poniedziałek, 14 października 2024

Wydarzenia w Muzeum Narodowym i oddziałach 17-20.10.2024

 Od 15 października w Muzeum Narodowym we Wrocławiu można oglądać nową wystawę czasową „Wielka czwórka i inni. Ceramiczna rzeźba kameralna w PRL-u”, a już w najbliższą sobotę odbędzie pierwsze oprowadzanie po tej ekspozycji prezentującej blisko 430 obiektów z kolekcji porcelany Tomasza Dziewickiego, które poprowadzi dr Barbara Banaś.

Oprowadzanie "Wielka czwórka" - "Dama z koszykiem", proj. Zbigniewa Śliwowska-Wawrzyniak, 1957, Zakłady Porcelany Stołowej Krzysztof w Wałbrzychu, porcelana z kolekcji
Tomasza Dziewickiego

Zaplanowano również wykład dr Beaty Lejman o wielości znaczeń martwych natur w malarstwie europejskim oraz integracyjny spacer tematyczny z tłumaczeniem na PJM w ramach festiwalu „Kultura bez barier”, nt. owoców i warzywach w malarstwie, który poprowadzi Michał A. Pieczka.

Muzeum Etnograficzne zaprasza na oprowadzanie z audiodeskrypcją po wystawie „Obłęd. Przypadek Mariana Henela – lubieżnika z Branic” oraz warsztaty tkackie z Moniką Splotką, która od 20 lat zajmuje się tkactwem oraz rzemiosłem związanym z włóknem. Dla dzieci zaplanowano warsztaty z podstaw haftu krzyżykowego.

W Pawilonie Czterech Kopuł odbędą się warsztaty językowe w j. angielskim poświęcone twórczości Magdaleny Abakanowicz, a także oprowadzanie w j. niemieckim po wystawie kolekcji sztuki polskiej 2. poł. XX i XXI wieku. Zaplanowano również dwa wykłady nt. Bauhausu oraz prelekcję nt. twórczości Franciszka Starowieyskiego.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu


19.10, g. 13:00

„Wielka czwórka i inni. Ceramiczna rzeźba kameralna w PRL-u” – oprowadzanie kuratorskie. Prowadzenie: dr Barbara Banaś

Tytułowa „wielka czwórka” to artyści rzeźbiarze pracujący w Zakładzie Ceramiki i Szkła IWP, zatrudnieni tam u progu 1956 r. do tworzenia nowych wzorów rzeźby kameralnej, by wesprzeć produkcję w państwowych fabrykach porcelany. Zespół organizował Henryk Jędrasiak – absolwent wydziału rzeźby warszawskiej ASP, do którego dołączyli Lubomir Tomaszewski, Hanna Orthwein i Mieczysław Naruszewicz. Postawiono przed nimi zadanie opracowania nowej kolekcji porcelanowych figurek, które byłyby odpowiedzią na współczesne oczekiwania estetyczne, obiektami o randze małych dzieł sztuki dostępnych dla każdego odbiorcy. W ciągu kilku lat (1956–1965) artyści stworzyli szereg propozycji, które trafiły do produkcji do wszystkich polskich fabryk porcelany, od Ćmielowa po Wałbrzych.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu


19.10, g. 15:00

Wielość znaczeń martwych natur. Wykład dr Beaty Lejman w ramach cyklu „Sztuka Europy z bliska”

Znakomity obraz Osiasa Beerta prezentowany na wystawie stałej w Muzeum Narodowym we Wrocławiu w drugiej sali Galerii Sztuki Europejskiej jest jednym z najwcześniejszych w historii sztuki przykładów przedstawienia nakrytego stołu. Skąd pomysł malarzy na wyodrębnienie martwej natury w roli autonomicznego gatunku? Jaka myśl kryje się za pozornie niewinnymi talerzami wypełnionymi ostrygami, karczochami i oliwkami w zestawieniu z pieczywem oraz winem w luksusowych kielichach? W erze konsumpcjonizmu warto przypomnieć ich głęboką symbolikę.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116


20.10, g. 15:00

Barwne i aromatyczne, czyli rzecz o owocach i warzywach w malarstwie [PJM]. Integracyjny spacer tematyczny w ramach festiwalu „Kultura bez barier”. Prowadzenie: Michał A. Pieczka, tłumaczenie na polski język migowy: Elżbieta Resler

Spacer tematyczny przebiegać będzie przez Galerie Muzeum Narodowego we Wrocławiu szlakiem owoców i warzyw ukazanych na obrazach malarzy działających w różnych epokach. Uczestnicy spotkania obejrzą najciekawsze dzieła malarstwa przedstawiające te jakże aromatyczne i smakowite części roślin. Goście dowiedzą się przy okazji, jakie owoce cieszyły się największą popularnością w danym czasie i dlaczego ich symbolika jest tak bogata. Przekonają się także, jak wyglądały targi warzywne przed kilkoma wiekami. Będzie to barwne i aromatyczne doświadczenie muzealne!

Wstęp z biletem na wystawy stałe, Głusi z biletem w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Tkana kobiecość, warsztaty z Moniką Splotką


Muzeum Etnograficzne

17.10, g. 17:00

„Obłęd. Przypadek Mariana Henela – lubieżnika z Branic” – oprowadzanie z audiodeskrypcją w ramach Festiwalu Kultury bez Barier. Oprowadzanie dla osób z niepełnosprawnością wzroku (wyłącznie dla dorosłych), prowadzenie: Olga Budzan

Najnowsza wystawa w Muzeum Etnograficznym to pierwsza publiczna prezentacja tzw. gobelinów, fotografii i rysunków o tematyce erotycznej i psychopatologicznej stworzonych przez artystę samouka, wieloletniego pacjenta Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Branicach Mariana Henela. Jego dzieła powstałe w czasie prowadzonej arteterapii uznawane są za jedne z najwybitniejszych w skali światowej przykładów tzw. art brut, czyli sztuki marginesu i ludzi wykluczonych.

Uwaga: oprowadzanie skierowany do osób pełnoletnich. Treści wrażliwe: przemoc, nagość, erotyka, treści krzywdzące wobec innych ludzi czy grup społecznych bądź z innych powodów niezgodne z dzisiejszą wrażliwością.

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


19.10, g. 15:00

Tkana kobiecość – warsztaty ze Splotką. Wydarzenie towarzyszące wystawie „Obłęd. Przypadek Mariana Henela – lubieżnika z Branic”. Prowadzenie: Monika Splotka

Z uwagi na specyfikę wystawy, spotkanie adresowane jest wyłącznie dla osób pełnoletnich.

Zapraszamy na warsztaty tkackie, gdzie podczas splatania sznurków uwolnicie swoją kobiecą siłę! Na zajęciach zajmiemy się techniką tkania na kole, a wykorzystamy do tego drewnianą bazę i bawełnianą osnowę. Przy wykorzystaniu wełen i włóczek zrobimy swoją symboliczną „yoni”. Na zajęciach poznacie podstawowe techniki tkackie oraz parę sekretów związanych z wiązaniem włókien. Będziecie mieli do dyspozycji wszystkie niezbędne materiały i narzędzia. Spotkaniu przyświecać będzie idea LOW WASTE, czyli nie marnowania, a wykorzystywania do końca. Część włókien będzie pochodzić z recyklingu, a część była przędzona bądź farbowana przez prowadzącą.Doświadczenie z tkaniem nie jest wymagane. 

Bilety w cenie 20 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


20.10, g. 12:00

Haft krzyżykowy dla najmłodszych. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”. Prowadzenie: Olga Budzan

Haftem krzyżykowym zdobiono ubrania oraz inne tkaniny obecne w domu, takie jak poduszki czy bieżniki. Dawniej niemal każda dziewczynka umiała szyć i haftować, dziś jest to już rzadsza umiejętność. Podczas warsztatów będzie można oswoić się z igłą i nitką oraz z robieniem supełków. Za inspiracje posłużą pięknie haftowane koszule pochodzące z kolekcji muzeum. Podczas warsztatów konieczna będzie asysta opiekunów!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

P4K Twarzą w twarz ze sztuką. Warsztaty językowe


Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej


18.10, g. 17:00

Face to face with art: Magdalena Abakanowicz [EN]. Language workshops based on the collection of the Pavilion of the Four Domes

During the meeting, viewers will be introduced to the biography and artistic achievements of selected Polish artists, as well as to the professional vocabulary describing painting and sculpture techniques, the type of materials used, and thematic and symbolic analysis of the artwork.

Magdalena Abakanowicz – today one of the world’s most celebrated modern artists, revolutionized textile art in the earlier 1960s with her eponymous „Abakans”, monumental soft sculptures of dyed sisal. Suspended in space, they strike with their enveloping, expressive, organic forms. Following the „Abakans”, the „Sitting Figure”, „Backs”, and „Crowd series”, formed of burlap soaked in synthetic resin, explore the repetition and multiplication of a single shape within each cycle. The monochromatic, metaphorical shells of the human body emphasize the structure of the material but transcend it to convey the drama of human existence.

Entrance with a ticket for the permanent exhibition.

Twarzą w twarz ze sztuką: Magdalena Abakanowicz. Warsztaty językowe w oparciu o kolekcję Pawilonu Czterech Kopuł

W czasie spotkania widzowie zostaną zapoznani z biografią i dorobkiem artystycznym wybranych polskich twórców, a także z fachowym słownictwem opisującym techniki malarskie i rzeźbiarskie, rodzajem użytych materiałów oraz tematyczną i symboliczną analizą dzieła sztuki.

Magdalena Abakanowicz – dziś jedna z najbardziej znanych współczesnych artystek na świecie, zrewolucjonizowała sztukę tekstylną na początku lat 60. XX w. dzięki abakanom – monumentalnym miękkim rzeźbom z barwionego sizalu. Zawieszone w przestrzeni, uderzają ekspresyjnymi, organicznymi formami. Kolejne zespoły prac: „Postacie siedzące”, „Plecy”, „Tłum” charakteryzują się zwielokrotnieniem w obrębie każdego z cyklów tego samego kształtu, powstałego z kawałków płótna nasączonego żywicą syntetyczną. Monochromatyczne, metaforyczne powłoki ludzkiego ciała podkreślają strukturę materiału, ale wykraczają poza nią, aby przekazać dramat ludzkiej egzystencji.

Spotkanie w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu, wstęp z biletem na wystawę stałą.

W przypadku pytań informacji udziela Dział Edukacji: edukacja.pawilon@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81.


19.10, g. 11:00

Asamblaż codzienności. Warsztaty plastyczno-teatralne w ramach cyklu „Dotknij Muzeum” dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Prowadzenie: Dominika Chochołowska-Bocian

Stworzymy trójwymiarowe obrazy. Asamblaż to miejsce styku pomiędzy rzeźbą a obrazem. Kolaż utkany ze skrawków naszych zachwytów i codzienności. Inspiracją do naszych działań będą niezwykłe prace Władysława Hasiora i wylosowane przez uczestników cytaty.

To będzie czas twórczej ekspresji, łączenia ze sobą elementów pozornie do siebie nieprzystających, tak by stworzyć rodzaj wizualnej poezji. Poszukamy poruszeń i połączeń w pozornie zwykłych przedmiotach.

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81


19.10, g. 12:00

Bauhaus. Pierwsza awangardowa szkoła sztuki. Wykład dr Agaty Iżykowskiej-Uszczyk w ramach cyklu „Kurs historii sztuki. Klasycy nowoczesności”

Ascetyczny design, prostota i wydajność – to właśnie te idee przyświecały pierwszej awangardowej szkole sztuki, jaką był Bauhaus. W trakcie wykładu uczestnicy poznają podstawowe założenia grupy „artystów pięknoduchów”, a także dowiedzą się, jakie koncepcje estetyczne promował Walter Gropius oraz dlaczego Bauhaus zrewolucjonizował kształcenie koedukacyjne.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


19.10, g. 14:00

Kobiety Bauhausu: niewidzialne historie fotografek. Wykład Aleksandry Szwedo

Dzięki staraniom artysty Waltera Peterhana fotografia chętnie praktykowana przez członków Bauhausu w 1929 roku stała się oficjalnym przedmiotem w szkole założonej przez Waltera Gropiusa.

Aparat fotograficzny stanowił kwintesencję awangardowego, ekspresyjnego podejścia do sztuki. Maszyna, która błyskawicznie pozwalała tworzyć obrazy, odpowiadała aspiracjom Bauhausu, aby osiągnąć symbiozę między tradycyjnym rzemiosłem a nowoczesnym urządzeniem.

Artystki Bauhausu, dogłębnie badając możliwości obrazowania, wywarły ogromny wpływ oraz ukształtowały styl współczesnej praktyki fotograficznej.

Na wykładzie przyjrzymy się wyjątkowym, często zapomnianym twórczyniom, które – wykraczając poza dokumentacyjne możliwości aparatu fotograficznego – przesuwały granice tego medium. Rozwijając nowe techniki tworzenia zdjęć, wizualizowały swoje opinie, manifestowały poglądy polityczne, prezentując mniej znaną twarz Bauhausu. Przypomniane zostaną biografie m.in. Gertrud Arndt, Marty Hoepffner, Elsy Thiemann czy Katt Both.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


20.10, g. 11:00

Sammlung der polnischen Kunst der zweiten Hälfte des 20. Jh. und des 21. Jh. [DE]. Eine Führung in deutscher Sprache

Durchführung: Nicole Ullrich

Eintritt mit einer Eintrittskarte für die Sammlungsausstellung (Vier-Kuppel-Pavillon Museum für Moderne Kunst)

Kolekcja sztuki polskiej 2. poł. XX i XXI wieku – oprowadzanie w języku niemieckim

Prowadzenie: Nicole Ullrich

Oprowadzanie po wystawie kolekcji sztuki polskiej 2. połowy XX i XXI wieku.

Spotkanie w Pawilonie Czterech Kopuł, wstęp z biletem na wystawę stałą.


20.10, g. 12:00

Franciszek Starowieyski: Eros, Thanatos i Teatr Rysowania. Wykład Jenki Minh

Wykład poświęcony twórczości Franciszka Starowieyskiego, artysty znanego z surrealistycznych dzieł inspirowanych barokiem, erosem oraz motywami śmierci. Omówione zostaną wybrane prace z kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz najważniejsze dzieła artysty. Przybliżone zostanie m.in. jego metaforyczne podejście do zagadnień politycznych i społecznych, jak również fascynacja naturą i anatomią człowieka. Szczególnie ciekawy był „Teatr Rysowania” – performatywny projekt, w którym Starowieyski tworzył na oczach publiczności, łącząc rysunek z refleksjami filozoficznymi i historycznymi.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa

NFM I 21. edycja Jazztopad Festival I 15–24 listopada

 W imieniu pani Olgi Humeńczuk, dyrektorki Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu, a także pana Piotra Turkiewicza, dyrektora artystycznego mamy zaszczyt zaprosić na 21. edycję Jazztopad Festival, która odbędzie się w dniach 15–24 listopada 2024 roku we Wrocławiu.


Podczas 21. Jazztopad Festival po raz kolejny będziemy mogli celebrować koncerty mistrzów jazzu i muzyki improwizowanej oraz wspólnie odkrywać nowych, jeszcze mało znanych w Polsce artystów. Wszyscy tworzą wspaniałe i unikalne projekty, o czym przekonamy się tej jesieni. 

Swoje dziewięćdziesiąte urodziny w NFM świętować będzie Abdullah Ibrahim – jedna z ostatnich legend jazzu z mojej listy marzeń. Bardzo się zatem cieszę, że ów artysta wreszcie wystąpi we Wrocławiu. Festiwal otworzy dedykowany Ornette'owi Colemanowi koncert w gwiazdorskiej obsadzie z udziałem, między innymi, Denarda Colemana – jego syna, a także Ambrose'a Akinmusira, Isaiaha Colliera i Jakoba Bro.

Po raz pierwszy będziemy gościć takich wybitnych muzyków, jak Samora Pinderhughes, Linda Fredriksson, aja monet, Sarah Murcia czy Sun-Mi Hong. Nie zabraknie wielkich powrotów – nasze zaproszenie bowiem ponownie przyjęli: The Necks, Saagara z Wacławem Zimplem i Giridharem Udupą czy Kris Davis. Ta ostatnia pojawi się z Lutosławski Quartet w premierowym projekcie, a także w duecie z legendą australijskiego jazzu – Paulem Grabowskym. 

Do zobaczenia w listopadzie!

Piotr Turkiewicz

Dyrektor artystyczny Jazztopad Festival


21. Jazztopad Festival 21st Jazztopad Festival
15–24.11.2024
Wrocław, NFM

Olga Humeńczuk – dyrektorka NFM NFM Director 

Piotr Turkiewicz – dyrektor artystyczny Artistic Director 


PROGRAM

15.11, piątek, 19.00 Friday, 7 pm

NFM, Sala Główna Main Hall

Denardo Coleman – The Shape of Jazz to Come Orchestra Concert 

A Tribute to Ornette Coleman  

Wykonawcy Performers:

Ambrose Akinmusire – trąbka trumpet

Isaiah Collier – saksofon saxophone

Denardo Coleman – perkusja drums

Jakob Bro – gitara guitar

Craig Taborn – fortepian piano

Bradley Jones – kontrabas double bass

NFM Filharmonia Wrocławska NFM Wrocław Philharmonic

Ernst Theis – dyrygent conductor

Inauguracja 21. Jazztopad Festival 21st Jazztopad Festival Inauguration



16.11, sobota, 17.00 Saturday, 5 pm

NFM, foyer -1

Melting Pot Made in Wrocław


Wykonawcy Performers:

Julia Stein – skrzypce violin

Max Plattner – perkusja drums

Guro Kvåle – puzon trombone

Pak Yan Lau – instrumenty klawiszowe, elektronika keyboards, electronics   

Sofia Eftychidou – kontrabas double bass

Marta Wołowiec – taniec, improwizacja dance, improvisation

Piotr Skalski – taniec, improwizacja dance, improvisation


16.11, sobota, 19.00 Saturday, 7 pm

NFM, Sala Czerwona Red Hall

Linda Fredriksson – Juniper | Samora Pinderhughes 

Wykonawcy Performers:

Linda Fredriksson – saksofon saxophone

Tuomo Prättälä – instrumenty klawiszowe keyboards

Mikael Saastamoinen – kontrabas double bass

Olavi Louhivuori – perkusja drums


***

Wykonawcy Performers:

Samora Pinderhughes – wokal, instrumenty klawiszowe vocals, keyboards

Joshua Crumbly – wokal gitara basowa, vocals, bass guitar

Elliott Skinner – wokal, gitara vocals, guitar

Dani Murcia – wokal, gitara vocals, guitar

Jonathan Pinson – perkusja drums

Chris Pattishall – instrumenty klawiszowe keyboards


17.11.2024, niedziela 17.00 Sunday, 5 pm

NFM, Sala Czerwona Red Hall

Michael Bates’ Acrobat & Lutosławski Quartet

Wykonawcy Performers:

Michael Bates’ Acrobat:

Marty Ehrlich – klarnet clarinet

Mark Feldman – skrzypce violin 

Sara Schoenbeck – fagot bassoon

Michael Sarin – perkusja drums

Michael Bates – kontrabas double bass

Lutosławski Quartet:

Roksana Kwaśnikowska – I skrzypce 1st violin

Marcin Markowicz – II skrzypce 2nd violin

Artur Rozmysłowicz – altówka viola

Maciej Młodawski – wiolonczela cello


17.11, niedziela, 19.00 Sunday, 7 pm

NFM, Sala Główna, estrada w odwróceniu Main Hall, reversed stage

The Necks


Wykonawcy Performers:

The Necks:

Chris Abrahams – fortepian piano

Tony Buck – perkusja drums

Lloyd Swanton – kontrabas double bass

W koncercie jest zaplanowana przerwa. There is an intermission in the concert.


21.11, czwartek, 19.00 Thursday, 7 pm

NFM, Sala Kameralna Chamber Hall

Sarah Murcia & Mat Maneri – medytacja meditation

Wykonawcy Performers:

Sarah Murcia – kontrabas double bass

Mat Maneri – altówka viola


21.11, czwartek, 21.30 Thursday, 9.30 pm

Wrocław, Klubokawiarnia Mleczarnia Mleczarnia Club & Cafe

Luka Zabric & The Gatherers

Wykonawcy Performers:

Luka Zabric – saksofon altowy alto saxophone

Nikola Vuković – trąbki trumpets

Ivar Roban Križić – kontrabas double bass

Luís Oliveira – perkusja drums

Partner:

Klubokawiarnia Mleczarnia


22.11, piątek, 19.00 Friday, 7 pm

NFM, Sala Główna, estrada w odwróceniu Main Hall, reversed stage

Kris Davis & Paul Grabowsky | Kris Davis & Lutosławski Quartet – The Solastalgia Suite (premiera premiere)


Kris Davis & Paul Grabowsky 

Wykonawcy Performers:

Kris Davis – fortepian piano

Paul Grabowsky – fortepian piano


***

Kris Davis & Lutosławski Quartet – premiera premiere

Wykonawcy Performers:

Kris Davis – fortepian piano

Lutosławski Quartet:

Roksana Kwaśnikowska – I skrzypce 1st violin

Marcin Markowicz – II skrzypce 2nd violin

Artur Rozmysłowicz – altówka viola

Maciej Młodawski – wiolonczela cello


22.11, piątek, 21.30 Friday, 9.30 pm

Wrocław, Klubokawiarnia Mleczarnia Mleczarnia Club & Cafe

Sun-Mi Hong & Alistair Payne Slow Walk

Wykonawcy Performers:

Sun-Mi Hong – perkusja drums

Alistair Payne – trąbka trumpet

Program:

Slow Walk

Partner:

Klubokawiarnia Mleczarnia


23.11, sobota, 19.00 Saturday, 7 pm

NFM, Sala Główna, estrada w odwróceniu Main Hall, reversed stage

aja monet | Saagara feat. Wacław Zimpel & Giridhar Udupa

aja monet:

Wykonawcy Performers:

aja monet – poezja, głos poetry, vocal 

Justin Brown – perkusja drums

Logan Richardson – saksofon saxophone

Javier Santiago – instrumenty klawiszowe keyboards

Micah Collier – gitara basowa bass


***

Saagara:

Wykonawcy Performers:

Wacław Zimpel – klarnet altowy, elektronika alto clarinet, electronics

Giridhar Udupa – ghatam, perkusja percussions

Aggu Baba – kanijra, perkusja khanjira, percussions

Thavil Raja – thavil

Mysore N. Karthik – skrzypce violin


23.11, sobota, 21.30 Saturday, 9.30 pm

Wrocław, Klubokawiarnia Mleczarnia Mleczarnia Club & Cafe

François Houle & Gordon Grdina – Heliotrope

Wykonawcy Performers:

François Houle – klarnet clarinet

Gordon Grdina – gitara elektryczna electric guitar

Partner:

Klubokawiarnia Mleczarnia


24.11, niedziela, 19.00 Sunday, 7 pm

NFM, Sala Główna Main Hall

Abdullah Ibrahim solo

Wykonawca Performer:

Abdullah Ibrahim – fortepian piano


Wydarzenia towarzyszące Accompanying events:

15–17.11, 20–24.11

Wrocław, Klubokawiarnia Mleczarnia Mleczarnia Club & Cafe

Jazztopad Improv Session

Wykonawcy Performers:

Sundogs:

Mateusz Rybicki – klarnet clarinet

Zbigniew Kozera – kontrabas double bass

Samuel Hall – perkusja drums

oraz goście festiwalowi and Festival guests

Partner:

Klubokawiarnia Mleczarnia


16–17.11, 23–24.11, soboty i niedziele, 12.00 i 14.00 Saturdays and Sundays, 12 noon and 2 pm

Koncerty w mieszkaniach prywatnych Concerts in Living Rooms

 Wykonawcy Performers:

Artyści Jazztopad Festival Jazztopad Festival artists

Program Programme:

Muzyka improwizowana Improvised music


17.11, niedziela, 10.30 Sunday, 10.30 am 

Wrocław, Kino Nowe Horyzonty Nowe Horyzonty Cinema

Jazz Morning Kids! Poranki z muzyką na żywo Jazz Morning Kids! Film Matinées with Live Music

 Wykonawcy Performers:

TBA

Partner wydarzenia In partnership with:

Kino Nowe Horyzonty


24.11, niedziela, 10.30 Sunday, 10.30 am 

Wrocław, Kino Nowe Horyzonty Nowe Horyzonty Cinema

Jazz Morning Kids! Poranki z muzyką na żywo Jazz Morning Kids! Film Matinées with Live Music

Wykonawcy Performers:

TBA

 Partner wydarzenia In partnership with:

Kino Nowe Horyzonty


Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie. The Presenter reserves the right to make changes to the programme.

informacja prasowa


poniedziałek, 7 października 2024

Pierwsza monograficzna wystawa Marii Michałowskiej – od 25 października w Muzeum Architektury we Wrocławiu

W piątek, 25 października o godzinie 18.00, Muzeum Architektury we Wrocławiu i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu zapraszają na otwarcie wystawy "Maria Michałowska. Na końcu tej drogi być może znajdę lustro". Ekspozycja została przygotowywana z okazji przypadającej w 2025 roku 100. rocznicy urodzin artystki i będzie pierwszą monograficzną prezentacją dorobku Marii Michałowskiej.

Maria Michałowska w pracowni, lata 60. / 70. XX w.
fot. Zdzisław Jurkiewicz, archiwum rodzinne



Zapraszamy na wystawę poświęconą twórczości jednej z najważniejszych przedstawicielek środowiska wrocławskiej awangardy. „Maria Michałowska. Na końcu tej drogi być może znajdę lustro” to ekspozycja przygotowana z okazji 100. rocznicy urodzin artystki i jednocześnie pierwsza monograficzna prezentacja jej dorobku.

Artystka była związana z Wrocławiem przez ponad pięć dekad, współtworząc jego progresywne środowisko. Pracowała w różnych mediach – pozostawiła po sobie kilkadziesiąt obrazów, rysunki, fotografie. 

Jednak, pomimo tej różnorodności, jej twórczość jest spójna z jej osobowością i postawą życiową. Michałowska z jednej strony miała bowiem skłonność do zacierania po sobie śladów; z drugiej – do budowania poprzez sztukę siebie samej. Nie tylko poprzez sam fakt częstego tworzenia autoportretów, ale także zaznaczanie swojej obecności na różne sposoby. 

Maria Michałowska, „Bez tytułu” z cyklu „Pejzaże”, olej, płótno, kolekcja prywatna

Maria Michałowska (31 maja 1925 – 1 września 2018) urodziła się w Brzeżanach (obecnie Ukraina). 

Od 1948 mieszkała we Wrocławiu. Tu ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w pracowni Eugeniusza Gepperta – była jedną z pierwszych absolwentek uczelni. Od połowy lat 60. XX w. artystka należała do Grupy Wrocławskiej i zajmowała się wówczas przede wszystkim malarstwem. Z czasem podjęła kwestie czasu i przestrzeni, które wkrótce staną się kluczowym zagadnieniem jej sztuki, realizowanej od początku lat 70. głównie w medium fotografii. Kolejne etapy jej twórczości nadawały ton zmianom w polu wrocławskiej sztuki i rezonowały z nimi.

Michałowska była ważną postacią w kręgu artystów związanych z Galerią pod Moną Lizą, bliska była jej koncepcja „sztuki niemożliwej” Jerzego Ludwińskiego.  Artystka uczestniczyła w najważniejszych, przełomowych dla polskiej sztuki wydarzeniach, takich jak Sympozjum Plastyczne „Wrocław ’70”, wystawa „SP. Sztuka Pojęciowa” (1970), Międzynarodowe Spotkania Artystów, Naukowców i Teoretyków Sztuki  w Osiekach (1967) czy „Atelier 72” w Edynburgu (1972). Choć trudno jednoznacznie stwierdzić, że jej dorobek wymaga obecnie „odkrycia”, to trzeba też zauważyć, że za życia artystki odbyło się tylko jedenaście indywidualnych wystaw jej prac. Dziś są one raczej rzadko prezentowane – w ciągu ostatniej dekady nie zorganizowano żadnej indywidualnej ekspozycji tej twórczyni.

„Bez tytułu” z cyklu „Kompozycja muzyczna”, olej, płótno, kolekcja prywatna

Na wystawie w Muzeum Architektury we Wrocławiu pokazane zostaną, w układzie chronologicznym, najważniejsze prace ze wszystkich okresów twórczości artystki: poczynając od malarstwa, wyróżniając cykl „Formy znikające”, który otwierał kilkuletni okres kontemplowania przez Michałowską koloru jako zjawiska, po najliczniejsze fotografie. Dodatkowym motywem działalności Marii Michałowskiej, który wzbogaci wystawę, będzie jej działalność pedagogiczna na Politechnice Wrocławskiej oraz bardzo interesujące wątki biografii artystki. Ważnym aspektem jej życia i twórczości był wieloletni związek z wybitnym artystą Zdzisławem Jurkiewiczem – artyści wzajemnie dedykowali sobie prace, zachował się także zbiór ich niezwykłej korespondencji oraz dokumentacja z ich pobytu w Nowym Jorku, która również zostanie włączona w wystawę.

Obecnie prace Marii Michałowskiej znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Ziemi Chełmskiej oraz w archiwum prywatnym przechowywanym przez rodzinę artystki. 

„Interferencje III”, 1978, olej, płótno, zbiory Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Wystawie towarzyszyć będzie bogaty program edukacyjny skierowany do dzieci, młodzieży i osób starszych. Zorganizowane zostaną panel dyskusyjny z udziałem ekspertów i oprowadzania kuratorskie po wystawie. Przygotowana została również monograficzna publikacja pod redakcją dr Mariki Kuźmicz z tekstami Małgorzaty Devosges-Cuber, Małgorzaty Miśniakiewicz, Luizy Nader i Mariki Kuźmicz. 

Organizatorzy: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu, Muzeum Architektury we Wrocławiu

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego oraz z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego i Miasta Wrocław.

Patronat honorowy: Marszałek Województwa Dolnośląskiego

Mecenas wystawy: KGHM Polska Miedź S.A

Patroni medialni: Magazyn SZUM, Notes Na 6 Tygodni

„Obraz błękitny”, 1970, kolaż, rurki gumowe, płótno,
zbiory Muzeum Narodowego we Wrocławiu


Maria Michałowska. Na końcu tej drogi być może znajdę lustro
otwarcie: 25 października 2024
zakończenie: 19 stycznia 2025
Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 7

Kuratorka: Marika Kuźmicz

informacja prasowa


Wydarzenia w Muzeum Narodowym i oddziałach 11-13.10.2024

W najbliższy weekend zaplanowano wiele atrakcyjnych wydarzeń. Slam poetycki i „Sensual blind tour” – niecodzienne oprowadzanie przygotowane przez osoby z niepełnosprawnością wzroku, w którym można uczestniczyć z zakrytymi oczami. Wykład o Marii Pinińskiej-Bereś oczami jej córki Bettiny. Spotkanie z artystką Iwoną Demko. Oprowadzanie kuratorskie Małgorzaty Micuły. To tylko niektóre z nich.

Finisaż wystawy  Maria Pinińska-Bereś,  fot. A. Szwedo

Muzeum Narodowe we Wrocławiu zaprasza na wydarzenia towarzyszące nowo otwartej wystawie „Skarb Średzki. Legendy i mity”. Odbędzie się także pierwszy wykład dr Karoliny Rybickiej z cyklu o dolnośląskich miejscowościach, które jeszcze 100 lat temu tętniły życiem, a po 1945 r. bezpowrotnie zniknęły z lokalnego krajobrazu. Pierwsze spotkanie poświęcone będzie osadzie Budniki, gdzie słońce nie docierało przez 113 dni w roku.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu


12.10, g. 12:00

Budniki – gdzie słońce nie docierało przez 113 dni w roku – wykład dr Karoliny Rybickiej w ramach cyklu „Mój Śląsk. Fascynacje”

Niespełna 100 lat temu na północnych stokach Kowarskiego Grzbietu istniała niewielka osada – Budniki (Forstlangwasser). Przez 113 dni w roku pogrążona była w cieniu okolicznych gór. Ta osobliwość przyrodnicza miała wpływ na rytm życia mieszkańców, którzy uroczyście obchodzili 26 listopada (pożegnanie) a 19 marca (powitanie) słońca. To miejsce zniknęło z map w latach 50. XX w. niedługo po rozpoczęciu w tym rejonie poszukiwań złóż uranu…

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

Skarb Średzki. Legendy i mity, fot. A. Podstawka

12.10, g. 13:00

„Skarb Średzki. Legendy i mity” – oprowadzanie kuratorskie z tłumaczeniem na polski język migowy. Prowadzenie: Jacek Witecki, tłumaczenie na polski język migowy: Elżbieta Resler

Integracyjne spotkanie na wystawie prezentującej skarb odnaleziony w 1988 r. w Środzie Śląskiej podczas prac budowlanych. Pozostaje on jednym z najniezwyklejszych odkryć jakie miały miejsce w XX w. Zespół unikatowych średniowiecznych klejnotów królewskich i cesarskich, pochodzących prawdopodobnie ze skarbca władcy Czech Karola IV, będący zastawem za udzieloną pożyczkę, został ukryty w połowie XIV w. i pozostawał nieznany przez ponad 600 lat.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu


13.10, g. 11:00

Legendy Skarbu Średzkiego – warsztaty plastyczne Grzegorza Wojturskiego dla dzieci w wieku 6–12 lat, w ramach cyklu „Z rodziną do muzeum”

Tegoroczna prezentacja skarbu ze Środy Śląskiej będzie okazją do poznania kilku mało znanych legend, które stały się przyczyną jego poszukiwań. Uczestnicy będą mieli możliwość zilustrowania własnej, autorskiej legendy o powstaniu i ukryciu skarbu oraz ozdobienia pamiątkowej złocistej korony.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu


13.10, g. 11:00

Sztuka starożytnego Egiptu – wykład Michała A. Pieczki w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

Omówione zostaną najważniejsze i najcenniejsze zabytki sztuki nagrobnej, architektury świątynnej, rzeźby, malarstwa ściennego oraz rzemiosła artystycznego powstałe na przestrzeni kilku tysięcy lat. Prelegent zabierze słuchaczy w niezwykłą podróż do najsłynniejszych miejsc na terenie Egiptu, m.in. do Gizy, Karnaku, Luksoru, Doliny Królów i Doliny Królowych oraz Edfu i Abu Simbel.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

Wystawa "Nie zapomnisz", Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

W Muzeum Etnograficznym została otwarta wystawa czasowa „Obłęd. Przypadek Mariana Henela – lubieżnika z Branic”. To pierwsza ekspozycja prezentująca twórczość wieloletniego pacjenta Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Branicach. W najbliższą sobotę zaplanowano pierwsze oprowadzanie kuratorskie po tej wystawie, które poprowadzi dr hab. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Muzeum Etnograficzne


12.10, g. 13:00

„Obłęd. Przypadek Mariana Henela – lubieżnika z Branic” – oprowadzanie kuratorskie dr. hab. Piotra Oszczanowskiego

Najnowsza wystawa w Muzeum Etnograficznym to pierwsza publiczna prezentacja tzw. gobelinów, fotografii i rysunków o tematyce erotycznej i psychopatologicznej stworzonych przez artystę samouka, wieloletniego pacjenta Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Branicach Mariana Henela. Jego dzieła powstałe w czasie prowadzonej arteterapii uznawane są za jedne z najwybitniejszych w skali światowej przykładów tzw. art brut, czyli sztuki marginesu i ludzi wykluczonych.

Uwaga: oprowadzanie skierowany do osób pełnoletnich. Treści wrażliwe: przemoc, nagość, erotyka, treści krzywdzące wobec innych ludzi czy grup społecznych bądź z innych powodów niezgodne z dzisiejszą wrażliwością.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


13.10, g. 12:00

Trzcinowe pająki – warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: Olga Budzan

Pająki to ozdoby, które umieszczano pod sufitem w tradycyjnych izbach chłopskich. Miały odstraszać złe moce. Oprócz tego były po prostu piękne. Nie ma jednej odpowiedzi na to, czym jest pająk. Wykonywano je z różnych tworzyw takich jak słoma, fasolki, bibuła, piórka, szmaty, fasole, sznurki, drucików oraz wszystkiego, co akurat było dostępne. Podczas warsztatów będzie można wykonać trzcinowego megapająka naprawdę sporych rozmiarów! Dla cierpliwych.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


13.10, g. 14:00

Wioseczka z kartonu – integracyjne warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat dostosowane do potrzeb osób w spektrum. Prowadzenie: Olga Budzan

Wspólnie stworzymy makietę małej wsi. Zastanowimy się też nad tym, czego nie może zabraknąć w wiejskiej zagrodzie. Każdy uczestnik warsztatów dostanie do ozdobienia kartonowy domek oraz elementy małej architektury takie jak studnia, wychodek czy mała szopa. Za pomocą papieru, mazaków i kleju będzie można wykonać okna, drzwi, płotki oraz wszystkie niezbędne detale architektoniczne.

W trosce o komfort dzieci: będziemy pracować w małej grupie; piętro z salą warsztatową jest wydzielone i w tym czasie nie planujemy tam innych zajęć; zapraszamy też rodzeństwo. Zachęcamy do przyjścia trochę wcześniej, aby na spokojnie zapoznać się z przestrzenią.

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


Wystawa Marii Pinińskiej-Bereś, fot. materiały prasowe


Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej


11.10, g. 16:00

O czwartej pod Kopułami – oprowadzanie po wystawie czasowej „Maria Pinińska-Bereś”

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po wystawie czasowej, na której obejrzeć można prace współczesnej artystki Marii Pinińskiej-Bereś (1931–1999), uznawanej jest za jedną z najbardziej wyjątkowych postaci polskiej sztuki XX w. W Pawilonie Czterech Kopuł to już kolejna retrospektywna ekspozycja, której bohaterką jest znakomita polska artystka.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


11.10, g. 18:00

Płonący żyrafi slam katastroficzny 3.0 – prowadzenie: BroCat (Kolektyw Komitet)

Slam poetycki w Pawilonie to święto ruchome. Tym razem wypada 11 października!

Czym jest slam? – zapytacie. To interdyscyplinarny pojedynek osób „piszących” w sposób oralny, czyli mówiony. Czytamy, śpiewamy, rapujemy bądź wyklaskujemy swoją twórczość poetycką. A co i w jaki sposób, zależy wyłącznie od kreatywności osoby występującej. Slam jest performatywną sztuką wypowiedzi.

Tym razem motywem naszego pawilonowego slamu jest płonąca żyrafa! Szukajcie inspiracji w tekstach kultury: sięgnijcie do Grochowiaka, sięgnijcie do Salvadora, a najkonieczniej – zajrzyjcie na wystawę prac Marii Pinińskiej-Bereś. Rozejrzyjcie się też w sobie, wokół. W górę również popatrzcie. Wyjdźcie przed dom. Wyjdźcie przed szereg. Przyjdźcie na slam!

Wstęp wolny. Dla chętnych uczestników i słuchaczy o g. 17:00 odbędzie się specjalne oprowadzanie po wystawie „Maria Pinińska Bereś” (wstęp z biletem za wystawę czasową). Slam rozpocznie się o g. 18:00 – już po zamknięciu muzeum.

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


12.10, g. 14:00

Rzeźba z ubrań – integracyjne warsztaty rodzinne dostosowane do potrzeb osób w spektrum. Prowadzenie: dr Agata Iżykowska-Uszczyk

Miękkie, lekkie, czasem nieoczywiste, a czasem najlepiej nam znane – pozwalają ukryć się przed chłodem, a czasem poczuć się jak najbardziej elegancka osoba na świecie – to ubrania. Te materiały związane z naszą codziennością staną się punktem wyjścia do poszukiwań na wystawie czasowej prezentującej prace Marii-Pinińskiej Bereś. W jaki sposób „rzeźbiła” z nich artystka? W części warsztatowej wykonamy własne rzeźby z ubrań.

W trosce o komfort dzieci będziemy pracować w małej grupie (zapraszamy również rodzeństwo). Zachęcamy do przyjścia trochę wcześniej, aby na spokojnie zapoznać się z przestrzenią.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: agata.izykowska@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


12.10, g. 14:30

Maria Pinińska-Bereś. Moja mama – awangardowa artystka. Wykład Bettiny Bereś w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Maria Pinińska-Bereś”

Jaka była Maria Pinińska-Bereś jako artystka, a jaka jako matka? Czy rozgraniczała te role? Dlaczego wymyśliła rzeźbę na nowo? Jak powstawały jej prace? Skąd czerpała inspiracje? Z kim dzieliła swoje rozterki twórcze? Ile miała przyjaciółek artystek? Czy tylko sztuka była jej pasją? Czego nie poświęciła dla sztuki? A co poświęciła? Na wszystkie te pytania, a także na pytania słuchaczek i słuchaczy, odpowie prowadząca w formie wyjątkowego wykładu – opowieści córki o mamie jako awangardowej artystce.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


12.10, g. 18:00

Pinińska – moja artystyczna matka. Wykład oraz spotkanie z artystką prof. Iwoną Demko, wydarzenie towarzyszące wystawie „Maria Pinińska-Bereś”

Opowieść dotyczyć będzie związków między artystkami wywodzącymi się z tej samej uczelni artystycznej, choć należącymi do różnych, odległych pokoleń. Na podstawie wybranych prac prof. Iwony Demko, bezpośrednio korespondujących z twórczością Marii Pinińskiej-Bereś, przybliżona zostanie historia podobieństw w doświadczeniach oraz funkcjonowaniu kobiety-artystki w świecie sztuki.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


13.10, g. 11:00

„Maria Pinińska-Bereś” – oprowadzanie kuratorskie Małgorzaty Micuły

Pierwsza od ponad dwudziestu lat wielka monograficzna wystawa słynnej artystki współczesnej. Maria Pinińska-Bereś (1931–1999) uznawana jest za jedną z najbardziej wyjątkowych postaci polskiej sztuki XX w. Jej twórczość eksplorowała sferę kobiecości i kobiecego erotyzmu, ich społeczno-polityczne uwikłania, a także relacje ze światem natury. Na wystawie pokazany został szeroki wybór prac powstałych od lat 50. do końca minionego stulecia, w tym najważniejsze rzeźby i performanse. W Pawilonie Czterech Kopuł to już kolejna retrospektywna ekspozycja, której bohaterką jest znakomita polska artystka.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


13.10, g. 12:00

Sensual Blind Tour – oprowadzanie przez osoby z niepełnosprawnością wzroku, prowadzenie: uczestniczki i uczestnicy warsztatów z cyklu „Dotknij Muzeum”, koordynacja: dr Agata Iżykowska-Uszczyk

Oprowadzanie dźwiękiem, słowem, gestem – to jedne z nielicznym sposobów, którymi oprowadzą nas po wystawie Marii Pinińskiej-Bereś uczestnicy warsztatów integracyjnych z cyklu „Dotknij muzeum”. Które obiekty najmocniej ich zachwyciły, a z którymi chcą wejść w polemikę? Dla chętnych przewidujemy możliwość uczestnictwa w opaskach na oczy.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


13.10, g. 12:30

Herstorie, queerstorie i inne „_storie”. Wykład z ćwiczeniami, prowadzenie: Zofia Reznik. Wydarzenie towarzyszące wystawie „Maria Pinińska-Bereś”

Słowo „herstoria” jeszcze do niedawna wzbudzało kontrowersje, ale dziś jest już bardzo popularne – znajdziemy je w opisach coraz liczniejszych wydarzeń dedykowanych pamięci o kobietach, pojawia się także w tytułach publikacji, także tych akademickich. Czym jest dziś herstoria i czemu jej nie nazywamy „jejstorią” albo „jej opowieścią”? Co więcej, tuż obok pojawiają się także coraz śmielej i chętniej podejmowane hasła „queerstoria” czy nawet „transstoria”, wspierające historyczną widoczność osób nieheteronormatywnych oraz wzmacniające społeczność osób LGBT+. A gdyby tak wśród szkolnych przedmiotów pojawiła się inkluzywna „_storia”? Podczas spotkania przyjrzymy się na różnych przykładach, jak feministyczne i mniejszościowe narracje o przeszłości zmieniają także dominującą opowieść o naszych dziejach, jak nasze postrzeganie historii staje się coraz bardziej różnorodne i włączające. Nie będzie to jednak wyłącznie przegląd rozmaitych inicjatyw, ale także zaproszenie do uważnego wejrzenia we własne opowieści – te osobiste, rodzinne czy z kręgu znajomych. Poprzez kilka ćwiczeń uważnego słuchania postaramy się wyczulić na treści, niuanse i ciszę, przyjrzymy się, jak w myśleniu o przeszłości znaczenia ujawniają się nie tylko w oficjalnych dokumentach, ale także tuż obok nas.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa

piątek, 4 października 2024

Maria Grabas - wspomnienie

4 października 2021 roku odeszła do Pana Maria Grabas - moja nauczycielka języka polskiego, mentorka, przyjaciółka... Z pewnością pozostała we wdzięcznych sercach wielu swoich wychowanków ze Szkoły Podstawowej nr 13 w Świdnicy, a także Liceum Pedagogicznego. Była nauczycielką z powołania, a przy tym Osobą nietuzinkową, świadomie unikającą banałów, autentyczną i piękną.



Maria Grabas była nie tylko moją polonistką w szkole podstawowej, ale także Osobą, która w sposób znaczący wpłynęła na moje życie. Imponowała mi swoją erudycją, była nietuzinkowa, pełna osobistego uroku. Po szkole podstawowej nadal utrzymywałam z Nią kontakt. Był to w moim życiu trudny czas: rodzice się burzliwie rozwodzili, a potem wstąpili w nowe związki i wyjechali ze Świdnicy, zostawiając mnie całkowicie pod opieką coraz bardziej bezradnych Dziadków. Maria była wówczas jedyną osobą, z którą mogłam porozmawiać o swoich problemach, ale spotykałam się z Nią przede wszystkim po to, aby Jej posłuchać. Mówiła piękną polszczyzną, kochała teatr (grała amatorsko i jeździła regularnie do Warszawy oglądać dobre spektakle), jednym słowem: była dla mnie uosobieniem innego, lepszego świata, do którego pragnęłam dążyć. I tak się stało! Dostałam się na polonistykę we Wrocławiu, pochłaniałam mnóstwo książek, pasjami chodziłam do teatru, a także (ten zwyczaj wyniosłam jeszcze ze Świdnicy) do dyskusyjnego klubu filmowego. W ogóle odmieniło się moje życie. 

Marię spotykałam w tym czasie rzadko. Zaczęła pracować w Liceum Pedagogicznym w Świdnicy, jak zwykle z pasją i wielkim zaangażowaniem. Jednakże w tym czasie w Jej życiu nastąpił dramatyczny zwrot, w rezultacie czego trafiła do szpitala psychiatrycznego w Bolesławcu. Odwiedzałam Ją tam, choć wiele mnie to kosztowało. Wtedy to był ośrodek zamknięty, a pacjentów traktowano bardzo przedmiotowo, a czasami wręcz ordynarnie. U Marii stwierdzono schizofrenie paranoidalną i leczono elektrowstrząsami i psychotropami... Długo nie chciała w swoją chorobę uwierzyć, ale z czasem pogodziła się z tym. Trafiła też (już z własnej woli) do ośrodka we Wrocławiu, który, na szczęście, wyglądał i funkcjonował nieco lepiej, a pacjenci byli traktowani po ludzku. 

Z czasem Maria nauczyła się żyć z tą chorobą, miała lepsze i gorsze okresy. W tych lepszych trafiła do Biblioteki Pedagogicznej w Świdnicy i przepracowała tam kilka lat. Potem znikła. Ja w międzyczasie wyszłam za mąż (Maria była obecna na moim ślubie), urodziły się dzieci... Po latach próbowałam Ją odnaleźć. W Jej dawnym mieszkaniu nic nie wiedziano, dopiero sąsiadka powiedziała mi, że przyjechał ktoś z rodziny i Marię zabrał. Napisałam więc do Kalnikowa, Jej rodzinnej miejscowości (byłam tam kiedyś i pamiętałam adres), a mój list przekazano Marii. Okazało się, że mieszka w nowo powstałym domu pomocy w Ustrzykach Dolnych. I tak zaczął się kolejny i zarazem ostatni etap naszej przyjaźni. Dużo do siebie pisałyśmy, wysyłałam Jej książki, zdjęcia, a nawet udało mi się zachęcić znajome (także Jej byłe uczennice), aby do Marii pisały. Jedna z nich słała te listy aż z Australii... Inna nawet Ją odwiedziła (niestety, nie udało mi się odnaleźć tych zdjęć).

Maria, co może się wydawać zaskakujące, prowadziła w Ustrzykach bardzo aktywne życie: haftowała, występowała w jasełkach, pomagała innym chorym. Wkrótce przed odejściem (panował covid i tego rodzaju zakłady były zamknięte) rozmawiałyśmy telefonicznie po długim okresie milczenia. Maria była pogodna i pogodzona z życiem, jakie wiodła. 

Minęły trzy lata od Jej odejścia... Jakoś nie umiałam zmobilizować się, aby napisać to wspomnienie, zapewne dlatego, że musiałam dotknąć pewnych bolesnych strun w Jej i moim życiu. Jednak dziś, kiedy modliłam się za Jej duszę podczas Mszy św. w Jej intencji, pomyślałam, że dłużej nie mogę zwlekać. Zdjęcia, wyimki z listów, piękne życzenia z okazji naszych rocznic - to wszystko mogę dołączyć później. I tak zapewne zrobię. Taką mam nadzieję...

Z pewnością Maria pozostała we wdzięcznych sercach wielu swoich wychowanków ze Szkoły Podstawowej nr 13 w Świdnicy, a także Liceum Pedagogicznego, choć nie zawsze dają temu wyraz. Była nauczycielką z powołania, a przy tym Osobą nietuzinkową, świadomie unikającą banału, autentyczną i piękną. 




WSPOMNIENIE KRYSTYNY PODBIELSKIEJ, DAWNEJ UCZENNICY:

Moje wspomnienie o Pani Marii

    Pani Maria zachowała się w mojej pamięci bardzo wyraźnie Moje pierwsze związane z Nią wspomnienia to wspomnienie dziecka, które zapamiętało  miłą i troskliwą Panią od języka polskiego w szkole podstawowej w Świdnicy.
Lubiłam jej lekcje. Pani Maria wszczepiała dzieciom miłość do ojczyzny przez uczenie poezji i literatury polskiej. Robiła to z taką pasją i zaangażowaniem, że my, dzieci, bardzo szybko zarażaliśmy się od Niej zamiłowaniem do wierszyków i książek.
Wspominam, jak nas prowadziła, całą klasę w parach, przez ulice miasta do kina lub do teatru. Przypuszczam, że nigdy nie byłabym w teatrze czy na filmie dla dzieci, gdyby nie ona, bo rodzice wówczas nie zajmowali się tym. To Pani Maria na lekcjach poruszała moją dziecięcą wyobraźnię i miało to wpływ na całe moje życie.
     Po wielu latach od skończenia podstawówki dowiedziałam się od koleżanki Basi (która prowadzi ten blog) o losach Pani Marii, o jej chorobie i o tym, że jako osoba o nieprzeciętnej duszy była w społeczeństwie niezrozumiana. Pamiętam, że wraz z Basią odwiedziłam ją w jej świdnickim skromnym mieszkaniu.
      Mój bliższy kontakt z Panią Marią stał się szczególnym, gdy po bardzo wielu latach dowiedziałam się o jej zamieszkaniu w Domu Pomocy Społecznej i zaczęłam z nią korespondować. Żyjąc bardzo daleko od kraju, doświadczałam wielu trudnych emigracyjnych przeżyć, więc każdy serdeczny list otrzymany drogą pocztową, napisany własnoręcznie, a nie wystukiwany na klawiaturze, był taki drogi, bezcenny... Czekałam niecierpliwie na każdy kolejny jej list. Opisywała swoje codzienne życie, refleksje i wynikające z podeszłego wieku dolegliwości zdrowotne - a było w jej listach coś niezwykłego, że razem z mężem czytaliśmy ze łzami w oczach. Tak jakby między wierszami czuliśmy jej błogosławieństwo, tego nam właśnie brakowało na obczyźnie.

    Pamiętam, że cieszyła się znaczkami pocztowymi na moich listach, gdyż mogła je przekazać jakiemuś nastoletniemu chłopcu, który po prostu zbierał znaczki pocztowe, starałam się więc przyklejać jakieś ciekawe australijskie znaczki na moje listy.
     Życie Pani Marii było uduchowione. W swoich listach często wspominała o uczestnictwie w nabożeństwach, cytowała fragmenty modlitw albo załączała obrazki sakralne.
W perspektywie mojej długoletniej korespondencji oceniam, że Pani Maria spokojnie w swojej pokornej duchowości odeszła na spotkanie z Bogiem.
Takich pięknych, głębokich, szlachetnych, pełnych miłości ludzi bardzo nam potrzeba. Pani Maria na zawsze zostanie w mojej pamięci.

 Krystyna

czwartek, 3 października 2024

Koncert „Z klasyką przez Polskę” w Programie 2 Polskiego Radia

Skrzypaczka, triumfatorka XIII Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, Agata Szymczewska  oraz pianista i kameralista Wojciech Szymczewski wystąpią w ramach koncertu z cyklu „Z klasyką przez Polskę”.  Wydarzenie odbędzie się w Studiu Polskiego Radia im. W Szpilmana, 5 października o godz. 17.00. Transmisja koncertu na antenie radiowej Dwójki. 


W sobotę, 5 października w Studiu Polskiego Radia im. Władysława Szpilmana wystąpi słynna skrzypaczka i triumfatorka XIII Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego wraz z pianistą i kameralistą, Wojciechem Szymczewskim. Po koncertach w Dęblinie, Wilczpolu i Kozłówce zagrają w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Władysława Szpilmana. Podczas koncertu wybrzmią Sonata wiosenna F-dur op.24 Ludwika van Beethovena, Legenda op.17 Henryka Wieniawskiego i Mazur G-dur Emila Młynarskiego. W audycji nie zabraknie także rozmowy z artystami, m.in. o tym jakim doświadczeniem jest gra w małych miejscowościach dla publiczności, która bardzo często ma kontakt z muzyką klasyczną po raz pierwszy w życiu. 

Transmisję koncertu z cyklu „Z klasyką przez Polskę” na antenie radiowej Dwójki poprowadzi Klaudia Baranowska. 

Cykl „Z klasyką przez  Polskę” powstaje we współpracy z Narodowym Instytutem Muzyki i Tańca i finansowany jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 

informacja prasowa

wtorek, 1 października 2024

Wydarzenia w Muzeum Narodowym i oddziałach 1-6.10.2024

 Podczas wydarzeń odbywających się pod szyldem akcji „Weekend Seniora z Kulturą” w dniach 1–6 października seniorzy będą mogli skorzystać ze specjalnie przygotowanego programu wydarzeń w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach. Na Noc Księgarń 2024 w Muzeum Narodowym we Wrocławiu zaplanowano spotkanie z dr Barbarą Banaś i promocję publikacji „Szklane życiorysy. Polskie projektantki szkła (1945–2020)” w postaci oprowadzania z książką po części wystawy „Cudo-Twórcy”. Co jeszcze?

Weekend Seniora z Kulturą, fot. MNWr

Weekend Seniora z Kulturą


1.10, g. 11:00

Słucham – muzeum. Warsztaty dla osób 60+ w ramach obchodów Wrocławskich Dni Seniora. Prowadzenie: Justyna Oleksy

W październiku – posłuchamy muzeum. Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki przejdziemy wystawę w Pawilonie wyjątkową ścieżką – śledząc jej wątki muzyczne. Jakie dźwięki towarzyszą wystawie? Jakie dopełniają jej kontekstu? Czy w miejscu, które zazwyczaj kojarzy się z kontemplacyjną ciszą muzealnych sal, może wybrzmieć muzyka? Aktywne zwiedzanie i muzyczno-plastyczna część warsztatowa – zapraszamy seniorki i seniorów pod Kopuły!

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


5.10, g. 11:00

Malowani święci. Warsztaty malowania temperą jajeczną dla seniorów – warsztaty plastyczne Grzegorza Wojturskiego dla osób 60+ w ramach obchodów Weekendu Seniora z Kulturą

Zajęcia warsztatowe poprzedzone zostaną wizytą na wystawie „Sztuka śląska XIV–XVI w.”. Część praktyczna będą próbą wskrzeszenia dawnej techniki średniowiecznego malarstwa tablicowego – tempery jajecznej. Uczestnicy za pomocy przygotowanych pigmentów i żółtka kurzego jaja sporządzą własnoręcznie farby i pokolorują nimi monochromatyczne reprodukcje gotyckich obrazów tablicowych z wizerunkami popularnych świętych.

Dla seniorów 60+ wstęp z biletem specjalnym w cenie 3 zł, dla pozostałych chętnych w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu


5.10, g. 13:00

Cóż za pyszne widoki! Szlakiem kulinariów w dawnym malarstwie – Spacer tematyczny dla osób 60+ w ramach obchodów Weekendu Seniora z Kulturą. Prowadzenie: Michał A. Pieczka

Jedzenie, jak powszechnie wiadomo, jest niezbędne do życia i funkcjonowania każdego organizmu żywego. Człowiek przez tysiąclecia wykształcił najrozmaitsze formy jego podawania, a także opracował niezliczoną wręcz ilość przepisów na różnorodne smakowite dania i potrawy. Artyści nader chętnie ukazywali zatem te wytwory ludzkiej kultury w swoich dziełach. W trakcie spaceru uczestnicy obejrzą obrazy z kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu przedstawiające rozmaite produkty żywnościowe i potrawy. Dowiedzą się także o ukrytych znaczeniach dawnych martwych natur w typie nakrytego stołu. Zapraszamy wszystkich do wzięcia udziału w pysznej uczcie duchowej w świecie sztuki!

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu


6.10, g. 14:00

ABC tkactwa – warsztaty dla osób 60+ w ramach obchodów Weekendu Seniora z Kulturą i Wrocławskich Dni Seniora, prowadzenie: Julia Szot

Na warsztatach zapoznamy się z podstawowymi technikami i narzędziami tkackimi. Dowiemy się, czym różni się tkanie na krośnie od tworzenia z użyciem bardka. Z bliska obejrzymy wybrane tkaniny z kolekcji muzeum. W części praktycznej uczestnicy spróbują swoich sił w trudnym rzemiośle – tkactwie. Własnoręcznie utkaną materię będzie można zabrać do domu na pamiątkę!

Dla seniorów 60+ wstęp z biletem specjalnym w cenie 3 zł, dla pozostałych chętnych w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


6.10, g. 15:00

„Maria Pinińska-Bereś” – oprowadzanie po wystawie czasowej Marii Pinińskiej-Bereś połączone z czytaniem fragmentów tekstów artystki w ramach Weekendu Seniora z Kulturą. Prowadzenie Justyna Oleksy

Dla seniorów 60+ wstęp z biletem specjalnym w cenie 3 zł, dla pozostałych chętnych wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

Spotkanie z Barbarą Banaś, Noc Ksiegarn 2024, fot. Magdalena Lorek

Muzeum Narodowe we Wrocławiu


4.10, g. 10:00–20:00

„Szklane życiorysy…”, czyli Noc Księgarń 2024 w Muzeum Narodowym we Wrocławiu

Muzeum Narodowe we Wrocławiu bierze udział w kolejnej już edycji Nocy Księgarń. W księgarniach stacjonarnych czeka wiele promocji – w tym specjalne rabaty na publikacje muzealne – nawet do -80%!

W tym dniu Gmach Główny Muzeum Narodowego we Wrocławiu czynny będzie w godzinach 10:00–20:00!

4 października o godz. 17:00 odbędzie się spotkanie z dr Barbarą Banaś i promocja publikacji „Szklane życiorysy. Polskie projektantki szkła (1945–2020)” w postaci oprowadzania z książką po części wystawy „Cudo-Twórcy”.

Bezpłatny wstęp dla osób z katalogiem w ręku. Pozostali uczestnicy z biletem wstępu na galerie stałe. Na oprowadzanie obowiązują zapisy: zapisy@mnwr.pl. Gwarancją uczestnictwa jest otrzymanie potwierdzenia.

W dniach 4–6 października 2024 w księgarniach stacjonarnych Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Pawilonu Czterech Kopuł, Muzeum Etnograficznego i Muzeum „Panorama Racławicka” obowiązywać będą zniżki na wybrane publikacje. Zapraszamy!

Noc Księgarń to ogólnopolski festiwal literacki organizowany od jesieni 2019 roku przez dystrybutora książek OSDW Azymut, który co roku przyciąga po zmroku do księgarń tłumy czytelników w całej Polsce.


5.10, g. 14:00

Turcja: malarstwo i poezja w stuleciu Sulejmana Wspaniałego – wykład dr Beaty Lejman w ramach cyklu „Wyjątkowe zjawiska w sztuce pozaeuropejskiej”

Stulecie Wielkich: cesarza rzymskiego Karola V, króla Zygmunta Starego i sułtana Sulejmana Wspaniałego, to czas rozkwitu kultury. W jakim zakresie Imperium Osmańskie asymilowało artystyczne wpływy europejskie oraz czerpało z doświadczeń świata arabskiego i Persji, można śledzić na przykładzie siostrzanych sztuk malarstwa i poezji.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116


6.10, g. 11:00

Sztuka prehistoryczna – wykład Joanny Głowińskiej w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

Autorka prelekcji archeolożka i muzealniczka ukaże przemiany w sztuce prehistorycznej w kontekście znaczących zmian cywilizacyjnych, jakim podlegał człowiek u zarania jego historii. Przedstawi miejsca, w których pojawiają się istoty ludzkie na różnych etapach ich rozwoju oraz charakterystyczne oznaki kultury materialnej, w tym sztuki homo sapiens.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116


6.10, g. 15:00

Laka prószona złotem – wykład Barbary Przerwy w ramach nowego cyklu „Godzilla i chryzantemy. O kulturze i sztuce Japonii”

Japońskie przedmioty zdobione laką to prawdziwe arcydzieła! Wytwarzanie ich wymaga niezwykłych zdolności, wyjątkowej wiedzy i cierpliwości. Technika prószenia laki płatkami złota została przez Japończyków doprowadzona do perfekcji i przez wieki osiągnięto niewiarygodne efekty wizualne. Zapraszamy na bogato ilustrowany wykład o technikach nakładania laki i jej zdobienia, a także do zagłębienia się w symboliczne znaczenia kwiatów ukazanych na omawianych eksponatach. Oczarują nas kwitnące wiśnie i śliwy, lilie, lotosy, piwonie i oczywiście chryzantemy – idealne na przywitanie jesieni.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

Tkanie na okrągło, fot. Olga Budzan


Muzeum Etnograficzne


5.10, g. 15:00

Photo brut, czyli fotografia na krawędzi. Tomasz Machciński, Ichiwo Sugino i Marcel Bascoulard – wykład Aleksandry Szwedo towarzyszący wystawie „Obłęd. Przypadek Mariana Henela – lubieżnika z Branic”

Sztuka Photo Brut będąca kategorią Art Brutu obejmuje działalność fotografów samouków, amatorów spoza głównego nurtu, którzy działają poza konwencjonalnymi kręgami artystycznymi: w samotności, na wsiach czy w szpitalach psychiatrycznych. Wykład będzie okazją do  poznania twórców, którzy poprzez inscenizację, kostiumy, przebrania i odgrywanie ról kreują różne, często kontrowersyjne postacie i tworzą nowe tożsamości. Wykonując autoportrety, które balansują na granicy parodii, często eksplorują własną seksualność i badają nowe mechanizmy reprezentacji, stawiają pytanie o funkcję nie tylko samej fotografii, ale samego widza, który jako „patrzący” sam nadaje portretowanemu nowe role.

Uwaga: wykład skierowany do osób pełnoletnich. Treści wrażliwe: przemoc, nagość, erotyka, treści krzywdzące wobec innych ludzi czy grup społecznych bądź z innych powodów niezgodne z dzisiejszą wrażliwością.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


6.10, g. 12:00

Tkanie na okrągło! – warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: Julia Szot

Wiecie, że można tkać nie tylko prostokąty i kwadraty? W październiku spróbujemy swoich sił w tkaniu na kole! Z włóczek i tkanin z odzysku stworzymy barwne, pomysłowe prace. Zobaczycie – każda będzie zupełnie inna! Materiały czekać będą na Was na miejscu.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne


Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej


1.10, g. 14:00

Delikatnie w rozmowie (III) – warsztaty integracyjne dr Agaty Iżykowskiej-Uszczyk w ramach cyklu „Dotknij Muzeum”

To już trzecie spotkanie, która pozwala uczestnikom poznać twórczość Marii Pinińskiej-Bereś. Tym samym chętnym pozwoli lepiej przygotować się do finałowego wydarzenia 13 października 2024 – Sensual Blind Tour! W trakcie spotkań będziemy zgłębiać twórczość Marii Pinińskiej-Bereś. Wspólnie – w rozmowach, działaniach – stworzymy własne interpretacje prac prezentowanych na wystawie czasowej prezentowanej w Pawilonie Czterech Kopuł. Masz ochotę współtworzyć z nami to spotkanie pełne delikatności? Zapraszamy!

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł




4.10, g. 16:00

O czwartej pod Kopułami – oprowadzanie po wystawie czasowej „Maria Pinińska-Bereś”

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po wystawie czasowej, na której obejrzeć można prace współczesnej artystki Marii Pinińskiej-Bereś (1931–1999), uznawanej jest za jedną z najbardziej wyjątkowych postaci polskiej sztuki XX w. W Pawilonie Czterech Kopuł to już kolejna retrospektywna ekspozycja, której bohaterką jest znakomita polska artystka.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł


5.10, g. 11:00

Ale kosmos! – zajęcia plastyczno-ruchowe Barbary Przerwy dla dzieci w wieku 6–10 lat w ramach cyklu „Muzealne poruszenie”

Czy macie w Pawilonie Czterech Kopuł swoje ulubione dzieła sztuki? A może coś was zaskoczy i tak zachwyci, że będziecie mieli ochotę zawołać: „Ale kosmos!”? Zapraszamy do zabawy w poszukiwania obiektów intrygujących, zachwycających, a może i kosmicznie pięknych! W części warsztatowej spotkania będziemy konstruować z kartonu i ozdabiać papierami kolorowymi przeróżne pojazdy kosmiczne, których paliwem napędowym będzie wasza wyobraźnia i marzenia!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa

Trzeba ufać muzyce - wywiad z Andrzejem Kosendiakiem

Zapraszam do lektury wywiadu z maestrem Andrzejem Kosendiakiem, dyrektorem NFM w latach 2014–2024, obecnie dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego i Wrocław Baroque Ensemble.

Andrzej Kosendiak, fot. Łukasz Rajchert

Ostatnim tygodniom poprzedzającym rozpoczęcie jubileuszowego 10. sezonu Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu towarzyszyły poruszające ogłoszenia. Z jednej strony entuzjazm melomanów spowodowało pojawienie się w kalendarzu koncertowym Chicago Symphony Orchestra uznawanej za jedną z najlepszych orkiestr na świecie. Z drugiej zaś w pierwszych dniach września komunikat o rezygnacji z funkcji dyrektora instytucji Andrzeja Kosendiaka prowadzącego ją od momentu powstania wywołał wiele pytań o perspektywy życia muzycznego w mieście, na które Maestro odpowiada w wywiadzie.

To wyjątkowy sezon nie tylko dla całego NFM, ale też dla poszczególnych zespołów. NFM Filharmonia Wrocławska obchodzi swoje osiemdziesięciolecie, mija też piętnaście lat od założenia Chóru Chłopięcego NFM. Planują Państwo świętować?

Trzeba skorzystać z szansy na podzielenie się naszą radością, że jesteśmy, działamy i tyle udało się nam tutaj osiągnąć. Właśnie w tych chwilach, w których widzimy, jak te emocje udzielają się innym, najpełniej uświadamiamy sobie, iż to, co robimy, ma sens. Jubileusze będą też okazją do podziękowań tym, dzięki którym NFM powstało i prężnie funkcjonuje. Ciesząc się, pamiętamy jednak o całych pokoleniach muzyków, którzy nie dostali szansy zagrania w tym wspaniałym budynku przy placu Wolności, którzy musieli występować w salach o złej akustyce i nie mieli takiego komfortu, jak artyści we Wrocławiu dzisiaj. Z powodów zupełnie przecież od nich niezależnych publiczność nie była w stanie ich w pełni docenić. Pamiętamy także o dniu, w którym po raz pierwszy we Wrocławiu po II wojnie światowej odbył się koncert orkiestry symfonicznej. 29 czerwca 1945 roku muzycy zagrali jeszcze pośród wojennych ruin. Do tego wydarzenia nawiążemy podczas najbliższej inauguracji sezonu artystycznego NFM Filharmonii Wrocławskiej i Chóru NFM. Z okazji naszego dziesięciolecia w NFM wystąpią wyjątkowe orkiestry zagraniczne: Insula Orchestra, Australian Chamber Orchestra czy brazylijska NEOJIBA. Londyńska Royal Philharmonic Orchestra zagra razem z Yunchanem Limem – triumfatorem Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Van Cliburna. W maju kolejne wielkie wydarzenia: koncerty Dresdner Philharmonie z Symfonią pieśni żałosnych Henryka Mikołaja Góreckiego oraz Chicago Symphony Orchestra zaliczanej do „Wielkiej Piątki” orkiestr amerykańskich. Wśród solistów nie można pominąć występów tak wybitnych muzyków, jak Bomsori Kim, Piotr Beczała, Sondra Radvanovsky, Sergei Babayan, Emmanuel Pahud, Bruno de Sá, Jakub Józef Orliński, Giovanni Sollima czy Piotr Anderszewski. Bez żadnych wątpliwości warto więc śledzić repertuar NFM.

W tym sezonie pracę z NFM Filharmonią Wrocławską rozpoczął jej nowy szef artystyczny – Christoph Eschenbach. Które z koncertów maestra poleciłby Pan szczególnej uwadze melomanów?

Każdy z sześciu koncertów z udziałem Christopha Eschenbacha będzie świętem. Pod jego batutą Wrocławscy Filharmonicy zagrają dzieła prawdziwych gigantów symfoniki: Antonína Dvořáka, Hectora Berlioza, Witolda Lutosławskiego, Johannesa Brahmsa, Arnolda Schönberga i Krzysztofa Pendereckiego. Podczas finału sezonu muzycy prawykonają też nowy utwór Agaty Zubel. Mam w pamięci interpretację maestra Eschenbacha Symfonii pastoralnej Beethovena podczas ubiegłorocznej Wratislavii Cantans. Chociaż mój stosunek do estetyki klasycznej różni się od koncepcji Eschenbacha, to jego wizja Beethovenowskiej Szóstej – subtelna i wokalna wręcz – urzekła mnie tamtego wieczoru. Słuchałem zachwycony. Myślę, że na podobne wrażenia publiczność może liczyć za każdym razem, kiedy ów wspaniały dyrygent stanie przed orkiestrą.

Podczas inauguracji sezonu NFM Filharmonia Wrocławska i Chór NFM pod Pana dyrekcją odtworzą repertuar pierwszego w historii koncertu Filharmonii w 1945 roku. Wspominał Pan o tamtym historycznym wydarzeniu – nie chciałbym jednak, żebyśmy teraz cofali się aż tak daleko w przeszłość; proponuję, byśmy przyjrzeli się ostatnim dwudziestu latom. Jak bardzo zmieniło się muzyczne życie stolicy Dolnego Śląska od 2005 roku, w którym to został Pan dyrektorem Filharmonii Wrocławskiej i Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans?

Zmieniło się wszystko. Miejsce niewielkiej sali koncertowej Filharmonii Wrocławskiej zajęły cztery sale NFM o fenomenalnej akustyce. Muszę jednak podkreślić, że NFM nigdy nie było projektem skoncentrowanym tylko na budynku. On sam miał być jedynie katalizatorem głębokich przemian w sposobie, w jaki obecna jest sztuka w naszym mieście. Udało się to osiągnąć, a efekt nawet przerósł nasze pierwotne oczekiwania: powstały zespoły artystyczne, które na stałe są obecne na najważniejszych scenach Europy, a przede wszystkim muzyka artystów skupionych wokół NFM dociera już do milionów ludzi, mamy też swoją stałą publiczność. Jesteśmy dumni, że Wrocław jest dziś tak istotnym punktem na kulturalnej mapie naszego kontynentu.

Dowiedzieliśmy się, że zrezygnował Pan ze stanowiska dyrektora NFM. Dlaczego zdecydował się Pan na ten krok i jakie uczucia towarzyszą Panu już po jego ogłoszeniu?

Przekazanie mojej decyzji do publicznej wiadomości – mimo iż była ona przemyślana – okazało się jednak dla mnie bardzo mocnym przeżyciem. To koniec długiego rozdziału, który rozpoczął się dwadzieścia jeden lat temu. Wszystko zaczęło się w Urzędzie Miejskim we Wrocławiu, gdzie prowadziłem prace przygotowawcze przed budową nowej sali koncertowej, zarządzając całym projektem. Później od 2005 roku do jesieni 2014, realizując tę inwestycję, pełniłem jednocześnie funkcję dyrektora Wratislavii Cantans i Filharmonii Wrocławskiej. Potem nastąpiło połączenie obu instytucji i kierownictwo nad NFM. Zawsze zdawałem sobie sprawę, że ta przygoda mojego życia kiedyś się zakończy. Zdecydowałem, że to jest właśnie ten moment. Świadomość upływu czasu, a także pojawiające się ograniczenia związane ze stanem zdrowia w zupełnie naturalny sposób sprawiły, że zadałem sobie na nowo pytania, co jest dla mnie w tej chwili najważniejsze. NFM powstało i rozpoczyna właśnie dziesiąty sezon funkcjonowania – daje mi to poczucie spełnienia i jest źródłem ogromnego spokoju. Zamknął się istotny etap misji polegającej na przeobrażaniu muzycznego życia Wrocławia. Mogę zatem teraz skupić się już na sprawach artystycznych i oddać zarządzanie w inne ręce. Zaproponowałem rozwiązanie, które uwzględnia interes naszej instytucji i zapewnia jej stabilność. Cieszy mnie, że zostało ono zaakceptowane przez Ministrę Kultury i Dziedzictwa Narodowego Hannę Wróblewską, Prezydenta Miasta Jacka Sutryka oraz Marszałka Województwa Dolnośląskiego Pawła Gancarza. Nową dyrektorką NFM została Olga Humeńczuk – moja dotychczasowa zastępczyni, z którą współpracowałem przez dwadzieścia lat. Znakomicie zna ona zarówno specyfikę prowadzenia instytucji kultury, jak i samo NFM. Spełnia więc wszystkie warunki, żeby z powodzeniem wprowadzić je w kolejną dekadę działalności.

W nadchodzącym sezonie poprowadzi Pan zza dyrygenckiego pulpitu niemal wszystkie zespoły NFM. Czy będzie to okazja do pożegnania?

Sezon planowaliśmy zanim jeszcze podjąłem decyzję o rezygnacji. Myśleliśmy wówczas o naszych jubileuszach i to z tej okazji chciałem przygotować program z każdym z zespołów. Tak się jednak złożyło, że poprowadzę te koncerty już nie jako dyrektor instytucji. Podczas wspomnianej inauguracji z NFM Filharmonią Wrocławską i Chórem NFM zabrzmi między innymi Wielka Msza Mozarta. Mikołajki świętować będziemy razem z Chórem Chłopięcym NFM wykonaniem Kantaty o Świętym Mikołaju Benjamina Brittena. W gronie solistów znajdzie się wtedy Mark Padmore. Tuż przed Wielkanocą, w Wielką Środę, kiedy stanę przed Chórem NFM, a także NFM Orkiestrą Leopoldinum, będzie można usłyszeć kantatę Siedem ostatnich słów Chrystusa na Krzyżu współczesnego szkockiego kompozytora Jamesa MacMillana. Nie można jednak mówić tu o pożegnaniach, bo współpracę z muzykami NFM będę kontynuować. Na pewno pozostaję na stanowisku dyrektora artystycznego Wrocław Baroque Ensemble. Mamy wieloletnie plany obejmujące wyjazdy zagraniczne, nowe programy koncertowe i nowe nagrania.

Czy można zatem powiedzieć, że rezygnacja ze stanowiska dyrektora NFM oznacza dla Pana otwarcie zupełnie nowego rozdziału?

Nowa dyrektorka NFM – Olga Humeńczuk – zaproponowała mi, żebym poza współpracą z muzykami i realizacją własnych przedsięwzięć zajmował się również doradzaniem jej w sprawach artystycznych. Cieszę się więc, że dzieląc się swoimi doświadczeniem i wiedzą, zachowam wpływ na program instytucji i jej dalszy rozwój. Kolejna propozycja, którą otrzymałem, to objęcie stanowiska dyrektora artystycznego Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego. Już teraz nie mogę się doczekać pracy nad kolejnymi edycjami tego wyjątkowego wydarzenia, tak ważnego dla artystycznego życia w naszym mieście. Mam na nie wiele pomysłów! Podkreślam jednak, że nie oznacza to, że Giovanni Antonini, który do tej pory kierował Wratislavią, żegna się z NFM całkowicie. Bardzo wysoko oceniam kilkanaście lat jego pracy z nami. Ten wybitny muzyk zostaje w NFM artystą-rezydentem – będzie więc u nas jeszcze częściej występował zarówno on, jak i Il Giardino Armonico.

W roli flecisty usłyszymy Antoniniego już w tym sezonie, kiedy kierowany przez Pana Wrocław Baroque Ensemble sięgnie po wczesne kantaty Johanna Sebastian Bacha. Czy styczniowy koncert to element jakiegoś długofalowego przedsięwzięcia?

W ostatnich latach artyści z Wrocław Baroque Ensemble skupiali się na nagrywaniu polskiej muzyki XVII i XVIII wieku. Były też jednak inne epizody – zapadły mi w pamięć chociażby koncerty i płyta poświęcone twórczości Antonia Marii Bononciniego. Niezmiennie jednak uwielbiamy wykonywać dzieła Johanna Sebastiana Bacha. Po długim wahaniu zdecydowałem, że po raz pierwszy w życiu nagram album z utworami mistrza. To dla mnie niesamowicie ważny moment: zawsze czułem przed nim ogromny respekt i nadal tak jest, teraz jednak jestem gotowy, by wreszcie spróbować. Zaplanowałem to tak, że zarówno program koncertowy, jak i płyta nosić będą tytuł Komm, a obejmą dzieła zawierające to właśnie wezwanie: „Przyjdź”. Będą to kantaty Gottes Zeit i Komm, du süße Todesstunde, a być może także Himmelskönig, sei willkommen. Kiedy opowiedziałem o moim pomyśle Giovanniemu Antoniniemu, od razu zaproponował, że weźmie udział w tym projekcie w roli flecisty. Cieszę się, że ten wspaniały muzyk, od lat współpracujący z NFM, uznaje Wrocław Baroque Ensemble za równorzędnego partnera. W kantatach partie sopranowe, w tym te solowe, zrealizują członkowie Chóru Chłopięcego NFM, na czym zarówno mnie, jak i Giovanniemu bardzo zależało. Koncert, podczas którego wszyscy razem znajdziemy się na scenie, wykonując muzykę Bacha, będzie dla mnie jednym z najważniejszych momentów tego sezonu.

Do NFM w grudniu powróci Bartłomiej Nizioł, który wraz z Wrocławską Orkiestrą Barokową pod Pana dyrekcją zaprezentuje jeden z koncertów Feliksa Janiewicza. Doskonale wiemy, jak bardzo zaangażowany jest Pan w przywracanie do repertuaru muzyki I Rzeczypospolitej. Janiewicz urodził się w rzeczywistości Rzeczypospolitej Obojga Narodów, przeżył jej upadek i rozwinął wielką karierę w Wielkiej Brytanii. Co zatem zainteresowało Pana w tej postaci i jaka historia kryje się za tym przedsięwzięciem?

Kilka lat temu przed koncertem w NFM odwiedziłem Bartka Nizioła w jego garderobie. To wielki skrzypek, zwycięzca Konkursu Wieniawskiego. Zauważyłem wtedy, że ma na pulpicie jedno z dzieł Janiewicza. To, jak doskonałe są te utwory, wiedziałem już od dawna – można ich było wysłuchać również w NFM. Zagadnąłem go więc o te nuty. Okazało się, że obu nas muzyka Janiewicza fascynuje i że obaj dostrzegamy konieczność wykonywania jej na historycznych instrumentach. Nizioł zdradził mi wtedy, że w związku ze swoim jubileuszem planuje nagranie kompletu pięciu koncertów skrzypcowych tego kompozytora w nurcie wykonawstwa historycznego. Wiedziałem, że dla Bartka występującego dotąd z instrumentami współczesnymi to przełomowa zmiana. W taki sposób właśnie, od słowa do słowa, powstała wówczas koncepcja projektu, w którym weźmie udział Wrocławska Orkiestra Barokowa pod moją dyrekcją i Bartek Nizioł w roli solisty. Występowaliśmy już razem we Wrocławiu, Warszawie i Wilnie, gdzie Janiewicz się urodził. Zarejestrowaliśmy także wspólnie dwa jego koncerty. Mogę powiedzieć, że brzmi to wprost niebywale. Teraz czas dokończyć całe to przedsięwzięcie – w tym sezonie chcemy nagrać zatem pozostałe trzy utwory. Mam nadzieję, że nasze płyty ukażą się już jesienią 2025 roku. Nie mogę na razie zdradzić szczegółów, powiem tylko, że wyda je renomowana wytwórnia. Uważam, że będą one niezwykle istotne dla sztuki wykonawstwa muzyki dawnej, bo odzwierciedlą rewolucyjne przemiany w technice skrzypcowej i budowie instrumentów, do których doszło w XVIII wieku.

Na koniec chciałbym wrócić jeszcze do jubileuszu NFM. Czego życzy Pan na kolejne lata stworzonej przez siebie instytucji?

Życzę NFM tego, by osoby za nie odpowiedzialne zawsze potrafiły odczytać sposób, w jaki instytucja ta powinna funkcjonować w przyszłości. Czasy szybko się zmieniają: dwadzieścia lat temu, rozpoczynając pierwszy etap prac przy projekcie NFM, działaliśmy w zupełnie innej rzeczywistości, a za kolejnych dwadzieścia lat też na pewno nic nie będzie takie samo. Sale koncertowe już są i melomani przez kolejne dziesięciolecia będą mogli cieszyć się komfortem, jaki one zapewniają. Ciągle aktualne zostanie jednak pytanie, jak dotrzeć do publiczności, jak zaprosić ją do kontaktu ze sztuką i jak wykorzystać do tego bieżący styl komunikacji. Na te zagadnienia musimy znaleźć odpowiedź już dzisiaj, bo to, co będzie, waży się właśnie teraz. Publiczność przyjdzie – niezależnie od wieku – wtedy, kiedy będzie miała taką potrzebę. Nie ma więc ważniejszej pracy dla przyszłości instytucji, niż wzbudzanie w ludziach takiego pragnienia, ufając jednocześnie w siłę tkwiącą w muzyce. Tej siły możemy być pewni.

Rozmawiał Barnaba Matusz


Narodowe Forum Muzyki zaprasza na koncerty w sezonie 2024/2025

Jubileuszowy, dziesiąty sezon w Narodowym Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego przyniesie wiele niezwykłych chwil. Wystąpią uznani artyści, którzy pojawią się we Wrocławiu po raz pierwszy, powrócą także uwielbiani przez publiczność muzycy. Oprócz słynnych dzieł klasycznych zabrzmią kompozycje mniej znane, warte odkrycia i zachwycające. Każdy meloman odnajdzie w repertuarze coś dla siebie. 

Na stanowisku dyrektora artystycznego NFM Filharmonii Wrocławskiej powitamy maestra Christopha Eschenbacha. Wydarzenia z udziałem nie tylko orkiestry symfonicznej, ale i pozostałych zespołów NFM, prowadzonych przez Andrzeja Kosendiaka, Alexandra Sitkovetsky’ego, Jarosława Thiela, Lionela Sowa i Małgorzatę Podzielny, staną się dla słuchaczy źródłem niezapomnianych przeżyć.

Szczegółowe informacje na temat programu w sezonie 2024/2025 dostępne są na stronie NFM. Bilety można zakupić w Kasie NFM oraz online.

Wszystko jest poezją. O wystawie Ewy Rossano w Muzeum Pana Tadeusza

10 kwietnia w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu otwarto wystawę "Ogród wypowiedzianych słów", której autorką jest malarka i rzeźbi...

Popularne posty