Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania Billy Wilder, posortowane według daty. Sortuj według trafności Pokaż wszystkie posty
Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania Billy Wilder, posortowane według daty. Sortuj według trafności Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 27 lipca 2026

Przegląd "Z twarzą Marilyn Monroe" w Kinie Nowe Horyzonty

Od 21 lipca trwa w Kinie Nowe Horyzonty przegląd filmów z Marylin Monroe. Towarzyszy mu wystawa zdjęć aktorki w Krupa Art Foundation. Co jeszcze przed nami?

Kadr z filmu "Mężczyźni wolą blondynki"

Pół żartem, pół serio

reż. Billy Wilder / USA 1959 / 121’
12 sie / śr
19:30

Dwóch spłukanych muzyków ucieka przed mafią w przebraniu... uroczych instrumentalistek. Dołączają do damskiej orkiestry, gdzie serca kradnie zjawiskowa Sugar Kane (Marilyn Monroe). Aktorka wnosi do tej szalonej farsy nie tylko magnetyczny seksapil, ale też rozczulające ciepło i nutę melancholii. Film uznawany przez wielu za komedię wszech czasów, która zrewolucjonizowała hollywoodzkie podejście do humoru i ról płciowych.

Przed seansem zapraszamy na oprowadzanie po wystawie „Marilyn Monroe. Czuję, że ją znam, ale czasem moje ręce wyginają się do tyłu” z Natalią Barczyńską w Krupa Art Foundation o godzinie 18.15. 



Mężczyźni wolą blondynki
reż. Howard Hawks / USA 1953 / 91’
20 sie / cz
18:30

Piękna Roslyn szuka ukojenia na pustyni w Nevadzie. Gdy wokół niej zaczynają krążyć spragnieni miłości outsiderzy, skrywane emocje i zazdrość wybuchają podczas niebezpiecznego polowania na dzikie konie. To ostatni ukończony film Marilyn Monroe. Scenariusz napisał Arthur Miller, jej ówczesny mąż, chcąc pokazać Marilyn jako niezwykle utalentowaną, pełnoprawną aktorkę dramatyczną, a nie tylko seks-ikonę Hollywood.

Przed seansem zapraszamy na oprowadzanie po wystawie „Marilyn Monroe. Czuję, że ją znam, ale czasem moje ręce wyginają się do tyłu” z Moniką Łuszpak-Skibą w Krupa Art Foundation o godzinie 18.15.

Kadr z filmu "Skłóceni z życiem"


Skłóceni z życiem
reż. John Huston / USA 1961 / 124’
26 sie / śr
19:30

Piękna Roslyn szuka ukojenia na pustyni w Nevadzie. Gdy wokół niej zaczynają krążyć spragnieni miłości outsiderzy, skrywane emocje i zazdrość wybuchają podczas niebezpiecznego polowania na dzikie konie. To ostatni ukończony film Marilyn Monroe. Scenariusz napisał Arthur Miller, jej ówczesny mąż, chcąc pokazać Marilyn jako niezwykle utalentowaną, pełnoprawną aktorkę dramatyczną, a nie tylko seks-ikonę Hollywood.

Przed seansem zapraszamy na oprowadzanie po wystawie „Marilyn Monroe. Czuję, że ją znam, ale czasem moje ręce wyginają się do tyłu” z Moniką Łuszpak-Skibą w Krupa Art Foundation o godzinie 18.15.

informacja prasowa


niedziela, 28 stycznia 2024

Andrzej Krakowski': Żyjemy w ich snach /wywiad/

O nostalgii za Wrocławiem, trudach emigracji, zajęciach z Hitchcockiem  i okolicznościach powstania książek o polskich korzeniach Hollywoodu rozmawiam z reżyserem, scenarzystą, pisarzem i wykładowcą - Andrzejem Krakowskim.

Andrzej Krakowski, fot. materiały prasowe

Spotykamy się we Wrocławiu, gdzie promuje Pan swoje książki: ”Pollywood”, opowiadające o tym, że Hollywood stworzyli głównie polscy emigranci. Ale tych poloników jest znacznie więcej. Podobno Pański ojciec urodził się właśnie tutaj – w stolicy Dolnego Śląska?

Andrzej Krakowski: Tak, mój ojciec urodził się we Wrocławiu, kiedy jeszcze to miasto nosiło nazwę Breslau. Także moja żona pochodzi z Wrocławia. Ja sam jestem związany z tym miastem uczuciowo. Między 1956 a 1968 rokiem ojciec [Józef Krakowski – przyp. B.L.-C.] był szefem produkcji zespołu Forda, a następnie ”Kamera”, a ponieważ nie lubił Warszawy, wiele filmów realizował we Wrocławiu, m.in. filmy Wojciecha Jerzego Hasa, ”Nóż w wodzie” Romana Polańskiego. Bardzo lubiłem z nim przyjeżdżać, bo to miasto żyło jakimś innym życiem. Brakowało mi świata, który chciałem poznać, a który zniszczyła wojna. W tamtym czasie Wrocław to jeszcze miał, podobnie Łódź. Po latach, kiedy miałem możliwość przyjechać do Polski w 1986 roku, wróciliśmy właśnie do Wrocławia. I oczywiście kręciłem tu filmy.

Czy to ojciec sprawił, że zainteresował się Pan filmem?

Nie, przeciwnie – ojciec bardzo nie chciał, abym zajmował się filmem. Kiedy po maturze złożyłem papiery do szkoły filmowej w Łodzi, bardzo się zdenerwował. Uratował mnie fakt, że pięciu uczniów z mojej klasy wyselekcjonowano na studia dyplomatyczne do Moskwy, w rezultacie czego ojciec uznał, że już lepsza od tego jest szkoła filmowa.

Józef Krakowski ((pierwszy z lewej) na planie filmu "Nóż w wodzie", Filmoteka Narodowa

Filmem zaraził mnie Andrzej Munk, który był zaprzyjaźniony z ojcem i całą naszą rodziną. Kiedy zabierano mnie na spacery do Lasku Bielańskiego, a ja bez przerwy gadałem, to Andrzej kładł mi palec na usta i mówił, abym powiedział to wszystko jednym słowem. W ten sposób uczył mnie nie tylko pewnej ascezy, ale również estetyki ironii. To we mnie pozostało, a ironia przekradła się również do moich książek.

Z perspektywy lat lepiej rozumiem, dlaczego ciągnęło mnie do filmu. Kiedy wprowadzono religię do szkół, zaczęto nas, nie biorących udziału w zajęciach,  szykanować. Będąc na planie filmowym u Munka (”Zezowate szczęście”) oraz Nasfetera (”Małe dramaty”), zwróciłem uwagę na to, że reżyser tworzy własny model świata. Pomyślałem wtedy, że dobrze by było stworzyć taki własny świat, w którym by mi nikt nie dokuczał, szczególnie że byłem rudy, mały i na dodatek Żyd(śmiech). W tym świecie panowałoby dobro.

 Chciał Pan w gruncie rzeczy reżyserować swoje życie, by mieć na nie wpływ…

Tak, chciałem mieć na nie wpływ.

Studia to bardzo ważny okres w życiu młodego człowieka zetknął się Pan z wieloma indywidualnościami. Kto w tamtym czasie był Pana mistrzem?

To się właściwie zmieniało. Na pierwszym roku był Jerzy Passendorfer, który nas szybko zagnał do pisania scenariuszy, bo już wtedy miał zamiar kręcić film o Janosiku. Podobno sporo naszych pomysłów weszło potem do tego filmu.

Na drugim roku naszym opiekunem był Stanisław Różewicz, na trzecim – Andrzej  Wajda, a na czwartym Janusz Morgenstern. Każdy przynosił ze sobą bagaż swoich doświadczeń, przeżyć i snów. Wajda, u którego odbyłem staż asystencki przy ”Popiołach”, był cudowny. Dzięki niemu wiedzieliśmy na przykład jak wywieść w pole cenzurę.

Już na początku studiów Stanisław Wohl polecił nam napisać na kartkach, jakie kino chcemy tworzyć za dziesięć lat. To miało być nasze credo artystyczne. Dokładnie pamiętam, co wówczas napisałem, a mianowicie, że fascynuje mnie los człowieka postawionego wobec wyborów, z których żaden nie jest dobry. Kiedy teraz patrzę w pewnej perspektywie na moje filmy, dostrzegam w nich tę myśl, którą wówczas zapisałem.

Wojciech Jerzy Has i Józef Krakowski podczas kręcenia "Lalki", fot. Filmoteka Narodowa

Kiedy ukończył Pan szkołę filmową, otrzymał stypendium do USA, ale ten wyjazd okazał się bardzo brzemienny. Kiedy bowiem już Pan znalazł się w Stanach – był rok 1968 – okazało  się, że odebrano Panu obywatelstwo i możliwość powrotu do Polski. Jak wyglądało Pańskie życie w tym momencie, gdy trzeba było zacząć wszystko od nowa?

Miałem wprawdzie w Stanach przyjaciół, m.in. Romka Polańskiego, który mi bardzo pomógł. I to w sposób bardzo mądry. Wszystko to jednak było rozciągnięte w czasie i trwało parę lat. Roman nie uległ namowom mojego ojca, który chciał, abym pracował z Polańskim, wiedząc, że taka zależność nie skończyłaby się niczym dobrym. Obiecał mi natomiast, że kiedy zacznę robić swój pierwszy niezależny film, wówczas przedstawi mnie szefom studiów filmowych. I tak się stało.

W tym czasie znalazła się ze mną na emigracji moja młodsza siostra, wtedy tuż przed maturą. Musiałem więc zacząć pracować, aby utrzymać ją, a wspomóc także ojca, który znalazł się bez pieniędzy we Frankfurcie. Miałem co prawda w Los Angeles rodzinę ze strony ojca, ale oni stosunkowo szybko umyli ręce. Myśmy byli już innymi emigrantami niż oni: lepiej wykształceni, wiedzieliśmy więcej o świecie, szybko nauczyliśmy się języka (zwłaszcza siostra). Kuzyn pomógł mi załatwić pracę w fabryce produkującej półki, znacznie oddalonej od miasta. Komunikacja była bardzo zła, więc nie mając samochodu musiałem liczyć na to, że podwiezie mnie właściciel. W rezultacie często sypałem na… półce w fabryce. Ale gdy się ma – jak ja wówczas – dwadzieścia jeden lat, jest się niezniszczalnym i najmądrzejszym.

Kiedy więc robiąc dobrą minę do złej gdy, naprawiłem zepsutą prasę hydrauliczną, awansowałem do roli kierowcy dużej ciężarówki. Było to duże wyzwanie, bo na początku nie miałem żadnego doświadczenia. Po opuszczeniu terenu fabryki, kiedy znikłem z pola widzenia szefa, zadzwoniłem do Marka Hłaski, który mieszkał wówczas w Hollywood i sporo drinkował. Upłynęło trochę czasu, zanim zrozumiałem jego instrukcje. Prowadziłem ciężarówkę przez trzy miesiące i nie zdarzył mi się żaden wypadek, nie dostałem żadnego mandatu. Bardzo się wtedy pociłem, ale funkcjonowałem (śmiech).

Na szczęście zmagał się Pan z tą materią dość krótko. Co było dalej?

W Los Angeles spotkałem dwóch ludzi, których poznałem w Warszawie: Henryka Warsa i Bronisława Kapera. Ojciec znał Warsa jeszcze z Armii Andresa, więc namówił mnie na spotkanie z nim. Okazał się bardzo serdeczny, ale niestety nie był w stanie mi pomóc. Skierował mnie do Bronka Kapera, który był wówczas jednym z szefów Akademii Filmowej i miał rozliczne znajomości. Ten jednak odmówił mi pomocy. Minęło sporo lat i stosunki między nami uległy poprawie, a nawet zawiązała się przyjaźń, ale na początku tak to wyglądało. Polański był w tym czasie w Londynie, a Krzysztof Komeda już nie żył.

Traf chciał, że na występy do Los Angeles przyjechała Ida Kamińska i kiedy poszedłem się z nią przywitać, zostałem przedstawiony siwemu, dystyngowanemu panu, mówiącemu piękną polszczyzną, którym okazał się wybitny przedwojenny reżyser – Józef Lejtes. Zaopiekował się mną i poznał z innymi reżyserami. Poza tym dopingował mnie do nauki i mimo zmęczenia, mobilizowałem się. W pewnym momencie dostałem się do Amerykańskiego Instytutu Filmowego, który – o czym mało kto wie – został zorganizowany przez prof. Stanisława Wohla, któremu trzy miesiące przed otwarciem uczelni skończyła się wiza, więc wrócił do Polski. Ściągnięto wtedy Franka Daniela z czeskiej szkoły filmowej i powstanie uczelni przypisano Czechom.

A. Krakowski, Łódź 4 Kultur

Jak wyglądały studia w Amerykańskim Instytucie Filmowym? Kto Pana Uczył? Podobno wśród wykładowców był także sam Alfred Hitchcock?

Spotkania z Hitchcockiem wyróżniały się spośród pozostałych zajęć. Milos Forman i John Cassavetes  unikali pomieszczeń, a ponieważ szkołę otaczał olbrzymi ogród, w nim odbywaliśmy zajęcia, siedząc pod drzewami. Hitchcock – przeciwnie, zdecydowanie wolał zamknięte pomieszczenia, a w dodatku zakazywał otwierania okiem albo drzwi balkonowych. Panowała absolutna cisza. Sam reżyser ubrany był zawsze w garnitur, do którego nosił krawat. Siadywał w wielkim fotelu i patrzył na nas bardzo przenikliwie i poważnie, podczas gdy myśmy truchleli. Co więcej, z szacunku dla niego ubieraliśmy się również lepiej niż zwykle, za wyjątkiem Davida Lyncha, który wszystko robił na opak. Na zajęcia z Hitchcockiem ubierał jeansy i słomkowy kapelusz i mistrz zawsze patrzył tylko na niego. Z kolei na zajęcia do  Cassavetesa i Formana przychodził ubrany w garnitur i znowu przyciągał wzrok.

Hitchcock zazwyczaj przynosił nam sceny, pochodzące głównie z jego programu telewizyjnego i przy okazji dawał świetne lekcje. Jedną z takim scen przygotowywał mój kolega Mike Murphy, który wszystko dokładnie poustawiał. Kiedy Hitchcock zapytał go, gdzie ustawi kamerę, wybrał miejsce twierdząc, że stamtąd będzie najlepiej widać. Na to mistrz bardzo się zdenerwował, nakrzyczał na Mike`a i wyrzucając mu, że nie ma żadnej wizji, kazał mu opuścić salę. W taki oto gwałtowny sposób nauczył nas, że filmu nie robi się dlatego, że coś dobrze widać. Reżyser musi dokonać wyboru i wiedzieć, czego chce. Mimo gwałtownego charakteru, miał zawsze na swoich zajęciach komplet słuchaczy. 

Pański wyjazd do Stanów, ze względu na jego okoliczności, przywiódł mi na myśl historię biblijnego Józefa, którego bracia sprzedali do Egiptu. Gdyby nie Pan, te książki, w których zawarł Pan historie Polaków – pionierów przemysłu filmowego, a także artystów, nie powstałyby. W którym momencie doszedł Pan do wniosku, że powinna powstać książka przybliżająca sylwetki ludzi o polskim rodowodzie, którzy stworzyli Hollywood?

Na początku przeżywaliśmy gniew, ból i mówiliśmy już tylko po angielsku, próbując odciąć się od polskich korzeni. Widzieliśmy przy tym domy Warsa i Lejtesa, gdzie pielęgnowało się język polski i czuło się dumę z faktu bycia Polakami. Zrozumiałem po pewnym czasie, że od tego nie można uciec. Nie ma łatwych emigracji. Moja siostra została programistką i świetnie sobie dawała radę, ja jednak byłem skazany na język, na inną mentalność i kulturę i było mi bardzo ciężko.

Bezpośrednią iskrą, która sprawiła, że podjąłem się napisania książek, był przyjazd Maćka Putowskiego – scenografa, który na polecenie Muzeum Kinematografii szukał w Stanach eksponatów na wystawę na stulecie kinematografii. Zapytał mnie o filmowców amerykańskich o polskich korzeniach. Kiedy zasypałem go nazwiskami, złapał się za głowę i stwierdził, że trzeba by zrobić o tym osobną wystawę. Ekspozycja ostatecznie nie powstała, ale zacząłem dojrzewać do napisania książki. Kiedy zacząłem szperać w poszukiwaniu informacji, zrozumiałem, że sam nie zdawałem sobie sprawy, jak wielka jest to skala.

Niektórych bohaterów swoich książek poznał Pan osobiście. Jacy byli prywatnie?

Niektórych rzeczywiście poznałem osobiście. Jacy byli? Każdy był inny, ale wszyscy mieli pasje kolekcjonerskie i konkurowali ze sobą o to, kto ma lepsze obrazy. Potrafili być uszczypliwi w stosunku do siebie, np. Billy Wilder dokuczał Otto Premingerowi, że nie kupuje obrazów, tylko nazwiska. Dla Wildera, który tryskał humorem, życie było jednym wielkim gagiem. Mieli też dla siebie dużo ciepła i pomagali sobie, gdy była taka potrzeba.

O niektórych bohaterach dowiadywałem się w niezwykłych okolicznościach. Tak było z Markiem M. Dintenfassem, który powinien był znaleźć się w pierwszym tomie – jako prawdziwy pionier, ale do materiałów o nim dotarłem znacznie później. Niezwykły człowiek, którego poznawanie sprawiło mi wiele satysfakcji, mimo że nie było osobiste. Tacy jak on i jemu podobni stworzyli pewną wizję świata i my dzisiaj żyjemy w ich snach.

Jest Pan nie tylko historykiem kina – odkrywcą jego polskich korzeni, ale także wykładowcą, scenarzystą i reżyserem. Pańska twórczość jest, niestety, w Polsce mało znana. Proszę wobec tego przybliżyć naszym czytelnikom problematykę Pańskich filmów.

Zawsze powtarzam, że jestem w Polsce najlepiej utrzymanym sekretem (śmiech).  Nie jestem ”tylko” filmowcem i nie znoszę szufladkowania. W gruncie rzeczy jestem humanistą: piszę, robię filmy, rysuję karykatury… Wszystko się u mnie zaczyna od idei, która sama sobie znajduje ujście. Czasami w formie książki, a kiedy indziej – filmu lub sztuki. Muszę też odpowiedzieć sobie na pytanie, dlaczego chcę opowiedzieć tę właśnie historię. Zazwyczaj moje pobudki są głęboko humanistyczne: nie chcę, aby ktoś doświadczył czegoś, przed czym  pragnę go w pewien sposób przestrzec.

Filmem, który bardzo cenię i lubię, jest mój ostatni obraz – ”W poszukiwaniu Palladyna” (2009). Zrobiłem go z dwóch powodów. Po pierwsze, kiedy w czasie choroby żony znalazłem się w nowym otoczeniu nieznanych mi ludzi, doświadczyłem wiele serdeczności i opieki, za które chciałem swoim filmem podziękować. Po drugie, zauważyłem, że młodzi ludzie są wiecznie roznarzekani, a przy tym niecierpliwi i chętnie idą na gotowe. Zacząłem się zastanawiać, dlaczego tacy są – co myśmy im takiego przekazali. My, to znaczy pokolenie lat sześćdziesiątych – dzieci-kwiaty, które były narcyzami interesującymi się wyłącznie sobą i które rozbiły naturalną strukturę rodziny. Nikt młodemu pokoleniu nie powiedział: ”Przepraszam, to ja zawiniłem” i ja poprzez ten film chciałem to zrobić.

 Czym się Pan aktualnie zajmuje? Czy powstanie trzeci tom Pańskiej historii Hollywood?

Jestem w trakcie pisania. Dodam, że cały ten cykl książek będzie miał swoją wersję filmową. Każdemu z moich bohaterów poświęcę jeden odcinek serii filmów dokumentalnych. Zgromadziłem materiał na pięć książek – ponad pięćdziesiąt postaci i chciałbym wykorzystać zarówno materiały archiwalne, jak też inscenizacje i fotoanimacje. Zamierzam rozbudować ścieżkę dźwiękową i nagrać komentarz w siedmiu językach, co pozwoli mi dotrzeć do widzów na całym świecie. Ponadto planuję nakręcić film fabularny o Krzysztofie Komedzie, ponieważ do tej pory nikt nie powiedział prawdy o jego życiu. Znaliśmy się już w czasach dzieciństwa i przyjaźnili; byłem świadkiem jego wypadku i opiekowałem się wraz z innymi podczas jego pobytu w szpitalu. Czas odkłamać wszystkie powstałe wokół jego osoby mity.

Interesujące plany. Pozostaje mieć nadzieję, że zobaczymy te filmy w Polsce. Dziękuję za rozmowę.

Recenzję książki można znaleźć pod tym linkiem

Wywiad ukazał się 17 czerwca 2016 r. na portalu Kulturaonline.

sobota, 14 września 2019

Finał 2. American Film Festival

W niedzielę, 20 listopada 2011,  zakończył się projekcją filmu „Damsels in Distress” Whita Stillmana  2. American Film Festival. Nagrody publiczności otrzymały – w kategorii filmu fabularnego: „Gdziekolwiek dzisiaj” Michaela Di Jiacomo, w kategorii dokumentu: „Sing Your Song” Susanne Rostock. Festiwal obejrzało ok. 24 tysiące widzów, więcej niż w roku ubiegłym.




Na zakończenie festiwalu publiczność zdecydowała, że głównymi nagrodami należy uhonorować dwa filmy: „Gdziekolwiek dzisiaj” w reż. Michaela Di Jiacomo - zabawną komedię o parze ekscentryków oraz „Sing Your Song” w reż. Susanne Rostock, fantastyczny dokument o Harrym Belafonte, któremu poświęciłam poprzednią relację.

Ostatni dzień festiwalu spędziłam „jazzowo”, oglądając bardzo dobry film Bertranda Traveniera 
„`Round Midnight”, inspirowany biografią znakomitego muzyka i saksofonisty Lestera Younga. Film opowiadał o ostatnim okresie jego życia, kiedy to grając w słynnym paryskim klubie Jazzowym „Blue Note”, zaprzyjaźnił się z Francisem Paudrasem – pisarzem i pasjonatem jazzu. Film pokazywał osobiste perypetie obu bohaterów, ale przede wszystkim można było wysłuchać znakomitych kompozycji w wykonaniu Herbie’ego Hancocka, dwunastokrotnego laureata Grammy. On sam także pojawia się na drugim planie w towarzystwie takich muzyków, jak Freddie Hubbard, Bobby Hutcherson, John McLaughlin i Wayne Shorter.

Na przystawkę obejrzałam po raz setny chyba mój ulubiony film Billy Wildera - komedię z Marylin Monroe, Jackiem Lemonem i Tony Curtisem „Pół żartem, pół serio”. Na 2. AFF Wilder miał swoją retrospektywę, dzięki której młodsi widzowie mieli okazję zobaczyć jego słynne filmy na dużym ekranie. Błyskotliwa komedia o tym, że „nikt nie jest doskonały”, nic a nic się nie zestarzała, mimo że podobno nic tak się nie starzeje, jak dowcip. Ale – zapewniam – nie dotyczy to mistrza z Suchej Beskidzkiej. Sala ryczała (wraz z niżej podpisaną) w tych samych momentach, co zawsze. Brillant!

Film na zakończenie festiwalu „Damsels in Distress” („Dziewczęta w niebezpieczeństwie”)  w reżyserii Whita Stillmana kończył podobno również festiwal w Wenecji, mnie jednak wy-kończył swoim gadulstwem i błahą treścią, mimo że momentami był zabawny. Daleko mu jednak do klasy błyskotliwych komedii Billy Wildera, więc nie podarowawszy mu reszty wieczoru, po angielsku opuściłam salę. Pozostały dobre wrażenia i nadzieja, że kolejny American Film Festival będzie równie pełen inspirujących przeżyć i refleksji.

Relacja ukazała się w listopadzie 2011 r. na portalu PIK Wrocław.

2 American Film Festival rozpoczęty „Czarnym koniem” Todda Solondza

W dniach 15 – 20 listopada 2011 r. American Film Festival  zaprezentuje 76 filmów, w tym 40 premier polskich i 6 europejskich. Zobaczymy retrospektywy znanych mistrzów kina, jak Billy Wilder i uosobienie kina niezależnego – Todd Solondz. Obok nich – młode pokolenie, twórcy mniej znani, filmy dokumentalne i muzyczne.


 We wtorek, 15 listopada nastąpiło uroczyste otwarcie drugiej edycji American Film Festival. Bohater wieczoru,  Todd Solondz, był wprawdzie nieobecny i nagrodę Indie Star Award, przyznawaną niezależnym twórcom, odbierze w późniejszym terminie, ale mogliśmy obejrzeć jego najnowszy film „Czarny koń”.
    Film jest opowieścią o życiu niedojrzałego, ponad trzydziestoletniego mężczyzny. Abe (Jordan Gelber) mieszka z rodzicami ( Mia Farrow, Christopher Walken), pracuje (choć właściwiej byłoby powiedzieć: przesiaduje) w firmie ojca i żyje w swoim urojonym światku snując fantazje na różne tematy. Jego tusza służy podkreśleniu, że ciągle jest „bobasem”, który budzi u kobiet uczucia macierzyńskie, ale nikt nie traktuje go jak dorosłego mężczyzny.
    Pokazując swego bohatera w relacjach z innymi ludźmi, Solondz obnaża jednocześnie wiele amerykańskich mitów i stereotypów. Czyni to z właściwym sobie sardonicznym humorem. Widzimy zatem portret amerykańskiej rodziny – tatę, który osiągnął sukces w interesach, ale zajmując się wyłącznie statystykami stał się robotem, który nie umie rozmawiać i nie potrzebuje kontaktu z nikim. Siedzi obok żony przed telewizorem i z kamienną twarzą ogląda nagrane przez syna filmy. Matka nie musi pracować zawodowo, ale jedyną jej rozrywką jest troska o syna i gry towarzyskie z nim, ponieważ z mężem nie ma właściwie żadnego kontaktu. Podobnie jak on, ma zastygłą twarz, która nie wyraża już żadnych emocji. Starszy syn wprawdzie dorósł i wyprowadził się z domu, ale – będąc „skazany na sukces” jak jego ojciec – skończy zapewne tak samo.
   Nasz bohater spędza w pracy czas przed ekranem komputera, interesują go wyłącznie gry i zabawki, ale – paradoksalnie – on jeden zachował wyobraźnię, snuje marzenia (cóż, że infantylne), ma potrzebę rozmowy z ludźmi. Nie będąc jak inni, nie popadł też w schemat. Abe manipuluje uczuciami rodziców, by jak najdłużej zachować swoje status quo, a oni są wobec niego bezradni. Tymczasem bohater snuje  opowieści o „trudnym dorastaniu”, o piętnie, który wywarł na nim starszy brat i o surowym ojcu. Wszystko to jest kpiną z modnej w Ameryce psychoanalizy, która w gruncie rzeczy służy spychaniu problemów na innych, np. na „toksycznych rodziców”. Reżyser pokazuje także drugą rodzinę – rodzinę dziewczyny, w której „zakochuje się” bohater. Są może mniej zasobni, ale schemat jest ten sam: sfrustrowana dziewczyna, która nie umie funkcjonować bez leków antydepresyjnych i schowani za gazetami rodzice o „martwych” twarzach. Dziewczyna imieniem Miranda również boi się autentycznego (czytaj: nie pozbawionego cierpienia i problemów) życia. Z Abe gotowa jest się związać po to, aby przejął on rolę opiekuna. W dialogach, a właściwie monologach, które toczą ze sobą bohaterowie, ona gotowa jest zrezygnować ze wszystkich feministycznych uroszczeń („nie będę pisarką’, „nie będę się realizowała…”), by „poświęcić się” rodzeniu dzieci. On snuje w tym czasie marzenia o wspólnym zamieszkaniu w jego domu rodzinnym, skąd „wyprowadza” rodziców i marzy o wielopokoleniowej rodzinie, której będzie protoplastą.
   Film Solondza pokazuje zupełnie inną Amerykę. Amerykański sen wygląda w niej jak koszmar. Na szczęście, łagodzony poczuciem humoru reżysera. Tytułowy czarny koń – podobnie jak bohater – zdaje się mówić: „miałem wygrać ten bieg, ale się nie udało”. Jest to jednak zaledwie przebłysk refleksji, po której wszystko „wraca do normy”.

Tekst recenzji został opublikowany na portalu PIK Wrocław w listopadzie 2011 roku.

środa, 3 kwietnia 2019

Weekend z Sherlockiem Holmesem w siedzibie FINA (6-7 kwietnia 2019)

Już w najbliższą sobotę na Wałbrzyskiej 3/5 w Warszawie - seria wyjątkowych wydarzeń dla wielbicieli Sherlocka Holmesa! Wśród nich warsztaty filmowo-detektywistyczne, projekcje filmowe, pokaz technik kryminalistycznych, panel dyskusyjny o prywatnym życiu detektywa i archiwalne słuchowiska z udziałem m.in. Tadeusza Łomnickiego, Bronisława Pawlika i Piotra Fronczewskiego. Wydarzenia towarzyszą 16. edycji Święta Niemego Kina. 




Tegoroczne Święto Niemego Kina rozpocznie się już w najbliższy czwartek w Kinie Iluzjon w Warszawie, jednak to na Wałbrzyskiej 3/5, w głównej siedzibie Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, genialny detektyw przemówi – i to wieloma głosami! W najbliższą sobotę i niedzielę, 6 i 7 kwietnia na fanów opowieści o Sherlocku Holmesie czeka moc atrakcji!   

Serię wyjątkowych wydarzeń związanych osobą Sherlocka Holmesa rozpoczną warsztaty filmowo-detektywistyczne „Wszyscy jesteśmy detektywami”. Ich uczestnicy wcielą się w detektywów w labiryncie sztuki… filmowej! Będą musieli rozwiązać zagadkę związaną z pewnym polskich filmem. Na podstawie śledztwa i analizy wycinków prasowych, statystyk oraz fragmentów filmów przedstawią najbardziej prawdopodobną tezę. By wziąć udział w warsztatach należy zapisać się TUTAJ. Liczba miejsc ograniczona.

Sobota na Wałbrzyskiej upłynie także pod znakiem rozważań na temat wczesnych adaptacji filmowych o Sherlocku Holmesie i prywatnego życia detektywa. Kuratorzy z Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego wraz z organizatorami Sherlockonu zapraszają na prelekcję Katarzyny Czajki – Kominiarczuk, panel dyskusyjny o tym, co robił Holmes, kiedy nie rozwiązywał zagadek kryminalnych oraz na film Billy’ego Wildera „Prywatne życie Sherlocka Holmesa”.

W niedzielę nawet najbardziej wybredny „sherlockista” nie wzgardzi pokazem technik kryminalistycznych i zbierania śladów z miejsca zdarzenia. O tym, jak praca techników kryminalistycznych przedstawiana w serialach telewizyjnych ma się do rzeczywistości, opowiedzą kryminolodzy: Marcin Mańczak i Jacek Cyran. W programie ponadto prelekcja Mai Białek o „wzrocowych” wcieleniach w rolę Holmesa i Watsona, wykład Magdaleny Jung o filmowych adaptacjach „Psa Baskervill’ów” i projekcja tej właśnie filmowej opowieści w klasycznej adaptacji z 1939 roku.

Przez cały weekend w siedzibie FINA przy ul. Wałbrzyskiej 3/5 brzmieć będą archiwalne słuchowiska Polskiego Radia o Sherlocku Holmesie, w którego wcielili się m.in. Tadeusz Łomnicki, Bronisław Pawlik i Piotr Fronczewski. W każdą opowieść wprowadzą słuchaczy, którzy będą mogli rozsiąść się na wygodnych pufach, dziennikarki związane z anteną radiowej Dwójki: Joanna Szwedowska i Ewa Stocka-Kalinowska.

Kuratorkami wydarzeń na Wałbrzyskiej 3/5 są Katarzyna Kowalska i Maja Margasińska z Sherlockon Polska oraz Anna Witek z Działu Programowego FINA.

Program wydarzeń na Wałbrzyskiej 3/5:


SOBOTA | 6 KWIETNIA | Sala Ziemia Obiecana | I piętro

11:00 „Wszyscy jesteśmy detektywami” – warsztaty filmowo-detektywistyczne Mariusza Korycińskiego

Grupa docelowa: >16 lat

Czas trwania: 160’ | UWAGA: wyjątkowo Sala warsztatowa Wielka Gra | II piętro

Zapisy na warsztaty pod adresem: https://forms.nina.gov.pl/wszyscy-jestesmy-detektywami/

14:00 „Dedukcja bez słowa“ – prelekcja Katarzyny Czajki-Kominiarczuk (Zwierz Popkulturalny)

Czas trwania: 45’

15:00 Panel dyskusyjny „Prywatne życie Sherlocka Holmesa” – Maja Białek (Sherlockiana), Maja Margasińska (Sherlockon Polska), Katarzyna Kowalska (Sherlockon Polska)

Czas trwania: 45’

16:00 Projekcja filmu „Prywatne życie Sherlocka Holmesa”

„Prywatne życie Sherlocka Holmesa”, reż. Billy Wilder; scen. Billy Wilder, I.A.L. Diamond; obsada: Robert Stephens (Sherlock Holmes), Colin Blakely (doktor Watson), Geneviève Page (Gabrielle Valladon); Wielka Brytania; 1970; 125’; napisy PL

NIEDZIELA | 7 KWIETNIA | Sala Ziemia Obiecana | I piętro

11:00 „Tu zawsze jest rok 1895”. W rolach głównych: Basil Rathbone i Nigel Bruce – prelekcja Mai Białek (Sherlockiana)

Czas trwania: 45’

12:00 „Druga strona serialowej fikcji” – pokaz technik kryminalistycznych i zbierania śladów z miejsca zdarzenia (kryminolodzy Marcin Mańczak i Jacek Cyran)

Czas trwania: 90’

14:00 „Fosforyzując w ciemności albo kynologiczny przyczynek do dyskusji o filmowych adaptacjach <Psa Baskerville’ów> Artura Conan Doyle’a” – prelekcja Magdaleny Jung

Czas trwania: 45’

15:00 Projekcja filmu „Pies Baskerville’ów”

Pies Baskerville’ów, reż. Sidney Lanfield; scen. Ernest Pascal; obsada: Basil Rathbone (Sherlock Holmes), Nigel Bruce (doktor Watson), Lionel Atwill (James Mortimer), Richard Greene (sir Henry Baskerville); USA; 1939; 80’, napisy PL

AUDIOTEKA SHERLOCKA HOLMESA

Wałbrzyska 3/5, Sala Minimax, parter (za kawiarnią)

SOBOTA | 6 KWIETNIA

11:00 „Sprawa zaginionych planów”, reż. Wiesław Opałek i Juliusz Owidzki; 1958; 45’, Sherlock Holmes: Henryk Borowski

12:00 „Zagadka Brook Street”, reż. Rena Tomaszewska; 1959; 41’, Sherlock Holmes: Tadeusz Łomnicki

13:00 „Czciciel parasola”, reż. Edward Płaczek; 1965; 40’, Sherlock Holmes: Mieczysław Pawlikowski

14:00 „Narzeczony panny Mary”, reż. Zenon Wiktorczyk; 1966; 36’, Sherlock Holmes: Bronisław Pawlik

NIEDZIELA | 7 KWIETNIA

11:00 „Morderstwo przy Park Lane”, reż. Zofia Rakowiecka; 1977; 26’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski

12:00 „Przygoda w Hampshire”, reż. Zofia Rakowiecka; 1978; 30’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski

13:00 „Psy się nie mylą”, reż. Zofia Rakowiecka; 1978; 28’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski

14:00 „Tańczące sylwetki”, reż. Rena Tomaszewska, 1979, 37’, Sherlock Holmes: Piotr Fronczewski


Więcej informacji na www.swietoniemegokina.pl

wtorek, 27 listopada 2018

19. Festiwal Filmu Niemego - Pola, Polonia, Polonica

W dniach 6-9 grudnia Fundacja dla Kina oraz Kino Pod Baranami zapraszają na 19. Festiwal Filmu Niemego, który oferuje podróż w czasie do początków istnienia kinematografii. Pokazom filmów niemych towarzyszyć będzie muzyka na żywo w wykonaniu uznanych artystów z Polski i ze świata.


W nawiązaniu do setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, tegoroczna edycja Festiwalu Filmu Niemego upłynie pod hasłem Pola, Polonia, Polonica. Oprócz prezentowania polskich filmów, Festiwal podąża również śladem polskich miejsc i postaci w światowym kinie niemym, a także wybitnych twórców filmowych, którzy urodzili się na ziemiach polskich oraz niezrównanej Poli Negri, pierwszej polskiej aktorki, która urzeczywistniła sen o hollywoodzkiej karierze.

Bestia w reż. Aleksandra Hertza

Apolonia Chałupiec, którą cały świat poznał jako Polę Negri, otworzyła drogę do Fabryki Snów takim ikonom światowego kina jak Marlena Dietrich czy Greta Garbo. Krakowskich widzów oczaruje już podczas otwierającego Festiwal pokazu filmu Bestia Aleksandra Hertza w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”. Aktorka wcieliła się w dziewczynę, która wykorzystuje swoją urodę i spryt w walce o lepsze życie. W ramach Festiwalu zaprezentowana zostanie wersja zrekonstruowana cyfrowo przez Filmotekę Narodową. Projekcji towarzyszyć będzie muzyka na żywo w wykonaniu cenionego na całym świecie zespołu Kroke, który po 20 latach powraca na Festiwal Filmu Niemego z unikalną mieszanką muzyki klezmerskiej, etnicznej i jazzowej. Po seansie, Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny zaprasza na lampkę wina.

Wkrótce po premierze Bestii, Pola Negri wyjechała do Niemiec, gdzie zagrała m.in. w prezentowanym w ramach Festiwalu filmie Mania. Historia pracownicy fabryki papierosów. Reżyser Eugen Illés obsadził ją w roli modelki, która zakochuje się w pewnym młodym kompozytorze. Wkrótce odkrywa, że kariera jej ukochanego zależy od wpływowego mecenasa, któremu ona sama wpadła w oko. Podczas krakowskiego pokazu film zostanie wyświetlony w wersji odrestaurowanej cyfrowo z nową ścieżką dźwiękową autorstwa Jerzego Maksymiuka.

Pierwszą polską gwiazdę filmową uczestnicy Festiwalu będą mogli podziwiać również w komediodramacie Hotel Imperial, jedynym zachowanym w całości hollywoodzkim dziele szwedzkiego reżysera Mauritza Stillera. To pełna uroku historia miłości rannego węgierskiego oficera i rezolutnej pokojówki, która pomaga mu ukryć się przed wrogiem w przygranicznym hotelu. Dopełnieniem seansu będzie pokaz odrestaurowanego cyfrowo filmu Primabalerina tego samego reżysera. To przejmująca opowieść o miłości utalentowanej tancerki i wiejskiego muzykanta z małej polskiej wsi na terenie zaboru rosyjskiego, którym na drodze do szczęścia staje pewien podstępny hrabia.

Znakomitym uzupełnieniem opowieści o jednej z najbardziej fascynujących postaci w historii polskiego kina będzie pokaz filmu dokumentalnego Pola Negri: Życie jest snem w kinie. Wykorzystując rozmowy z krytykami, znawcami kina, a także przyjaciółmi aktorki, Mariusz Kotowski, amerykański reżyser polskiego pochodzenia, odtworzył jej drogę od nikomu nieznanej Apolonii Chałupiec do absolutnej legendy kina.

Pola Negri to niejedyna gwiazda Hollywood polskiego pochodzenia, której filmy zaprezentowane zostaną podczas tegorocznej edycji Festiwalu. Na ekranie Kina Pod Baranami pojawi się także gwiazda teatru i filmu w języku jidysz, niezrównana Molly Picon, czyli Małka Opiekun, urodzona w Nowym Jorku w rodzinie żydowskich emigrantów z Polski. Popularną aktorkę widzowie zobaczą w urokliwej komedii Wschód i Zachód, której akcja toczy się w tradycyjnym żydowskim sztetlu na terenie Galicji. Molly Picon wcieliła się w zwariowaną Amerykankę, która wprowadza nie lada zamieszanie podczas wizyty w rodzinnych stronach swojego ojca.

Polskie korzenie mają również Robert Siodmak (Zabójcy) oraz urodzony w Suchej Beskidzkiej Billy Wilder (Pół żartem, pół serio), czyli twórcy filmu Ludzie w niedzielę, którego wyjątkowy pokaz odbędzie się w sobotni wieczór w Kijów Centrum. Festiwal Filmu Niemego i Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie po raz pierwszy łączą siły i zapraszają na seans filmowy z muzyką na żywo w wykonaniu islandzkiego duetu MÚM. Podczas krakowskiego koncertu na scenie pojawi się duet założycieli, czyli Gunnar Örn Tynes oraz Örvar Smárason.

Ludzie w niedzielę to stworzony na wzór symfonii miejskich portret młodych mieszkańców Berlina lat 20., a zarazem niekonwencjonalna próba uchwycenia pokolenia nieświadomego jeszcze, jaki los czeka ich wraz z dojściem do władzy Adolfa Hitlera. Współorganizatorami pokazu są: Miasto Kraków i Krakowskie Biuro Festiwalowe. Partnerem wydarzenia jest Goethe-Institut w Krakowie.

Z okazji setnej rocznicy odzyskania niepodległości, organizatorzy Festiwalu zapraszają do wspólnego świętowania podczas pokazów znakomitych filmów niemych, których tło stanowią kluczowe momenty w polskiej historii. Na ekranie pojawi się m.in. odrestaurowany cyfrowo film Szachista w reżyserii Raymonda Bernarda rozgrywający się tuż po I rozbiorze Polski, w 1772 roku. To zrealizowana z rozmachem patriotyczna baśń o polskim szlachcicu, który trafia na dwór carycy Katarzyny Wielkiej ukryty wewnątrz maszyny do gry w szachy.

Na front I wojny światowej widzowie przeniosą się podczas krakowskiej repremiery odrestaurowanej cyfrowo wersji filmu Szaleńcy Leonarda Buczkowskiego (Zakazane piosenki, Skarb). To pierwsza polska superprodukcja, zrealizowana z użyciem efektów pirotechnicznych i scen bitewnych z udziałem zastępów statystów. Opowiada o trójce przyjaciół walczących w Legionach Piłsudskiego. Wojna wdziera się również w codzienne życie bohaterów filmu Ponad śnieg Konstantego Meglickiego. To oparta na dramacie Stefana Żeromskiego burzliwa historia dziedzica starego dworu, który wbrew woli matki wiąże się ze swoją piękną kuzynką. W filmie wystąpili znakomici polscy aktorzy: Stanisława Wysocka, Stefan Jaracz i Mieczysław Cybulski. Ostatni etap walki o wolność stał się tematem prezentowanego na Festiwalu filmu Cud nad Wisłą z udziałem Jadwigi Smosarskiej, ostatniej polskiej produkcji znanego hollywoodzkiego reżysera Ryszarda Bolesławskiego. To prawdziwe widowisko filmowe opowiadające o wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku poprzez losy mieszkańców dworu na Kresach Wschodnich. Cyfrowo odrestaurowany film zostanie wyświetlony w klubie festiwalowym Betel.

Gdzieś w tle historycznych wydarzeń i wojennych bitew toczyło się zwykłe życie, któremu uczestnicy Festiwalu przyjrzą się podczas kolejnego pokazu krótkometrażowych dokumentów o dawnym Krakowie. Cieszące się popularnością wśród krakowskiej publiczności urywki z międzywojennej codzienności będą towarzyszyć projekcji filmu Rzeźbiarz z kamerą, współczesnego dokumentu zrealizowanego w konwencji found footage. Film został zmontowany z amatorskich nagrań znanego rzeźbiarza Augusta Zamoyskiego, które składają się na intrygujący obraz życia towarzyskiego polskiej bohemy. Gościem pokazu będzie reżyser filmu, Marcin Giżycki.

Jak co roku, na Festiwalu jest i miejsce dla najmłodszych kinomanów, którzy wezmą udział w bloku wydarzeń dla maluchów pt. Baranki w Niemym Kinie. Maluchy wyruszą w kosmos podczas pokazu filmu Podróż na Księżyc autorstwa Georges’a Mélièsa, a po seansie wspólnie skomponują muzykę do krótkiego filmu. Na warsztatach artystycznych dzieci stworzą własną animację poklatkową, oraz konstruować będą urządzenia, którymi posługiwali się pionierzy ruchomych obrazów.

Festiwal Filmu Niemego odwołuje się do doświadczeń uczestników pokazów kinematograficznych z początków XX wieku, nadając im jednak nowy, współczesny wymiar. Projekcjom filmów niemych towarzyszy muzyka na żywo w wykonaniu zarówno młodych, jak i uznanych zespołów oraz wszechstronnych artystów solowych.

Oprócz headlinerów tegorocznej edycji, czyli zespołów MÚM i  Kroke, widzowie usłyszą m.in. bawiącą się dźwiękiem grupę Trifonidis/Czekała/Rozenman; trio Waldemara Rychłego, które zaprezentuje kompozycje inspirowane muzyką ludową oraz młody zespół The Beat Freaks, który łamie tradycyjny jazz z pomocą innych gatunków muzycznych.

Na scenę powrócą również wieloletni przyjaciele Festiwalu czyli SEMI-INVENTED TRIO (Konarski/Chytrzyński/Berny), elektroniczno-liryczna grupa SALK, czy DJ-ka Eta Hox, której towarzyszyć będą Robek i Flea podczas wspólnego występu kolektywu Deep Impact Kraków. Z solowym projektem przyjedzie także multiinstrumentalista i założyciel zespołu Baaba, Bartosz Weber.

Tradycyjnie, w sobotni wieczór organizatorzy zapraszają na specjalny pokaz filmowy w Klubie Betel, gdzie do filmu Cud nad Wisłą zagra DJ i producent muzyczny Daniel Drumz. Wstęp na to wydarzenie jest wolny.


PROGRAM:

czwartek, 6 grudnia 2018
19.30 POKAZ INAUGURACYJNY
Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (ul. M. Konopnickiej 26)
BESTIA | THE POLISH DANCER (Aleksander Hertz) PL 1917, 63'
muzyka na żywo: Kroke
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

piątek, 7 grudnia 2018
18.15 PRIMABALERINA | THE PRIMA BALLERINA | BALLETTPRIMADONNAN
(Mauritz Stiller) SE 1916, 36'
HOTEL IMPERIAL | HOTEL IMPERIAL (Mauritz Stiller) US 1927, 77'
muzyka na żywo: Trifonidis/Czekała/Rozenman

21.15 SZACHISTA | THE CHESS PLAYER | LE JOUEUR D'ÉCHECS
(Raymond Bernard) FR 1927, 140'
muzyka na żywo: Deep Impact Kraków

sobota, 8 grudnia 2018
15.00 MANIA. HISTORIA PRACOWNICY FABRYKI PAPIEROSÓW
| MANIA. DIE GESCHICHTE EINER ZIGARETTENARBEITERIN
(Eugen Illés) DE 1918, 85'
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

17.00 KRAKOWSKA REPREMIERA
SZALEŃCY | DAREDEVILS (Leonard Buczkowski) PL 1928, 135'
muzyka na żywo: Semi-Invented Trio
(Konarski/Chytrzyński/Berny)
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

20.15 FESTIWAL FILMU NIEMEGO
I FESTIWAL MUZYKI FILMOWEJ PREZENTUJĄ
Kijów. Centrum (Al. Zygmunta Krasińskiego 34)
LUDZIE W NIEDZIELĘ | PEOPLE ON SUNDAY | MENSCHEN AM SONNTAG
(Robert Siodmak, Edgar G. Ulmer) DE 1930, 74’
muzyka na żywo: MÚM
Współorganizator: Miasto Kraków i Krakowskie Biuro Festiwalowe
Partner: Goethe Institut Krakau

23.00 AFTERPARTY W KLUBIE BETEL
Klub Betel (pl. Szczepański 3)
CUD NAD WISŁĄ | A MIRACLE AT THE VISTULA RIVER
(Ryszard Bolesławski) PL 1921, 80'
muzyka na żywo // live music: Daniel Drumz
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

niedziela 9 grudnia 2018
11.00 BARANKI W NIEMYM KINIE I: HISTORIA KINA
prowadzenie: Justyna Droń

12.15 BARANKI W NIEMYM KINIE II: MUZYKA W NIEMYM KINIE
PODRÓŻ NA KSIĘŻYC | A TRIP TO THE MOON | LE VOYAGE DANS LA LUNE
(Georges Méliès) FR 1902, 15'
muzyka na żywo: SALK
po seansie warsztaty muzyczne dla dzieci
Partner: Instytut Francuski w Polsce

13.00 POLA NEGRI: ŻYCIE JEST SNEM W KINIE
| LIFE IS A DREAM IN CINEMA: POLA NEGRI
(Mariusz Kotowski) US 2006, 89'

15.00 RZEŹBIARZ Z KAMERĄ | SCULPTOR WITH A CAMERA
(Marcin Giżycki) PL 2018, 29'
FILMOWE OBRAZY STAREGO KRAKOWA | FILM IMAGES OF OLD KRAKOW
PL 1913-1929, 31’
muzyka na żywo: The Beat Freaks
gość pokazu: Marcin Giżycki
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

18.00 PONAD ŚNIEG | ABOVE THE SNOW (Konstanty Meglicki) PL 1929, 52’
muzyka na żywo: Waldemar Rychły Trio

20.00 WSCHÓD I ZACHÓD | OST UND WEST
(Ivan Abramson, Sidney M. Goldin) AT 1923, 85'
muzyka na żywo: Bartosz Weber


Wszystkie filmy prezentowane będą z polskimi i angielskimi napisami.*
* Cud nad Wisłą - bez angielskich napisów.


BILETY:
Filmy z muzyką na żywo:  32 PLN | 25 PLN
Filmy bez muzyki na żywo: 22 PLN | 15 PLN
Pokaz inauguracyjny: 50 PLN | 40 PLN (z Karnetem)
MÚM + Ludzie w niedzielę: 50 PLN | 40 PLN (z Karnetem)
Afterparty w Klubie Betel: wstęp wolny
Baranki w niemym kinie: 11 PLN / 15 PLN
KARNET (8 seansów): 120 PLN*
* Karnet nie obejmuje pokazu inauguracyjnego oraz MÚM + Ludzie w niedzielę
KARNET Baranki (2 spotkania): 22 PLN

Bilety dostępne w kasach Kina oraz online:
www.kinopodbaranami.pl
www.festiwalfilmuniemego.pl


O FILMACH:

BESTIA | THE POLISH DANCER (Aleksander Hertz) PL 1917, 63'
Dziewczyna z prowincji okrada swojego adoratora i ucieka do wielkiego miasta. Odrestaurowany cyfrowo, jedyny zachowany w całości polski film z udziałem Poli Negri.
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Film został odrestaurowany pod opieką Filmoteki Narodowej w 2018 roku przez studio Di Factory i ReKino Studios. Projekt współfinansowany przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.

CUD NAD WISŁĄ | A MIRACLE AT THE VISTULA RIVER
(Ryszard Bolesławski) PL 1921, 52'
Spokojne życie mieszkańców dworku na Kresach burzy wieść o nadciągającej armii rosyjskiej. Zrealizowana z rozmachem opowieść o wojnie polsko-bolszewickiej z udziałem Jadwigi Smosarskiej.
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

FILMOWE OBRAZY STAREGO KRAKOWA | FILM IMAGES OF OLD KRAKOW
PL 1913-1929, 30’
Zestaw dokumentalnych filmów z początku XX wieku prezentujących urodę i codzienność dawnego Krakowa.
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

HOTEL IMPERIAL | HOTEL IMPERIAL (Mauritz Stiller) US 1927, 77'
Węgierski huzar wyczerpany bitwą ukrywa się w przygranicznym hotelu pod opieką czarującej pokojówki. Pola Negri w komediodramacie szwedzkiego mistrza kina niemego Mauritza Stillera.

LUDZIE W NIEDZIELĘ | PEOPLE ON SUNDAY | MENSCHEN AM SONNTAG
(Robert Siodmak, Edgar G. Ulmer) DE 1930, 74’
Beztroskie 24 godziny z życia berlińczyków. Młodzi mieszkańcy niemieckiej stolicy w letniej, weekendowej atmosferze korzystają z uroków dnia wolnego od pracy. Arcydzieło kina niemego, wpisujące się w nurt filmowych symfonii miejskich.

MANIA. HISTORIA PRACOWNICY FABRYKI PAPIEROSÓW
| MANIA. DIE GESCHICHTE EINER ZIGARETTENARBEITERIN
(Eugen Illés) DE 1918, 85'
Odrestaurowana cyfrowo, przejmująca historia miłości pięknej modelki i ubogiego kompozytora w malowniczym świecie artystycznej bohemy. W roli głównej zjawiskowa Pola Negri. Nowa ścieżka dźwiękowa skomponowana przez Jerzego Maksymiuka.
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Film odrestaurowany cyfrowo przez Filmotekę Narodową.

PODRÓŻ NA KSIĘŻYC | A TRIP TO THE MOON | LE VOYAGE DANS LA LUNE
(Georges Méliès) FR 1902, 15'
Pierwszy w historii film science-fiction. Ekstrawagancki pomysł, kunsztowna realizacja. Magia na ekranie i triumf ludzkiej wyobraźni.
Partner: Instytut Francuski w Polsce

POLA NEGRI: ŻYCIE JEST SNEM W KINIE
| LIFE IS A DREAM IN CINEMA: POLA NEGRI
(Mariusz Kotowski) US 2006, 89'
Pełnometrażowy film dokumentalny o życiu i twórczości Poli Negri, pierwszej europejskiej aktorki, która zrobiła tak oszałamiającą karierę w Hollywood.

PONAD ŚNIEG | ABOVE THE SNOW
(Konstanty Meglicki) PL 1929, 52’
Syn despotycznej właścicielki starego dworu zakochuje się w swojej pięknej kuzynce, krzyżując tym samym plany matki. Para kochanków ucieka nie wiedząc, że wkrótce wybuchnie wojna.

PRIMABALERINA | THE PRIMA BALLERINA | BALLETTPRIMADONNAN
(Mauritz Stiller) SE 1916, 36'
Miłosna historia ubogiego skrzypka i uzdolnionej tancerki, której serce za wszelką cenę chce zdobyć podstępny hrabia. Odrestaurowana cyfrowo, wzruszająca opowieść o muzyce i tańcu autorstwa Mauritza Stillera.

RZEŹBIARZ Z KAMERĄ | SCULPTOR WITH A CAMERA
(Marcin Giżycki) PL 2018, 29'
Współczesny film dokumentalny w konwencji found footage, zmontowany z amatorskich nagrań znanego rzeźbiarza Augusta Zamoyskiego. Bezcenny zapis życia polskiego ziemiaństwa w międzywojniu i fascynujący obraz epoki

SZACHISTA | THE CHESS PLAYER | LE JOUEUR D'ÉCHECS
(Raymond Bernard) FR 1927, 140'
Polski szlachcic walczy drogą podstępu o wolność swojej ojczyzny. Elektryzujące widowisko przedstawiające historię polskiego patriotyzmu, zdrady i poświęcenia.

SZALEŃCY | DAREDEVILS (Leonard Buczkowski) PL 1928, 135'
Opowieść o trójce przyjaciół walczących wspólnie na froncie I wojny światowej. Pierwsza polska superprodukcja i arcydzieło kina patriotycznego.
Partner: Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny

WSCHÓD I ZACHÓD | EAST AND WEST | OST UND WEST
(Ivan Abramson, Sidney M. Goldin) AT 1923, 85'
Molly Picon jako córka nowojorskiego Żyda, która przybywa do Galicji na rodzinną uroczystość. Urokliwa komedia o zderzeniu światowego życia z codziennością tradycyjnego sztetla.


BARANKI W NIEMYM KINIE:

RUCHOME OBRAZY
Warsztaty dla dzieci, podczas których będzie można się dowiedzieć, jak wprawić obraz w ruch, samodzielnie stworzyć zabawki optyczne i krótką animację poklatkową.

MUZYKA W NIEMYM KINIE
Pokaz filmu Podróż na Księżyc z muzyką na żywo, połączony z warsztatami muzycznymi.


O MUZYKACH:

DANIEL DRUMZ
Wywodzący się ze sceny hiphopowej DJ i producent. Zaciera granice między pełnym emocji disco, brudnym housem i futurystyczną elektroniką.

DEEP IMPACT KRAKÓW
Krakowski kolektyw DJ-ów i promotorów poszukujący dubowego i przestrzennego brzmienia w muzyce elektronicznej. Zagrają Eta Hox, Flea i Robek.

KROKE
Światowej sławy zespół sięgający po muzykę klezmerską, etniczną i autorskie improwizacje. Duchowość wyrażona dźwiękiem.

MÚM (duo)
Radosna elektronika, klimatyczne dźwięki ambientu i eksperymentalny indie pop. Jeden z czołowych islandzkich zespołów muzyki niezależnej.

WALDEMAR RYCHŁY TRIO
Unikalne melodie łączące motywy ludowe z jazzową improwizacją i rockową energią. Muzyk i kompozytor Waldemar Rychły wystąpi z Martyną Susek (altówka) i Martą Kotaszewską (wiolonczela).

SALK
Krakowskie trio, które w swoich osobistych utworach łączy minimalistyczne dźwięki fortepianu i gitary basowej z dużą dawką przestrzennej elektroniki.

SEMI-INVENTED TRIO (Konarski/Chytrzyński/Berny)
Muzyka Adriana Konarskiego, kompozytora muzyki filmowej i teatralnej, ma rozpoznawalny, melodyjny styl. Zagra ze Sławomirem Bernym (perkusja) i Michałem Chytrzyńskim (skrzypce).

THE BEAT FREAKS
Dynamiczny kwartet łączący elementy jazzu, bluesa, muzyki improwizowanej, etnicznej i ludowej.

TRIFONIDIS/CZEKAŁA/ROZENMAN
Maciej Trifonidis, Łukasz Czekała i Adam Rozenman eksperymentują, improwizują i bawią się brzmieniem szukając źródeł emocji w dźwięku.

BARTOSZ WEBER
Solowy projekt multiinstrumentalisty i kompozytora Bartosza Webera, założyciela grupy Baaba. Intrygujący powrót do hipnotyzującej elektroniki.


ORGANIZATORZY:
Fundacja Dla Kina
Kino Pod Baranami

WSPÓŁFINANSOWANIE:
Miasto Kraków
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Polski Instytut Sztuki Filmowej

PARTNERZY:
Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Goethe Institut Krakau
Institut français de Pologne
Krakowskie Biuro Festiwalowe
Kancelaria Lassota
Betel Klub
Ranny Ptaszek
Hummus Amamamusi
Studio Kropka
Pałac pod Baranami
AQL Events
Filmotechnika - zakład plakatowania miasta
Sieć Kin Studyjnych i Lokalnych
Europa Cinemas

PATRONI MEDIALNI:
Karnet
Radio Kraków
Off Radio Kraków
Gazeta Wyborcza
Film.com.pl
Magazyn Lounge
Local Life

Projekt jest współfinansowany ze środków Miasta Krakowa.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Współfinansowano ze środków Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

FESTIVAL DESIGN:
BLEKA

KINO POD BARANAMI
Rynek Główny 27
31-010 Kraków
12 423 07 68
www.kinopodbaranami.pl

czwartek, 25 stycznia 2018

Andrzej Krakowski: "Pollywood, czyli jak stworzyliśmy Hollywood" /recenzja książki/

Hollywood stworzyli wizjonerzy i artyści rodem z Polski – twierdzi autor książek. Samuel Goldwyn, bracia Warnerowie, Billy Wilder czy Fred Zinnemann są po prostu nasi.

Wydawnictwo Blue Bird
Stwierdzenie, że Hollywood stworzyli ludzie o polskich korzeniach wydawać by się mogło zbyt śmiałe, odrobinę szalone, a na dodatek megalomańskie. Polacy stworzyli Hollywood?!  – zapyta każdy z powątpiewaniem. A jednak to fakt. Wątpiących odsyłam do książek Andrzeja Krakowskiego, który jak nikt dotąd sprawę tę zbadał i opisał. I to jak!

Pierwsza publikacja: ”Pollywood. Jak stworzyliśmy Hollywood” ukazała się w 2011 roku w PWN, ale jakoś przeszła bez echa. W ubiegłym roku Wydawnictwo Blue Bird podjęło temat ponownie i nie tylko starannie wydało tę pozycję, ale również zaplanowało – wychodząc naprzeciw autorowi – następne. W rezultacie w tym roku do rąk czytelników trafiła kolejna część opowieści o stworzeniu Hollywood przez Polaków, zatytułowana tym razem ”Pollywood. Uciekinierzy w raju”, w której krąg nazwisk znacznie się poszerza. Z naszej rozmowy z Andrzejem Krakowskim wynika, iż autor kończy pisać trzeci tom i że powstaną kolejne, bo liczba nazwisk jest znacznie bogatsza.

Autor, będąc na emigracji, sam ze zdumieniem odkrył, że to właśnie Polacy (a ściślej: polscy Żydzi) stworzyli imperium filmowe i nadali mu kształt, który znamy obecnie. Byli wizjonerami, którzy  mieli niekonwencjonalne pomysły nie tylko na samą sztukę filmową, ale także na jej dystrybucję w takim kształcie, jaki wszyscy znamy. Uciekając przed biedą i prześladowaniami, trafili do Stanów pasjonaci fotografii i wynalazcy, a także artyści.

Siegmund Lubin – wizjoner kina

Siegmunt Lubin, czyli Zygmunt Lubszyński, 1915/Wikipedia

O niektórych z nich świat zapomniał. Nazwisko Edisona zna każdy, ale mało kto wie, że wynalazcą wszech czasów był konkurujący z nim Siegmund Lubin, czyli urodzony we Wrocławiu (wówczas Breslau) lub Poznaniu Zygmunt Lubszyński. Wyemigrował do Stanów w 1876 roku. Krakowski barwnie opowiada epopeję tego człowieka, który odziedziczywszy po ojcu profesję, zajął się produkcją soczewek i długo klepał (wraz z rodziną) biedę, zanim osiągnął stabilizację. Mimo ciężkiej wielogodzinnej pracy, miał wielki zapał i znajdował czas na eksperymentowanie z fotografią, a później z filmem.

Zapraszał do siebie miejscowe postacie, przebierał je w kostiumy, inscenizował sceny z życia lub z literatury i fotografował, a następnie układał w sekwencje i … sprzedawał na targach albo w szkołach. Potem odkrył kamerę i było to dla niego niezwykle inspirujące. Kupił od pewnego wynalazcy  (Jenkins) ważącą blisko tonę kamerę i niebawem zaczął kręcić filmy. Nie tylko ulepszał sprzęt, ale – co ważniejsze – miał nowatorskie pomysły odnośnie tematyki i formy filmów. Postanowił m.in. przenieść na ekran w odcinkach historię wojny amerykańsko – hiszpańskiej, wyprodukował także całą Drogę Krzyżową (”Misterium pasyjne”). A nie były to jeszcze czasy wytwórni filmowych i filmy kręcono, gdzie się dało.
Jeśli sąsiedzi byli zaniepokojeni – pisze z charakterystycznym dla siebie humorem Andrzej Krakowski – widokiem pijanego Judasza Iskarioty zataczającego się w ogródku Lubinów lub Szymona Słupnika grającego w kości za stajnią, widok Jezusa krzyżowanego nad ranem w tej żydowskiej dzielnicy wprowadził ich w stan histerii.

To Lubinowi zawdzięczamy utrwalone obrazy prawdziwych pożarów i huraganów, ponieważ wysyłał swoich pracowników do ich filmowania, tworząc tym samym podwaliny pod pierwsze kroniki filmowe. On też jako pierwszy zaczął zakładać kina. I nie były to bynajmniej zgrzebne miejsca jak u konkurencji, ale budynki o wspaniałych fasadach, których zadaniem było przyciągać ”lepszą” publiczność. Inna sprawa, że za tym pompatycznym wystrojem skrywały się twarde i byle jakie krzesła (często pożyczone), za ekran służyła płachta zawieszona na ścianie, projektor niemiłosiernie trajkotał, zaś zdezelowane pianino okrutnie rzępoliło. Takie były siermiężne początki.

Lubin wymyślił także edukację przez film, udostępniając swoje kamery chirurgom do filmowania skomplikowanych operacji. W ogóle rozpiętość jego działalności przyprawia nawet dziś o zawrót głowy. Był kinooperatorem, aktorem, reżyserem, scenarzystą i producentem, a jak by tego było mało – także dystrybutorem i właścicielem kin. Wszystko robił z rozmachem. Zbudował nawet ogromne studio z halami zdjęciowymi i nazwał je Lubinville.

Bez projektora Lubina – pisze autor – nie byłoby dzisiaj kin, bez jego wizji nie mielibyśmy sieci multipleksów. W pewnym momencie był właścicielem trzech wytwórni i we wszystkich otworzył dla swoich pracowników stołówki oraz przedszkola dla ich dzieci. Dał też szansę zaistnienia wielu ludziom, był życzliwy i otwarty. To dzięki niemu Henry King stworzył swoje historyczne filmy, a Oliver Hardy (znany komik z duetu Flip i Flap) zagrał pierwszą rolę.

Pół żartem, pół serio nakręcił Polak!

Przytoczyłam przykład zapomnianego pioniera filmu, aby trochę przyszły czytelnik mógł posmakować tego, co nam autor przygotował. Jednakże takich pasjonatów i ludzi nietuzinkowych znajdziemy w książkach Krakowskiego wielu. Jest wśród nich m.in. założyciel wytwórni Metro-Goldwyn_Mayer: Samuel Goldwyn, urodzony w Warszawie jako Szmul Gelbfisch, Louis B. Mayer z Mińska, Lewis Żelaźnik, którego znamy jako Selznicka, bracia Warnerowie z Krasnosielc, a także William Fox, Adolph Zukor, Otto Preminger (z Wiśnicy), Fred Zinnemann z Galicji i wielu innych. Jakże miło jest pomyśleć, że ulubiony western ”W samo południe” czy ukochaną komedię ”Pól żartem, pół-serio” zrobili jednak „nasi”, nieprawdaż?

Billie Wilder z Marylin Monroe, prasowe
Mało kto dziś wie, że aktor pierwszego filmu dźwiękowego (”Śpiewak jazzbandu”, 1927) – Al Jolson pochodził z terenów należących do Polski (prawdopodobnie z Sieradza), a Billy Wilder z Suchej Beskidzkiej. Że słynny Charles Bronson to naprawdę Karol Buczyński…
Wielką zaletą książek Andrzeja Krakowskiego jest nie tylko ich potoczysta, pełna humoru, a czasem ironii, narracja, ale także rzetelność biografa. Autor dotarł do wielu źródeł, które w swojej książce przedstawia krytycznie i odnosi się przy tym do własnych doświadczeń, także do osobistych relacji z niektórymi swoimi bohaterami, których miał szczęście poznać. Znakomicie zna nie tylko ich losy, ale też osadza je w szerokim kontekście społeczno –obyczajowo – politycznym, dzięki czemu lepiej rozumiemy ich motywacje, zachowania – ich osobowości. A były to indywidualności nieprzeciętne, które odcisnęły swój ślad na kolejnych pokoleniach kinomanów. Bez większej przesady można powiedzieć, że bez nich nie bylibyśmy tacy, jacy jesteśmy.

Andrzej Krakowski wykonał pracę, którą nie sposób przecenić – odkrył bowiem dla nas inny, polski Hollywood – Pollywood właśnie, jako część naszego dziedzictwa, którego nie byliśmy dotąd świadomi.

Książki  ”Pollywood. Jak stworzyliśmy Hollywood”  i ”Pollywood. Uciekinierzy w raju” ukazały się w Wydawnictwie Blue Bird.

Recenzja ukazała się pierwotnie na portalu Kulturaonline w czerwcu 2016 roku.

Wywiad z Andrzejem Krakowskim znaleźć można pod tym linkiem. 



Cyfrowa premiera "Partity" Witolda Lutosławskiego I NFM Orkiestra Kameralna Leopoldinum pod dyrekcją Richarda Tognettiego

13 listopada 2026 roku miała miejsce cyfrowa premiera "Partity" Witolda Lutosławskiego, nagranej przez NFM Orkiestrę Kameralną Leo...

Popularne posty