Poznaj program Festiwalu Miłosza 2019 i zaplanuj czerwiec z poezją!

Ponad 50 spotkań pasma głównego, pasma OFF i wydarzeń towarzyszących, 4 koncerty i niemal 100 gości – tak w liczbach przedstawia się tegoroczna edycja krakowskiego święta poezji. W dniach 6-9 czerwca pod hasłem „Zdobycie władzy” odbędzie się Festiwal Miłosza, największe wydarzenie poświęcone współczesnej poezji w tej części Europy. Ale nie o liczby tu chodzi – w Krakowie rządzić będzie słowo!

„Zdobycie władzy", pierwsza powieść Czesława Miłosza, nie opowiada przecież tylko o instalowaniu się w Polsce stalinizmu i nie jest tylko powieścią z personalnym kluczem” – wyjaśnia motyw przewodni 8. edycji wydarzenia Krzysztof Siwczyk, Dyrektor Artystyczny festiwalu. Nade wszystko mówi o zdobywaniu władzy na poziomie wyobraźni, o zawłaszczeniu duchowych aspiracji człowieka przez określony, uwłaczający tym aspiracjom model narracji o świecie.
Organizatorzy zapraszają do lirycznego oporu – wspólnie będziemy demaskować język opisu rzeczywistości i za pośrednictwem poezji szukać tego, co tkwi pod jego powierzchnią.

Festiwal Miłosza rozpoetyzuje miasto. Najsilniejsze liryczne promieniowanie odczuwalne będzie w centrum festiwalowym, którego rolę pełnić będzie Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej. To tam odbędzie się większość festiwalowych spotkań autorskich z najciekawszymi poetami naszych czasów. Simon Armitage (Wielka Brytania), Svetlana Cârstean (Rumunia), Kholoud Charaf (Syria), Saleh Diab (Syria), Ferida Duraković (Bośnia i Hercegowina), Elena Fanailova (Rosja), Athena Farrokhzad (Szwecja), Denise Riley (Wielka Brytania) i Tomas Venclova (Litwa) – Kraków przez cztery czerwcowe dni będzie ośrodkiem tego, co we współczesnej poezji intrygujące i nowe. Do poetyckiego wielogłosu dołączy reprezentacja polskiej sceny poetyckiej. Zaproszenie na festiwal przyjęli m.in. Krystyna Dąbrowska, Piotr Florczyk, Magdalena Kicińska, Ewa Lipska, Maciej Melecki, Antoni Pawlak, Uta Przyboś, Alicja Rosé i Tomasz Różycki.

W murach Narodowego Starego Teatru odbędą się też dwie festiwalowe debaty: „Władza poezji, władza nad poezją” z udziałem Anny Kałuży, Magdaleny Piotrowskiej-Grot, Pawła Próchniaka i Piotra Śliwińskiego, którzy dyskutować będą o fenomenie silnych, dominujących w polskiej tradycji poetyckiej idiomów, które walczyły z sobą przez lata o władzę nad naszymi czytelniczymi gustami (7.06), oraz debata translatorska, w której Paulina Małochleb porozmawia z Magdą Heydel, Isabelle Macor i Jerzym Jarniewiczem o tłumaczeniu jako mediacji między różnymi literaturami i obcymi sobie kodami kulturowymi (8.06). Przekładowi zostaną poświęcone także warsztaty z języków angielskiego, francuskiego i rosyjskiego prowadzone przez znakomitych polskich tłumaczy: Jerzego Jarniewicza, Agatę Kozak i Leszka Szarugę (6 i 7.06).

Poetyckie promieniowanie w okolicach Placu Szczepańskiego wzmocnią inne festiwalowe lokalizacje.

W pierwszy dzień wydarzenia, 6 czerwca w Sali Miedzianej Pałacu Krzysztofory wysłuchamy Miłosz Lecture – mistrzowskiego wykładu pt. „Rozpacz i łaska”, który wygłosi Tomas Venclova, najwybitniejszy dziś żyjący poeta z Litwy, wymieniany jednym tchem z Josifem Brodskim i Czesławem Miłoszem. Tuż po wykładzie odbędzie się debata zatytułowana „Vita Activa’19” z udziałem Tadeusza Sławka, Karoliny Wigury i Krzysztofa Czyżewskiego, którzy będą poszukiwać odpowiedzi na pytanie, jak „przejąć władzę” na rzecz dobra w czasach konsumpcyjnego hedonizmu, postprawdy i polityki zdegradowanej do walki o dominację.



W samym sercu festiwalowych wydarzeń znajdzie się główna księgarnia festiwalowa, działająca pod szyldem Księgarni Młodej. Na poziomie -1 w przestrzeni MICET Starego Teatru będzie można zakupić między innymi premierowe książki poetyckie gości festiwalowych w przekładzie na język polski, wydane specjalnie z okazji festiwalu. Obok tomów poetyckich Simona Armitage’a (tłum. Jacek Gutorow i Jerzy Jarniewicz), Saleha Diaba (tłum. Agata Kozak), Feridy Duraković (tłum. Magdalena Koch), Eleny Fanailovej (tłum. Leszek Szaruga) i Denise Riley (tłum. Jerzy Jarniewicz) w trakcie festiwalu swoją premierę będzie mieć wybór wierszy Hansa Magnusa Enzensbergera pt. Spotkanie innego rodzaju. Autorem tego wyboru i przekładu jest Ryszard Krynicki, który w rozmowie z Justyną Sobolewską opowie o pracy nad tomem niemieckiego poety (6.06).

W paśmie głównym tegorocznego Festiwalu Miłosza czekają nas dwa wyjątkowe koncerty. 7 czerwca w Narodowym Starym Teatrze wystąpi jazzowe trio Michała Górczyńskiego, które wykona materiał z poświęconej twórczości Williama Blake’a płyty William’s Things. W sobotni wieczór festiwalu, 8 czerwca, w murach Barbakanu zagra Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego w towarzystwie jednego z najbardziej uznanych saksofonistów awangardowego jazzu, Mikołaja Trzaski. Bilety na oba wydarzenia można kupić na stronie eventim.pl, w punktach InfoKraków i wybranych sklepach muzycznych. Muzyka będzie również obecna w trakcie wyjątkowego wieczoru z udziałem wszystkich poetek i poetów zaproszonych na festiwal. Wielojęzycznej poetyckiej nocy prowadzonej przez Olgę Brzezińską i Michała Nogasia towarzyszyć będzie Hubert Zemler, znakomity warszawski perkusista. Na to wydarzenie zapraszamy wspólnie z Festiwalem Unsound (6.06).

Nie są to jedyne wydarzenia muzyczne zapowiadane przez organizatorów: kolejne dwa koncerty odbędą się w ramach pasma OFF. W tym stałym punkcie programu krakowskiego festiwalu liczy się zwłaszcza głos młodego pokolenia poetek i poetów, a także eksperymentalne podejście do poetyckiej formy. Perfomanse Jakuba Kornhausera i Jurija Zawadskiego, a także prezentacja twórczości Atheny Farrokhzad (Szewcja), Tatev Chakhian (Armenia) i Koraly Dimitriadis (Australia) spotkają się z odważnymi wypowiedziami koncertowymi. W Klubie Alchemia w sobotni wieczór będzie głośno za sprawą punkowo-lirycznej SIKSY, która do dźwięków dudniącego basu wykrzyczy, nie uznając słownych kompromisów, co ją złości w otaczającej rzeczywistości. Zaraz po niej wystąpi duet Landschaft: Grigory Semenchuk (Ukraina) i Ulrike Almut Sandig (Niemcy) zaproponują słuchaczom międzygatunkowy miks: połączenie własnej twórczości poetyckiej z muzyką hiphopową, elektropunkiem i popem. Kolejny ukraiński wątek pasma OFF na Festiwalu Miłosza pojawi się 8 czerwca w sobotę w De Revolutionibus Books&Cafe: w dyskusji o kondycji poezji naszych wschodnich sąsiadów udział wezmą Jurij Zawadski, Grigory Semenchuk i Aneta Kamińska. To nie wszystko, co OFF przygotował na Festiwalu Miłosza: pasmo zaprasza także na konkursy slamu poetyckiego i premierę nowego numeru magazynu literackiego KONTENT.

Jak co roku na zakończenie Festiwalu Miłosza poznamy laureata lub laureatkę Nagrody im. Wisławy Szymborskiej przyznawanej za tom poetycki wydany w 2018 roku. Finałowa gala siódmej edycji konkursu odbędzie się w niedzielę 9 czerwca w Centrum Kongresowym ICE Kraków. W przeddzień wręczenia nagrody spotkamy się z nominowanymi twórczyniami i twórcami: Kamilą Janiak, Piotrem Janickim, Marzanną Bogumiłą Kielar, Robertem Królem i Martą Podgórnik. Głównym organizatorem wydarzenia jest Fundacja Wisławy Szymborskiej.

Pełen program wydarzenia znajdziecie TUTAJ.

Festiwal Miłosza to organizowane od 2009 roku największe wydarzenie poetyckie w Polsce i w Europie Środkowej. Festiwal zrodził się z organizowanych w 1997 i 2000 roku pod patronatem Wisławy Szymborskiej i Czesława Miłosza Krakowskich Spotkań Poetów Wschodu i Zachodu. Festiwal Miłosza organizowany jest przez Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundację Miasto Literatury.

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury.

informacja prasowa

Pisanie wierszy to ryzyko, które warto podjąć. Trwa Festiwal Miłosza

Miłosz powtarzał, że chciałby tworzyć poezję czystą, będącą zachwytem nad światem. Życie jednak sprawiało, że musiał pisać wiersze naznaczone żałobą i cierpieniem – tak, w wykładzie inaugurującym tegoroczną edycję festiwalu mówiła amerykańska poetka i przyjaciółka noblisty, Jane Hirshfield.

Festiwal Miłosza, zdj. organizatorów

Cierpienie i empatia – to dwa tematy, które jak refren powracały w spotkaniach i dyskusjach pierwszego dnia festiwalu. Hirshfield w odczycie z cyklu Miłosz Lecture przedstawiła je jako elementy nierozerwalnie związane w pracą poety. - Twórcę nazywamy wielkim wtedy, gdy potrafi wznieść się ponad własne doświadczenie i ze współczuciem spojrzeć na innych - tłumaczyła. Taką właśnie postawę dostrzec można u Katji Gorečan i Rona Padgetta – dwojga poetów którzy wczoraj spotkali się z festiwalową publicznością. Choć reprezentują różne style i różne pokolenia (Padgett to klasyk szkoły nowojorskiej, Gorečan zaś jest przedstawicielką młodego pokolenia słoweńskich poetów) obydwoje tematem swojej twórczości uczynili codzienne doświadczenia. U Padgetta przyjmują one formę krótkich, uniwersalnych refleksji, których punktem wyjścia jest bliska osoba, codzienny rytuał czy dobrze znane miejsce. - Kiedy tworzę wiersz, niczego nie planuję, po prostu siadam i piszę – mówił. - Lubię myśleć o pisaniu jako o przygodzie. O ryzyku, które czasem znajduje piękny, a czasem dramatyczny finał, ale zawsze warto je podjąć.  Wrażliwość Gorečan jest inna: bardziej intymna, emocjonalna.  - Kiedy zaczynałam pisać, wszyscy mówili, że powinnam się zdystansować, dlatego stworzyłam literackie alter ego: Hanę – tłumaczyła wczoraj Gorečan. - Tematy, o których piszę: zawiedziona miłość, menstruacja, niska samoocena, mogą wydawać się błahe, ale ostrzegam, że jest to zwodnicze – przecież nie od dziś wiemy, że to co prywatne, bywa również polityczne.

Festiwal Miłosza, zdj. organizatorów

Goście pierwszego dnia Festiwalu Miłosza udowodnili, że poetycka empatia, o której mówiła Hirshfield, nie ogranicza się tylko od ludzi. Wyraźnie wybrzmiewa to w poezji Ilony Witkowskiej – tegorocznej nominantki do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, w której tomie „Lucyfer zwycięża” odnajdujemy istne bestiarium.  - Chciałabym, żeby zwierzęta, których jest na świecie o wiele więcej niż ludzi, żyły z nami we wspólnocie na równych prawach – mówiła. - Mam nadzieję, że moje wiersze choć trochę naruszą mur ignorancji, który wznosimy. Wśród gości pierwszego dnia festiwalu pojawił się też Jerzy Jarniewicz, który czytał krakowskiej publiczności swoje wiersze, pełne erotyzmu i intymności.

Festiwal Miłosza, zdj. organizatorów

O budowaniu i przekraczaniu murów mówili też uczestnicy debaty „W pułapce dekretowanych prawd czy w wolności chaosu?” : prof. Paweł Dybel, Dominika Kozłowska i prof. Joanna Tokarska-Bakir. W poszukiwaniu odpowiedzi paneliści m.in. analizowali echa rewolty 68. roku, przyglądali się przemianom w światopoglądowo bliskiej Polsce Irlandii oraz zastanawiali się, co sprawia, że dajemy się uwieść ludziom i ideom. - Podział swój-obcy jest nieunikniony - mówił prof. Dybel. - Istotne jest natomiast, jak postrzegamy obcego: czy jako kogoś interesującego, czy jako zagrożenie, w opozycji do którego budujemy własną tożsamość.

Festiwal Miłosza to nie tylko spotkania i debaty, ale też zajęcia praktyczne. W czwartek pod okiem ekspertów swoich sił próbowali tłumacze (warsztaty translatorskie z języka angielskiego, hiszpańskiego i słoweńskiego) oraz redaktorzy, fotografowie i wszyscy ci, którzy chcieliby dowiedzieć się, jak słuchać i opowiadać (warsztaty historii mówionej z Mikołajem Grynbergiem. )

Pierwszy dzień imprezy zamknął „Niecodziennik”, wyjątkowy wieczór poetycko-muzyczny z udziałem poetek i poetów oraz tłumaczek i tłumaczy przybyłych na Festiwal Miłosza. Przy szczelnie wypełnionej sali zabrzmiały wiersze gości w sześciu językach, a wtórował im Mikołaj Trzaska z improwizacjami na saksofonie i klarnecie basowym.

.informacja prasowa

Festiwal Miłosza: Poeta w pułapce przeszłości

O literackich sporach, pamięci, historii oraz sztuce opowiadania rozmawiali goście w drugim dniu Festiwalu Miłosza.

Czesław Miłosz

Piątkowym spotkaniom patronował nie tylko Miłosz, ale i Herbert. Nic dziwnego, bo ideowy spór, który dwójka poetów wiodła przez kilkoma dekadami, do dziś potrafi rozpalić literackie środowisko. – Jeśli ktoś uwolnił się od dyskusji o tym, jak i co mówić o polskiej przeszłości, to tylko reprezentanci najmłodszego pokolenie polskich poetów – mówiła Joanna Orska podczas debaty „Rok myśliwego czy jagnięcia”. – Twórcy tacy jak np. Ilona Witkowska, choć w Polskę są mocno zaangażowani, potrafią odejść od narodowego mitu, przynosząc nie tylko nowy, eksperymentalny język, ale i nową narrację.

Festiwal Miłosza

Mniej o ideach, a więcej o relacjach Miłosza i Herberta dyskutowali zaś Andrzej Franaszek i Renata Gorczyńska. Biograf obu poetów i autorka rozmów z noblistą analizowali, jak na twórców wpłynęła wieloletnia relacja mistrz - uczeń, przypomnieli co stało się podczas słynnej kolacji u Carpenterów oraz skrupulatnie wyliczali różnice i podobieństwa w postawach obu twórców. – Psychika, duma, odmienne poglądy – to wszystko w końcu ich podzieliło – mówiła Gorczyńska. – Ale pamiętajmy o tym, że na pewnym etapie Miłosz i Herbert tworzyli wiersze tak podobne, jakby mówili jednym głosem.

Echa Herberta pobrzmiewały w opowieści jeszcze jednego festiwalowego gościa – Eugenijusa Ališanki. Litewski poeta i tłumacz (to dzięki niemu Litwini mogą czytać m.in. Szymborską, Różewicza i Świetlickiego) jak sam mówi „czuje więź z polskimi poetami”. – Kiedyś wydawało mi się, że twórca powinien wznosić się nad bieżące sprawy, ale z czasem zrozumiałem, że to co najważniejsze kryje się bardzo blisko, w codzienności. Aby o niej pisać sięgam po ironię i maski, w których nakładaniu Herbert był mistrzem – mówił poeta.

Festiwal Miłosza

Organizatorzy festiwalu często podkreślają, jak ważny dla nich jest głos poetów z najbliższych Polsce krajów. Wczoraj wybrzmiał on nie tylko w utworach Ališanki, ale i pochodzącej z Rosji Marii Stiepanowej. Poetka w swoich wierszach mierzy się z trudnym dziedzictwem własnej ojczyzny. – Rosja to kraj skolonizowany przez przeszłość, a to musi znaleźć odbicie w poezji. Dopóki obrazy dawnych zdarzeń są w mojej głowie, dopóty muszę o nich pisać – mówiła.

Okazją do lektury polskiej poezji było zaś wczoraj spotkanie z Markiem K.E. Baczewskim, który czytał swe wiersze krakowskiej publiczności, uwodząc uczestników spotkania erudycją i poczuciem humoru.

Festiwal Miłosza

O tym, jak o trudnej przeszłości opowiadać i jak tych opowieści słuchać, mówił wczoraj Mikołaj Grynberg. Spotkanie z autorem „Oskarżam Auschwitz” i „Księgi Wyjścia” było podsumowaniem dwudniowych warsztatów historii mówionej. – Warto rozmawiać, bo wokół nas ciągle są ludzie, którzy chcą opowiadać swoje historie – mówił. Wczoraj zakończyły się również warsztaty translatorskie z języków angielskiego, hiszpańskiego i słoweńskiego.

Drugi dzień festiwalu muzycznie zamknął Andrzej Stasiuk, który razem z ukraińskim zespołem Haydamaky na dziedzińcu Pałacu Biskupa Erazma Ciołka rozgrzał festiwalową publiczność brawurowymi wykonaniami „Stepów Akermańskich” i innych utworów Adama Mickiewicza.

Festiwal Miłosza

informacja prasowa

Festiwal Miłosza pod hasłem "Zdobycie władzy"

Nadchodzący 8. Festiwal Miłosza, który będzie gościć najznakomitszych poetów i poetki z całego świata, swoim tytułem jak zawsze nawiąże do twórczości wybitnego patrona. Między 6 a 9 czerwca Kraków stanie się ponownie centrum tego, co we współczesnej poezji ekscytujące i nowe.

„Zdobycie władzy” to tytuł pierwszej powieści Czesława Miłosza, a zarazem hasło przewodnie tegorocznej edycji festiwalu. Spotkania autorskie, debaty panelowe, warsztaty edukacyjne czy koncerty – to łącznie kilkadziesiąt wydarzeń, składających się na bogaty program festiwalowy. „Zdobycie władzy” Miłosza – powieść demaskująca mechanizmy stalinowskiej władzy – jest dziełem uniwersalnym, dalece wykraczającym poza historyczny kontekst epoki. Mówi bowiem o zdobywaniu władzy symbolicznej – o narzucaniu sposobu myślenia o rzeczywistości i języka, jakim interpretujemy zachodzące w niej zjawiska.

Nasza współczesność, zwłaszcza w wymiarze globalnym, wydaje się grą narracji i przepychanką, w której o władzę nad wyobraźnią jednostki walczą różne opowieści upraszczające głębię doświadczenia świata. Tworzą one też presję cenzury i autocenzury, których sprzężenie daje się dostrzec w języku, jakim mówimy o świecie – zapowiada Krzysztof Siwczyk, dyrektor artystyczny festiwalu. 
W ósmej edycji Festiwalu Miłosza przyjrzymy się tym opowieściom: wspólnie z gośćmi ze świata i Polski będziemy je interpretować i krytycznie demontować. Organizm społeczny to kocioł pełen agresji kierunkowanej przez fake newsy, język propagandy, skrótowość przekazu mediów społecznościowych. Nadmiar informacji, z których nie klei się nic, co spójne i nic, co wspólne dla nas wszystkich, stopniowo staje się centrum władzy. Między 6 a 9 czerwca do głosu dojdzie poezja – jeden z niewielu bastionów oporu przed banałem i chaosem.

Kultura powinna nie tylko organizować powszechną wyobraźnię; ma także być demokratyczna i gościnna, i te wymogi znajdują bezpośrednie odzwierciedlenie w tegorocznym programie Festiwalu Miłosza. Przez cztery czerwcowe dni Kraków stanie się poetycką przystanią dla wybitnych twórców z różnych obszarów językowych i kulturowych. Przyjadą podzielić się doświadczeniami wyniesionymi z miejsc, w których decydują się losy wspólnej Europy, gdzie panuje odbierająca wolność cenzura, toczy się zbrojny konflikt bądź rządzi przemoc. Simon Armitage (Wielka Brytania), Tatev Chakhian (Armenia), Saleh Diab (Syria), Ferida Duraković (Bośnia i Hercegowina), Elena Fanailova (Rosja), Athena Farrokhzad (Szwecja), Tomas Venclova (Litwa), Denise Riley (Wielka Brytania) – to między innymi oni spotkają się z krakowską publicznością. Dla tych, którzy szukają w poezji eksperymentu, performansu, głosu młodego pokolenia, organizatorzy jak co roku przygotowali pasmo OFF – w tej edycji skupione wokół zagadnień rewolucji, przemocy i artystycznych sposobów budowania oporu. 

Wśród gości z Polski są m.in.: laureatka Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, a zarazem tłumaczka poezji amerykańskiej Krystyna Dąbrowska; Piotr Florczyk, poeta, eseista, laureat prestiżowych amerykańskich nagród za tłumaczenia wierszy Anny Świrszczyńskiej; Magdalena Kicińska, debiutująca poetyckim tomem „Środki transportu”, choć znakomicie znana czytelnikom jako autorka słynnej „Pani Stefy”; Maciej Melecki, poeta współtworzący Instytut Mikołowski, współscenarzysta filmu „Wojaczek”; Antoni Pawlak, publicysta, autor 20 książek poetyckich, wieloletni rzecznik prezydenta Gdańska; Uta Przyboś, poetka i malarka, laureatka Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida, a zarazem córka jednego z najznamienitszych poetów polskich XX wieku Juliana Przybosia; Alicja Rosé, poetka i ilustratorka oraz Tomasz Różycki, poeta, eseista, laureat Nagrody Kościelskich.

Władza przychodzi i odchodzi, ale to, co dobre na Festiwalu Miłosza pozostaje niezmienne. Z dumą zaprezentujemy kolejne tomy twórczości naszych zagranicznych gości w przekładzie na język polski, które zostaną przygotowane specjalnie na festiwal. Do współpracy organizatorzy zaprosili tym razem Wydawnictwo Pogranicze, Wydawnictwo Lokator, Instytut Mikołowski, Dom Literatury w Łodzi, Wydawnictwo J i Wydawnictwo a5. Ponownie podczas festiwalu zostanie wręczona Nagroda im. Wisławy Szymborskiej dla autorki bądź autora najlepszej książki poetyckiej minionego roku.

Oddajmy się we władanie poezji i wspólnie sprawmy, żeby festiwal stał się prawdziwie gościnnym domem, forum dialogu wielu języków i spojrzeń na świat. Już w drugi weekend czerwca zapraszamy na festiwalowe wydarzenia do wyjątkowego miejsca – Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej. Festiwal Miłosza rządzi!

Organizatorami Festiwalu są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury.
Więcej: miloszfestival.pl

informacja prasowa

Poznaj gości 8. edycji Festiwalu Miłosza

Między 6 a 9 czerwca Festiwal Miłosza będzie gościł wyjątkowych poetów i poetki z Polski i zagranicy. W tegorocznym centrum festiwalowym, Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej, w księgarniach festiwalowych, kawiarniach i klubach, w których poezja będzie w te dni najważniejsza – wszędzie tam brzmieć będzie poetycki wielogłos naszych gości. Dzisiaj prezentujemy ich sylwetki i twórczość i przypominamy, że największy festiwal poetycki w tej części Europy jest tuż za rogiem!

Odbywający się w tym roku pod hasłem „Zdobycie władzy” Festiwal Miłosza to przede wszystkim żywe forum dialogu toczącego się w wielu językach i na styku wielu kultur. Kto dostarczy temu dialogowi wysokooktanowego, lirycznego paliwa? Swoją obecność na festiwalu potwierdził jeden z najważniejszych współczesnych poetów angielskich i laureat bodaj wszystkich ważnych nagród poetyckich w Wielkiej Brytanii. Simon Armitage, bo to o nim mowa, jest profesorem Uniwersytetu Oksfordzkiego i komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego: wie wszystko o upadku tego imperium i znienawidzonym słowie „Brexit”. Jego niepokojąca, dynamiczna i sięgająca po prozatorskie formy poezja wciąż oddziałuje na poezję polską.

Z Wysp przyjedzie do Krakowa także Denise Riley – poetka, a zarazem badaczka teorii politycznych, wykładowczyni angielskich uniwersytetów i znawczyni historii feminizmu. Autorka głośnej książki "Wojna w żłobku: teorie dziecka i matki" i tomu "Marksizm dla niemowląt" to intrygująca poetka, łącząca w wierszach liryzm z chłodnym impulsem teoretycznym.

Zaproszeni twórcy podzielą się z nami doświadczeniami wyniesionymi z miejsc, gdzie panuje odbierająca wolność cenzura, o losach obywateli często decyduje przemoc i gdzie toczyły bądź toczą się konflikty zbrojne. Pochodząca z Bośni i Hercegowiny Ferida Duraković swój najgłośniejszy tom wierszy nazwała "Serce ciemności". Oblężenie Sarajewa i obrazy wojny materializują się w jej wierszach i esejach.

Jedna z najbardziej prominentnych postaci współczesnej rosyjskiej poezji, Elena Fanailova, laureatka prestiżowej Nagrody im. Andrieja Biełego, w swojej zaczepnej, demaskującej mechanizmy życia społecznego poezji manifestuje intelektualny „ruch oporu” przeciwko przemocy symbolicznej i polityce agresji.

Saleh Diab, urodzony w Aleppo, mieście-symbolu i miejscu stanowiącym poligon doświadczalny dla międzynarodowych interesów wojennych, od wielu lat mieszka we Francji, niestrudzenie promując i przekładając poezję syryjską. W swojej twórczości łączy doświadczenie cierpienia i nadzieję.

Krakowskiej publiczności zaprezentuje się urodzona w irańskim Teheranie Athena Farrokhzad – jeden z najważniejszych i najmłodszych głosów współczesnej poezji szwedzkiej. Jej debiutancki tomik Cykl biały został przełożony na dwanaście języków, w tym polski, oraz kilkukrotnie wystawiony w teatrze. Jej poezja to polifonia głosów pełnych złości i żalu, proszących się wręcz o wykrzyczenie ze sceny.

Na festiwalu nie zabraknie odważnych, radykalnych gestów. Cypryjsko-australijska poetka i aktorka Koraly Dimitriadis, autorka tomiku "Love and Fuck Poems", obecnie stypendystka programu rezydencjalnego Krakowa Miasta Literatury UNESCO (takich "artystów" zaprasza bowiem Kraków), bezkompromisowo sprzeciwia się w swojej twórczości kulturowej i religijnej represji. Poezja stała się podstawą stworzonego przez nią spektaklu teatralnego i serii filmów krótkometrażowych, w których sama zagrała.

Jeśli już mowa o artystach niepokornych, warto przywołać muzyczny duet Landschaft. Grigory Semenczuk ze Lwowa i Ulrike Almut Sandig z Berlina łączą swoje niemieckie i ukraińskie wiersze z muzyką hiphopową, elektropunkiem i popem. W oparach gęstych, klaustrofobicznych dźwięków wyrażają pokoleniowy bunt, niezgodę na wzrost znaczenia ruchów prawicowych i kryzys migracyjny w Europie.

Festiwal Miłosza to także prezentacja twórczości autorek i autorów, których głosy zachwycają i zaskakują, rozbudzając ciekawość czytelników współczesnej polskiej poezji. Festiwal będzie okazją do spotkania Krystyny Dąbrowskiej. Najnowszy tom laureatki pierwszej edycji Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, Ścieżki dźwiękowe, doprowadza do perfekcji oszczędną poetykę obserwacji świata, w którym drobne poruszenia i sytuacje momentalnie odsyłają do sensów ogólnych i zawsze dyskusyjnych, egzystencjalnych diagnoz naszego „tu i teraz”.

Do otaczającego nas świata odnosi się również Maciej Melecki, zajadły awangardzista i autor „radykalnego smutku” pomieszkującego w każdym z pisanych przez niego wierszy. Jego twórczość jest ekspresją niezgody na zastany świat społecznych, politycznych i metafizycznych ułud. Magdalena Kicińska to bez wątpienia jeden z najbardziej obiecujących głosów młodej poezji. Brawurowy debiut poetycki Środki transportu natychmiastowo ustawia autorkę w niewygodnej roli – drugą książką będzie musiała potwierdzić swój literacki talent, którym zachwyciła w Pani Stefie. Swój performans przedstawi na festiwalu Jakub Kornhauser – poeta, tłumacz, krytyk literacki i literaturoznawca, kolejny laureat Nagrody im. Wisławy Szymborskiej w gronie tegorocznych gości festiwalu. Na każdym z tych pól zanurzony w dziedzictwie awangardy, ze szczególnym uwzględnieniem surrealizmu i poezji konkretnej (czyli gatunku łączącego elementy poezji i sztuk wizualnych) krajów romańskich i środkowoeuropejskich.

W ogniu literackiej polemiki, w kawiarnianej scenerii przy lampce wina czy w gwarze zmieszanych głosów klubowego tłumu – zapraszamy do aktywnego obcowania z najaktualniejszą poezją i jej wybitnymi reprezentantami. Taka okazja zdarza się tylko raz w roku!

Przypomnijmy: bogaty program Festiwalu Miłosza obejmuje m.in. spotkania autorskie, debaty panelowe, warsztaty przekładu poetyckiego, a także pasmo OFF prezentujące poezję eksperymentalną i performatywną. By dowiedzieć się więcej o gościach tegorocznej edycji, warto zajrzeć na stronę www.miloszfestival.pl i profil festiwalu na Facebooku. Zapraszamy!

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury.

informacja prasowa


Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury.

„Rok myśliwego” – goście Festiwalu Miłosza 2018

Spotkania autorskie, wspólne czytanie wierszy, dyskusje i debaty – w dniach 7-10 czerwca Kraków, już po raz siódmy, stanie się światową stolicą poezji. 

Festiwal Miłosza 2018 będzie okazją do spotkania z wybitnymi polskimi twórcami, m.in.: Markiem Krystianem Emanuelem Baczewskim, Marzanną Bogumiłą Kielar, Marcinem Baranem i Urszulą Kozioł, a także gośćmi z zagranicy, wśród których znajdą się: Jane Hirshfield i Ron Padgett (USA), Eugenijus Ališanka (Litwa), Katja Gorečan (Słowenia), Maria Stiepanowa (Rosja) i Olvido García Valdés (Hiszpania). Dyrektorem artystycznym festiwalu jest poeta i krytyk literacki Krzysztof Siwczyk.

„»Rok myśliwego« – pod takim hasłem odbędzie się kolejna odsłona Festiwalu Miłosza w Krakowie. »Rok myśliwego« Czesława Miłosza to wyjątkowy diariusz jednego roku z życia dojrzałego poety, który zawiera w sobie aktualny dziś model światoodczucia. Doświadczamy rzeczywistości radykalnie fragmentarycznej. Świat wydaje się uchwytny tylko w chwili bieżącej. Towarzyszy nam przy tym poczucie rosnącego zagrożenia. Próbujemy budować własną tożsamość w bliskim kontakcie z rzeczywistością, która nam nieustannie umyka. Na dobrą sprawę nie wiemy, czy rzeczywistość jest projekcją naszych lęków i wyobrażeń, czy może jednak tkwi w niej twardy rdzeń sensu, który możemy za pomocą literatury odkryć” – mówi Krzysztof Siwczyk, dyrektor artystyczny festiwalu. 

Czesław Miłosz, kreśląc portrety swoich przeciwników (ale i pobratymców), w „Roku myśliwego” proponuje wielogłos ścierających się idei i literackich estetyk. Nie rezygnuje jednocześnie z artykulacji swoich momentami twardych i kontrowersyjnych przekonań. Zmienna amplituda sporu w literaturze, etyce, sprawach społecznych, kwestii stosunku do ojczyzny, ekosfery czy metafizyki, pozwala nam rozpoznać charakter czasów, w jakich żyjemy. Gra toczy się o język sporu.

„Poezja jest punktem wyjścia do dyskusji, bo otwiera nam oczy i wyostrza naszą uwagę na  różne sposoby mówienia o świecie, który przyszło nam dzielić. Poezja może stać się też punktem dojścia, dając niepowtarzalną szansę na porozumienie, lub przynajmniej znalezienie wspólnego mianownika  w tej wielości języków, systemów wartości i poglądów” – mówi Olga Brzezińska, prezes Fundacji Miasto Literatury i dyrektor programowy festiwalu organizowanego wraz z Krakowskim Biurem Festiwalowym.

W każdym akcie lektury i pisania polujemy na świat, który niechybnie nam umyka. Codziennie doświadczamy trwogi przemieszczania się ról w tym polowaniu. Bywamy zwierzyną łowną, kiedy ideologiczne ciążenie redukuje skomplikowany obraz rzeczywistości do prostych, egzystencjalnych recept, wywłaszczających nas z prawa do złożoności naszych postaw i wyborów. Myśliwymi stajemy się w momencie, kiedy własne światoodczucie próbujemy implantować bliźnim poza dialogiem i poszanowaniem odmienności czyjegoś języka i wyrażanych w tym języku wartości. Jedno nas łączy: jesteśmy uczestnikami gry o zmiennych regułach, gdzie stawką jest współistnienie w różnicy bądź ślepa przemoc instytucjonalnie zadekretowanej prawdy. 

„Festiwal Miłosza jest spotkaniem różnych poetyckich prywatności i wybitnych literackich indywidualności – mówi Izabela Helbin, dyrektor Krakowskiego Biura Festiwalowego. – Tłumy czytelników ściągają do Krakowa, by spotkać się z niezwykle cenionymi pisarzami. Tak będzie też w tym roku, a dzięki obecności twórców z wielu krajów świata, Kraków stanie się miejscem, w którym o poezji mówi się różnymi językami”.

W Krakowie zagoszczą wybitne poetki i wybitni poeci, reprezentujący sześć języków i tyleż odmiennych wizji literatury. Z zagranicy zawitają do nas Jane Hirshfield i Ron Padgett z USA, Eugenijus Ališanka z Litwy, Katja Gorečan ze Słowenii, Maria Stiepanowa z Rosji i Olvido García Valdés z Hiszpanii. Ich wielogłos wzmocnią polskie poetki i poeci: Marek Baczewski, Marcin Baran, Tomasz Bąk, Jerzy Jarniewicz, Marzanna Bogumiła Kielar, Urszula Kozioł, Joanna Oparek, Andrzej Szuba i Ilona Witkowska. Mamy nadzieję, że podobnie jak w poprzednich latach Festiwal Miłosza stanie się wielkim świętem poezji różnych tradycji, czasem spotkania i rozmowy o literaturze, o ideach i o świecie. Liczymy na to, że będzie to także czas wielogłosu, a nie retoryki wykluczenia i politycznej stygmatyzacji.

Szlaki Festiwalu wyznaczy również niebanalna kreacja graficzna, w której wszechobecne czerwone i czarne kropki nawiązują do rytmu dni w roku. Autor koncepcji, Tomek Budzyń, tłumaczy: „Kropek jest 365, jak dni w kalendarzu, niektóre nachodzą na siebie, niektóre się dłużą, a inne z porządku. Ich intensywne kolory nawiązują do ścierających się światopoglądów, ale też są w nieustannym dialogu”.

Organizatorami Festiwalu są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury.

informacja prasowa

9. edycja Festiwalu Miłosza pod hasłem "Nowy stan skupienia" startuje już 4 czerwca!

9. edycja jednego z najważniejszych wydarzeń poetyckich w Polsce przenosi się do sieci – rusza już 4 czerwca. Festiwal otworzy poetycko-muzyczny wielogłos z udziałem m.in. Ewy Lipskiej, Ryszarda Krynickiego i Adama Zagajewskiego. 

„Nowy stan skupienia” – pod takim hasłem odbędzie się tegoroczna edycja Festiwalu Miłosza. I choć Kraków jak co roku będzie centrum poetyckiego wrzenia, tym razem festiwalową geografię należy potraktować bardzo umownie. Przeniesiony w całości do sfery online Festiwal Miłosza dotrze wszędzie tam, gdzie okna przeglądarek internetowych otworzą się na poezję. Głównym miejscem spotkań z autorami i autorkami ważnymi dla poezji polskiej i zagranicznej będzie festiwalowy fanpage na Facebooku. Od 4 czerwca, czyli od dnia, w którym planowane było otwarcie tegorocznej edycji wydarzenia w tradycyjnej formie w gościnnym Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej, miłośnicy i miłośniczki poezji będą mogli korzystać w sieci z bogatego festiwalowego programu. Jego pierwszym punktem, którego nie można przeoczyć, jest poetycko-muzyczne spotkanie „Republica Poetica” z udziałem polskich poetów i poetek. W programie trwającego do jesieni wydarzenia znajdą się także premiery pięciu tomów poetyckich, warsztaty uważnego pisania z Barbarą Klicką, Mikołajem Grynbergiem i Tomaszem Cieślakiem-Sokołowskim, cykl podcastów, Konkurs Młodej Poezji dla poetek i poetów przed debiutem oraz wydarzenia pod patronatem pasma OFF. Podczas tej niecodziennej edycji festiwalu próba uchwycenia stanu poezji „tu i teraz” spotka się z badawczym spojrzeniem w przeszłość za sprawą prezentacji archiwalnych materiałów filmowych poświęconych polskim twórcom literackim.

Nowy stan skupienia

Epidemia koronawirusa wymusiła zmianę w relacjach zawodowych, sposobie spędzania czasu, komunikowania się, a także tworzenia i korzystania z dóbr kultury. Nowy stan skupienia oznacza wielowątkową zmianę: przeniesiemy program Festiwalu Miłosza do ogólnodostępnych przestrzeni internetu, skierujemy uwagę na literaturę, zgromadzimy się w rozgałęzieniach światłowodów, a nade wszystko zadbamy o stan skupienia na słowie, detalu, znaczeniu, emocjach – wyjaśniają koncepcję tegorocznej edycji organizatorzy: Olga Brzezińska, dyrektor programowa wydarzenia, Krzysztof Siwczyk, jego dyrektor artystyczny i Izabela Helbin, dyrektor Krakowskiego Biura Festiwalowego. Ta dziwna sytuacja życia w „międzyczasie”, w zawieszeniu i niepewności dnia jutrzejszego, wyostrza naszą uwagę na to, co – mamy taką nadzieję – chwilowo utracone. Poezja od wielu lat korzysta z nowych form komunikacji. Nie jest językiem ze spiżu. Reaguje w swojej nieskończonej różnorodności, na najdrobniejsze poruszenia w wielkim słowniku, z którego czerpiemy, opisując świat. Czasami przyczynia się do poważnych zmian w tym słowniku, przywracając słowom ich podstawowe znaczenia. Zysk płynący z doświadczenia pandemii polega na wyostrzonej uwadze, z jaką traktujemy otaczającą nas rzeczywistość – piszą organizatorzy w liście skierowanym do odbiorców festiwalu. Wreszcie poezja to język nadziei żywo reagujący na społeczne i kulturowe procesy, szukający słów na nazwanie tego, co jeszcze przed nami. Kilkumiesięczną przygodę z poezją otworzy wyjątkowe spotkanie, którego tytuł nie powinien nikogo zwieść.

Republica Poetica: Piosenka o końcu świata

Jeśli nadejdzie koniec świata, wydarzy się on niepostrzeżenie: wszystko pozostanie na swoim miejscu, życie będzie toczyć się zwyczajnym rytmem, jak zawsze. Innego końca świata nie będzie – pisze Czesław Miłosz w wierszu pochodzącym z wydanego w 1945 roku tomu Ocalenie. A może koniec świata dzieje się teraz na naszych oczach? 4 czerwca o godzinie 19.00 podczas otwarcia 9. edycji Festiwalu Miłosza w wieczorze poetycko-muzycznym inspirowanym Piosenką o końcu świata wezmą udział uznani polscy poeci i poetki. Nowego stanu skupienia lirycznej materii poszukają wspólnie Miłosz Biedrzycki, Wojciech Bonowicz, Małgorzata Lebda, Ewa Lipska, Ryszard Krynicki, Joanna Oparek, Krzysztof Siwczyk i Adam Zagajewski. Spotkanie poprowadzi Marta Eloy Cichocka, a za oprawę muzyczną będzie odpowiadać kontrabasista Marcin Oleś. Zwrotki tej „piosenki” zbudują wiersze festiwalowych gości czytane w języku polskim, angielskim, francuskim i hiszpańskim. Wydarzenie będzie transmitowane na facebookowym profilu Festiwalu Miłosza oraz w serwisie YouTube na kanale Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej.

Stałe punkty festiwalowej materii

Jak co roku na festiwalu nie zabraknie premier tomików poetyckich. Wspólnie z Wydawnictwem a5, Instytutem Mikołowskim im. Rafała Wojaczka, Korporacją Ha!art, Wydawnictwem Pogranicze i Wydawnictwem Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji w Poznaniu organizatorzy przygotowali pięć wyjątkowych premier poetyckich. Cztery tomy poezji ujrzą światło dzienne 4 czerwca, w dzień rozpoczęcia się 9. edycji wydarzenia, a do ich lektury zaproszą na festiwalowym profilu na Facebooku ich autorzy i tłumacze. Podczas tegorocznej odsłony festiwalu nie zabraknie też akcentów offowych. Pod patronatem eksperymentalnego pasma OFF odbędą się streamingi slamów poetyckich organizowanych wspólnie przez magazyn „KONTENT” i Krakowską Szkołę Poezji. Już wkrótce zostaną ogłoszone kolejne festiwalowe wydarzenia, m.in. V Konkurs Młodej Poezji dla poetek i poetów przed debiutem oraz nabór na warsztaty uważnego pisania.

informacja prasowa

Festiwal Miłosza już za nami. Jak wyglądała jego ósma edycja?

Czy poezja powinna mówić o aktualnych wydarzeniach? Na czym polega odkrywanie własnego języka? Co sprawia, że jednych twórców wpisujemy do kanonu, a o innych zapominamy? O tym wszystkim rozmawiali poeci i poetki podczas czterech festiwalowych dni.

Ferida Durakovic fot. Monika Stolarska dla KBF

„Zdobycie władzy” – takie hasło, zaczerpnięte z tytułu wydanej w 1953 roku powieści Czesława Miłosza, było motywem przewodnim tegorocznej edycji festiwalu. I choć można by się spodziewać, że skłoni ono gości do składania światopoglądowych deklaracji i ostrego komentowania bieżących wydarzeń, festiwalowe rozmowy zręcznie unikały publicystyki.

Zrozumieć współczesność

Zaproszeni twórcy jakby zgadzali się ze słowami Ewy Lipskiej, która podczas spotkania z festiwalową publicznością mówiła, iż w wierszach wystrzega się mówienia o polityce.
– Takie utwory są jak ulotki, które może rozpalają emocje, ale zaraz potem błyskawicznie znikają, przestają istnieć – tłumaczyła.

Nie znaczy to, że poeci i poetki zamykali oczy na trudne tematy i zmiany, zachodzące we współczesnym świecie. Wręcz przeciwnie. O tym jak ułożyć siebie na nowo, gdy własny język i ojczyzna rozpadają się na kawałki, mówiła Bośniaczka, Ferida Duraković, o budowaniu intelektualnych pomostów między Zachodem, a Wschodem opowiadała zaś Rosjanka, Elena Fanailova, a o kondycji współczesnej Europy Polka, Alicja Rosé.
– Kiedy wyruszałam w podróż po kontynencie, wielu znajomych zarzucało mi eskapizm. Mówili, że uciekam, podczas gdy w kraju wydarza się tyle ważnych rzeczy. A ja chciałam wyjechać, żeby zrozumieć, co dzieje się z Polską i Europą, a potem opowiedzieć o tym swoim głosem – tłumaczyła.

Antologia poetek jidysz, fot.Monika Stolarska dla KBF

Oswajanie języka


Zdobycie władzy przez festiwalowych gości rozumiane było jednak głównie jako przejęcie kontroli nad językiem. I tym obcym – o czym opowiadali tłumacze podczas debaty translatorskiej, i ojczystym. Tę ostatnią umiejętność do perfekcji opanował każdy z poetek i każda z poetek, jednak niektórzy postawili przed sobą szczególnie trudne zadanie. Tak jak Ewa Lipska – zaprzągająca w służbę poezji słowniki technologiczne czy Simon Armitage, garściami czerpiący z potocyzmów i języka codzienności.
– W latach 80., kiedy zaczynałem tworzyć, widziałem jak codzienny język jest wykorzystywany na potrzeby reklam i polityki, chciałem więc sprawdzić, czy uda się wykorzystać go w poezji – mówił Armitage. – Szukałem języka, który będzie skierowany na zewnątrz, zrozumiały również dla tych, którzy na co dzień nie zajmują się literaturą, nie wymagający skomplikowanych wyjaśnień.

Bywało, że festiwalowi goście zdobywali też władzę nad pamięcią, przywołując postacie i nazwiska zapomnianych twórczyń. Tak było w przypadku dyskusji dedykowanej Annie Świrszczyńskiej – poetce, która mimo że kiedyś wymieniana jednym tchem z największymi, dziś pozostaje poza głównym obiegiem. Z mroków zapomnienia wydobyto też poetki jidysz, których twórczość wybrzmiała podczas lektury antologii „Moja dzika koza”.


Nie tylko dyskusje

Tomas Venclova fot.Monika Stolarska dla KBF

Choć spotkania z poetkami i poetkami były głównym punktem Festiwalu Miłosza, nie były jego punktem jedynym. Podczas czterech festiwalowych dni wysłuchaliśmy wykładu mistrzowskiego Tomasza Venclovy pt. „Rozpacz i łaska” Najwybitniejszy dziś żyjący poeta z Litwy objaśniał, co stanowi klucz do zrozumienia twórczości Miłosza.
– Jego dzieła są przepojone wiedzą o człowieku, pozbawione egzaltacji, czasem zdają się być krzykiem szalonej rozpaczy okiełznanej przez rozum. To właśnie poezja jest od tego, aby człowiek mógł poradzić sobie z rozpaczą. 

Wykład uzupełniała debata „Vita Activa’19”. Tadeusz Sławek i Karolina Wigura w ponad godzinnej rozmowie z Krzysztofem Czyżewskim wspólnie zastanawiali się nad kondycją społeczeństwa w upolitycznionym świecie, stawiając tezę, iż dominujący w XX wieku lęk przed powrotem totalitaryzmów, został zastąpiony strachem przed przyszłością, przed nieznanym które ma nadejść.

W programie znalazło się też pasmo Off Miłosz, dedykowane awangardowym nurtom liryki, koncerty, wydarzenia dla dzieci i plenerowy kiermasz książki.

Mordercze ballady z Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej


Festiwal zamknęła gala Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Laur za tom „Mordercze ballady” otrzymała Marta Podgórnik.
- Poezja potrafi dotrzeć do ostatnich bastionów wzruszenia, empatii, niezgody na zastany świat i towarzyszyć nam, w jednoczesnym i autentycznym zachwycie jego fragmentami. Potrafi przeciwstawić się dyktatom polityków i mody, konwencji literackich i środowisk prasowych oraz wydawniczych, potrafi przerosnąć nawet w swej sile wymowy – o paradoksie – samego jej twórcę lub twórczynię – mówiła podczas niedzielnej gali członkini kapituły Nagrody, Dorota Walczak-Delanois. I choć słowa te są fragmentem wygłoszonej przez nią laudacji, równie dobrze mogłyby stanowić podsumowanie tegorocznej edycji Festiwalu Miłosza.

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Miasto Literatury.

Wsparcia finansowego udzielają British Council i Swedish Arts Council.

 informacja prasowa

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

„Planeta Lem” – nowy dom dla literatury i języka w Krakowie

W Krakowie powstanie pierwsze w Polsce centrum poświęcone literaturze i językowi. Budowę Centrum Literatury i Języka „Planeta Lem” w dawnym Składzie Solnym na Zabłociu ogłosiło Miasto Kraków podczas konferencji prasowej w dniu 6 września 2018 r. Konferencji towarzyszyło ogłoszenie międzynarodowego konkursu architektoniczno-urbanistycznego na koncepcję Centrum.

Planeta LEM - Stanisław Lem , 1966 rakieta, fot. archiwum spadkobiercy

Patronem Centrum będzie Stanisław Lem.  To najpoczytniejszy i najpopularniejszy polski autor, pisarz podejmujący uniwersalne i aktualne także dla dzisiejszego czytelnika tematy. Planeta Lem będzie miejscem szeroko prezentującym literaturę i dziedzictwo językowe i stanie się symbolem Krakowa Miasta Literatury UNESCO  – mówi Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa. Prace nad szczegółową koncepcją centrum trwały przez wiele lat i uczestniczyły w nich wszystkie środowiska literackie naszego miasta - i nie tylko. Na 5-lecie tytułu Miasta Literatury UNESCO dla Krakowa z dumą prezentujemy Państwu dojrzałą wizję miejsca opartego na idei wielopokoleniowej edukacji literackiej i językowej. Chcemy godnie zagospodarować na cele społeczne tę ważną lokalizację ¬– w jej szczególnym kontekście na styku trzech dzielnic i w kontekście innych instytucji kultury Podgórza i Zabłocia – dodaje Prezydent.

Inwestycja powstanie na należącej do miasta działce o powierzchni ok. 1 hektara przy ul. Na Zjeździe 8, w sąsiedztwie innych instytucji kultury na prawym brzegu Wisły – Fabryki Emalia Oskara Schindlera, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK i Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka, w pobliżu estakady kolei aglomeracyjnej, Muzeum Podgórza i terenów zielonych Bulwarów Wiślanych. W ten sposób powstanie miejsce w sposób szczególny dowartościowujące dzielnicę kultury, jaką w ostatnich latach staje się Zabłocie i Podgórze. Nie bez znaczenia pozostaje także kontekst pobliskiego Placu Bohaterów Getta, a także sukcesywny rozwój Zabłocia, w którym w ostatnich latach przybyło znacząco mieszkańców, rodzin z dziećmi – poszukujących dla siebie tzw. trzeciego miejsca – miejsca spędzania czasu wolnego, edukacji, odpoczynku.

Stanisław Lem patronem literackiego domu Krakowa

Planeta LEM - Mural Skład Solny, fot. Michał Ramus 

Historyczny budynek Składu Solnego od wielu lat był brany pod uwagę jako przyszła przestrzeń kultury. Rozważano w tym miejscu umieszczenie siedzib kolejno: Krakowskiego Biura Festiwalowego, Sinfonietty Cracovii, Muzeum Podgórza i Biblioteki Kraków. Przedmiotem międzynarodowego konkursu na wizję „Planety Lem” jest rewitalizacja XVIII-wiecznego budynku magazynu solnego i dobudowa nowego obiektu po jego wschodniej stronie. Całość będzie stanowić miejsce wielofunkcyjne, otwarte dla wszystkich grup wiekowych, miejsce edukacji literackiej i zarazem wizytówkę pierwszego słowiańskiego miasta literatury UNESCO, którym od 2013 r. jest Kraków. 
Sercem inwestycji będzie nowoczesna wystawa dedykowana uniwersum tematycznemu powieści Stanisława Lema – futurologa, powieściopisarza, najczęściej tłumaczonego i wydawanego polskiego pisarza. W tym miejscu pielęgnowana będzie także pamięć o dorobku twórczym innych wybitnych mistrzów słowa, przede wszystkim tych związanych z Krakowem, m.in.: Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Stanisława Wyspiańskiego, Josepha Conrada, Sławomira Mrożka, a także wybitnych tłumaczy, ilustratorów, autorów książki dziecięcej.

Wielofunkcyjna i innowacyjna przestrzeń dla literatury

Koncepcję wystawy głównej przygotowało studio Tengent, którego twórcy byli związani m.in. z sukcesami uznanej grupy Platige Image. Wizja powstała według pomysłu Jacka Dukaja, jednego z najważniejszych współczesnych polskich powieściopisarzy. Narracja wystawy jest zbudowana wokół kluczowych dla Lema zagadnień postępu technologicznego, przypadku, ewolucji, obcości i granicy poznania. Będzie zarazem skierowana do szerokiej publiczności, w tym przede wszystkim do odbiorcy w młodym wieku i dzieci, wciągając uczestników w interaktywną grę z wykorzystaniem innowacyjnych technologii.

We współpracy z Fundacją na Rzecz Muzeum Języka Polskiego powstała także koncepcja dodatkowej wystawy stałej, poświęconej językowi (w tym w szczególności języka polskiego we wszystkich jego odmianach) i ogólnie rozumianej komunikacji. Planowane są ekspozycje ruchome, przypominające wybitne postaci literackiego Krakowa, nowoczesne, modułowe sale wielofunkcyjne z przeznaczeniem na festiwale i inne wydarzenia literackie (w tym Festiwal Conrada, Festiwal Miłosza, Festiwal Non-Fiction, Festiwal Literatury dla Dzieci, Festiwal Komiksu) oraz szereg innych inicjatyw literackich realizowanych przez przyszłych partnerów centrum), a także mediatekę, kawiarnio-księgarnię i przestrzeń coworkingową dla literackich i kreatywnych środowisk Krakowa. Obiekt uzupełni przyległy ogród, dzięki czemu poprzemysłowe Zabłocie wzbogaci się o nową przestrzeń zieloną. Inwestycja domyka program rewitalizacji Zabłocia, tworząc wspólny dom dla różnorodnych inicjatyw literackich i wszystkich podmiotów, które od lat budują literacki Kraków. Nasze miasto potrzebuje takiego miejsca i od dawna wspólnie ze środowiskami literackimi naszego miasta, a także Radą Honorową Miasta Literatury UNESCO, rozmawiamy o takiej pojemnej i włączającej różnorodne fenomeny literackiego Krakowa koncepcji – mówi Prezydent Majchrowski. Realizacja „Planety Lem” to wypełnienie najważniejszej deklaracji Krakowa z aplikacji o przyjęcie do Sieci Miast Kreatywnych UNESCO. Operatorem obiektu będzie Krakowskie Biuro Festiwalowe, które w imieniu Miasta prowadzi proces inwestycyjny.

Realizację inwestycji poparły nie tylko różnorodne środowiska literackie Krakowa, w tym pisarze skupieni wokół Rady Honorowej Krakowa Miasta Literatury UNESCO, przedstawiciele Rady Języka Polskiego i koalicja polskich językoznawców reprezentowana przez Fundację na rzecz Muzeum Języka Polskiego, reprezentanci Miast Literatury UNESCO z całego świata, ale także liczni goście krakowskich festiwali literackich, księgarze, wydawcy i tłumacze.

Pierwsze w Polsce Centrum Literatury i Języka

Centrum literackie w Składzie Solnym będzie pierwszym w kraju miejscem poświęconym nowoczesnej refleksji nad językiem. Utworzenie Centrum zgodnie poparły Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN oraz wszystkie liczące się środowiska językoznawcze w Polsce. Idea nowoczesnego centrum dla języka wynika z przekonania o niezmienności jego znaczenia w życiu kultur i społeczeństw. Na całym świecie istnieją interdyscyplinarne placówki wykorzystujące w swojej misji najnowocześniejsze technologie, interaktywne instalacje i obiekty przestrzenne pozwalające na przedstawianie zagadnień językowych w sposób przystępny dla szerokiego grona odbiorców. Swoje własne muzea mają już m.in. język hiszpański (Casa del lector w Madrycie oraz Museo del Libro y de la Lengua w Buenos Aires), portugalski (Museu da Língua Portuguesa w São Paulo) czy litewski (Lietuvių Kalbos Muziejus w Wilnie).
Ogromne, lecz ciągle mało znane i często niedoceniane bogactwo historii polszczyzny i różnorodność zjawisk zachodzących we współczesnym języku polskim może być punktem wyjścia do narracji włączającej nie tylko rodzimych użytkowników języka, ale społeczności polonijne na całym świecie i wszystkich zainteresowanych poznawaniem i zgłębianiem języka jako najdoskonalszego narzędzia komunikacji.

Międzynarodowy konkurs architektoniczny

Ogłoszenie inwestycji zbiega się z inauguracją międzynarodowego konkursu architektoniczno-urbanistycznego na koncepcję Centrum, zorganizowanego we współpracy z Stowarzyszeniem Architektów Polskich oddział Kraków. Dwuetapowy konkurs skierowany do pracowni z całego świata obejmuje rewitalizację dawnego budynku Składu Solnego i realizację nowej bryły lub zespołu budynków po jego wschodniej stronie.
W sądzie konkursowym pod przewodnictwem Piotra Lewickiego zasiądą architekci doświadczeni w realizacjach w dziedzinie kultury, w tym m.in. Alberto Veiga ze studia Barrozzi/Veiga (Filharmonia w Szczecinie, Auditorio Águilas, sale koncertowe w Monachium i Edynburgu, Muzeum Sztuk Pięknych w szwajcarskim Chur) czy Zbigniew Maćków (rewitalizacja dworca PKP we Wrocławiu, odpowiedzialny za głośny projekt Kościół. Piękno i Kicz w ramach programu obchodów Europejskiej Stolicy Kultury 2016 Wrocław). Na 28 września wyznaczono termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w konkursie, w marcu 2019 zostaną ogłoszone jego wyniki.

Inwestycja będzie realizowana w latach 2019-2022. Otwarcie obiektu zaplanowane na 2022 rozpocznie nowy rozdział w popularyzacji dzieła Stanisława Lema i dopełni projekt kulturalno-edukacyjny Lem 2021 realizowany pod auspicjami programu Kraków Miasto Literatury UNESCO w związku z przypadającą na rok 2021 setną rocznicą urodzin pisarza.

Inwestycja powstanie w większej części ze środków miejskich, organizatorzy deklarują jednak starania o pozyskanie funduszy zewnętrznych, m.in. z planowanego naboru do Funduszy Norweskich. „Planeta Lem” spełnia wszystkie wymagania stawiane inwestycjom o charakterze społecznym i kulturotwórczym. Za wzór stawiamy sobie analogiczne centra literackie i kreatywne funkcjonujące z powodzeniem od lat na świecie – Federation Square w Melbourne, Casa del lector w Madrycie, Writers’ Centre w Norwich, niemieckie domy literatury. Jesteśmy przekonani, że Kraków jako miasto o szczególnej literackiej tożsamości, a także jedna z kolebek języka polskiego, zasługuje na miejsce będące należytym podkreśleniem tych tradycji, a zarazem przestrzenią dalszej popularyzacji literatury i rozwoju wiedzy o języku – konkluduje Prezydent Majchrowski.

informacja prasowa

Rozpoczął się Festiwal Miłosza. W tym roku pod hasłem „Rok myśliwego”

Cztery dni, ponad sześćdziesięcioro gości z kraju i zagranicy, spotkania autorskie, warsztaty, dyskusje, koncerty i slamy poetyckie – tak zapowiada się siódma edycja Festiwalu Miłosza, największy w Polsce impreza poświęcona poezji.

Festiwalowi jak co roku patronuje jedna z książek Czesława Miłosza. Tym razem jest to „Rok myśliwego”, będący nie zbiorem poezji, ale dziennikiem w którym noblista notował wydarzenia, rozgrywające się na przestrzeni dwunastu miesięcy od 1 sierpnia 1987 roku do 30 lipca 1988 roku – mówi Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa zapraszając na wydarzenie.

Tytułowym myśliwym określał siebie – poetę, którego „zwierzyną był cały świat widzialny i życie poświęcił próbom uchwycenia go słowami”. Takimi samymi myśliwymi są też goście tegorocznej edycji, a ich „ łowieckim strategiom” będzie przyglądać się festiwalowa publiczność w czasie spotkań autorskich i dyskusji.

To, że poeta, „poluje na rzeczywistość” nie ulega wątpliwości. My jednak chcemy zastanowić się również nad tym, czy dziś role nie zaczęły się odwracać i czy to rzeczywistość nie poluje na poetów, próbując poprzez politykę i ideologię, wpływać na ich twórczość – tłumaczy Dyrektor Artystyczny festiwalu, poeta i krytyk literacki, Krzysztof Siwczyk. - Poezja jest punktem wyjścia do dyskusji, bo otwiera nam oczy i wyostrza naszą uwagę na różne sposoby mówienia o świecie. Daje też szansę na znalezienie wspólnego mianownika w wielości systemów wartości, poglądów i narracji – dodaje Olga Brzezińska, Dyrektor Programowy festiwalu.

Festiwalowa opowieść o świecie snuta będzie z perspektywy różnych pokoleń, języków i kręgów kulturowych. Z USA przyjadą: Jane Hirshfield: buddystka, hippiska, przedstawicielka pokolenia rewolty lat 60. i Ron Padgett – klasyk nowojorskiej poezji, poeta tematów prywatnych, z których wydobywa uniwersalny sens. Ponadczasowych treści i refleksji o roli poety będzie można szukać też w wierszach Hiszpanki, Olvido Garcíi Valdés. Organizatorzy, jak co roku, zwracają również uwagę na naszych najbliższych sąsiadów – z Litwy przyjedzie, poruszający się w kręgu klasycyzmu, Eugenijus Ališanka, z Rosji zaś tworząca poezję zaangażowaną Maria Stiepanowa. Grono zagranicznych gości zamyka najmłodsza uczestniczka festiwalu - Słowenka, Katja Gorečan.

Lista polskich gości, tak jak w poprzednich latach, układa się w panoramę najciekawszych zjawisk w rodzimej poezji. Znaleźli się na niej i młodzi twórcy, którzy w ostatnim czasie zaznaczyli silnie swoją obecność w polskiej poezji (Ilona Witkowska, Tomasz Bąk), i uznani poeci z ogromnym dorobkiem (Urszula Kozioł, Marek K.E. Baczewski, Marzanna Bogumiła Kielar, Jerzy Jarniewicz czy Andrzej Szuba) , a także autorzy niezwykle istotni dla krakowskiego środowiska literackiego (Joanna Oparek, Marcin Baran),.

Spotkania autorskie uzupełni debata „W pułapce dekretowanych prawd czy w wolności chaosu” i wykład inauguracyjny Miłosz Lecture zatytułowany “O poezji i cierpieniu. Rozmowa z Czesławem Miłoszem.”, który w tym roku wygłosi Jane Hirshfield. Mocno wybrzmi też temat relacji Czesława Miłosza i Zbigniewa Herberta, do czego pretekstem jest wydana niedawno biografia drugiego z tych poetów. Ich intelektualne i artystyczne spory będą przedmiotem debaty „Rok myśliwego czy jagnięcia?” oraz rozmowy z Renatą Gorczyńską i Andrzejem Franaszkiem. W programie nie zabraknie warsztatów translatorskich (z języka angielskiego, hiszpańskiego i słoweńskiego) i intensywnych, dwudniowych warsztatów historii mówionej z Mikołajem Grynbergiem. Na festiwalową publiczność czeka też koncert „Mickiewicz-Haydamaky-Stasiuk”, podczas którego muzycy tchną nowe życie w „Stepy akermańskie” i inne utwory Adama Mickiewicza, pasmo OFF Miłosz – poświęcone twórczości eksperymentalnej oraz gala wręczenia Nagrody im. Wisławy Szymborskiej.

Festiwal potrwa do 10 czerwca. Szczegółowy program: www.miloszfestival.pl

informacja prasowa

IX interdyscyplinarny festiwal wielkopostny Nowe Epifanie 2018

Król – to temat, wokół którego skupiają się wszystkie wydarzenia tegorocznej 9. edycji Festiwalu Nowe Epifanie. Organizator wydarzenia – Centrum Myśli Jana Pawła II  – zaprasza na interdyscyplinarny, wielkopostny festiwal, który potrwa od 14 lutego do 25 marca.

Poszukiwanie współczesnych epifanii piękna, twórczy dialog z tradycyjną sztuką religijną

Podstawowym celem Festiwalu Nowe Epifanie jest poszukiwanie nowych, współczesnych epifanii piękna oraz inicjowanie twórczego dialogu artystów z tradycyjną sztuką religijną w duchu „Listu do artystów” Jana Pawła II. 

Formuła Festiwalu ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje prezentację przedstawień teatralnych, widowisk muzycznych w przestrzeniach sakralnych, wystaw, pokazów filmowych poruszających w nowoczesny sposób tematykę religijną i teologiczną oraz towarzyszących im spotkań dyskusyjnych, prowokujących do refleksji oraz odnawiających dialog religii ze sztuką.

W ramach Festiwalu organizatorzy zachęcają artystów oraz widzów do odkrywania postaci króla.
W kontekście Wielkiego Postu najważniejszym z króli jest Jezus Chrystus. Jego panowanie opiera się na paradoksach i wprowadza nowy ład. Otwiera to pole do rozmowy zarówno na temat władzy, związanych z nią przymiotów, jak też służby i ofiary.

Spektakle teatralne

Główne hasło tegorocznej edycji interpretujemy również jako opowieść o władzy świeckiej – niemal cała tradycja teatru od Ajschylosa, przez Szekspira, do twórców współczesnych, podejmuje temat praw i obowiązków władcy. Podczas Festiwalu będzie można dostrzec to w sztukach nawiązujących do rozmowy Jezusa z Piłatem takich jak „Piłat i Król” Bartosza Żurowskiego czy „Jestem” – spektaklu przygotowanego przez twórców projektu „Biblia Audio Superprodukcja” pod kierownictwem Krzysztofa Czeczota. Temat ten zaistnieje również w reżyserowanym przez Łukasza Kosa spektaklu „Król–Duch”, opartym na poemacie J. Słowackiego, w którym autor opisuje wizję ducha wcielającego się we władców Polski i Rusi.

W Teatrze Lalka Będzie można spotkać się z Mają Komorowską, która podzieli się z widzami przemyśleniami związanymi z tematem odchodzenia. Usłyszymy rozdział książki Barbary Osterloff „Pejzaż. Rozmowy z Mają Komorowską”, który aktorka napisała po śmierci brata bliźniaka. Artystka przeczyta także wiersze m.in.: Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta, Anny Kamieńskiej, Barbary Sadowskiej, Grzegorza Przemyka.

Wydarzenia muzyczne

Ale Festiwal to nie tylko teatr. Jak co roku, znaczące miejsce w programie mają wydarzenia muzyczne, których kuratorami są Łukasz Kozak i Sonia Wronkowska. Warto zwrócić uwagę na dwa koncerty, podczas których usłyszmy słynny belgijski zespół Graindelavoix: „Ciemne Jutrznie” i „Nieszpory cypryjskie”. Interesująco zapowiada się także wieczór z „Psałterzem polskim” – swoją interpretację zaproponują Adam Strug i Monodia Polska oraz Maria Erdman. Będzie można także posłuchać znakomitego wykonania „Responsoriów…” Carla Gesualda w interpretacji belgijskiego zespołu Graindelavoix pod kier. Björna Schmelzera. Natomiast w Studiu Lutosławskiego zabrzmi „Stabat Mater” Ignacego Zalewskiego. Usłyszymy żeński głos biały, multiperkusję, pięć instrumentów oraz chór.

Filmy

W ramach epifanii zostaną zaprezentowane także interesujące filmy, którym towarzyszyć będą dyskusje. Wśród nich m.in. „Jezus Chrystus Zbawiciel” - obraz pokolenia, które kwestionowało władzę i opowieść o artyście w szczególnym momencie jego kariery. Film Petera Geyera przenosi widzów do berlińskiej Deutschlandhalle, gdzie Klaus Kinski mówił ze sceny: „Poszukiwany: Jezus Chrystus, oskarżony: o mącenie ludziom w głowach, skłonności anarchistyczne, spisek przeciw władzom państwowym” – to fragment spektaklu, nad którym aktor pracował dziesięć lat.

Zobaczymy także filmy wybitne i znane, jak "Dyktator" Charlesa Chaplina, "Boskiego" Paolo Sorrentino, słynny musical "Jesus Christ Superstar” Normana Jewisona oraz "Piłata i innych" Andrzeja Wajdy.

Spotkania kulinarne

Tradycją  Nowych Epifanii stały się spotkania kulinarne Moniki Kuci. W tym roku zapraszamy na ucztę „Bieda król”, podczas której wspólnie z zaproszonymi szefami kuchni i artystami zasiądziemy do kolacji przygotowanej z niedocenianych na co dzień w kuchni składników.

Michał Senk, dyrektor Centrum Myśli Jana Pawła II:  

Festiwal Nowe Epifanie to zaproszenie do budowania kultury. A kultura tworzy się w napięciu między głębią a nowością. 

Jan Paweł II swój „List do artystów” skierował „do tych, którzy z pasją i poświęceniem poszukują nowych epifanii piękna”. Na Festiwalu chcemy poszukiwać epifanii, czyli powracać do objawienia, do źródeł naszej kultury, ale chcemy też poszukiwać nowości – nowych, a często ryzykownych form. Wierzymy bowiem, że w tym napięciu tworzy się piękno.

Centrum Myśli Jana Pawła II

Centrum Myśli Jana Pawła II to warszawska instytucja kultury, miejsce spotkań i dialogu, ośrodek który w sposób bogaty, twórczy i różnorodny przybliża nauczanie papieża-Polaka. W ramach swoich działań podejmuje aktywny dialog ze światem artystycznym w duchu „Listu do artystów” Jana Pawła II. Współpracuje ze środowiskiem naukowym i opiniotwórczym, budując w ten sposób papieski think-tank. Kształtuje liderów, w których zaszczepia ideę solidarności i odpowiedzialności za dobro wspólne i drugiego człowieka.

***

Festiwal Nowe Epifanie organizowany jest przez Centrum Myśli Jana Pawła II.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Festiwal otrzymał patronat Honorowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w roku 100-lecia Odzyskania Niepodległości 1918–2018.

Cykl koncertów odbywa się pod patronatem Jego Eminencji Ks. Kardynała Kazimierza Nycza, Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego.

Partnerzy – Polskie Radio Program 2, PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Teatr Polski im.
A. Szyfmana w Warszawie, Teatr Lalka, Zamek Królewski w Warszawie, CSW Zamek Ujazdowski, STUDIO teatrgaleria, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Nowy Teatr, Fundacja Nowych Działań, Centrala, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Kino Iluzjon,  Narodowe Archiwum Cyfrowe, Biblioteka Narodowa, Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie, Wydział Artes Liberales UW, Przedstawicielstwo Generalne Rządu Flandrii przy Ambasadzie Belgii, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Polona, Fundacja Sto Pociech, Narodowe Centrum Kultury.

Partnerzy wspierający – PZU, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., PKN ORLEN S.A.

Patroni medialni – Polskie Radio PR 2, TVP Kultura, Miesięcznik Teatr, Teatralia.com.pl, E-teatr.pl, Teatralny.pl, Teatrdlawas.pl, Aleteia.org, Cojestgrane24.pl, Empik.

informacja prasowa, śródtytuły moje

Filmowe karty na stół. Znamy pełny program pokazów i wydarzeń online Festiwalu Kamera Akcja!

13. edycja Festiwalu Kamera Akcja już za tydzień. Przed Widzami osiem dni filmowych wydarzeń – zarówno w Szkole Filmowej w Łodzi, jak i na platformie Think Film. W programie online prawdziwe hity, w tym pokaz „Klondike”, ukraińskiego kandydata do Oscara 2023, czy hitów amerykańskiego kina niezależnego, m.in. „Lekcji języka”, doskonałego feel good movie uwielbianego przez widzów na całym świecie! W ramach projektu „Mickiewicz filmowy” zapraszamy na szereg wydarzeń, które pozwalają odkryć wpływ „Ballad i romansów” na współczesne kino polskie.

O cztery dni więcej – Festiwal Kamera Akcja online

Cztery dni stacjonarnych wydarzeń to za mało? Organizatorzy festiwalu przedłużają filmowe doznania o pokazy i spotkania online – na platformie Think Film. Od 17 do 20 października widzowie będą mogli uczestniczyć we wszystkich wydarzeniach w aż sześciu blokach godzinowych, a w każdym z nich zupełnie inna forma spotkania z filmem. W programie znalazł się debiut pełnometrażowy Carli Simón – „Lato 1993”, entuzjastycznie przyjęty przez krytyków i wybrany jako hiszpański kandydat do Oscara cztery lata temu. To opowieść o osieroconej 6-letniej dziewczynce, która obserwuje często brutalny świat dorosłych i uczy się żyć w nowej dla siebie rzeczywistości.

W obliczu nagłych problemów staje także bohaterka „Ninja Baby” Yngvild Sve Flikke, produkcji opartej na powieści komiksowej Ingi Sætre. Ten szczery do bólu i czasem złośliwy film, laureat Europejskiej Nagrody Filmowej, opowiada historię młodej dziewczyny czerpiącej z życia. Dzieło okraszone jest niegrzecznymi i zabawnymi animacjami w stylu Davida Shrigleya, a do tego utrzymane jest w świetnym, buntowniczym poczuciu humoru. Warto także znaleźć wolny wieczór na obejrzenie „Violet” Justine Bateman – nagrodzonego w Toronto filmu-metafory o poszukiwaniu własnej tożsamości. Bateman stworzyła dzieło, które odważnie krytykuje Hollywood, w którym przemoc seksualna silnie wpisana jest w paradygmat produkcyjny.

Nadziei na lepsze jutro poszukują także bohaterowie „Klondike” Maryny Er Gorbach – przerażającego i poruszającego filmu-portretu Ukraińców, którzy stanęli twarzą twarz z rosyjską inwazją na Donbas w 2014 roku. Nagrodzone w Sundance i podczas Berlinale dzieło oddziałuje na widza tym bardziej w kontekście nieustannie trwającej wojny w Ukrainie i konflikty na arenie międzynarodowej.

Na szczególną uwagę zasługują też „Lekcje języka” Natalie Morales. Uważane za jedną z najlepszych produkcji obrazujących izolację w trakcie pandemii, w minimalistycznej formie uchwyciły prawdziwy kalejdoskop emocji. To film pozwalający obserwować rodzące się silne uczucie pomiędzy dwójką bohaterów, które nie daje się zatrzymać ani przez odległość, ani podziały etniczne czy klasowe. Dzieło Natalie Morales pokrzepia i wypełnia ciepłem, ale daje też nadzieję na szczerość i możliwość nawiązania dobrych relacji w świecie, w którym ludzie coraz bardziej oddalają się od siebie. W programie online 13. FKA widzowie znajdą także jeden z największych zaskoczeń konkursu „Horyzonty” w Wenecji z ubiegłego roku tj. „Słabsze ogniwo” Joaquína del Paso. Reżyser pokazuje, jak niebezpieczna potrafi być bliska relacja pomiędzy władzą a religią. Meksykańsko-polska koprodukcja z Jackiem Poniedziałkiem w obsadzie zwraca uwagę na mechanizmy indoktrynacji religijnej i manipulacji, a także niebezpieczeństwa związane z masową histerią. Autorami muzyki do filmu są Michael Stein oraz Kyle Dixon, twórcy ścieżki dźwiękowej do serialu „Stranger Things”!

Miłośnicy prawdziwie kinofilskiego slow cinema powini zwrócić uwagę na „Memorię” Apichatponga Weerasethakula, mistrza azjatyckiego kina. Film ten to hipnotyzująca podróż po świecie, w którym najbardziej istotna wydaje się zarówno pamięć indywidualna, jak i zbiorowa. Na swoich ekranach festiwalowicze zobaczą fantastyczną Tildę Swinton. 

Część online Festiwalu Kamera Akcja to także inspirujące rozmowy o branży filmowej. Podczas Akcji Edukacji, czyli spotkania z książką: Śmierć krytyka ,uczestnicy skonfrontują się z tezą o zmierzchu krytyki filmowej. Autorzy – Alicja Górska oraz Kamil Jędrasiak zdradzą, jaki wpływ mają na nią internet i media społecznościowe i czy zawód krytyka ciągle nosi znamiona elitarnego. A może kierując się słynnym esejem Rolanda Barthes’a należałoby postulować… śmierć krytyka? Dla zainteresowanych audiowizualną krytyką filmową organizatorzy przygotowali spotkanie Wideoesej. Pomysł, produkcja z pracownikami Pracowni Eseju Filmowego w ramach vnLab w Szkole Filmowej: Dagną Kidoń – badaczką odbioru sztuki, producentką i koordynatorką realizacji esejów filmowych, warsztatów i seminariów w Szkole Filmowej w Łodzi, Michałem Matuszewskim – zastępcą kierownika Pracowni Eseju Filmowego, eseistą filmowym pracującym dla Short Waves Film Festival w Poznaniu, Kubą Mikurdą – reżyserem, badaczem filmu oraz Stanisławem Liguzińskim – wideoeseistą, nauczycielem i koordynatorem inicjatyw badawczych w ramach kursu magisterskiego „Research in and Through Cinema” w Holenderskiej Akademii Filmowej. Goście spróbują odpowiedzieć nie tylko na pytanie, czym jest esej filmowy, ale także czym może się stać w rękach artystów i teoretyków, którzy zdecydują się użyć go jako narzędzia do badania rzeczywistości poprzez praktykę filmowo-eseistyczną.

Przemierzając meandry branży filmowej warto zwrócić także uwagę na spotkanie Za castingowymi drzwiami z Nadią Lebik – reżyserką obsady do takich filmów jak „Miasto 44” Jana Komasy czy „Psy 3. W imię zasad” Władysława Pasikowskiego oraz Jarkiem Skotnickim – managerem aktorów z agencji RolePlay. Jak wygląda praca reżysera obsady? Co zrobić, by z morza zgłoszeń wybrać właśnie tego jedynego aktora czy aktorkę, która swoim emploi dopełni opowieść stworzoną przez scenarzystę? Sesję spotkań w ramach części online festiwalu zakończy FlixClassic. Klasyka kina wraca do łask – rozmowa Miłosza Stelmacha – kuratora programowego platformy FlixClassic, filmoznawcy, krytyka filmowego, redaktora naczelnego czasopisma „Ekrany” oraz Małgorzaty Markiewicz – ekspertki branży reklamowej i dyrektorki ds. marketingu FlixClassic. Duet współtwórców serwisu dla miłośników klasyki filmowej zdradzi, jak wygląda współpraca kuratora programowego z head of marketing, a także jak wielkim wyzwaniem jest promocja katalogu VOD składającego się z powszechnie mniej popularnych filmów w kontekście rywalizacji o widza z gigantami streamingu takimi jak Netflix czy HBO Max.

Romantycy i filmowcy ramię w ramię

Tegoroczne festiwalowe atrakcje dopełni nowość – projekt Mickiewicz filmowy. Echa „Ballad i romansów” w polskim kinie. Organizatorzy biorą pod lupę każdy trop i każdą inspirację w wielu tytułach wyprodukowanych w czasie kilkudziesięciu lat. Będą to nie tylko filmy Grzegorza Królikiewicza czy Wojciecha Jerzego Hasa, ale także ekranizacje prozy Andrzeja Sapkowskiego – twórcy postaci Wiedźmina, w których wczesnoromantyczna, słowiańska groza odgrywa szczególną rolę. Już od początków kina literatura przychodziła z pomocą filmowcom. Poezja – w tym i ballady – pozostaje jednak w cieniu prozy do tego stopnia, iż zasadne jest pytanie: czy można ją w ogóle ekranizować? Na to pytanie odpowie Kamila Żyto (filmoznawczyni UŁ) podczas spotkania Film i poezja. Związki niezalegalizowane albo związki nielegalne. Temat ekranizacji kontynuować będzie Małgorzata Jakubowska (filmoznawczyni UŁ), która w ramach webinarium Has romantyczny. Ballada i romans sięgnie po „Pożegnania” i nieco zapomniany tytuł mistrza – „Złoto”. Uczestnicy poznają filmowy dorobek Hasa od zupełnie nowej, czarującej i romantycznej strony.

Zainteresowani dalszymi poszukiwaniami Mickiewicza w filmach powinni zwrócić uwagę na Case study „Świtezianki” z Martą Kasprzak. Autorka eseju przyjrzy się etiudzie sióstr Bui, w której współczesny świat przeplata się z na wpół fantastycznym światem XIX-wiecznych podań ludowych, podejmując się analizy i interpretacji tej wyjątkowej adaptacji ballady wieszcza. W programie widzowie znajdą także pokaz zarówno „Świtezianki” jak i „Świtezi” Kamila Polaka – spektakularnej animacji, do której realizacji wykorzystano specjalną technikę nadającą animowanym obiektom oraz postaciom fakturę malarstwa olejnego i temperowego. Organizatorzy zaproszą także na spotkanie  z autorkami „Świtezianki” – Mai i Julią Bui. To jednak nie koniec poszukiwań filmowego Mickiewicza. Okazuje się, że motywów mitologii słowiańskiej oraz podań ludowych można doszukiwać się także w twórczości Jagody Szelc, choćby w obsypanej nagrodami „Wieży. Jasny dzień”. Szelc zrealizowała ambitne, artystyczne kino, w którym dualizm świata łączy postęp i monumentalność fabryk z tajemnicą i siłą natury. Uczestnicy będą mogli przypomnieć sobie zarówno ten wyjątkowy, wręcz mickiewiczowski thriller psychologiczny, jak i wysłuchać rozmowy z autorką, którą przeprowadzi Marcin Radomski (KINOrozmowa).

Warto zwrócić także uwagę na spotkanie wokół zarówno literackiego, jak i filmowego „Wiedźmina”. Zanim pojawiły się rozchwytywane na całym świecie gry oraz serial Netflixa, na ekranach królowała polska adaptacja filmowa w reżyserii Marka Brodzkiego. Po pokazie organizatorzy zapraszają na dyskusję wokół kultowego filmu. To nie wszystko – Mickiewicz filmowy to także coś dla sympatyków horroru. Adam Sołtys i Maciej Kujawski, prowadzący podcast Koła Naukowego Filmoznawców UŁ „Gdzie dwóch się boi”, przygotowali autorską serię „Groza i romantyczność”. W czterech specjalnych odcinkach zagłębią się w poszukiwanie wątków mickiewiczowskich w polskich filmach, między innymi w niewielkiej niszy polskich filmów grozy. Słuchacze będa mieli okazję wysłuchać, jak słowiańskie motywy zawarte m.in. w „Świtezi”, „Romantyczności” czy „Lilijach” wybrzmiewają w twórczości Marka Piestraka czy Andrzeja Żuławskiego. Spotkania wokół ballad Mickiewicza zamkną wyjątkowe warsztaty dziennikarsko-filmowe z Gosią Stasiak. Uczestnicy poznają metody odszukiwania odniesień w analizowanych dziełach. A to wszystko w obliczu zmieniającego się świata krytyki filmowej, którą coraz bardziej przejmują media społecznościowe.

Mistrzowie słowa – znamy finalistów konkursu Krytyk Mówi

W ramach Krytyk Mówi oddawany jest – dosłownie – głos twórcom wideoblogów, audycji, podcastów filmowych, ale także krótkich form, takich jak TikTok. Spośród wszystkich zgłoszeń komisja konkursowa wybrała Złotą Dziesiątkę Konkursu Krytyk Mówi, która teraz zawalczy o tytuł laureata w głosowaniu wśród publiczności Festiwalu Kamera Akcja. Głosowanie trwa do 12 października (środa), do godz. 23:59.

 

Złota Dziesiątka Konkursu Krytyk Mówi:

5 na 5 Podcast (podcast)

Abberacje (vlog)

Dialogi Filmowe (podcast)

Filmoznawczyni Diana Dąbrowska (podcast)

Galeria Horroru (vlog)

Jeszcze słowo (podcast)

Kanapa Knapa (vlog)

Kulturalny update (vlog / TikTok)

Mistycyzm Popkulturowy (vlog)

Natural Born Writers – podcast od scenarzystów dla scenarzystów (podcast)

13. Festiwal Kamera Akcja odbędzie się od 13-16 października 2022 roku: stacjonarnie w Łodzi oraz online na platformie Think Film (17-20.10.). Zadanie zrealizowane dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz Uniwersytetu Łódzkiego – mecenasa festiwalu. Festiwal odbywa się pod Honorowym Patronatem Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej. 

Spotkania z cyklu Akcja Edukacja są realizowane w ramach programu „Łódź akademicka, Łódź naukowa 2022”. Projekt jest dofinansowany z budżetu miasta Łodzi w ramach regrantingu przeprowadzonego przez Centrum Opus. Organizatorem jest Fundacja FKA. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny.

Mickiewicz filmowy. Echa „Ballad i romansów” w polskim kinie to wydarzenie online odbywające się od października do listopada 2022 na platformie Think Film. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz z budżetu Miasta Łodzi. Partnerem merytorycznym wydarzenia jest Biblioteka Miejska w Łodzi. Partnerami są: Łódź Film Commission, EC1 w Łodzi, Think Film. Patronatem medialnym wydarzenie objęli: TVP 3 Łódź, Radio Łódź, TVP Kultura. Organizatorem wydarzenia jest Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja.

informacja prasowa