiwalowy weekend zapraszamy na Wałbrzyską 3/5 wielbicieli Sherlocka Holmesa, którzy spędzą u nas owocnie czas przed wieczornymi projekcjami w Iluzjonie. W dniach 6-7 kwietnia nawet najbardziej wybredny „sherlockista” znajdzie u nas coś dla siebie!

Weekend z Sherlockiem rozpoczniemy od warsztatu Mariusza Korycińskiego "Wszyscy jesteśmy detektywami", podczas których uczestnicy wcielą się w detektywów w labiryncie sztuki. Kolejnym ważnym punktem programu będzie spotkanie z Katarzyną Czajką-Kominiarczuk, znaną szerzej jako Zwierz Popkulturalny. Następnie odbędzie się panel dyskusyjny, w którym zastanowimy się czy Sherlock Holmes miał jakieś prywatne życie poza rozwiązywaniem zagadek kryminalnych. Panelistkami będą: Maja Białek, Maja Margasińska i Katarzyna Kowalska. Sobotę na Wałbrzyskiej zakończymy pokazem filmu Prywatne życie Sherlocka Holmesa Billy’ego Wildera z 1970 roku.

W niedzielę zapraszamy na prelekcję Mai Białek "Tu zawsze jest rok 1895". Bohaterami wystąpienia będą dwaj aktorzy – Basil Rathbone i Nigel Bruce, którzy do czasów Jeremy’ego Bretta i Benedicta Cumberbatcha kształtowali wyobrażenia o słynnej parze detektywów. Jak praca techników kryminalistycznych przedstawiana w serialach telewizyjnych ma się do rzeczywistości? Tego dowiecie podczas pokazu technik kryminalistycznych prowadzonego przez Marcina Mańczaka i Jacka Cyrana – techników kryminalnych z wieloletnim stażem. Podczas ostatniego wykładu Magdalena Jung opowie jak wizerunek widmowego psa Baskerville’ów zmieniał się z upływem lat. Na zakończenie pokażemy klasyczną adaptację "Psa Baskerville’ów| w reżyserii Sidneya Lanfielda z 1939 roku.

Dodatkową atrakcją będą słuchowiska z archiwum Polskiego Radia z Sherlockiem Holmesem. Usłyszymy: Tadeusza Łomnickiego, Bronisława Pawlika, Piotra Fronczewskiego.

Wstęp wolny (z wyjątkiem warsztatu "Wszyscy jesteśmy detektywami").

informacja prasowa

16. Święto Niemego Kina | Nieme w dur, nieme w moll

Od samego początku filmom niemym towarzyszyła muzyka. Nie inaczej będzie podczas Święta Niemego Kina, które odbędzie się w dniach 4 – 7 kwietnia w kinie Iluzjon. Wszystkim seansom towarzyszyć będzie muzyka wykonana i skomponowana przez czołowych polskich artystów. 

Skomponowane utwory będą funkcjonować w bezpośredniej relacji z filmami, dlatego konkretne tytuły stanowiły punkt wyjścia do muzycznych zaproszeń. W dużym uproszczeniu można wśród nich wydzielić dwa trendy, ścieżki: durową i molową.
Molowa dotyczy muzyki komponowanej do kryminałów i dramatów. Wśród zaproszonych artystów pojawili się ci, którzy chętnie sięgają po ciemne barwy i posępne nastroje. Dla przykładu tytuł najnowszego albumu Stefana Wesołowskiego, który wystąpi podczas wieczoru otwarcia, nie przypadkiem należałoby tłumaczyć jako Święto Kresu (Rite of the End). Do trzymających w napięciu kryminałów zabrzmi także przefiltrowany przez elektronikę jazz tria Wojciech Jachna, Jacek Buhl, Jakub Ziołek oraz ciężki, lecz powściągliwy psychodeliczny rock zespołu ARRM. Molowych skali można się też spodziewać podczas występu Jacaszka, balansującego między elektronicznym ambientem a neoklasyką, oraz zespołu kIRk, który ciężkie, basowe podkłady miesza z partiami trąbki i lekkimi wokalizami. 

Stefan Wesołowski

Podczas Święta Niemego Kina pokażemy również slapstickowe komedie i pastisze. Do tych filmów zabrzmi muzyka chętniej sięgająca po skalę durową. Perypetiom Bustera Keatona towarzyszyć będzie ścieżka dźwiękowa napisana przez Julię Marcell. Nieporadny detektyw z Czechosłowacji wplącze się w niejedną aferę przy akompaniamencie zespołu tęskno. Miss Clever rozpracuje organizację Czarna Ręka, idąc ręka w rękę z pianistką Joanną Dudą. Slapstickowy humor niemych komedii podkreślą też wirtuozi instrumentów perkusyjnych Miłosz Pękala i Magdalena Kordylasińska-Pękala oraz improwizujący duet Diomede, czyli Grzegorz Tarwid i Tomasz Markanicz.

Julia Marcell

Święto Niemego Kina, flagowe wydarzenie Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego odbędzie się w dniach 4 – 7 kwietnia w kinie Iluzjon przy ulicy Narbutta 50A oraz w siedzibie FINA na ulicy Wałbrzyskiej 3/5. Głównym bohaterem tegorocznej edycji będzie Sherlock Holmes.

Patroni medialni: Polskie Radio, Polska Agencja Prasowa, TVP Kultura, Rzeczpospolita, KINO, Ekrany, Stare kino, Co Jest Grane 24, filmweb, portalkryminalny.pl, Warsaw Insider

Partnerzy: San Francisco Silent Film Festival, Eye Film Museum, Lobster Films, Národní Filmový Archiv, Instytut Francuski w Polsce, Czeskie Centrum, British Council, Szkoła Filmowa w Łodzi, Prawie Kino – Niezależne Zrzeszenie Studentów

Serge Bromberg – Ocalone z płomieni | 16. Święto Niemego Kina

Gościem specjalnym 16. Święta Niemego Kina będzie Serge Bromberg, francuski popularyzator kina niemego nazywany „Indianą Jonesem zaginionych filmów”.

Bromberg odnajduje i restauruje filmy, aby przywrócić publiczności to, co pozostawało na marginesie zainteresowań archiwów filmowych. Od 1985 roku, w którym rozpoczął tę przygodę, zdążył swą pasją odnajdywania, ratowania i udostępniania odnalezionych skarbów filmowych wszelkich form i gatunków zarazić kolejne pokolenia widzów. W 1992 roku zaczął podróżować po świecie z autorskimi seansami, znanymi pod nazwą Retour de Flamme (ang. Saved from the Flames, pl. Ocalone z płomieni). W tym roku zawita do warszawskiego kina Iluzjon.

W programie znajdą się najstarsze filmy nieme. Niektóre z nich to zachwycające, malowane ręcznie krótkie filmy, które nigdy wcześniej nie były pokazywane w Polsce na dużym ekranie w nowych odrestaurowanych wersjach. Serge Bromberg da się poznać nie tylko jako znawca kina kurator, konfenansjer i showman, lecz także muzyk – podczas seansów akompaniuje na pianinie.

Chociaż na życzenie Serge’a Bromberga nie zdradzimy pełnego programu aż do dnia pokazu, możemy uchylić rąbka tajemnicy i ogłosić, że znajdą się w nim najcenniejsze filmy z pierwszych lat XX wieku: „Po balu” (1897), „Le pompier des Folies” produkcji Folies Bergère z Josephine Baker z 1927 roku. Ciekawostką będzie pokaz jedynej znanej reklamy społecznej w komediowej tonacji („Te okropne kapelusze”) zrealizowanej przez Davida Warka Griffitha. Seanse – przeznaczone dla widzów w każdym wieku – mogą stać się niezwykłą podróżą w przeszłość także dla widzów najmłodszych.

Serge Bromberg

Serge Bromberg za swoją pracę został uhonorowany nagrodą im. Jeana Mitry'ego, a w 2002 roku odznaczony Krzyżem Rycerskim francuskiego orderu Arts et Lettres. Sporządził katalog praw do ponad 150 filmów fabularnych i zbiór znanych na całym świecie antyków filmowych. Bromberg przez 14 lat był także dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Filmów Animowanych w Annecy (od 1999 roku), a polskiej publiczności może być znany jako autor (wraz z Ruxandrą Medreą) filmu dokumentalnego „Inferno – niedokończone piekło” (2009), za który twórcy otrzymali nagrodę Cezara.

Święto Niemego Kina, flagowe wydarzenie Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego odbędzie się w dniach 4 – 7 kwietnia w kinie Iluzjon przy ulicy Narbutta 50A oraz w siedzibie FINA na ulicy Wałbrzyskiej 3/5.

Patroni medialni: Polskie Radio, Polska Agencja Prasowa, TVP Kultura, Rzeczpospolita, KINO, Ekrany, Stare kino, Co Jest Grane 24, filmweb, portalkryminalny.pl, Warsaw Insider

Partnerzy: San Francisco Silent Film Festival, Eye Film Museum, Lobster Films, Národní Filmový Archiv, Instytut Francuski w Polsce, Czeskie Centrum, British Council, Szkoła Filmowa w Łodzi, Prawie Kino – Niezależne Zrzeszenie Studentów

informacja prasowa

„Pies Baskerville’ów” filmem otwarcia 16. edycji Święta Niemego Kina

Tegoroczne Święto Niemego Kina otworzymy pokazem „Psa Baskerville’ów” Richarda Oswalda z 1929 roku. Film został odnaleziony w 2009 roku w piwnicy kościoła w Sosnowcu, a następnie poddany konserwacji i digitalizacji w pracowniach Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego.

W 2009 roku w piwnicy kościoła w Sosnowcu odkryto niewielki, ale bardzo cenny zbiór taśm filmowych z zaginionymi filmami epoki kina niemego. Wśród nich znalazł się „Pies Baskerville’ów” w reżyserii Richarda Oswalda z 1929 roku. Film ten, będący ostatnią niemą ekranizacją opowieści o genialnym detektywie Sherlocku Holmesie, odrestaurowaliśmy w FINA w partnerskim projekcie z San Francisco Silent Film Festival. W naszych zbiorach znajduje się jedyna znana obecnie zachowana kopia 35mm tego filmu. Premierowy pokaz tego sensacyjnego zjawiska otworzy 16. Święto Niemego Kina. Seansowi towarzyszyć będzie muzyka na żywo w wykonaniu Stefana Wesołowskiego.

Odkryty nośnik 35mm został uzupełniony o odkryte w trakcie trwania prac fragmenty z nośnika amatorskiego Pathé-Baby 9,5mm, znajdującego się w rękach prywatnego kolekcjonera Michaela Seebera. Najbardziej czasochłonna okazała się konserwacja i przygotowanie filmu do digitalizacji. Do zapomnianych w przykościelnej piwnicy puszek przez ponad pół wieku nikt nie zaglądał. Brak wentylacji, zbyt wysoka temperatura, a przede wszystkim wilgotność zwykle w szybkim tempie doprowadzają do rozkładu taśmy. Mimo to stan nośnika był na tyle dobry, że dzięki żmudnej pracy konserwatorów uratowano jego zawartość. Odrestaurowana taśma została zdigitalizowana w wysokiej kinowej rozdzielczości 4K.

Wiosną 2017 roku cyfrowe materiały z obu kopii zostały wysłane do San Francisco, do studia restaurującego filmy w partnerstwie z SFSFF. Badaniem historii i zachowanej dokumentacji filmu zajął się prof. Russell Merritt z Uniwersytetu Kalifornijskiego, specjalizujący się w tematyce adaptacji. Po porównaniu nośników i scaleniu filmu w możliwie pełną całość, nastąpiły wielomiesięczne prace restauratorskie. Chociaż ta faza prac odbywała się już za oceanem, to każdy kolejny etap był akceptowany wspólnie ze specjalistami z FINA.

Święto Niemego Kina odbędzie się w dniach 4 – 7 kwietnia w kinie Iluzjon przy ulicy Narbutta 50A. Decyzja o zaprezentowaniu „Psa Baskerville’ów” podczas tegorocznej edycji Święta stała się dla nas punktem wyjścia do zaprogramowania innych dzieł filmowych z tego okresu, których bohaterami byli Sherlock lub detektywi inspirowani jego postacią.

informacja prasowa

16. Święto Niemego Kina | Sherlock Holmes

Święto Niemego Kina, flagowe wydarzenie Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, odbędzie się w dniach 4 – 7 kwietnia w kinie Iluzjon. Głównym bohaterem tegorocznej edycji będzie Sherlock Holmes.

Dlaczego Sherlock Holmes? W 2009 roku w piwnicy kościoła w Sosnowcu odkryto niewielki, ale bardzo cenny zbiór taśm filmowych z zaginionymi filmami epoki kina niemego. Wśród nich znalazł się „Pies Baskerville’ów” w reżyserii Richarda Oswalda z 1929 roku. Film ten, będący ostatnią niemą ekranizacją opowieści o genialnym detektywie Sherlocku Holmesie, odrestaurowaliśmy w FINA w partnerskim projekcie z San Francisco Silent Film Festival. W naszych zbiorach znajduje się jedyna znana obecnie zachowana kopia 35 mm tego filmu. Premierowy pokaz tego sensacyjnego zjawiska otworzy 16. Święto Niemego Kina.

Decyzja o zaprezentowaniu „Psa Baskerville’ów” podczas tegorocznego Święta stała się dla nas punktem wyjścia do zaprogramowania innych interesujących dzieł filmowych z tego okresu, których bohaterami byli Sherlock lub detektywi inspirowani jego postacią. Pokażemy m.in. odnalezionego w 2014 roku „Sherlocka Holmesa” Arthura Bertheleta z 1916 roku, z legendarnym Williamem Gillette’em w roli tytułowej, a także „Znak czterech” Maurice’a Elveya z 1923 roku – dojrzałe osiągnięcie filmu detektywistycznego.


Wprawdzie kino gatunkowe gościło już na Święcie Niemego Kina, jednak ekranizacje prozy Arthura Conan Doyle’a pokażemy po raz pierwszy. Uzupełnimy je o nawiązania gatunkowe, pastisze i apokryfy. Na szczególną uwagę zasługują dwa filmy, w których głównymi bohaterkami są kobiety: „Miss Clever versus the Black Hand” nieznanego reżysera z 1914 roku i stanowiący gatunkowy miszmasz „Filibus” w reżyserii Mario Roncoroniego z 1915 roku – będzie to światowa prapremiera nowej odrestaurowanej wersji.

Serge Bromberg

Drugi ważny blok programowy stanowi autorski wybór filmów dokonany przez Serge’a Bromberga. Ten francuski popularyzator kina niemego, nazywany Indianą Jonesem zaginionych filmów, od wielu dekad przybliża je widzom, zaskakując nowatorskim ujęciem tematu. Bromberg odnajduje filmy, restauruje wielkie znaleziska i przywraca publiczności to, co pozostawało na marginesie zainteresowań archiwów filmowych. Serge Bromberg jako człowiek prawdziwie wszechstronny – założyciel Lobster Films, producent, reżyser (zdobywca Cezara dla najlepszego filmu dokumentalnego za „Inferno – niedokończone piekło”), kurator – da się nam poznać także jako konferansjer, showman i akompaniator. 

Chociaż na życzenie Serge’a Bromberga nie zdradzimy pełnego programu aż do dnia pokazu, możemy uchylić rąbka tajemnicy i ogłosić, że znajdą się w nim najcenniejsze filmy z pierwszych lat XX wieku: „Po balu” (1897) i „Podróż na Księżyc” Georges’a Mélièsa z 1902 roku, „Metamorfoza motyla” wytwórni Pathé z 1904 roku, „Halucynacje strażaka” produkcji Folies Bergère z Josephine Baker z 1927 roku. Niektóre z tych filmów, niezwykłej urody, są malowane ręcznie i nigdy nie były pokazywane w Polsce na dużym ekranie w odrestaurowanych wersjach. Ciekawostką będzie pokaz jedynej znanej reklamy społecznej w komediowej tonacji („Those Awful Hats”) zrealizowanej przez Davida Warka Griffitha. Pokażemy także nieco późniejszą „Bitwę stulecia” (1928) Clyde’a Bruckmana o przygodach Flipa i Flapa – będzie to kolejna światowa repremiera odrestaurowanej wersji Lobster Films. Seanse – przeznaczone dla widzów w każdym wieku – mogą stać się niezwykłą podróżą w przeszłość także dla widzów najmłodszych.

100 lat temu w kinie

Podczas tej edycji Święta zainaugurujemy nowy, stały cykl w kinie Iluzjon – „100 lat temu w kinie”. Pragniemy w ciągu całego roku, a nie tylko w trakcie Święta, pokazywać filmy nieme będące kamieniami milowymi w rozwoju światowej kinematografii, reprezentujące ciekawe projekty rekonstrukcyjne bądź filmy przed laty przeoczone, dziś zaskakujące wartościami artystycznymi i nowoczesnością. Do tych ostatnich należy otwierający cykl „Behind the Door” w reżyserii Irvina Willata z 1919 roku.

Pokazy 16. Święta Niemego Kina uświetnią wprowadzeniami do filmów znakomici goście z całego świata: badacze i kuratorzy, specjaliści, pod których opieką odbywały się prace archiwistyczne i restauratorskie. Obok wspomnianego Serge’a Bromberga będą to m.in.: prof. dr Giovanna Fossati – główna kustosz EYE Filmmuseum w Amsterdamie, prof. Russell Merritt z Uniwersytetu w Berkeley i Rob Byrne – dyrektor San Francisco Silent Film Festival. Wszystkim projekcjom towarzyszyć będzie muzyka wykonywana na żywo przez wybitnych polskich artystów.

informacja prasowa