„Carolina Caycedo i Zofia Rydet. Raport troski” - wystawa w Muzeum Sztuki w Łodzi

Od 6 września 2019 roku Muzeum Sztuki w Łodzi zaprasza na wystawę „Carolina Caycedo i Zofia Rydet. Raport troski”, która powstała jako trzecia część cyklicznego projektu Prototypy. Tym razem Carolina Caycedo zaprezentuje swoje prace w kontekście zdjęć Zofii Rydet. Artystkę zainspirowała się cyklem „Zapis socjologiczny” (1978-1990), w którym fotografka dokumentuje tradycyjne sposoby życia, które znikają podczas modernizacji kraju.

Carolina Caycedo, Blond szef, 2018, z serii portretów wody, dzięki uprzejmości artystki oraz Commonwealth and Council, Los Angeles, and Instituto de Vision, Colombia

"Raport troski” to celebracja kobiecego zaangażowania w różne sfery życia, a przede wszystkim w obronę przyrody. Stawką w tej walce są dobra wspólne: woda, powietrze, ziemia. Wezwaniem do działania są jednak konkretne problemy danej społeczności związane ze zdrowiem i bezpieczeństwem. To właśnie kobiety, podobnie jak inne podatne na zagrożenia grupy społeczne (migranci, uchodźcy, dzieci, osoby niepełnosprawne i starsze) są najczęściej dotknięte skutkami destrukcji środowiska. Jednocześnie, to właśnie one organizują się i demonstrują sprzeciw wobec eksploatacji ludzi i otoczenia. W wielu sytuacjach nie są one ofiarami, ale aktywnymi i sprawczymi organizatorkami.

Carolina Caycedo, Czerwony i Czarny, 2018, kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi, widok instalacji na wystawie `I've Known Rivers`, Disjecta, Portland 2018, fot. Mario Galluci

Wystawę przygotowały Aleksandra Jach (Muzeum Sztuki w Łodzi) i Carolina Caycedo. Carolina od wielu lat zajmuje się w swojej twórczości tematami ekologicznymi oraz rolą kobiet w organizowaniu życia społecznego. Jeden z jej najbardziej znanych projektów artystycznych to „Be dammed”, którego nazwa wygrywa wieloznaczność słów: ‘dam’ (ang. ‘tama’) i ‘to be damned’ (ang. ‘być przeklętym’) w ramach, którego kolumbijska artystka tworzy obiekty, filmy, rysunki, książki, performensy dotyczące wpływu regulacji rzek na lokalne społeczności. To właśnie temat rzek doprowadził ją do działaczek, które w różnych częściach świata walczą o sprawiedliwość społeczną. Caycedo, w poszukiwaniu własnego „kobiecego rodowodu”, zaczęła pracować nad indywidualnymi i grupowymi portretami aktywistek ekologicznych.

Carolina Caycedo, Rybak, Geochoreography at Domingo Arias, 2014, dzięki uprzejmości Jaguos por el Territorio, fot. Jonathan Luna

Wystawa „Carolina Caycedo i Zofia Rydet. Raport troski” powstała jako trzecia część cyklicznego projektu Prototypy, w ramach którego artyści pracują z kolekcją Muzeum Sztuki w Łodzi. Carolina Caycedo zaprezentuje swoje prace w kontekście zdjęć Zofii Rydet. Artystkę zainspirowała się cyklem „Zapis socjologiczny” (1978-1990), w którym fotografka dokumentuje tradycyjne sposoby życia, które znikają podczas modernizacji kraju. W obrazach tych Carolina widzi podobieństwo do rodzimej Kolumbii i miejsc, które poświęcane są w imię rozwoju. Na temat bohaterek Rydet wiemy niewiele. Widzimy je w intymnych przestrzeniach kuchni czy izb, wykonujące czynności domowe albo pracę zawodową. Te prywatne światy mają jednak potencjał polityczny. Zdjęcia Zofii Rydet pokazują podłoże zaangażowania obywatelskiego, a jest nim opieka nad najbliższym otoczeniem.

Zofia Rydet, Zapis socjologiczny. Anno 1978-1981. Rzeszowskie, 1978-1981, fotografia kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi

Wystawa potrwa do 12 stycznia 2020 roku.

informacja prasowa

Fotografki polskie XX wieku. Kolekcja fotografii Muzeum Narodowego w Gdańsku została uzupełniona o kolejne obiekty

W roku 2020 ‒ mimo utrudnionego funkcjonowania wystawienniczego i bezpośredniego udostępniania widzom kolekcji ‒ Muzeum Narodowe w Gdańsku wzbogaciło swoje zbiory o trzydzieści pięć prac dziesięciu znaczących fotografek polskich.

Dzięki dotacji pozyskanej w ministerialnym programie Narodowa Kolekcja Sztuki Współczesnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego można było zakupić prace artystek reprezentatywnych dla polskiej fotografii XX wieku, a dotąd nieobecnych lub niewystarczająco reprezentowanych w zbiorach Działu Fotografii. Skupienie na medium fotografii jako jednej z najdynamiczniejszych gałęzi sztuki XX wieku, której historia i rozwój wpływają na współczesną kulturę oraz zmiany społeczne, jest celowe. Podobnie jak celowa jest próba zdefiniowania twórczości fotografek ‒ dokumentalistek i kreatorek ‒ których aktywność pozostała zbyt mało doceniona przez historię sztuki minionego wieku. Wśród zakupionych prac znalazły się dzieła artystek działających lokalnie i tworzących środowisko Trójmiasta, jak i tych o bardziej globalnej proweniencji i międzynarodowej rozpoznawalności.

Prace Z. Chomętowskiej

       Pojawienie się nowych prac w kolekcji daje okazję do przypomnienia wielkich zasług fotografek dla kultury polskiej, budujących archiwa świata, który już przeminął. Warto tu wymienić fotografie poleskich kobiet z lat 30. autorstwa Zofii Chomętowskiej (1902‒1991), zapis powojennych realiów, w tym budowania nowego życia społecznego Gdańska w pracach Bolesławy Zdanowskiej(1908‒1981) czy ogląd świata i zmian (tez obyczajowych), jakie w nim następowały, w paryskich i bałkańskich fotografiach Krystyny Łyczywek (ur. 1920). Wśród zakupionych dzieł nie zabrakło reprezentacji antropologicznego dzieła Zofii Rydet (1911‒1997) pod tytułem "Zapis socjologiczny". Istotne było także pozyskanie dzieł włączających medium fotografii w konceptualne działania performerskie schyłku lat 60. i 70. z wykorzystaniem własnego ciała, jak w pracach Ewy Partum (ur. 1945) i Teresy Tyszkiewicz (1953‒2020). Kolekcja została wzbogacona również o prace wynikające z badań nad sztuką kontekstualną, jak u Jolanty Marcolli (ur. 1950), i semantyką obrazu w pracach Anny Kutery (ur. 1952). Nie zabrakło także odniesień do malarstwa i literatury w fotomontażach Krystyny Andryszkiewicz (ur. 1955) oraz poszukiwania tożsamości kobiecej w relacji z mężczyzną, czego dotyczą prace Teresy Gierzyńskiej (ur. 1947).

Prace Zofii Rydet

Większość zakupionych prac to odbitki autorskie tzw. vintage, niektóre wyprodukowane współcześnie, odtworzone przez autorki, w jednym wypadku przedmiotem zakupu są reprinty wykonane z negatywów fundacji upoważnionej do reprezentacji nieżyjącej już artystki. Największą wartość posiadają prace vintage, wykonane przez autorki w zaciszu własnej ciemni w tradycyjnej metodzie analogowej tworzenia powiększenia, czyli odbitki fotograficznej. Jednak nie zawsze prace z negatywów były powiększane na papierze tuż po ich realizacji. Czasem jedyną możliwą reprezentacją jest reprint lub cyfrowy wydruk.

Zróżnicowane tematycznie dzieła wypełniają luki w posiadanej dotąd kolekcji, dzięki czemu muzeum ma nowe możliwości prowadzenia programów badawczych, projektów edukacyjnych i nawiązania współpracy międzyinstytucjonalnej. Prace te są także przyczynkiem do badania nad żeńską perspektywą zapisywania obrazu świata i użycia fotografii jako narzędzia jego poznania. Poszerzenie kolekcji jest nawiązaniem do realizowanego w latach 2012‒2015 projektu Nowe Otwarcie, zakładającego wzbogacenie kolekcji o dzieła o tematyce powojennej zmiany społeczeństwa, transformacji systemowej, kształtowania się tożsamości i nowych ról społecznych, eksperymentu artystycznego, poszerzania medium fotografii, oderwania od piktorializmu na rzecz dokumentalizmu itd. Nieprzypadkowy wybór autorek podyktowała chęć większego skontekstowania prac w kolekcjach Działu Fotografii i rozwijania badań nad sztuką kobiet. I tak na przykład Zofia Chomętowska, artystka tworząca na dawnych Kresach Rzeczpospolitej, dotąd nie była reprezentowana w zbiorach. Z kolei Krystyna Andryszkiewicz przez kilka lat prowadziła Gdańską Galerię Fotografii – wspaniałe źródło zasobów muzealnego Działu Fotografii, ale jej prac także w naszym zbiorze brakowało. Prace Ewy Partum, Anny Kutery, Jolanty Marcolli, artystek koncentrujących się na tożsamości i konstruowaniu ról społecznych, wspaniale uzupełniają przykłady amerykańskie, bałkańskie i niemieckie w naszych zbiorach.

Prace Anny Kutery

Konsekwentnie poszerzana kolekcja sztuki współczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku pozwala na coraz lepsze udokumentowanie zjawisk i zaznaczenie wpływu lokalnych artystów i artystek na tworzenie polskiego dziedzictwa kulturowego.

Lista prac zakupionych w ramach zadania:

Zofia Chomętowska 

Podróż Zofii Chomętowskiej po Europie. Fotografka (za kierownicą) podczas parodniowej wycieczki brzegami Dunaju z Marie (Merina) Klopf, 1929. Fot. Zofia Chomętowska, FAF © Fundacja Archeologia Fotografii/Chomętowscy 

Poleska wdowa [Portret starszej kobiety], Polesie, lata 30. XX w., odbitka barytowa, 30 x 40 cm, edycja 1/5

Praczka, Polesie, lata 30. XX w., 30 x 40 cm, odbitka barytowa, edycja 1/5

Portret ze strzelbą [Zofia Chomętowska], Polesie, lata 30. XX w., 30 x 40 cm, odbitka barytowa, edycja 1/5

Bolesława Zdanowska (Warszawa 1908‒1982 Gdynia)

Bolesława Zdanowska, fot. Google Art

Wesoła zabawa, urwisy, 1960, odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 40 x 47cm, pieczątka autorska na odwrociu

Targ jabłuszek, 1960, odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 41 x 49cm, pieczątka autorska na odwrociu

Gdańsk ulica Długa, 1960, odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 50 x 40,5 cm, pieczątka autorska na odwrociu

Gdańskie podwórko, 1957, odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 40 x 50 cm, pieczątka autorska na odwrociu

Zapatrzenie, 1957, odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 50 x 37cm, pieczątka autorska na odwrociu

Krystyna Łyczywek (ur. 1920 Poznań)

Ewa Łyczywek, Copyright: Ewa Lyczywek

Zuzanna i starcy [Na wystawie], 1964, odbitka vintage żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 40 x 30 cm

Paryżanki, 1961, odbitka vintage żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 40 x 46 cm, oprawione na kartonie

Pocałunek, lata 60., odbitka vintage żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 50,5 x 34,5 cm, na odwrociu pieczątka autorska 

Dzieci w Jugosławii, 1972, dyptyk, odbitki vintage żelatynowo-srebrowe, papier barytowy, 40 x 30 cm każda, oprawione na kartonie

Zofia Rydet (Stanisławów 1911–1997 Gliwice)

Zofia Rydet, autoportret, fot. Wikipedia

Z cyklu Zapis socjologiczny (1978–1990), odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 18 x 24 cm, pieczęć autorska na odwrociu, nr kat. zr_20_008_14

Z cyklu Zapis socjologiczny (1978–1990), 1980, odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 18 x 24 cm, pieczęć autorska na odwrociu, nr kat. zr_21_004_28

Z cyklu Zapis socjologiczny (1978–1990), odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 18 x 24 cm, pieczęć autorska na odwrociu, nr kat zr_21_008_03

Z cyklu Zapis socjologiczny (1978–1990), odbitka żelatynowo-srebrowa, papier barytowy, 18 x 24 cm, pieczęć autorska na odwrociu, nr kat. zr_21_006_33

Ewa Partum (ur. 1945 Grodzisk Mazowiecki) 

Ewa Partum, fot. Wikipedia

Obecność, 1965, fotografia czarno-biała na dibondzie, odbitka 2006, 50 x 70 cm, oprawiona w ramy

Nieobecność, 1965, fotografia czarno-biała na dibondzie, odbitka 2006, 50 x 70 cm, oprawiona w ramy

Teresa Tyszkiewicz (Ciechanów 1953–2020 Paryż)

Teresa Tyszkiewicz, fot. Wikipedia

WATA 1 (COTTON 1) (Oddech), 1981, odbitka żelatynowo-srebrowa, vintage print, papier barytowy, 13 x 12,8 cm, sygnowane i datowane ołówkiem na odwrociu

WATA 5 (COTTON 5) (Oddech), 1981, odbitka żelatynowo-srebrowa, vintage print, papier barytowy, 13 x 12,8 cm, sygnowane i datowane ołówkiem na odwrociu

Jolanta Marcolla (ur. 1950 Krosno Odrzańskie)

Jolanta Marcolla, fot. You Tube

Small curls, 1975, fotografia czarno-biała, odbitka współczesna na papierze barytowym, 50 x 40 cm, edycja 3/3 + 2AP

Krystyna Andryszkiewicz (ur. 1955 Gdańsk)

FOT-@Krystyna-Andryszkiewicz

Zatruta studnia..., z cyklu Wnętrze z uwięzioną (1979‒1983), 1982, odbitka vintage, 36,5 x 26 cm, wersja czarno-biała

Dalmatyńczyki..., z cyklu Wnętrze z uwięzioną (1979‒1983), odbitka vintage, 39 x 44 cm, wersja czarno-biała

Anna Kutera (ur. 1952 Zgorzelec)

Anna Kutera, fot. Muzeum Sztuki Nowoczesnej

Układ Morfologiczny, 1975, 10 fotografii czarno-białych, odbitki współczesne, wydruk pigmentowy na papierze archiwalnym, 30 x 40 cm każda, sygnowane, z pierwszą i drugą edycją egzemplarzy autorskich 

Teresa Gierzyńska (ur. w 1947 roku w Rypinie) 

Teresa Gierzyńska | Forgotten Heritage

Pieszczotki XII, z cyklu O niej, 1981, fotografia czarno-biała, odbitka żelatynowo-srebrowa, vintage print, unikat 19,5 x 29 cm, papier barytowy na kartonie, sygnowany ołówkiem

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Kuratorka projektu: Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka

informacja prasowa

Co zobaczymy w Muzeum Narodowym we Wrocławiu w 2021 roku?

W roku 2021 w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i jego oddziałach zostaną zaprezentowane bardzo interesujące wystawy. Zaplanowano aż 18 nowych wystaw czasowych w trzech oddziałach oraz otwarcie Panoramy Racławickiej po modernizacji. Zobaczymy "Wystawę pandemiczną", schronimy się "W głębi obrazu", udamy się w "Podróż za marzeniami"... A zresztą, zobaczcie sami :-)

Wystawa "W głębi obrazu"

Na początek refleksja na temat pandemii, czyli jak pracownicy Muzeum Narodowego we Wrocławiu ratowali się w tym trudnym czasie przez... sztukę.

BYpass. Wystawa pandemiczna

Rok 2020 pokrzyżował wiele kulturalnych planów. Muzea trwają w niepewności jutra. Zamknięte dla gości serwują sztukę „online” i czują ogromny niedosyt i brak bezpośredniego kontaktu z widzami. Zaistniała sytuacja sprawiła, że wiele budowanych miesiącami projektów wystawienniczych musiało zostać „zamrożonych”, odłożonych na bliżej nieokreśloną przyszłość. To poczucie zawieszenia skłoniło kuratorki Pawilonu Czterech Kopuł do przyjrzenia się zbiorom własnego muzeum. I tak powstał pomysł wystawy „BYpass. Wystawa pandemiczna”.

„»BYpass…« to nasz muzealny zabieg ratujący, pozwalający nam przetrwać trudny czas” – mówi dr Barbara Banaś, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego we Wrocławiu. „To prezentacja, będąca swoistym uzupełnieniem naszej kolekcji stałej prezentowanej w Pawilonie Czterech Kopuł, ukazująca szereg niezwykle ciekawych zjawisk i osobowości artystycznych, których nie udało się pokazać w ramach głównej ekspozycji. Klucz wyboru jest prosty i oparty o alfabet, czyli od litery A do Ż, i parytetowy, a więc wybraliśmy z bogatego zasobu prace artystek i artystów reprezentujących różne dyscypliny i nurty. To artystyczne panoptikum wydaje się być bardzo ciekawe i ozdrowieńcze – odkrywa przed nami szereg bardzo rzadko pokazywanych prac, w tym także dzieła artystów obcych, których niemały zespół znajduje się we wrocławskiej kolekcji. W naszych wyborach staraliśmy się utrzymać równowagę pomiędzy wszystkimi dyscyplinami – mamy więc malarstwo, rzeźbę, różne formy grafiki, fotografię, videoart i instalacje”.

Wystawę otwiera prezentacja prac Zofii Artymowskiej i Getulia Alvianiego, zamknie wrocławska malarka Janina Żemojtel. Wśród pokazywanych artystów znajdą się m.in.: Teresa Pągowska, Jolanta Nitka-Nikt, Marek Chlanda, Zofia Woźna, Krzesława Maliszewska, Halina Chrostowska, Zofia Rydet, Edward Hartwig. 

28 lutego – 16 maja 2021

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki

Współczesnej Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Opieka kuratorska: Zespół Muzeum Sztuki Współczesnej

W głębi obrazu. Escape Room 

Schroń się w muzeum/Schroń się w obrazie/Źródła obrazu

Kolekcja muzealna / muzeum / obraz jako ucieczka / miejsce bezpieczne w okresie dominacji negatywnych narracji pandemicznych.

Mikrointerwencje artystów współczesnych w kolekcje stałe Muzeum Narodowego we

Wrocławiu.

Prof. Jadwiga Sawicka (Wydział Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego) oraz prof. Łukasz Huculak (Wydział Malarstwa ASP we Wrocławiu) stworzą prace odnoszące się do tematu bezpieczeństwa, nawiązując do wybranych dzieł sztuki prezentowanych na wystawach stałych „Sztuka śląska XVI–XIX w.” i „Sztuka europejska XV–XX w.”

Celem projektu jest pokazanie stałej kolekcji w nowym świetle, przyciągnięcie widzów, którym ekspozycje te są już dobrze znane. „Stanowiąc rodzaj powiększenia/wydobycia/podkreślenia wybranych wątków z emblematycznych dla kolekcji muzealnych obiektów, wyszczególnienia nieznaczących detali, dookreślenia niekiedy mało czytelnych elementów drugiego planu, realizacje te zapraszać będą do uważniejszego spojrzenia na pozostałe obiekty, stanowiąc niejako »warsztaty« wnikliwego odbioru dzieł sztuki” – tłumaczą artyści. 

marzec–czerwiec 2021

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Współpraca: Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej

Galeria mody

Ubiór pojawia się we wszystkich odmianach malarstwa, rzadko jednak widz zastanawia się nad tym, co wnosi do obrazu. A jest to udział dwojaki. Z jednej strony tkanina – jej kolor, wzór, faktura, sposób układania się, krój i zdobienia ubioru – stanowi element plastyczny kompozycji. Jednocześnie strój przedstawionych postaci komunikuje przesłania: symboliczne, ceremonialne, społeczne, psychologiczne, religijne, erotyczne, technologiczne, polityczne, ekologiczne, międzykulturowe. Tym związkom mody i sztuki poświęcona będzie wystawa „Galeria mody”. Będzie ona prezentowana w salach wystaw czasowych, ale obejmie także galerie stałe na I i II piętrze, gdzie przy wybranych dziełach zaprezentowane zostaną kostiumologiczne „standy”.

„W odniesieniu do wystawy w salach czasowych przyjęliśmy klucz kolorystyczny, poświęcając kolejne sale poszczególnym barwom” – wyjaśnia dr Małgorzata Możdżyńska-Nawotka, kuratorka wystawy. „To podejście pozwala na nieoczekiwane »spotkania« obrazów, ubiorów, tkanin i akcesoriów mody z okresu od średniowiecza do czasów współczesnych, odsłaniające zarówno wątki »długiego trwania«, jak i oddziaływanie aktualnej, zmiennej mody oraz kształtujących ją czynników”.

Wystawie będzie towarzyszyć najnowsza książka autorstwa kuratorki wystawy zatytułowana „Pozór kostiumu”. To praca poświęcona historii mody w Polsce od XVIII do pocz. XX w., związkom mody i malarstwa oraz znaczeniom komunikowanym przez strój. Czytelnik dowie się na przykład, dlaczego strój koronacyjny Stanisława Augusta Poniatowskiego nazywano „hiszpańskim”, z jakich powodów Stanisław Leszczyński z małżonką sportretowali się jako sułtan i jego faworyta i czemu wykwintny szal

kaszmirski kosztował tyle, co elegancki powóz…

27 kwietnia – 29 sierpnia 2021

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Kuratorka wystawy: dr Małgorzata Możdżynska-Nawotka

Podróż za marzeniami. Kultura uzdrowiskowa w Europie

Jak zmieniały się marzenia i oczekiwania związane z podróżami do uzdrowisk, po co – oprócz polepszenia zdrowia – jeżdżono kiedyś do wód i jak spędzano tam czas? Odpowiedzi na te i inne pytania można będzie znaleźć na wystawie poświęconej historii uzdrowisk w Europie. Ekspozycja koncentruje się na XVII–XIX w., czyli okresie największego rozwoju kurortów. Wśród prezentowanych eksponatów znajdą się dawne fotografie, druki, pocztówki, pamiątkowe naczynia (szklanice, puchary, talerze, filiżanki ze „zdrojowymi” nadrukami). Do aranżacji wykorzystane będą także części garderoby oddającej klimat czasów podróży do wód. Wystawa będzie pokazywana w salach wystaw czasowych, ale także w plenerze przed Muzeum.

Autorką tekstów o uzdrowiskach europejskich jest prof. dr hab. Bożena Płonka-Syroka z Zakładu Humanistycznych Nauk Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Jak pisze:

„Podróże do uzdrowisk wiązały się ze zróżnicowanymi oczekiwaniami klientów, nie ograniczanymi tylko do leczenia. Kobiety marzyły przede wszystkim o odpoczynku, regeneracji sił i uwolnieniu z krępujących ruchy gorsetów i niewygodnego obuwia itp. Mogły ubierać się swobodniej, poruszać się same w uzdrowiskowej przestrzeni publicznej, spotykać się z innymi kobietami i pozwalać sobie na drobne przyjemności, takie jak zakupy. Wieczory spędzano na spacerach, w trakcie których podziwiano niedostępne kobietom w mieście piękno przyrody, i na rozmowach w nieformalnych warunkach, których na co dzień kobiety bywały pozbawione przez reguły i konwenanse”.

15 maja – 19 września 2021

Miejsce: Muzeum Etnograficzne, Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorki wystawy: Paulina Suchecka i prof. dr hab. Bożena Płonka-Syroka

Peonie w seladonowej wazie. Chińska porcelana z manufaktury Mistrza Jiang

Longquan, położone pośród gór niewielkie miasto w prowincji Zhejiang, jest kolebką chińskiej ceramiki. W tutejszych manufakturach wytwarza się nieprzerwanie od dziesięciu stuleci porcelanowe przedmioty pokryte charakterystycznym szkliwem w różnych odcieniach zieleni, błękitu i szarości. Tak zwane seladony są od wieków symbolem chińskiej kultury. Współczesne seladony z Longquan nadal wytwarza się tradycyjnymi metodami, a tutejsza technologia wypału została wpisana na Światową Listwę Dziedzictwa Narodowego UNESCO w 2007 roku.

Na wystawie pokazanych zostanie prawie 100 prac Jiang Tongleia, jednego z najbardziej znanych ceramików z Longquan, oraz jego syna, który kontynuuje rodzinne tradycje ceramiczne. 

W manufakturze Sun Keng yao artyści wykonują zarówno artystyczne obiekty unikatowe, jak i użytkowe, między innymi zestawy do ceremonii herbacianej, naczynia do kaligrafii. Powielają klasyczne formy z epoki Song (960–1279) i tworzą własne. 

6 lipca – 5 września 2021

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Kuratorki wystawy: Dorota Róż-Mielecka

i Katarzyna Matuszczyk-Lu

Współpraca: Instytut Sun Kengyao w Longquan i Stowarzyszenie Polsko-Chińskie na Rzecz Kultury i Sztuki

Skarb Średzki

Klejnoty i monety tworzące razem Skarb Średzki to jedne z najbardziej niezwykłych zabytków w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Unikatowy zespół średniowiecznych precjozów został ukryty w połowie XIV w. w Środzie Śląskiej – niewielkim mieście położonym na szlaku handlowym łączącym Wschód z Zachodem Europy.

Historia skarbu i powstania należących do niego klejnotów przenosi nas jednak daleko poza śląski horyzont. Pojawiają się w niej postacie należące do największych rodów panujących, w których rękach spoczywały losy średniowiecznej Europy: Staufów, Andegawenów, Walezjuszy, Luksemburgów

i Przemyślidów. Fryderyk II – zdobywca Italii i cesarz, Filip VI – król Francji, książę Karol de Valois – założyciel dynastii Walezjuszy, Jan Luksemburski – nieustraszony rycerz i król Czech, cesarz Karol IV, który uczynił z Pragi światową metropolię, i jego francuska małżonka Blanche. Cesarze, królowie i książęta – ich ambicje, niezwykłe losy, małżeństwa i konflikty – to o nich opowiadają niezwykłe klejnoty odnalezione przypadkowo w 1989 r. i ich historię przybliży wystawa w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

1 października – 31 grudnia 2021

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Kurator wystawy: Jacek Witecki

Wrocław według Bacha

Pierwsza w historii prezentacja bezcennego zbioru 190 rysunków ukazujących najważniejsze budowle, pomniki, place Wrocławia, a także mosty, wykute w kamieniu rzeźby czy – w niemal 85% niezachowane do naszych czasów – portale domów mieszczańskich. Tworzące zestaw sześciu tek rysunki prezentują niezwykły portret miasta stojącego u progu nowoczesności, modernizacji i rozbudowy, uchwyconego ręką artysty w ostatnim momencie przed wynalezieniem i upowszechnieniem fotografii. Unikatowy zbiór wykorzystany był wielokrotnie do odtwarzania

zniszczonych wrocławskich zabytków. Rysunki z jubilerską precyzją wykonali w latach 1823–

1828 pod okiem pierwszego dyrektora Wrocławskiej Szkoły Sztuk – Carla Daniela Davida Friedricha Bacha – trzej studenci: Heinrich Mützel, Heinrich Hillebrandt i Ernst Wiedemann.

Celem wystawy jest również przybliżenie zwiedzającym niezwykle interesującej postaci inicjatora

powstania zbioru – Carla Bacha, który był pierwszym dyrektorem szkoły dziś znanej pod nazwą Akademii Sztuk Pięknych. Na wystawie zaprezentowany zostanie fragment znajdującej się w zbiorach Muzeum kolekcji rysunków Carla Bacha, jak również wykonywane według jego projektu w śląskich fabrykach naczynia ceramiczne czy lichtarze i wydawane przez niego pisma poświęcone teorii sztuki. Atrakcją wystawy będzie też bezcenny, wypożyczony z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, sztambuch artysty pokazujący sieć zawodowych powiązań i kontaktów malarza. Wystawie towarzyszył będzie rozbudowany program edukacyjny, przybliżający za pomocą gier i zabaw dzieje Wrocławia, jak również wygląd i lokalizację najcenniejszych zabytków miasta.

9 listopada 2021 – 27 lutego 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Kuratorka wystawy: Aurelia Zduńczyk (przy wsparciu Marka Pierzchały)

Drewniane skarbczyki dam. Historia kobiet w meblach zapisana

W historii meblarstwa meble przeznaczone wyłącznie dla kobiet stanowią zdecydowaną

mniejszość. Wystawa odkryje te zapomniane już przedmioty i pokaże zależność między pozycją

społeczną kobiet a liczbą wytwarzanych na ich potrzeby mebli. Przykładami najpopularniejszych

sprzętów kobiecych, używanych od antyku aż do czasów współczesnych, są różnego rodzaju skrzyneczki, kasety, szkatuły, pudełka lub puzderka. Przybierały one wielorakie kształty, różnorodne dekoracje i wykonywane były z niezliczonej liczby materiałów. Najpowszechniejsze robiono z metali szlachetnych lub z drewna. Służyły do przechowywania biżuterii, drobnych i kosztownych przedmiotów, pamiątek, przyborów toaletowych i kosmetyków. Dawniej popularne były też małe przyborniki do robótek, pisania lub dbania o urodę.

Oprócz wymienionych funkcji sprzęty służyły też skrywaniu kobiecych tajemnic. Wiele mówiły o swoich właścicielkach – ich gustach i statusie społecznym. Najwięcej mebli i przyborników dla pań wykonywano w XVIII w., kiedy kobiety w hierarchii społecznej po raz pierwszy zaczęły zajmować ważne miejsce. W początkach XIX stulecia produkowano ich znacznie mniej, ale już w połowie tego wieku, kiedy zaczęła wzrastać rola kobiety, ich liczba się zwiększyła. W 2. połowie XIX w. ograniczano się do robienia stolików do robótek ręcznych i drobnych przyborników. Z czasem damy, w wyniku ruchów emancypacyjnych, zyskiwały więcej praw i nie potrzebowały już sprzętów specjalnie dla nich produkowanych. Po prostu korzystały z mebli takich samych jak mężczyźni.

9 listopada 2021 – 30 stycznia 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Kuratorka wystawy: Małgorzata Korżel-Kraśna

Zaklinacze czasu. Kolędniczy teatr obrzędowy

Prezentacja różnych form kolędowania w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska. Na ekspozycji będzie można zobaczyć wielokolorowe ruchome gwiazdy kolędnicze i obnośne szopki z Dolnego i Górnego Śląska, Śląska Cieszyńskiego oraz Małopolski. Zaprezentowane zostaną kolędnicze

maszkary zwierzęce: turonie, kozy, niedźwiedzie oraz przebrania grup kolędniczych np. z Beskidu Żywieckiego czy Herodów z Dolnego Śląska.

20 listopada 2021 – 27 lutego 2022

Miejsce: Muzeum Etnograficzne Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Dorota Jasnowska

AbakanowicZ. Totalna

Będzie to pierwsza tak duża prezentacja dorobku artystycznego Magdaleny Abakanowicz, najbardziej znanej na świecie współczesnej polskiej artystki. Wystawione zostaną wszystkie dzieła artystki znajdujące się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, które może pochwalić się największą i najbardziej reprezentatywną kolekcją jej prac. Na wystawie można będzie zobaczyć również materiały dokumentalne przedstawiające aktywność rzeźbiarki na przestrzeni kliku dekad w rozmaitych miejscach globu. Abakanowicz – będąca w bliskiej relacji z naturą, wykorzystująca w sposób oryginalny naturalne tworzywa, takie jak włókna sizalowe, jutowe czy drewno – zostanie zaprezentowana jako artystka skupiona na badaniu „kondycji ludzkiej”, która doskonale wpisuje się w aktualny w sztuce współczesnej sposób myślenia recyklingowego i proekologicznego. Główną ekspozycję dopełni wystawa edukacyjna, przygotowany zostanie też bogaty program wydarzeń towarzyszących, takich jak oprowadzania po wystawie, wykłady, warsztaty, spektakle. Działania będą

skierowane do wszystkich grup wiekowych oraz do osób zagrożonych wykluczeniem.

18 grudnia 2021 – 24 kwietnia 2022

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

Muzeum Sztuki Współczesnej

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorki wystawy: dr Barbara Banaś i Iwona Dorota Bigos, asystentka Małgorzata Micuła

informacja prasowa, materiały prasowe Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Od zaklinaczy czasu po collage. Co zobaczymy Muzeum Narodowym we Wrocławiu w 2020 roku?

W 2020 roku Muzeum Narodowe we Wrocławiu przygotowało kilka interesujących wystaw. W gmachu głównym zostanie m. in. zaprezentowana secesja, chińska porcelana oraz obrazy Jana Lebensteina. W Pawilonie Czterech Kopuł podziwiać będziemy instalacje amerykańskie Ewy Kuryluk, a w Muzeum Etnograficznym, oprócz dorocznej ekspozycji wielkanocnej, zobaczymy "Makatkę wywrotową" (tak, tak!), a także "Zaklinaczy czasu. Kolędniczy teatr obrzędowy". 

Gmach główny MN we Wrocławiu, fot. ze strony Muzeum

Secesja / Art Nouveau / Jugendstil
18.02–19.04.2020
Kurator wystawy: Jacek Witecki
Kameralna prezentacja secesyjnych wyrobów ze srebra, cyny i innych metali projektu takich artystów jak Hugo Leven, Theo Blum, Friedrich Adler czy Ernest Sanglan.

Materiały prasowe MN we Wrocławiu

Wiosna w seladonowej wazie. Chińska porcelana z manufaktury Mistrza Jiang
23.03–31.05.2020
Kuratorka wystawy: Dorota Róż-Mielecka
Współpraca: Instytut Sun Keng yao w Longquan i Stowarzyszenie Polsko-Chińskie na Rzecz Kultury i Sztuki
Longquan, położone pośród gór niewielkie miasto w prowincji Zhejiang, jest kolebką chińskiej ceramiki. W tutejszych manufakturach wytwarza się nieprzerwanie od dziesięciu stuleci porcelanowe przedmioty pokryte charakterystycznym szkliwem w różnych odcieniach zieleni, błękitu i szarości. Tak zwane seladony są od wieków symbolem chińskiej kultury. Współczesne seladony z Longquan nadal wytwarza się tradycyjnymi metodami, a tutejsza technologia wypału została wpisana na Światową Listwę Dziedzictwa Narodowego UNESCO w 2007 roku.
Na wystawie pokazanych zostanie prawie 100 prac Jiang Tongleia, jednego z najbardziej znanych ceramików z Longquan, oraz jego syna, który kontynuuje rodzinne tradycje ceramiczne. W swojej manufakturze artysta wykonuje zarówno artystyczne obiekty unikatowe, jak i użytkowe. Powiela klasyczne formy z epoki Song (960–1279 ) i tworzy własne.

Chińska porcelana, Materiały prasowe MN we Wrocławiu

Panorama Siedmiogrodzka, czyli bitwa pod Sybinem w 1849 r.
11.05–30.08. 2020
Kurator wystawy: dr Romuald Nowak
Prezentacja 38 fragmentów monumentalnej „Panoramy Siedmiogrodzkiej” namalowanej we lwowskiej rotundzie od kwietnia 1897 do marca 1898 r. przez Jana Stykę i jego węgierskich współpracowników. Obraz pokazywany był m.in. we Lwowie, Budapeszcie i Warszawie, a następnie Styka zdecydował się podzielić go na części, które były potem sprzedawane lub rozdawane jako podarunki. Prezentowane na wystawie fragmenty pochodzą ze zbiorów polskich muzeów, przede wszystkim z Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Wystawa zorganizowana z okazji jubileuszu 35-lecia udostępnienia „Panoramy Racławickiej” we Wrocławiu.

Panorama Siedmiogrodzka, Materiały prasowe MN we Wrocławiu

Płaszczyzna porozumienia. Stoły w XVIII i XIX wieku
29.06–27.10.2020
Kuratorka wystawy: Małgorzata Korżel-Kraśna
Prezentacja różnych typów stołów i stolików, bogactwa kształtów i dekoracji oraz, co najważniejsze, spełniających przez nie funkcji. Celem wystawy jest zwrócenie uwagi na niezwykłą rolę, jaką ten mebel odgrywał w historii, jak jednoczył użytkowników przy zabawie, pracy, posiłkach oraz był pomocny w rozwiązywaniu wszelkich konfliktów; a także pokazanie przemian, jakim podlegał od XVIII do XIX wieku, czyli w czasie kiedy królował w salonach i jadalniach.
Zabytki pochodzić będą głównie ze zbiorów własnych Muzeum Narodowego we Wrocławiu, które szczyci się jedną z większych kolekcji zabytkowych mebli w Polsce.

Płaszczyzna porozumienia. Stoły XVIII i XIX wieku, Materiały prasowe MN we Wrocławiu

Marek Oberländer i Jan Lebenstein. Totemiczny znak ludzkiej figury
26.10.2020–21.02.2021
Kuratorka wystawy: Magdalena Szafkowska

Prawie 150 prac wybitnych polskich artystów Marka Oberländera (1922–1978) i Jana Lebensteina (1930–1999) można będzie zobaczyć na tej wystawie.
Pokazywane dzieła oscylują wokół zagadnienia obrazowania postaci ludzkiej po doświadczeniach II wojny   światowej i Zagłady, kiedy tradycyjny sposób przedstawienia okazał się niestosowny, niemoralny i niemożliwy. Wobec niewyobrażalnego zła Oberländer i Lebenstein, dotkliwie nim doświadczeni, w podobnym czasie podjęli poprzez sztukę próbę konfrontacji z rozpaczą, samotnością, degradacją istoty człowieczeństwa. Podobnie jak wielu innych artystów, przedstawicieli tzw. nowej figuracji (jak Moore, Wróblewski, Kantor, Szapocznikow czy Abakanowicz), zastąpili ludzki kształt swoistym znakiem, totemem, symbolem.

Marek Oberländer i Jan Lebenstein. Totemiczny znak ludzkiej figury,
materiały prasowe MN we Wrocławiu

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Biel i cień. Instalacje amerykańskie Ewy Kuryluk
6.06–30.08.2020
Kuratorki wystawy: dr Barbara Banaś i Zofia Gebhard

Monograficzna wystawa kolekcji prac Ewy Kuryluk ukazująca po raz pierwszy polskiej publiczności obszerny wybór instalacji realizowanych przez artystkę w latach 80. i 90. XX w. w Ameryce – od pierwszego pokazu w 1981 roku w Medellin (Kolumbia) po Edmonton (Kanada, 2001).
Aktywnie wystawiająca w Polsce artystka znana jest odbiorcom przede wszystkim jako autorka przejmującej rodzinnej opowieści zamkniętej w książkach: Goldi, Frascati i Feluni. Historia rodzinna stała się także impulsem do powstania cyklów kolażowych instalacji artystki Lecą żółte ptaki (2001–2003), Tabuś (2005), Statek (2006), Kraków 1946 – ostatnia żółta instalacja (2019).
Ewa Kuryluk po latach zdecydowała się na pokazanie w kraju swoich wczesnych malowanych i drapowanych tkanin, określanych przez nią wspólnym mianownikiem „instalacji amerykańskich”.
Jeszcze w latach siedemdziesiątych wpisująca się w nurt malarstwa hiperrealistycznego, lekko surrealizującego odrzuciła ten język artystycznej ekspresji. Niemożność malowania, narastająca po dramatycznych doświadczeniach osobistych (próby samobójcze brata Piotra) sprawiła, że Kuryluk odkryła dla siebie nową przestrzeń, nową płaszczyznę „rozmowy”. Stała się nią biała połać tkaniny, na której czerwonym tuszem kreśliła kontury – twarzy, fragmentów ciała, ludzkiej sylwetki. Działania te ewoluowały w przestrzeni, gdy artystka zaczęła nadawać malowanym tkaninom kształty, drapując je, upinając, osadzając na krzesłach, sofach, wyprowadzając w plener. Wiele z powstałych wówczas prac ma szalenie intymny, zmysłowy, niekiedy wręcz erotyczny charakter.
Na wystawie pokazanych zostanie kilkanaście instalacji, m.in. materie pokryte tekstami, nazwane przez artystkę Rysopisami, o których mówiła: „Rysuję, czego nie mogę napisać. Piszę, czego nie mogę narysować”.


Collage – klejone światy
10.10.2020–10.01.2021
Kuratorka wystawy: Anna Chmielarz

Wystawa jest próbą pokazania ewolucji oraz różnorodności kolażu (form, technik, materiałów), który przez lata był i nadal jest używany przez artystów do rozmaitych celów. Za pomocą kolażu artyści tworzą nową, surrealną rzeczywistość obrazu, ocalają fragmenty świata, który już przeminął. Sztuka kolażu w przewrotny sposób kontestuje rzeczywistość i wciąż odgrywa ważną rolę w kontrkulturze. Kolaż nadal pełni istotną funkcję w ilustracji prasowej, ale też służy dokumentacji działań performatywnych, konceptualnych. Znalazł swoje miejsce również w muzyce w postaci kompozycji opartych na samplingu.
Na wystawie można będzie zobaczyć powstałe na przestrzeni ostatnich stu lat prace wybitnych polskich i zagranicznych twórców takich jak: Kurt Schwitters, Max Ernst, Aleksander Krzywobłocki, Margit Sielska, Henryk Stażewski, Mieczysław Berman, Tadeusz Kantor, Jerzy Skarżyński, Jonasz Stern, Władysław Hasior, Zbigniew Makowski, Kazimierz Mikulski, Jiři Kolář, Krzesława Maliszewska, Zofia Rydet, Zdzisław Beksiński, Eugeniusz Get-Stankiewicz, Izabella Gustowska, Zofia Kulik, Lech Twardowski, Grupa Luxus i inni.

Muzeum Etnograficzne

Podlwowska wieś Sokolniki na dawnej fotografii
31.01–9.04.2020 
Kuratorki: Hanna Golla (ME) i dr Małgorzata Michalska (Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej we Wrocławiu)

Sokolniki to duża wieś leżąca zaledwie kilka kilometrów na południe od Lwowa. Do II wojny światowej żyła tu prawie wyłącznie ludność polska. Po wojnie zaś tylko nieliczni zostali w rodzinnej miejscowości, a zdecydowana większość została przesiedlona na tzw. Ziemie Odzyskane. Pierwsze wzmianki o Sokolnikach pochodzą z 1397 r. jako o wsi królewskiej, której nazwa pochodzi od zajęcia osadników, hodujących sokoły dla dworu. Na wystawie pokazane zostaną pamiątki (strój ludowy charakterystyczny dla wsi Sokolniki, święte obrazy, przedmioty codziennego użytku itp.) oraz fotografie, na których można zobaczyć obrzędy weselne, obrzędy religijne, działalność organizacji, życie codzienne.

informacja prasowa

Jakie wystawy zobaczymy w Muzeum Narodowym we Wrocławiu w roku 2022?

„Madonna i książę. Sobiescy na Śląsku”, „Eryka i Jan Drostowie” „Żelazny świat” w Gmachu Głównym, „Collage – klejone światy” w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej, „Nie-zabawki” i „Pasje kolekcjonerskie i badawcze o. Nikolausa von Lutterottiego” w Muzeum Etnograficznym – to najważniejsze wystawy zaplanowane przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu i oddziały w 2022 roku.

Madonna i książę. Sobiescy na Śląsku

Związki królewskiej rodziny Sobieskich ze Śląskiem to temat wystawy planowanej przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu w 1. połowie 2022. Pokazane zostaną pamiątki związane z obecnością na Śląsku synów Jana III Sobieskiego, m.in. ołtarzyki z figurkami z kości słoniowej przypisywane Berniniemu oraz tak zwana Madonna Sobieskich – dzieło, które na co dzień znajduje się w jednym z ołtarzy bocznych wrocławskiej katedry i po raz pierwszy zostanie zaprezentowane na wystawie muzealnej. Zwiedzający zobaczą też zabytki z dawnych kolekcji lwowskich, które po II wojnie światowej trafiły do Wrocławia.

15 marca – 22 maja 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu – Gmach Główny

Kuratorka wystawy: Małgorzata Macura

Pisanki i palmy wielkanocne

Zdobienie jajek wielkanocnych to jedna z najbardziej żywotnych dziedzin plastyki obrzędowej, w której pielęgnowana jest jeszcze stylistyka tradycyjna. Wrocławskie Muzeum Etnograficzne corocznie od ponad pięćdziesięciu lat w wielkanocnym czasie przygotowuje wystawę „Pisanki i palmy wielkanocne”, której głównym celem jest prezentacja rekwizytów obrzędowości wielkanocnej i popularyzacja tradycji pisankarskich na Dolnym Śląsku. Wystawa będąca istotnym źródłem informacji o współczesnych tradycjach zdobienia jajek na tym terenie służy podtrzymywaniu i rozwijaniu sztuki pisankarskiej, a zarazem dokumentacji zmian zachodzących w owej dziedzinie. Dzięki tej ekspozycji stopniowo powiększana jest także muzealna kolekcja pisanek.

22 marca – 7 kwietnia 2022

9 kwietnia 2022 – kiermasz wielkanocny

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Dorota Jasnowska

Eryka i Jan Drostowie

Wystawa zaprezentuje dorobek jednego z najciekawszych tandemów projektanckich w powojennej historii wzornictwa szkła, Eryki i Jana Drostów. Ich nowatorskie działania projektowe uczyniły ze szkła prasowanego nowoczesne i pełne wyrazu naczynia codziennego użytku. Wiele lat po wygaśnięciu pieców hutniczych w Ząbkowicach, szkła te wciąż używane są w polskich domach, jednocześnie przeżywając renesans na rynkach aukcyjnych i w środowiskach kolekcjonerskich, osiągając często zawrotną wartość. Bazując na zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz kolekcjach prywatnych, wystawa stara się uchwycić ulotny moment, w którym przedmiot użytkowy awansuje do roli obiektu muzealnego i pożądanego obiektu kolekcjonerskiego.

26 kwietnia – 28 sierpnia 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu – Gmach Główny

Wystawa współorganizowana z Muzeum Miasta Gdyni

Kuratorki wystawy: Barbara Banaś [MNWr],

M. Borowska-Tryczak [MMG], A. Śliwa [MMG]

W głębi obrazu. Cz. II

Współcześni artyści zapraszają widzów w podróż w głąb obrazów dawnych mistrzów, odkrywając nieoczekiwane skojarzenia i zapraszając do spojrzenia na znane dzieła z innej perspektywy. Pomysłodawcy projektu Łukasz Huculak (Wydział Malarstwa ASP Wrocław) i Jadwiga Sawicka (Instytut Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego) oraz ich uczniowie realizują prace inspirowane wybranymi obrazami z kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Parafrazują fragmenty kompozycji czy elementy drugiego planu, nadając muzealnym obiektom nowe znaczenia w kontekście aktualnych ogólnoświatowych kryzysów. Dyskretnie włączają się ze swoimi „aktualizacjami” w muzealną narrację, dialogując zarazem z problemami współczesności.

kwiecień–lipiec 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Gmach Główny

Współpraca: Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej

Kurator/koordynator projektu: Piotr Oszczanowski

Nie-zabawki

Prezentacja twórczości Piotra Rogalińskiego – współczesnego artysty, rzeźbiarza, muzyka i autora scenografii teatralnych, który inspiruje się dawną twórczością ludową. Przetwarzając materiały z drugiego obiegu, przede wszystkim używane dawniej na wsi drewno, tworzy wielopostaciowe i ruchome instalacje opowiadające o losie człowieka – wpisanym w otaczającą naturę. "Nie-zabawki" to niewielkie rzeźby, instalacje i artefakty wykonane ze starego, już niepotrzebnego materiału (belek, kutych elementów, fragmentów narzędzi rolniczych itp.), często w uproszczony sposób. Swą formą i surowością przypominają archaiczne przedmioty. Umieszczone w nowych kontekstach, poruszają istotne ludzkie sprawy: trud życia codziennego, intymny kontakt z drugą osobą, miłość, a także samotność i śmierć.

14/21 maja–14 sierpnia 2022

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Marta Derejczyk

Nowoczesna ceramika. Wyroby fabryki R.M. Krause w Świdnicy (1882–1932)

Świdnicka fabryka ceramiki, działająca w latach 1882–1932, słynęła z naczyń użytkowych i dekoracyjnych wykonanych z fajansu delikatnego techniką odlewania w formie. Były to m.in. rozmaitej wielkości wazony, pojemniki, patery, plakiety i ozdobne figurki, a także naczynia ze sfery konsumpcji: bola do ponczu, naczynia do chłodzenia butelek, stelaże na nożyki do owoców etc. Plastycznie rozbudowane, malowane barwnie, niekiedy z fragmentami złoconymi, z partiami pozostawionymi bez szkliwa lub pokrytymi kolorowymi szkliwami zaciekowymi. Pod względem stylistycznym mieściły się w dość szeroko rozumianej secesji – w zdobieniach głównie wykorzystano giętkie motywy roślinne – oraz neorokoku. Stosowano też nowe tendencje wzornicze: geometryzację kształtów, zdobienie barwnymi szkliwami czy fakturowe urozmaicenie powierzchni.

21 czerwca – 9 października 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu – Gmach Główny

Kuratorka wystawy: Jolanta Sozańska

Wieżogród/Towertopia – Tomasz Domański

W przydomowym ogrodzie w Komorowicach rzeźbiarz Tomasz Domański zrealizował ideę „Wieżogrodu”. Jej założeniem było wykreowanie miejsca, w którym obok naturalnych kompozycji roślinnych zaistnieją obiekty rzeźbiarsko-architektoniczne. Artysta zbudował cztery dziesięciometrowe wieże, którym towarzyszą mniejsze formy rzeźbiarskie, rozsiane na terenie całego ogrodu. Realizacja stalowej formy w parku znajdującym się tuż przy Pawilonie Czterech Kopuł będzie próbą przełożenia wizualnego języka charakterystycznego dla „Wieżogrodu” w nową krajobrazowo i społecznie scenerię przestrzeni publicznej. Będzie okazją do sprawdzenia, na ile te formy są w stanie przyjąć funkcję obiektu otwartego oraz zastanowienia się, jak dziś odbieramy działania dążące do tworzenia miejsc zaspokajających potrzebę odosobnienia, ale też regeneracji i medytacji.

czerwiec–sierpień 2022

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki

Współczesnej Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Małgorzata Micuła

Żelazny Świat. Zabytki ślusarskie – zamki, klucze, kłódki, skrzynie… ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Późnogotyckie klucze z kościoła św. Elżbiety, klucz do zamka z epoki Wikingów, kłódka i klamka z warsztatu Jaroslava Vonki to tylko niektóre z zabytków pokazywanych na tej wystawie. Zaprezentowane zostaną zamki, klucze, kłódki, okucia takie jak kołatki, zawiasy oraz skrzynie powstałe od IX do XX w. Po raz pierwszy zwiedzający zobaczą niezwykłe żelazne skarbce, a wśród nich będącą dużą rzadkością żelazną beczkę na żołd z XVII w. Klamrą spinającą wystawę będą okucia: szyldy kluczowe, klamki z 2. poł. XIX w. i 1 poł. XX w., pochodzące z wrocławskich kamienic. Dziś już prawie nieobecne we wrocławskim pejzażu miejskim.

 5. lipca – 23 października 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe

we Wrocławiu – Gmach Główny

Kurator wystawy: Tadeusz Fercowicz

Dożynki. Sprawa społeczna

Dożynki we współczesnym krajobrazie kulturowym wsi są niewątpliwie jednym z najbardziej powszechnych i kultywowanych uroczystości dorocznych. Są przykładem wielopokoleniowej integracji lokalnej społeczności. Wystawa będzie próbą analizy transformacji kulturowych treści i ich adaptacji do warunków dawnej i współczesnej cywilizacji. Na narrację złożą się relacje świadków, uczestników tego ważnego dla mieszkańców wsi święta, archiwalne materiały fotograficzne i filmowe zgromadzone przez muzeum, wreszcie przedmioty przekazane przez darczyńców lub pozyskane podczas badań terenowych w wybranych wsiach na Dolnym oraz Górnym Śląsku oraz dzięki współpracy z działającymi tam Kołami Gospodyń Wiejskich.

17 września – 13 listopada 2022

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Agnieszka Szepetiuk-Barańska

Patrząc w strop, czy ostrze gwiazdy już się wwierca

W centralnym miejscu Pawilonu Czterech Kopuł umieszczona zostanie poruszająca się monumentalna instalacja, z której płynąć będzie skierowane w górę przygaszone światło, odbijające się refleksami na charakterystycznej, industrialnej konstrukcji sufitu. Przy bliższych oględzinach będzie w niej można rozpoznać typową, lecz odwróconą górą do dołu uliczną latarnię. Do jej wykonania użyte zostaną oryginalne oprawy oświetleniowe produkowane w czasach PRL. Oprawy te były szeroko rozpowszechnione w całym kraju i na stałe wrosły do krajobrazu polskich wsi i miast, również Wrocławia. Przewrócona latarnia przywodzić ma na myśl zamieszki uliczne w okresach społecznej anarchii czy wyciemnianie dzielnic poprzez wyłączanie lamp, co w poprzednim ustroju miało na cel zażegnanie kryzysu czy to gospodarczego, czy politycznego – a ostatecznie znalazło złowieszcze apogeum w okresie stanu wojennego w 1981 roku.

wrzesień–listopad 2022

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Iwona Dorota Bigos

Skarb Średzki. Królewskie zaślubiny

Cykliczna wystawa, poświęcona Skarbowi Średzkiemu. Tym razem jej tematem będzie historia, polityczne znaczenie i ceremoniały królewskich ślubów Karola IV i Blanki de Valois oraz Jana Luksemburskiego i Elżbiety Przemyślidówny. Również okoliczności objęcia tronu czeskiego przez dynastię Luksemburgów i rola jaką odegrały ich królewskie małżonki. Poza prezentacją zabytków Skarbu przypomniane zostaną także okoliczności i ceremonie związane z zaślubinami na dworach europejskich w epoce średniowiecza.

1 października – 30 grudnia 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu – Gmach Główny

Kurator wystawy: Jacek Witecki

Wiwat muzeum!

Różnorodność zbiorów, wielość spojrzeń, mnogość perspektyw. Wystawę przygotowują wspólnie edukatorzy z czterech oddziałów Muzeum Narodowego we Wrocławiu. W niecodziennych kontekstach zostaną zaprezentowane: rzeźba średniowieczna, współczesna, malarstwo nowożytne i współczesne, sztuka ludowa, rzemiosło artystyczne. Idąc tropem haseł między innymi takich jak: skupienie, poruszenie i śmiech wystawa próbuje odpowiedzieć na pytanie, jaka jest rola muzeum we współczesnym świecie.

4 października – 18 grudnia 2022

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu – Gmach Główny

Kuratorzy wystawy: Dział Edukacji Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Collage – klejone światy

Wystawa jest próbą pokazania ewolucji oraz różnorodności kolażu (form, technik, materiałów), który przez lata był i nadal jest używany przez artystów do rozmaitych celów. Pokazane zostaną powstałe na przestrzeni ostatnich 150 lat prace wybitnych polskich i zagranicznych artystów, reprezentujące wszystkie dziedziny sztuki od malarstwa, rysunku przez rzeźbę, grafikę, fotografię, fotomontaż, ceramikę, szkło, tkaninę, sztukę video. Zwiedzający będą mogli podziwiać prace takich artystów jak, m.in. Kurt Schwitters, Max Ernst, Aleksander Krzywobłocki, Margit Sielska, Henryk Stażewski, Mieczysław Berman, Tadeusz Kantor, Jadwiga Maziarska, Robert Rauschenberg, Jiři Kolář , Władysław Hasior, Zbigniew Makowski, Kazimierz Mikulski, Krzesława Maliszewska, Zofia Rydet, Zdzisław Beksiński, Shinji Ogawa, Lech Twardowski, Grupa Luxus, Piotr Uklański, Jan Dziaczkowski, Tymek Borowski.

16 października 2022 – 15 stycznia 2023

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Anna Chmielarz

Pasje kolekcjonerskie i badawcze o. Nikolausa von Lutterottiego OSB (1892–1955)

Wystawa poświęcona kolekcji grafiki dewocyjnej stworzonej i częściowo opracowanej przez o. Nikolausa von Lutterottiego ze zgromadzenia oo. benedyktynów w Krzeszowie. Druki pochodzą z europejskich warsztatów, głównie z terenu Niemiec, Austrii i Czech, a w niewielkim stopniu również Włoch, Francji i Polski. Powstawały w XVIII i XIX w. w prowincjonalnych, często klasztornych drukarniach, a rozprowadzano je głównie w centrach pielgrzymkowych, na odpustach, jarmarkach, a także za pośrednictwem wędrownych handlarzy. Kolekcja licząca blisko 14 tys. druków zasiliła zbiory Muzeum Etnograficznego w 1955 r. i reprezentuje różne techniki graficzne – głównie miedzioryty i staloryty, niektóre ręcznie kolorowane. Odbitki robiono nie tylko na papierze, ale też np. na jedwabiu. Równie ciekawą cząstką zbioru są tzw. „prace klasztorne” – ręcznie wykonywane przez mniszki obrazki, do stworzenia których użyto papieru, tkanin oraz błyszczącej pasmanterii. W przeciwieństwie do masowo odbijanych miedziorytów czy stalorytów są to unikatowe, małe dzieła sztuki. 

5 listopada 2022 – 29 stycznia 2023

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorzy wystawy: Joanna Kurbiel, Arkadiusz Dobrzyniecki

Obrazy do opowiadania

Tematem wystawy będą historie obrazkowe – narracje przełożone na formę ikonograficzną, mającą za swój główny cel opowiadanie obrazem. Na ekspozycji znajdą się zarówno przykłady sztuki nieprofesjonalnej oraz pochodzące z wiejskich kościołów drogi krzyżowe, jak i zamieszczane w prasie opowieści graficzne, będące częścią historii współczesnego komiksu. Z historią przez wielkie „H” zderzone będą historie osobiste, dziewiętnastowieczne grafiki ukazujące konsekwencje złego prowadzenia się oraz obrazy służące do kontemplacji takie jak insygnia męki pańskiej czy obrazkowe mapy świata i ilustracje przyrodnicze. Wystawa organizowana we współpracy z Muzeum Komiksu w Krakowie, Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego.

26 listopada 2022 – 26 lutego 2023

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Kuratorka wystawy: Olga Budzan

informacja prasowa