Muzeum Romantyzmu w Opinogórze - projekt "Muzeum w sieci"

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze zaprasza do uczestnictwa w projekcie "Muzeum w sieci". Na początek - „Zima w muzyce”.

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, fot. Wikipedia

Wprowadzenie

Spadł śnieg. W parku opinogórskim na dobre zagościła zima. Może warto spojrzeć z tej okazji w przeszłość i zobaczyć, jak wyglądały zimy w XIX wieku. Zamknijmy oczy. Wyobraźmy sobie zamieć śnieżną i szum wiatru. W styczniowy poranek wsiadamy do pociągu relacji Warszawa – Paryż. Mamy miejsce w wygodnej salonce. Jedziemy. Temperatura spada do -30 stopni, a śniegu za oknem tak wiele, że pociąg ledwo może przebić się przez zaspy. Taką codzienność widział zapewne Zygmunt Krasiński podczas swoich podróży po Europie. Taką samą zimę widzieli też wielcy kompozytorzy XIX-wieczni, którzy bardzo często „opowiadali” w swoich utworach o śniegach, śnieżycach, zamieciach i innych zjawiskach pogodowych jakie występują o tej porze roku. 

Jak można opowiadać muzyką? Czy kompozytorzy rzeczywiście pisali takie utwory? Jakich utworów słuchało się w takim okresie?

Zapraszam na nowy cykl projektu Muzeum w sieci – „Zima w muzyce”.

Zima w Muzyce – cz. I

Kolędowanie w XIX wieku Najbardziej znanymi utworami zimowymi, są oczywiście kolędy. To muzyczny fenomen kultury powszechnej obecnej i tej dawnej. Mimo że Polacy nie są specjalnie chętni do wspólnego śpiewania, to jednak śpiewanie kolęd i pastorałek jest dosyć popularne. Pamiętamy też wiele z tych utworów. Samo pojęcie kolęda ma różne znaczenia. Określana jest jako pieśń religijna, obrzęd ludowy i duszpasterskie odwiedziny księży u parafian po świętach Bożego Narodzenia. Kolęda jest jednym z tych słów-kluczy, które otwierają dostęp do polskiej kultury, polskiego obyczaju, a nawet do polskiej mentalności. W kolędach można znaleźć wszystkie ważne elementy dla ludowego zrozumienia sensu świąt, tak jak nawarstwiały się one w rozwoju historycznym*. W XIX wieku doszło do zebrania i uporządkowania i wydruku dawnych kolęd. Wydawcy XIX-wieczni korzystali z wcześniejszych druków, rękopisów oraz tradycji ustnej. Wielką rolę w gromadzeniu znanych melodii i tekstów kolęd odegrali prawdopodobnie organiści. To oni sprawili, iż wszystkie wydane kolędy zostały opatrzone zapisem nutowym, co należało do rzadkości w minionych wiekach. Wtedy też kolędy zostały podzielone na liturgiczne i bardziej świeckie. W ten sposób powstały dwa rodzaje wydawnictw, ten bardziej oficjalny i ten mniej sformalizowany – ludowy. Teksty kolęd pisali często bardzo znani twórcy, np. Adam Mickiewicz czy Juliusz Słowacki. Twórcami kolęd byli także, m.in. Mikołaj Sęp Szarzyński i Andrzej Morsztyn czy Zygmunt Noskowski. Kolędę „Lulajże Jezuniu” Fryderyk Chopin zacytował w środkowej części scherza h-moll op.20. Ponadto w XIX wieku ukazały się śpiewniki Teofila Klonowskiego – „Szczeble do nieba” (1867), oraz Jana Siedleckiego – „Śpiewniczek zawierający pieśni kościelne” (1878) i właśnie w drugim wydaniu tego śpiewnika już na początku XX wieku ukazała się kolęda „Cicha noc” z polskim tłumaczeniem Piotra Maszyńskiego, wcześniej znana w zaborze pruskim jako „Stille Nacht” i rosyjskim jako „Тихая ночь”.

W naszym muzeum mogliśmy wysłuchać tej kolędy w wykonaniu chóru „Camerata Varsovia” podczas Niedzielnego Koncertu nr 591 który odbył się w grudniu 2019r.

"Cicha noc" - Chór Camerata Varsovia w Muzeum Romantyzmu w Opinogórze

informacja prasowa

Święta Bożego Narodzenia w Polskim Radiu

Narodzenie Pańskie to w kulturze chrześcijańskiej jedno z najważniejszych świąt w całym roku liturgicznym. Boże Narodzenie jest radosnym czasem wzajemnej dobroci i życzliwości. Polskie Radio, aktywnie włączając się w obchody tego okresu, przygotowało dla słuchaczy szereg propozycji. 

W najbliższych dniach na wszystkich antenach przeważać będą polskie kolędy, pastorałki oraz audycje poświęcone bożonarodzeniowym tradycjom.

Goście Jedynki opowiedzą m.in. o symbolice Świąt Bożego Narodzenia, Wigilii w Ziemi Świętej, staropolskich świątecznych daniach przygotowywanych wg dawnych przepisów kulinarnych oraz tradycjach polskiego, przedwojennego ziemiaństwa na Mazowszu i dzisiejszym Podkarpaciu. Sekretarze Jana Pawła II podzielą się swoimi wspomnieniami o tym, jak Papież-Polak obchodził Wigilię i jakie tradycje przywiózł z Krakowa do Rzymu. 

Dwójka oraz Polskie Radio Chopin zaprezentują najpiękniejsze polskie kolędy oraz dzieła muzyki klasycznej. W Programie 2 będzie można usłyszeć m.in. retransmisję świątecznego koncertu, realizowanego przez BBC oraz koncert polskich kolęd i pastorałek w wykonaniu Chóru Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie pod dyrekcją Kazimierza Szymonika. W audycjach Polskiego Radia Chopin rozbrzmiewać będą bożonarodzeniowe kompozycje m.in. Bacha, Mozarta i Czajkowskiego. 

Trójka przeniesie swoich słuchaczy do muzycznego świata różnych epok i różnych stylów. 

W repertuarze kolędy i utwory świąteczne, a także koncert Justyny Steczkowskiej. W audycjach pojawią się również polscy artyści z życzeniami świątecznymi dla słuchaczy. 

Filmy i seriale oglądane w rodzinnym gronie jako niepisana tradycja bożonarodzeniowa - o tym więcej usłyszymy w Czwórce. Na antenie pojawią się niezwykli goście. Sportowcy opowiedzą o świętach spędzanych nie zawsze przy rodzinnym stole, a wokalistka Natalia Szroeder opowie, jak pielęgnuje swoje rodzime, kaszubskie tradycje. 

Polskie Radio Dzieciom przybliży najmłodszym słuchaczom polskie tradycje związane z dwunastoma potrawami oraz świątecznymi ozdobami. Pojawią się także audycje poświęcone dawnym prezentom. Jakie marzenia miały dzieci w przeszłości, a jakie mają teraz? Nie zabraknie również wspólnego śpiewania kolęd w towarzystwie chóru Agaty Steczkowskiej.

Z okazji zbliżającego się Bożego Narodzenia Polskie Radio przygotowało dla swoich słuchaczy specjalny kanał świąteczny:

Cyfrowe Radio Gwiazdka

Zapraszamy również do wysłuchania świątecznych wydawnictw Agencji Muzycznej Polskiego Radia:

„Il Canto – Najpiękniejsze kolędy”,

„Kolędy w aranżacji Krzysztofa Herdzina”.

Więcej informacji o ramówce i audycjach Polskiego Radia na: polskieradio.pl.

informacja prasowa