Carl Philipp Emanuel Bach i jego wspaniali dziedzice /relacja z koncertu "Królewskie dziedzictwo"/

Koncertem "Królewskie dziedzictwo" Wrocławska Orkiestra Barokowa zakończyła swój kolejny sezon artystyczny. Tytułowe "dziedzictwo" było schedą po Carlu Philippie Emanuelu Bachu, synu lipskiego Kantora, zaś dziedzicami – Wolfgang Amadeus Mozart,  Felix Mendelssohn Bartholdy oraz Ludwig van Beethoven. Wykonawcy: Wrocławska Orkiestra Barokowa i jej gość – urodzony w Japonii, dorastający w Stanach i uczący się pod okiem chińskich mistrzów, a potem w Paryżu i w Monachium, genialny skrzypek Shunske Sato twórczo poszukiwali śladów owego dziedzictwa w utworach dziedziców. Koncert był piękny i gorąco oklaskiwany przez wdzięcznych melomanów.

Shunske Sato (skrzypce), Jarosław Thiel (wiolonczela, dyr. Wrocławskiej Orkiestry Barokowej), koncert "Królewskie dziedzictwo", fot. Karol Adam Sokołowski

Zaproszenie do wspólnego koncertowania takiego muzyka jak Shunske Sato okazało się niezwykle owocnym pomysłem. Jedynie ktoś, kto otrzymał tak staranne wykształcenie, a grać rozpoczął już we wczesnym dzieciństwie, mógł bez większych przeszkód nie tylko "odczytać" ślady owego dziedzictwa, ale też zaprezentować znakomite interpretacje utworów kompozytorów czerpiących ze spuścizny "berlińskiego" Bacha. Już w w lipcu 2010 roku jako skrzypek barokowy, zdobył Drugą Nagrodę oraz Nagrodę Publiczności na 17. Międzynarodowym Konkursie im. Johanna Sebastiana Bacha. Natomiast w styczniu 2013 roku Sato został mianowany koncertmistrzem Orkiestry Holenderskiego Towarzystwa Bachowskiego, zastępując Johannes'a Leertouwera, a także orkiestry Concerto Köln. Dodajmy też, że od tamtej pory gra  na skrzypcach barokowych wykonanych przez Giovanni'ego Grancino około 1695 roku, a wypożyczonych od Jumpstart Jr. Foundation w Amsterdamie. 

W pamiętnym niedzielnym koncercie w Narodowym Forum Muzyki Shunske Sato nie tylko grał na tym historycznym instrumencie, ale też poprowadził Wrocławską Orkiestrę Barokową. I w obu rolach sprawdził się znakomicie. 

Koncert "Królewskie dziedzictwo", fot. Karol Adam Sokołowski

Na początku, co oczywiste, wysłuchaliśmy kompozycji  Carla Philippa Emanuela Bacha: Symfonii F-dur Wq 183/3.  W jego twórczości muzyka zmierza wprost ku uczuciowości romantyzmu (Sturm und Drang), a wpływ symfonii sięga aż do XIX wieku, kiedy to odciska swoje piętno na manierystycznym stylu symfonii smyczkowych młodego Feliksa Mendelssohna. Kompozytor spędził większość swojego zawodowego życia w Berlinie na cesarskim dworze Fryderyka II Pruskiego, ale  Symfonie Wq 183, opisane przez kompozytora nietypowym podtytułem „na 12 instrumentów”, powstały podczas jego pobytu w Hamburgu i opublikowane w 1780 roku z dedykacją dla księcia koronnego Fryderyka Wilhelma. Gwałtowne zmiany nastroju, dynamiki i tonacji, a także nieoczekiwane sola skrzypiec – tak można by w wielkim skrócie opisać estetykę tej kompozycji. 

Jako pierwszy "dziedzic" zabrzmiał W. A. Mozart w muzyce instrumentalnej do sztuki Thamos, król Egiptu, skomponowanej do dramatu heroicznego Tobiasa Philippa von Geblera. Mozart kochał teatr we wszelkich jego przejawach, lecz muzykę sceniczną skomponował tylko do tej jednej sztuki. Wybitny dramatopisarz, baron Tobias Philipp von Gebler, zwrócił się do Mozarta z prośbą o napisanie muzyki do wystawianego w Wiedniu w kwietniu 1774 roku pięcioaktowego dramatu Thamos, König in Ägypten. Miała ona zastąpić wcześniejszą oprawę muzyczną, która nie zadowoliła barona. Mozart zdołał wówczas skomponować jedynie dwa chóry. Gdy w styczniu 1776 roku sztukę wystawiano w Salzburgu, kompozytor dodał do niej interludia orkiestrowe. Kolejnej zmiany dokonał w 1779 roku, w związku z wystawieniem dzieła w Salzburgu przez zespół Johanna Heinricha Böhma. Żadna z tych wersji nie zapewniła jednak sztuce trwałej popularności...  Sztuka Geblera stanowi alegorię masońską i choć sam Mozart nie należał jeszcze wówczas do loży, nasycił to dzieło bogatą, wymowną symboliką, którą później w pełni rozwinął w Czarodziejskim flecie.  Fragment tego utworu wykonano również w drugiej części koncertu (Interludium nr 2).

koncert "Królewskie dziedzictwo", fot. Karol Adam Sokołowski

Przed przerwą zabrzmiał wspaniale Koncert skrzypcowy d-moll MWV 03  Felixa Mendelssohna Bartholdy`ego, skomponowany przez zaledwie 13-letniego kompozytora dla Eduarda Rietza (najstarszego brata Juliusa Rietza ), ukochanego przyjaciela i nauczyciela, który później pełnił funkcję koncertmistrza podczas legendarnego wykonania przez Mendelssohna Pasji według św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha, co – jak się uważa – przywróciło Bacha do życia publicznego. Swoją prawdziwą premierę Koncert miał dopiero wiosną 1951 roku w Londynie, a wykonał go słynny skrzypek Yehudi Menuhin.  Prawa do koncertu odkupił on od członków rodziny Mendelssohnów mieszkających w Szwajcarii, po czym zredagował koncert i wydał go nakładem wydawnictwa Peters Edition. 4 lutego 1952 roku Menuhin zaprezentował koncert publiczności w Carnegie Hall wraz z orkiestrą smyczkową, dyrygując koncertem od skrzypiec. Shunske Sato nawiązał niejako do tej tradycji podczas wrocławskiego koncertu. Całość zabrzmiała oszałamiająco pięknie: skrzypek i dyrygent w jednej osobie porwał publiczność bez reszty. Dla mnie osobiście była to najjaśniejsza część tego pamiętnego wieczoru. Pozostaje żałować, że artysta nie dał się namówić na bis...

Nowa nadzieja i Leonhard Baumgartner w Narodowym Forum Muzyki /zapowiedź koncertu/

29 maja o 19.00 w Narodowym Forum Muzyki wystąpi Leonhard Baumgartner, nazywany nową nadzieją wiolinistyki. Urodzony w 2007 roku w Wiedniu, pomimo młodego wieku, ma już na koncie ważne osiągnięcia i prestiżowe nagrody, jak choćby ICMA Discovery Award zdobyta w 2023 roku. Podczas swojego wrocławskiego koncertu austriacki skrzypek przedstawi interpretację "Koncertu e-moll" Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego – utworu, który powstał w czasie dla kompozytora przełomowym i pełnym nadziei. NFM Filharmonię Wrocławską poprowadzi francuski dyrygent Sébastien Rouland, który od 2018 roku pełni funkcję dyrektora Saarländisches Staatstheater w Saarbrücken. 

Leonhard Baumgartner 

Na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych XIX wieku Felix Mendelssohn Bartholdy był niejako rozdarty pomiędzy dwoma miastami – Lipskiem i Berlinem. W pierwszym z nich pracował dla króla Saksonii Fryderyka Augusta II, w drugim zaś dla króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Drugi z tych monarchów zaangażował go do pracy w Berlinie w celu kształtowania tamtejszego życia muzycznego. Obiecywał kompozytorowi złote góry, ale kiedy okazało się, że były to tylko czcze słowa, artysta z ulgą zakończył współpracę i wrócił do Saksonii, gdzie pełnił funkcję dyrygenta Gewandhausu. Koncertmistrzem był tam Ferdinand David, wieloletni przyjaciel Mendelssohna Bartholdy’ego, któremu już w 1838 roku twórca obiecał napisanie dla niego koncertu skrzypcowego – ze względu na pracę w Berlinie i związany z tym nawał obowiązków nie był jednak w stanie należycie szybko wywiązać się z tego zobowiązania. Pracę ukończył dopiero w 1844 roku. Tak powstał utwór na stałe obecny w kanonie literatury skrzypcowej. Sławny wirtuoz Joseph Joachim określił Koncert mianem „klejnotu serca”. Rękopis arcydzieła znajduje się w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie.

W drugiej części wieczoru maestro Rouland poprowadzi II Symfonię e-moll Siergieja Rachmaninowa – rozbudowane dzieło powstałe w latach 1906 i 1907. Jest bez wątpienia najpopularniejszą i najczęściej graną ze wszystkich trzech symfonii napisanych przez rosyjskiego twórcę. To zasługa niezwykłej urody zawartych w niej śpiewnych melodii, barwnej i pełnej przepychu orkiestracji, a także sprawnie skonstruowanej, nasyconej kontrastami formy. Utwór trzyma w napięciu uwagę słuchacza od początku do końca. Przez wiele lat dyrygenci prezentowali ją z licznymi skrótami, dopiero w drugiej połowie XX wieku zaczęło nagrywać i wykonywać II 

Program:

F. Mendelssohn Bartholdy Koncert skrzypcowy e-moll op. 64

***

S. Rachmaninow II Symfonia e-moll op. 27 

Wykonawcy:

Sébastien Rouland – dyrygent

Leonhard Baumgartner – skrzypce

NFM Filharmonia Wrocławska

Czas trwania:

120 minut

informacja prasowa

19. Pomorskie Dni Chopinowskie w Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim /26-27 września 2025/

Skorzystajcie z okazji do posłuchania muzyki w znakomitym wykonaniu w miejscu o wyjątkowym klimacie! 26–27 września 2025 r. podczas jesiennej edycji Pomorskich Dni Chopinowskich w Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim (82-410 Stary Targ) wystąpią Polish Piano Trio i Andrzej Jagodziński Trio. Wstęp bezpłatny.

26 września 2025 (piątek), godz. 17.00

Koncert muzyki klasycznej

Polish Piano Trio

Robert Kwiatkowski – skrzypce

Błażej Goliński – wiolonczela

Dominika Glapiak – fortepian

W programie

Antonín Dvořák (1841–1904)

Trio g-moll op. 26

– Allegro moderato

– Largo

– Scherzo. Presto

– Finale. Allegro non tanto

Fryderyk Chopin (1810–1849)

Introdukcja i Polonez C-dur op. 3 na wiolonczelę i fortepian

Felix Mendelssohn Bartholdy (1809–1847)

Trio c-moll op. 66

– Allegro energico e con fuoco

– Andante espressivo

– Scherzo. Molto allegro quasi presto

– Finale. Allegro appasionato

Polish Piano Trio

Zespół złożony z wybitnych solistów i kameralistów związanych z gdańską Akademią Muzyczną. Koncertuje od 2017 r., występując we Włoszech, Danii, Niemczech i Chile oraz na festiwalach w całej Polsce. W dorobku tria znajdują się m.in. płyty Simon Laks – in between (CD Accord 2019) oraz Forgotten Pages (DUX 2021), zawierające mniej znane dzieła kameralne polskich kompozytorów.

Robert Kwiatkowski

W 2017 r. otrzymał odznakę honorową Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, która w znakomity sposób podkreśla wielowymiarową działalność artystyczną tego skrzypka. Jako solista występował z takimi zespołami jak Orkiestra Akademii Beethovenowskiej, Orquesta Sinfónica de Tenerife, Orquesta Sinfónica de Chile. Piastuje stanowisko koncertmistrza Orkiestry Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku, jest także zapraszany do współpracy przez uznane orkiestry w Polsce i na świecie. W 2021 r. otrzymał statuetkę Gryfa Pomorskiego za opublikowanie autorskich kadencji do koncertów skrzypcowych Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Ludwiga van Beethovena. W 2023 r. został uhonorowany przez Prezydenta RP Brązowym Krzyżem Zasługi, a także został laureatem Muzycznych Orłów w kategoriach „Solista” i „Płyta z muzyką kameralną”.

Błażej Goliński

Z wyróżnieniem ukończył Akademię Muzyczną im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku w klasie wiolonczeli prof. Romana Sucheckiego. Swój warsztat doskonalił podczas kursów mistrzowskich u takich pedagogów jak Roman Suchecki, Mischa Maisky, Ivan Monighetti, Victoria Yagling, Angelika May, Roman Jabłoński. Od 2004 r. współpracuje z Polską Filharmonią Bałtycką w Gdańsku, piastując stanowisko koncertmistrza grupy wiolonczel. Z Orkiestrą Kameralną Hanseatica oraz Orkiestrą Symfoniczną Polskiej Filharmonii Bałtyckiej występował jako solista. Jest laureatem i finalistą licznych konkursów wiolonczelowych i kameralnych. Od 2002 r. poświęca się działalności pedagogicznej, obecnie prowadzi klasę wiolonczeli w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. Tytuł profesora otrzymał z rąk Prezydenta RP w 2023 r.

Dominika Glapiak

Ukończyła studia podyplomowe w klasie prof. Diny Yoffe w Düsseldorfie, studia magisterskie w Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku w klasie fortepianu prof. Waldemara Wojtala oraz w klasie kameralistyki prof. Anny Prabuckiej-Firlej. W 2025 r. za swoją działalność otrzymała odznakę honorową Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. W tym samym roku uzyskała tytuł doktora habilitowanego. Na swojej macierzystej uczelni prowadzi klasę kameralistyki, współpracuje także w charakterze pianistki w klasach skrzypiec. Koncertuje zarówno jako solistka, jak i kameralistka w wielu krajach Europy, USA, Japonii, Izraelu oraz Ameryce Południowej. Laureatka konkursów muzycznych w kraju i za granicą, dokonała nagrań muzyki solowej i kameralnej dla wydawnictw DUX, CD Accord, MTS Studio i Acte Préalable. W 2023 r. płyta My Story, nagrana ze skrzypkiem Robertem Kwiatkowskim, otrzymała wyróżnienie Brązowego Orła w kategorii „Płyta z muzyką kameralną”.

Polish Piano Trio (fot. Piotr Rodak)

27 września 2025 (sobota), godz. 17.00

Koncert muzyki jazzowej

Andrzej Jagodziński Trio

Andrzej Jagodziński – fortepian

Adam Cegielski – kontrabas

Czesław „Mały” Bartkowski – perkusja

W programie

Podczas koncertu zatytułowanego "Bach, Chopin, Komeda, Jagodziński" usłyszymy utwory wybrane z różnych projektów, jakie zrealizowało trio podczas swojej ponad 30-letniej działalności. Inicjatywą, która przyniosła zespołowi największą sławę, jest opracowanie jazzowych aranżacji utworów Fryderyka Chopina, zarejestrowanych na pięciu albumach. Trio czerpie inspiracje, bazując także na motywach polskiej muzyki ludowej, utworach polskich kompozytorów współczesnych (Komeda, Kurylewicz, Wasowski, Matuszkiewicz) oraz twórczości Ludwiga van Beethovena i Jana Sebastiana Bacha.

Andrzej Jagodziński

Waltornista z wykształcenia, pianista, akordeonista, kompozytor, aranżer i pedagog. Karierę jazzową rozpoczął zdobyciem głównych nagród – indywidualnej i zespołowej – na festiwalu Złota Tarka w 1979 r. Koncertował niemal na całym świecie, biorąc m.in. udział w prestiżowych festiwalach w Indiach, Turcji oraz całej Europie. Występował w takich zespołach jak Old Timers, Swing Session, Quintessence, String Connection, kwartety Janusza Muniaka i Tomasza Szukalskiego, Polish All Stars Jarosława Śmietany czy formacje Jana „Ptaszyna” Wróblewskiego. W 1993 r. powstało trio firmowane jego nazwiskiem, z którym zrealizował wiele projektów – m.in. aranżacje utworów Fryderyka Chopina czy motywów polskiej muzyki ludowej. Od 2004 r. wraz z Januszem Szromem i Andrzejem Łukasikiem tworzy zespół Straszni Panowie Trzej.

Prowadzi klasę fortepianu, zespoły jazzowe oraz wykłada improwizację jazzową na Wydziale Jazzu w ZPSM im. F. Chopina w Warszawie. Laureat wielu prestiżowych nagród, m.in. Fryderyka w kategorii „Jazzowy muzyk roku” (2001), Brązowego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) oraz Nagrody Indywidualnej I Stopnia za Szczególny Wkład w Rozwój Edukacji Artystycznej w Polsce (2012).

Adam Cegielski

Kontrabasista, absolwent Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie.

Na scenie muzycznej zadebiutował w 1988 r. w Kwartecie Kazimierza Jonkisza, a w 1990 r. jako członek zespołu Central Heating Trio zdobył I nagrodę i wyróżnienie indywidualne na konkursie Jazz Juniors w Krakowie. Grał również w grupie Quintessence, w Kwartecie Kuby Stankiewicza, współpracował m.in. z Ewą Bem, Tomaszem Stańką, Zbigniewem Namysłowskim, Wojciechem Karolakiem, Henrykiem Miśkiewiczem, Zbigniewem Preisnerem, Janem A.P. Kaczmarkiem. W latach 1991–1992 grał w orkiestrze kameralnej Concerto Avenna, a w latach 1991–1995 współpracował z orkiestrą Sinfonia Varsovia. Od 1994 r. prowadzi klasę kontrabasu na Wydziale Jazzu w ZPSM im. F. Chopina w Warszawie, gdzie pełni także funkcję wicedyrektora ds. kształcenia jazzowego. W 1994 r. został wyróżniony przez Fundację Kultury Polskiej nagrodą im. Krzysztofa Komedy, a w 2019 r. decyzją Prezydenta RP odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Czesław „Mały” Bartkowski

Perkusista, absolwent Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej we Wrocławiu.

W 1993 r. został wykładowcą w Średniej Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie oraz warszawskiego Studium Jazzowego. Zadebiutował w zespole Far Quartet, od 1960 r. koncertuje w Polsce i na świecie, współpracując z tak sławnymi zespołami jak Kwintet Krzysztofa Komedy, Kwartet Zbigniewa Namysłowskiego, Novi Singers, Niemen Enigmatic, Michał Urbaniak Constellation, Trio Tomasza Stańki, Trio Karolak–Szukalski–Bartkowski, InFormation Sławomira Kulpowicza czy Mainstream Jana Ptaszyna Wróblewskiego. Występował na całym świecie, biorąc udział w największych festiwalach jazzowych (Indie, USA, Nowa Zelandia, Australia oraz liczne kraje Europy). W 2017 r. otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, w 2020 r. Srebrny Krzyż Zasługi, a w 2022 r. nagrodę Złotego Fryderyka za całokształt twórczości artystycznej.

Koordynacja:

dr Olga Walentynowicz – Przewodnicząca Towarzystwa im. Fryderyka Chopina, Koło w Gdańsku

Maciej Kraiński – Kurator Muzeum Tradycji Szlacheckiej, Pomorski Ośrodek Kontaktów z Polonią w Waplewie Wielkim

Andrzej Jagodziński (fot. Paweł Cegielski)

informacja prasowa

60. Wratislavia Cantans: "Zapomniani bogowie", czyli F. Mendelssohn Bartholdy w interpretacji sir Johna Eliota Gardinera /zapowiedź/

12 września o 19.00 –  w ramach festiwalu Wratislavia Cantans –  sir John Eliot Gardiner wraz z nowym zespołem The Constellation Choir & Orchestra zaprezentuje utwory Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego.

Uwertura do Snu nocy letniej powstała w sierpniu 1826 roku, kiedy jej autor liczył sobie zaledwie siedemnaście lat. Ze względu na mistrzostwo w opanowaniu orkiestry, inwencję melodyczną, indywidualizm i sugestywne oddanie nastroju komedii Williama Szekspira bardzo często przytacza się tytuł tego dzieła jako dowód geniuszu jego twórcy. Komentatorzy zwracali szczególną uwagę na fragmenty, które określano mianem „muzyki elfów”, czyli na odcinki utrzymane w cichej dynamice, szybkim tempie i drobnych wartościach rytmicznych, dające wrażenie roziskrzenia i rozbiegania. Zrazu Uwertura funkcjonowała jako cieszący się dużym powodzeniem samodzielny utwór koncertowy, a kompozytor nie miał zamiaru uzupełniać jej w żaden sposób. Jednak w 1842 roku król pruski Fryderyk Wilhelm IV zamówił u niego muzykę do całej sztuki. W rezultacie powstało trzynaście ogniw – niektóre przeznaczone są na orkiestrę, w innych pojawia się też chór i dwa żeńskie głosy solowe. Zdecydowanie największą popularnością cieszy się Marsz weselny. Wielka kariera tego utworu rozpoczęła się w 1858 roku, kiedy brytyjska królowa Wiktoria podjęła decyzję, aby wykonać go w czasie ślubu swojej najstarszej córki, także Wiktorii, z księciem Friedrichem Hohenzollernem, późniejszym cesarzem Niemiec Fryderykiem III.

Również kantata Die erste Walpurgisnacht zainspirowana została przez dzieło literackie. Był nim poemat Johanna Wolfganga Goethego, którego młody Mendelssohn znał i z którym przyjaźnił się, pomimo różnicy wieku wynoszącej sześć dekad. Rzeczony liryk powstał jeszcze przed narodzinami kompozytora. Poeta dwukrotnie próbował namówić na umuzycznienie tego tekstu swojego przyjaciela  Carla Friedricha Zeltera, jednak z tych starań nic nie wyszło. Poematem zainteresował się za to Mendelssohn, który stworzył pierwszą wersję kantaty w 1831 roku (ostateczny kształt przybrała w 1840 roku). Składa się ona z dziesięciu ogniw i przeznaczona jest na orkiestrę, chór mieszany i kwartet solistów. Tytuł tego barwnego i efektownego dzieła odnosi się do pogańskiego germańskiego święta – nocy zmarłych lub złych duchów. Powszechnie kojarzyło się ją z sabatem czarownic, odbywającym się w nocy z 30 kwietnia na 1 maja na górze Brocken, najwyższym szczycie gór Harzu. Do głosu dochodziły wówczas ciemne siły i starożytne upiory – na ziemię powracali zapomniani bogowie.

Program:

Felix Mendelssohn Bartholdy Uwertura do "Snu nocy letniej" op. 21; Sen nocy letniej op. 61 – muzyka do sztuki

***

Felix Mendelssohn Bartholdy Die erste Walpurgisnacht – kantata op. 60

Wykonawcy:

John Eliot Gardiner – dyrygent

Sam Cobb, Rebecca Hardwick – soprany 

Iris Korfker – alt 

Graham Neal, Jonathan Hanley – tenory 

Alex Ashworth, Jack Comerford – basy 

The Constellation Choir & Orchestra

czas trwania: 120 minut

Lokalizacja:

NFM, Sala Główna ORLEN

plac Wolności 1, Wrocław

informacja prasowa

Z klasyką przez Polskę - Lutos Air Quintet

Już wkrótce Dolny Śląsk ponownie rozbrzmiewać będzie najpiękniejszą muzyką kameralną w wykonaniu wybitnych, młodych artystów w ramach cyklu Z klasyką przez Polskę. Zapraszamy na wrześniowe koncerty kwintetu dętego Lutos Air Quintet oraz duetu Sary Dragan i Kenny'ego Broberga. Wstęp wolny.

Zapraszamy na koncert zespołu „Lutos Air Quintet”, który odbędzie się 6 września w Kowarach i 7 września Lubawce.

6.09.2025, godz. 19.00

Miejski Ośrodek Kultury w Kowarach

Szkolna 2, Kowary

7.09.2025, godz. 19.00

Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Lubawce

Kamiennogórska 19, Lubawka

Lutos Air Quintet

Jan Krzeszowiec – flet

Mateusz Żurawski – obój

Maciej Dobosz – klarnet

Alicja Kieruzalska – fagot

Mateusz Feliński – waltornia

PROGRAM

Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847)

Scherzo ze „Snu Nocy Letniej”

Fanny Mendelssohn-Hensel (1805-1847)

Saltarello Romano op. 6 nr 4

Irène Wieniawska vel Poldowski (1879 – 1932)

Suite miniature de chansons à danser

Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847)

Kwintet e-moll op. 44

informacja prasowa

Mendelssohn-Haus Leipzig - Dom Mendelssohna w Lipsku /relacja, zdjęcia/

Podczas pobytu w Lipsku na Bachfest odwiedziłam nie tylko Muzeum Bacha (co było oczywiste), ale również Dom Mendelssohna- Bartholdy`ego - kompozytora, który wyrwał z zapomnienia Johanna Sebastiana Bacha. Późnoklasycystyczny budynek mieści na 600 metrach kwadratowych wiele przedmiotów codziennego użytku należących do rodziny Mendelssohnów, a także oryginalne meble, listy z autografami i nuty, pierwodruki i kilka akwareli.

Wizerunek Feliksa Mendelssohn- Bartholdy w Muzeum, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Niemiecko-żydowski kompozytor Felix Mendelssohn Bartholdy jest uważany za jednego z najważniejszych muzyków okresu romantyzmu i pierwszego na świecie nowoczesnego dyrygenta. Dom w Lipsku, w którym mieszkał i zmarł 4 listopada 1847, jest jednym z najważniejszych miejsc kultury narodowej i jest wpisany jako miejsce pamięci do Niebieskiej Księgi Republiki Federalnej Niemiec. W salonie muzycznym regularnie odbywają się koncerty poranne na zabytkowym fortepianie wykonanym w Berlinie w 1850 roku. 

Sala koncertowa w Domu Mendelssohna, z zabytkowym fortepianem z 1850 r.
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Felix Mendelssohn Bartholdy należy do najwybitniejszych, wszechstronnie uzdolnionych muzyków XIX wieku. Jego twórczość muzyczna jako kompozytora, dyrygenta i pianisty sprawiła, że stał się znany w całej Europie. Przez dwanaście lat Lipsk był miejscem, gdzie mieszkał i pracował. Jako dyrektor muzyczny Gewandhausu i współzałożyciel pierwszego niemieckiego konserwatorium, miał decydujący wpływ na życie muzyczne miasta. W tym czasie podróżował jednocześnie po całej Europie, czego ślady odnajdziemy w licznych wizerunkach miast, a także na akwarelach, których autorem jest sam kompozytor. 

Talerze ścienne z wizerunkami miast, wraz z informacjami i datami, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Interlaken w Szwajcarii, 16 lipca 1847 - akwarela Feliksa Mendelssohna-Bartoldy,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek 

W tej samej sali możemy podziwiać pięknie malowany kufer podróżny.

Kufer podróżny z epoki, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Od późnego lata 1845 roku Felix Mendelssohn Bartholdy i jego rodzina wypełniali dom życiem i muzyką. Bywali tu liczni znakomici goście, w tym Clara i Robert Schumann, Louis Spohr, Joseph Joachim, Hans Christian Andersen, Jenny Lind, Raymund Härtel i Richard Wagner. Dziś odwiedzający wchodzą do mieszkania Felixa Mendelssohna Bartholdy'ego przez historyczne schody, które zostały przywrócone na podstawie pierwotnego projektu. Gabinet kompozytora, w którym powstały dzieła takie jak oratorium "Eliasz", meble w rodzinnych zasobach, listy i nuty, akwarele Mendelssohna oraz obszerne informacje o życiu i twórczości artysty czynią to autentyczne miejsce czymś niezapomnianym.

Salonik w Domu Mendelssohna, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Sercem domu Mendelssohna jest dawny apartament Feliksa Mendelssohna Bartholdy na pierwszym piętrze. Z wielu różnych mieszkań, w których kompozytor mieszkał i pracował, jest to jedyne, które zostało zachowane w oryginale. Tutaj też rozpoczęła się historia muzeum. Zobaczyć też możemy portrety rodziny, w tym żony kompozytora, Cecylii. W muzeum znajduje się także maska pośmiertna Mendelssohna.

Gustav FerdinandMetz, Cécile Mendelssohn-Bartholdy, żony kompozytora (kopia portretu)
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Maska pośmiertna Mendelssohna, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Moją uwagę zwrócił także fortepian wyprodukowany w ... Breslau. przez firmę Traugott Berndt

Założona przez Johanna Karla Traugotta Berndta, działała od 1837 roku aż do końca II wojny światowej i po legnickim Seilerze była najdłużej istniejącą śląską wytwórnią fortepianów. 

Fortepian firmy Traugott Berndt z Breslau, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Najważniejszym punktem na parterze muzeum jest Effektorium, instalacja, która jest światowym unikatem i pozwala odwiedzającym na prowadzenie wirtualnej orkiestry lub wirtualnego chóru z dziełami Feliksa Mendelssohna Bartholdy'ego. Z pulpitów dyrygent ożywia 13 stel, które, w zależności od wybranego utworu, przekształcają się w grupy instrumentów lub rejestry wokalne. Można tu także wypróbować różne tempo, pozwolić ulubionemu instrumentowi grać solo, przełączać się z nowoczesnego brzmienia orkiestralnego na historyczne, testować akustykę różnych pomieszczeń oraz zanurzyć salę w różnych kolorach. Do pulpitów może również stanąć pięciu dyrygentów, a można też posłuchać interpretacji "Szkockiej Symfonii" Feliksa Mendelssohna Bartholdy'ego. Effektorium to uczta dla melomana.

Z okazji 20-lecia muzeum otwarto kolejne 2. piętro, na którym znajdują się wystawy poświęcone Fannie Hensel, siostrze Feliksa, oraz Kurtowi Masurowi, dyrygentowi, inicjatorowi i pionierowi Domu Mendelssohna.

Z całą pewnością nie można tego muzeum podczas pobytu w Lipsku przeoczyć.

Pasje Johanna Sebastiana Bacha - tradycja w Concertgebouw

Wykonywanie Pasji Johanna Sebastiana Bacha w Niedzielę Palmową każdego roku  jest jedną z najstarszych tradycji Concertgebouw Orchestra. Jak to się zaczęło – i dlaczego tradycja ta jest nadal tak silna po 126 latach? 

Philip Herreweghe leads the St Matthew Passion in the Concertgebouw (2014),
fot. Anne Dokter

Pasja według św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha to nie tylko jedno z największych arcydzieł, jakie kiedykolwiek skomponowano, ale jest również bardzo lubiana przez publiczność — szczególnie w Holandii, gdzie tysiące miłośników muzyki uczestniczy w jej wykonaniach w tygodniu poprzedzającym Wielkanoc od prawie 130 lat.

Podstawy tej szczególnej tradycji sięgają 1899 roku, kiedy to Willem Mengelberg, ówczesny główny dyrygent Concertgebouw Orchestra, zdecydował, że wykonanie arcydzieła Bacha powinno odbywać się co roku w Niedzielę Palmową. Wielka Sala Concertgebouw jest co roku wypełniona w każdą Niedzielę Palmową, chociaż Pasja według św. Mateusza jest teraz wykonywana naprzemiennie z Pasją według św. Jana Bacha. Wyjaśnimy, jak to się stało później w tym artykule, ale najpierw musimy cofnąć się trochę w czasie, ponieważ tradycja pasyjna Concertgebouw Orchestra nie pojawiła się znikąd: wiele czynników i wydarzeń poprzedziło pierwsze wykonanie w Niedzielę Palmową w 1899 roku.

Ponowne odkrycie Bacha

Johann Sebastian Bach został w dużej mierze zapomniany do czasu swojej śmierci w 1750 roku. Kilku jego synów stało się znacznie bardziej popularnymi i wpływowymi kompozytorami, a polifoniczne dzieła „starego Bacha” zaczęto uważać za staromodne i zbyt skomplikowane: studiowało je tylko kilku koneserów, wśród nich Mozart i Beethoven. Następnie pojawił się Felix Mendelssohn, który miał zaledwie 20 lat, gdy wydobył Pasję według św. Mateusza z niepamięci. Dyrygował utworem w Berlinie 11 marca 1829 roku, ponad sto lat po jego pierwszym wykonaniu w Lipsku, chociaż dostosował partyturę do gustu publiczności XIX wieku: jego zmiany obejmowały chór 158 śpiewaków i dużą liczbę cięć. Odniósł wielki sukces, a precedens, który Mendelssohn ustanowił, stopniowo zaczął być akceptowany gdzie indziej. Muzyka Bacha rozpoczęła zasłużone odrodzenie w Niemczech i Austrii, gdzie Schumann, Brahms i Bruckner oddali hołd wielkiemu mistrzowi baroku.

Pasja według św. Mateusza w Holandii

Minęło sporo czasu, zanim to odrodzenie dotarło do Holandii. Pierwsze wykonanie Pasji według św. Mateusza odbyło się w Rotterdamie w 1870 r., a niemiecko-holenderski kompozytor i dyrygent Julius Röntgen zorganizował występ z zaledwie trzyletnią orkiestrą Concertgebouw w 1891 r. Następnie odbyły się występy w różnych miejscach, co doprowadziło do ustanowienia przez Mengelberga corocznego wykonywania Pasji w 1899 r.

Wykonania Bacha Mengelberga stały się legendarne, chociaż należy zauważyć, że on również poszedł w ślady Mendelssohna i dostosował swoje wykonania do gustów epoki. Orkiestra w czasach Bacha składała się z około dziesięciu do trzydziestu muzyków, których instrumenty brzmiały i były używane zupełnie inaczej. Mengelberg używał pełnej orkiestry symfonicznej, która grała w typowy dla tamtych czasów rozległy sposób, a także korzystał z dużych sił chóralnych. Znacznie skrócił również utwór, chociaż wykonanie nadal wydawało się trwać wieczność z powodu jego powolnego tempa. Podczas gdy jego interpretacja spotkała się z pewną krytyką ze strony prasy, otrzymał on również co najmniej tyle samo pochwał; kontynuował więc swoją późnoromantyczną wizję Bacha aż do ostatniego wykonania utworu w 1944 r.

Coroczny „Mengelberg-Matthäus” osiągnął swój cel i stał się tradycją. Mengelberg opuścił tylko jeden występ Pasji według św. Mateusza z powodu choroby, zanim jego stanowisko w Concertgebouw Orchestra stało się nie do utrzymania w 1945 roku. Nastąpiła dwuletnia przerwa (1945-1946), po której jego następcą został Eduard van Beinum. Bernard Haitink został nowym głównym dyrygentem orkiestry po śmierci van Beinuma w 1959 roku, ale wolał delegować nieco wyspecjalizowane zadanie prowadzenia św. Mateusza Eugenowi Jochumowi, drugiemu stałemu dyrygentowi orkiestry w tamtym czasie.

Wykonania zbliżone do autentyku

Ludzie zaczęli tymczasem zdawać sobie sprawę, że wykonania barokowe niekoniecznie skorzystałyby na nowoczesnej orkiestrze symfonicznej i chórze składającym się z setek śpiewaków — i że być może warto wziąć pod uwagę okres i okoliczności, w których muzyka została napisana. W latach 60. i 70. XX wieku pojawiła się coraz większa liczba muzyków, którzy opierali swoje wykonania na historycznych źródłach pisanych; chociaż jakiekolwiek pojęcie dokładnego brzmienia muzyki Bacha musi pozostać kwestią domysłów, muzycy mogli przynajmniej używać instrumentów z tego okresu lub ich kopii i brać pod uwagę historyczne opisy praktyki wykonawczej. Wielka Brytania i Holandia przewodziły temu trendowi, który ostatecznie doprowadził do alternatywnej tradycji wykonywania Pasji w bardziej autentycznym stylu przez Bachvereniging w Naarden, a także wiele innych. Ta sytuacja stworzyła ideologiczną przepaść między „autentycznym” Naarden a „romantycznym” Amsterdamem.

 Nikolaus Harnoncourt dyryguje Pasją według św. Mateusza podczas transmisji Konkursu
Piosenki Eurowizji (1975). zdjęcie: NOS

Św. Mateusz i św. Jan

Przepaść została zasypana w 1975 r., kiedy orkiestra Concertgebouw zaprosiła austriackiego dyrygenta i klawesynistę Nikolausa Harnoncourta (1929-2016), jednego z czołowych przedstawicieli historycznej praktyki wykonawczej, jako dyrygenta gościnnego. Jego propozycja wykonania Pasji według św. Jana Bacha zamiast Pasji według św. Mateusza była niczym innym, jak rewolucją: Pasja według św. Jana  najwcześniejszą Pasją kompozytora i po raz pierwszy zabrzmiała 7 kwietnia 1724 roku w kościele św. Mikołaja w Lipsku. Harnoncourt zredukował orkiestrę do zaledwie 29 muzyków i zatrudnił równie skromny Nederlands Kamerkoor (Holenderski Chór Kameralny). 

Muzycy orkiestry zostali "nawróceni". Harnoncourt poprowadził Pasję według św. Mateusza w następnym roku, a Św. Jana ponownie w 1977 roku, od kiedy to Concertgebouw Orchestra wykonała na zmianę dwie wielkie Pasje. Co jeszcze ważniejsze, nauczył orkiestrę wiele na temat historycznej praktyki wykonawczej dla muzyki z XVIII i początku XIX wieku, na co otrzymał dodatkowe godziny prób. Smyczki nauczyły się grać bardziej przejrzyście, z mniejszą ilością vibrato i bardziej ostrym atakiem, podczas gdy orkiestra jako całość zdała sobie sprawę, że era nadmiernie romantycznych interpretacji takiego repertuaru dobiegła końca. Orkiestra następnie mianowała Harnoncourta honorowym gościnnym dyrygentem, tytuł ten został przekazany Ivánowi Fischerowi kilka lat po śmierci Harnoncourta. Nie tylko historyczna praktyka wykonawcza jest teraz zakorzeniona w muzykach, ale specjaliści od repertuaru są również zapraszani kilka razy w sezonie od kilku lat. I — orkiestra nadal wykonuje Pasję według św. Jana i Pasję według św. Mateusza naprzemiennie w Wielkim Tygodniu.

W tym roku prezentujemy Pasję według św. Mateusza pod dyrekcją eksperta baroku Riccardo Minasi w piątek 11 kwietnia i niedzielę 13 kwietnia. Bilety są nadal dostępne.

informacje ze strony Royal Concertgebouw Orchestra

P.S. Miałam okazję posłuchać Pasji według św. Jana w Concertgebouw 1 kwietnia 2023 roku, gdy pojechałam do Amsterdamu na wystawę Vermeera. Nederlande Kamerorkest dyrygował René Jacobs.

Znamy program jubileuszowej 60. edycji Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans!

4 lutego dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans zapoznał dziennikarzy z programem 60. edycji festiwalu. W tym roku odbędzie się on pod hasłem "Raj utracony (?)" w dniach od 4 do 14 września 2025 roku we Wrocławiu, a następnie w wielu miastach Dolnego Śląska. Wystąpią wybitni wykonawcy, m. in. Giovanni Antonini i Il Giardino Armonico, sir Eliot Gardiner z zespołem i Martha Argerich.

Andrzej Kosendiak - dyrektor artystyczny Festiwalu Wratislavia Cantans,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

Andrzej Kosendiak przypomniał na początku postać pomysłodawcy i pierwszego dyrektora festiwalu – wybitnego dyrygenta i kompozytora Andrzeja Markowskiego, który miał wizję i odwagę stworzenia czegoś tak unikalnego, zwłaszcza w tamtych czasach, a jednak trwałego. "Formuła, którą zaproponował okazała się na tyle atrakcyjna, że wyróżnia się po dziś dzień" – twierdził. Festiwal powstawał w czasach, kiedy nie prezentowano dzieł oratoryjno-kantatowych, a tym bardziej – w kościołach. Wizjonerskim pomysłem było prezentowanie tych utworów w miejscach innych niż sale koncertowe: w kościołach, muzeach, salach uniwersyteckich". Toteż 4 września, w dniu otwarcia festiwalu, zostanie odsłonięte popiersie Andrzeja Markowskiego – jako wyraz wdzięczności za jego dzieło, które jest rozwijane i pielęgnowane przez tyle lat. 

"Raj utracony (?): Człowiek sprowadza na ziemię piekło, ale potrafi też 

zbudować na niej raj

Myśl przewodnia tegorocznego festiwalu powstała w toku rozmów z Giovannim Antoninim, który sprawował funkcję dyrektora artystycznego Wratislavii przez ostatnich osiem lat. Co roku miała ona nowe hasło przewodnie, m. in. "Niebezpieczne związki" (2022), "Matka Natura" (2023), "Migracje" (2024). W tym roku inspirację zaczerpnięto z poematu Johna Miltona: "Raj utracony". Utwór podzielony jest na dwie części. Pierwsze sześć ksiąg opowiada o buncie aniołów pod wodzą Szatana, tematem zaś pozostałych sześciu ksiąg są ludzie. Treść zgodna jest zazwyczaj z historią opowiedzianą w biblijnej Księdze Genesis, Milton jednak wprowadza do fabuły np. antropomorficzne postacie Grzechu i Śmierci. Epos kończy się wygnaniem pierwszych rodziców z raju. Poeta podkreśla jednak, że Opatrzność nie opuściła ludzi, ale pozostała dla nich przewodnikiem. Dodany do tytułu poematu przez autorów koncepcji: Giovanniego Antoniniego i Andrzeja Kosendiaka znak zapytania jest rodzajem komentarza, który znajduje rozwinięcie w programie festiwalu, a także skłania do własnych przemyśleń. 

Czy rzeczywiście raj? I czy utracony? – pytał podczas konferencji dyrektor Kosendiak i kontynuował: W dziele Miltona jest pewna szczególna scena: Szatan i jego towarzysze zostają strąceni do piekieł. W pewnym momencie Szatan budzi się w morzu ognia, stwierdzając, że dalej jest sobą. Fakt, że utracił raj, nie powoduje, że staje się kimś innym. Wciąż czuje wielką władzę. Wtedy też wypowiada znamienne słowa: umysł jest czymś tak potężnym, że może zamienić piekło w raj i niebo w piekło. Myślę, że to też może być klucz do rozumienia tegorocznego przesłania: ten fragment poematu pokazuje, że człowiek niestety sam bardzo często sprowadza piekło na ziemię. Ale zdarza się też, że ujawnia swoją wielkość i potrafi zbudować tutaj raj.

Program Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego

Raj utracony [?]

4.09.2025, czwartek, godz. 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna ORLEN
Pamięci wielkiego Człowieka

Wykonawcy:

Giovanni Antonini – dyrygent

Il Giardino Armonico

Soliści – śpiewacy Chóru NFM

Chór NFM

Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM

Program:

Wolfgang Amadeus Mozart Msza C-dur KV 317 „Koronacyjna”

Ludwig van Beethoven III Symfonia Es-dur op. 55 „Eroica” 

BILETY: VIP 140 zł, I kat. N 105 zł / U 90 zł, II kat. N 90 zł / U 75 zł, III kat. N 75 zł / U 60 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: I kat. N 85 zł / U 70 zł, II kat. N 70 zł / U 55 zł

5.09.2025, piątek, godz. 18.00 i 20.30
Wrocław, Muzeum Pana Tadeusza, Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Salon romantyczny
The Mad Lover

Wykonawcy:

Théotime Langlois de Swarte – skrzypce

Thomas Dunford – lutnia

Program:

John Eccles Aire V z Suity do sztuki The Mad Lover

Daniel Purcell VI Sonata f-moll: I. Adagio, III. Adagio, IV. Allegro

Improwizacja na lutnię solo

Nicola Matteis La folia

Nicola Matteis Jr Fantasia a-moll

Nicola Matteis Sarabanda amorosa z Suity a-moll oraz Diverse bizzarie sopra la Vecchia Sarabanda o

pur Ciaccona z Suity C-dur ze zbioru Ayres for the Violin, The first Part

John Eccles Aire III z Suity do sztuki The Mad Lover

Joan Ambrosio Dalza Calata

Henry Purcell Prélude g-moll ZN 773

Henry Eccles Sonata g-moll: I. Grave, II. Courante

Henry Eccles A new division upon the ground bass of „John Come and Kiss Me Now”

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

6.09.2025, sobota, godz. 12.00 i 18.00
Wrocław, Muzeum Pana Tadeusza, Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Salon romantyczny
Złota harfa

Wykonawca:

Magdalena Hoffmann – harfa

Program:

Recital harfowy

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

6.09.2025, sobota, godz. 16.00
Wrocław, kościół pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława
Adam i Ewa

Wykonawcy:

Lionel Sow – dyrygent

Uczestnicy Kursu Interpretacji Muzyki Oratoryjnej i Kantatowej

Zespół instrumentalny

Program:

Josef Mysliveček Adamo ed Eva – oratorium (fragmenty)

Barokowe arie na bas i orkiestrę

BILETY: VIP 70 zł, N 50 zł / U 40 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 35 zł / U 25 zł

6.09.2025, sobota, godz. 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
Raj

Wykonawcy:

Andrzej Kosendiak – dyrygent

Wrocław Baroque Ensemble

Program:

Johann Sebastian Bach Die Kunst der Fuge BWV 1080

BILETY: VIP 100 zł, N 80 zł / U 70 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 65 zł / U 55 zł

7.09.2025, niedziela, godz. 16.00
Wrocław, NFM, Sala Czerwona
Ścieżka światła

Wykonawcy:

Les Percussions de Strasbourg

Program:

Agata Zubel Spray

NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu

Agata Zubel – sopran

Ensemble intercontemporain

Program:

Gérard Grisey Quatre chants pour franchir le seuil 

BILETY: VIP 85 zł, N 70 zł / U 60 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 55 zł / U 45 zł

7.09.2025, niedziela, godz. 19.30
Wrocław, jeden z wrocławskich kościołów (w trakcie ustaleń)
Dwie drogi

Wykonawcy:

Andrzej Szadejko – dyrygent

Dorothee Mields – sopran

Tim Mead – alt

Georg Poplutz – tenor

Thilo Dahlmann – bas

GlassDuo:

Anna i Arkadiusz Szafraniec – szklana harfa

Goldberg Vocal Ensemble

Goldberg Baroque Ensemble

Program:

Johann Daniel Pucklitz Oratorio Secondo. Der sehr unterschiedene Wandel und Tod der Gottlosen und

Gottsfürchtigen

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 80 zł / U 65 zł

8.09.2025, poniedziałek, godz. 19.00
Wrocław, jeden z wrocławskich kościołów (w trakcie ustaleń)
Veni in hortum meum

Wykonawcy:

ensemble Peregrina:

Agnieszka Budzińska-Bennett – śpiew, harfa, kierownictwo artystyczne

Lorenza Donadini – śpiew

Grace Newcombe – śpiew, harfa

Sabine Lutzenberger – śpiew

Tessa Roos – śpiew

Matthieu Romanens – śpiew

Baptiste Romain – fidel

Program:

Veni in hortum meum – najwcześniejsze utwory do tekstu Pieśni nad Pieśniami:

Vox dilecti – antyfona (Tegernsee/Bawaria, XV w.)

Tota pulchra / TENOR – motet (Niemcy, XIV w.)

Salve nobilis V. Odor tuus – responsorium z polifonicznym wersetem (Sankt Lambrecht, XIVw.)

Flos regalis – cantilena (Anglia, XIV w.)

Epithalamia – prosa (Canterbury/Anglia, XI/XII w.)

Meliora sunt – antyfona (Śląsk, XV w.)

Meliora sunt – antyfona dwugłosowa (Islandia, XVI w.)

Epithalamia-Estampie – utwór instrumentalny

Veni dilecte – dramat liturgiczny (Ratyzbona, XII w.)

Pierre Abélard Epithalamica – prosa (Nevers, XII w.)

Tamquam sponsus – antyfona trzygłosowa (Śląsk, XV w.)

Estampie

Hildegarda z Bingen? Sicut malum – antyfona (Nadrenia, XV w.)

Descendi in hortum meum / ALMA – motet dwugłosowy (Bawaria, XIV w.)

Anima mea liquefacta est / Descendi in hortum meum / ALMA – motet trzygłosowy (Paryż, XIII w.)

Bruno di Segni Quis est hic (Włochy, XI w.)

In lectulo meo – antyfona (Tegernsee/Bawaria, XV w.)

Fulcite me floribus – antyfona dwugłosowa (Niemcy, XIV w.)

Venit dilectus meus in ortum suum – antyfona (Anglia, XIV w.)

Venit dilectus meus in ortum suum – antyfona trzygłosowa (Anglia, XV w.)

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 80 zł / U 65 zł

9.09.2025, wtorek, godz. 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna ORLEN
Wiecznie kwitnące

Wykonawcy:

Charles Dutoit – dyrygent

Martha Argerich – fortepian

Chór NFM

Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM

Orchestre Philharmonique de Monte-Carlo

Program:

Maurice Ravel Pavane pour une infante défunte

Ludwig van Beethoven I Koncert fortepianowy C-dur op. 15

***

Maurice Ravel Valses nobles et sentimentales 

Ludwig van Beethoven Fantazja chorałowa c-moll op. 80 na fortepian, chór i orkiestrę

BILETY: VIP 280 zł, I kat. N 230 zł / U 215 zł, II kat. N 185 zł / U 170 zł, III kat. N 135 zł / U 120 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: I kat. N 210 zł / U 195 zł, II kat. N 165 zł / U 150 zł

10.09.2025, środa, godz. 19.00
Wrocław, kościół pw. św. Marii Magdaleny, katedra Kościoła polskokatolickiego
Zagłada bezbronnych

Wykonawcy:

Jacek Kaspszyk – dyrygent

Gabriela Legun – sopran

Chór Polskiego Radia – Lusławice

Chór Dziewczęcy NFM

Chór Chłopięcy NFM

Małgorzata Podzielny – kierownictwo artystyczne Chóru Dziewczęcego NFM i Chóru Chłopięcego

NFM

Sinfonia Varsovia

Program:

Einojuhani Rautavaara Cantus arcticus op. 61

Zygmunt Krauze Requiem – prawykonanie (utwór skomponowany na zamówienie

Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans)

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 80 zł / U 65 zł

11.09.2025, czwartek, godz. 19.00
Wrocław, jeden z wrocławskich kościołów (w trakcie ustaleń)
Raj II

Wykonawcy:

Lionel Meunier – dyrygent

Vox Luminis

Freiburger Barockorchester

Program:

Johann Sebastian Bach Msza h-moll BWV 232

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 80 zł / U 65 zł

12.09.2025, piątek, godz. 19.00
Wrocław, NFM, Sala Główna ORLEN
Zapomniani bogowie

Wykonawcy:

John Eliot Gardiner – dyrygent

The Constellation Choir & Orchestra

Program:

Felix Mendelssohn Bartholdy Uwertura do Snu nocy letniej op. 21; Sen nocy letniej op. 61 – muzyka

do sztuki

***

Felix Mendelssohn Bartholdy Die erste Walpurgisnacht – kantata op. 60

BILETY: VIP 170 zł, I kat. N 135 zł / U 120 zł, II kat. N 105 zł / U 90 zł, III kat. N 80 zł / U 65 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: I kat. N 115 zł / U 100 zł, II kat. N 85 zł / U 70 zł

13.09.2025, sobota, godz. 10.00, 11.00, 12.00, 14.00, 15.00
Wrocław, NFM, Sala Czarna

Koncerty gordonowskie – rajskie melodie

BILETY: osoba dorosła – 70 zł, dziecko – 45 zł, 2 osoby dorosłe + dziecko – 140 zł

13.09.2025, sobota, godz. 16.00
Wrocław, NFM, Sala Czerwona
Koncert zwycięzców konkursu

Wykonawcy:

Zwycięzcy Konkursu na projekt muzyczny nawiązujący do tematu 60. Międzynarodowego Festiwalu

Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego „Raj utracony [?]”

13.09.2025, sobota, godz. 19.30
Wrocław, kościół pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława
Il Paradiso perduto

Wykonawcy:

Jonathan Cohen – dyrygent

Soliści

Wrocławska Orkiestra Barokowa

Program:

Luigi Mancia Il Paradiso perduto – oratorium

 

14.09.2025, niedziela, godz. 10.00, 11.00, 12.00, 14.00, 15.00
Wrocław, NFM, Sala Czarna
Koncerty gordonowskie – rajskie melodie

BILETY: Osoba dorosła – 70 zł, dziecko – 45 zł, 2 osoby dorosłe + dziecko – 140 zł

14.09.2025, niedziela, godz. 16.00
Wrocław, Ratusz, Sala Wielka
Ci vedremo in Paradiso

Wykonawcy:

Tehila Nini Goldstein – sopran

Luise Enzian – harfa

Program:

Giovanni Girolamo Kapsberger Toccata arpeggiata

Orazio Michi dell’Arpa Spera mi disse amore

Mi nishakani – jemeńska pieśń ludowa

Emina – bośniacka pieśń ludowa Sevdah

Luigi Rossi Lamento di Zaida Turca

–

Johann Jakob Froberger Méditation faite sur ma mort future, laquelle se joue lentement avec

discretion z Suity D-dur FbWV 620

Y’umma wa y’abba – jemeńska pieśń ludowa

Tarquinio Merula Canzonetta spirituale sopra alla nanna

Lucas Luiz de Ribayaz Tarantella (oprac. L. Enzian)

Barbara Strozzi L’Eraclito amoroso ze zbioru Cantate, ariette, e duetti op. 2

Bellerofonte Castaldi Chi vidde più lieto e felice di me?

BILETY: VIP 120 zł, N 95 zł / U 80 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: N 80 zł / U 65 zł

14.09.2025, niedziela, godz. 19.00 
Wrocław, NFM, Sala Główna ORLEN
Parsifal

Christoph Eschenbach – dyrygent

Soliści

René Pape – Gurnemanz (bas)

NFM Filharmonia Wrocławska

Program:

Richard Wagner Parsifal – dramat muzyczny (akt III)

BILETY: VIP 170 zł, I kat. N 135 zł / U 120 zł, II kat. N 105 zł / U 90 zł, III kat. N 80 zł / U 65 zł

PRZEDSPRZEDAŻ: I kat. N 115 zł / U 100 zł, II kat. N 85 zł / U 70 zł

Organizator zastrzega sobie możliwość dokonania zmian w programie.

Oprócz wydarzeń we Wrocławiu odbędą się także koncerty w innych miastach Dolnego Śląska. Szczegóły zostaną podane w terminie późniejszym.

„Dance of Death” – premiera nowego albumu Chóru NFM

21 czerwca 2024 roku ma swoją premierę najnowszy album Narodowego Forum Muzyki, nagrany przez Chór NFM z udziałem Willarda White’a oraz Jana Krzeszowca. Jest to pierwsza płyta zespołu pod dyrekcją Lionela Sowa, który od 2021 roku jest jego szefem artystycznym. 

Mój egzemplarz nagrania :-)

Album zawiera Totentanz op. 12 nr 2 Hugo Distlera, a także Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen op. 74 nr 1 Johannesa Brahmsa, Sarabandę z Partity a-moll na flet solo BWV 1013 Johanna Sebastiana Bacha oraz O Tod, wie bitter bist du op. 110 nr 3 Maxa Regera.

Nagrania dokonano w doskonałej akustycznie Sali Głównej Narodowego Forum Muzyki. Reżyseria nagrań, montaż, mastering: Aleksandra Nagórko i Antoni Grzymała (CD Accord).

Dance of Death
Wykonawcy:
Lionel Sow – dyrygent
Willard White – narrator
Jan Krzeszowiec – flet
Chór NFM

Program:

1         Johannes Brahms  (1833–1897)

           Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen op. 74 nr 1            11'12

           na chór mieszany a cappella (1877)

           Hugo Distler  (1908–1942)

           Totentanz op. 12 nr 2  na chór mieszany a cappella, narratora i flet (1934)                                                                                                      [ 38'00 ]

2         Erster Spruch – Der Tod                                                            3'12

3         Zweiter Spruch – Der Kaiser                                                    3'02

4         Dritter Spruch – Der Bischof                                                    2'13

5         Vierter Spruch – Der Edelmann                                               3'02

6         Fünfter Spruch – Der Arzt                                                        2'28

7         Sechster Spruch – Der Kaufmann                                           1'54

8         Siebter Spruch – Der Landsknecht                                          2'42

9         Achter Spruch – Der Schiffer                                                   2'42

10       Neunter Spruch – Der Klausner                                               2'54

11       Zehnter Spruch – Der Bauer                                                    2'19

12       Elfter Spruch – Die Jungfrau                                                    2'18

13       Zwölfter Spruch – Der Greis                                                     3'00

14       Dreizehnter Spruch – Das Kind                                                3'45

15       Vierzehnter Spruch                                                                    2'28

16       Johann Sebastian Bach  (1685–1750)

           Sarabanda z Partity a-moll na flet solo BWV 1013 (1717–1723)    5'15

17       Max Reger  (1873–1916)

           O Tod, wie bitter bist du op. 110 nr 3                                     10'08

           na chór mieszany a cappella

           Czas całkowity                                                                           64'56

NFM 90, ACD 335

Premiera płyty: 21 czerwca 2024

Patronat medialny: Program II Polskiego Radia

„Większość z nas, oddając się kontemplacji średniowiecznych przedstawień danse macabre, w których Śmierć prowadzi w korowodzie ludzi wszelkich stanów, nie zwraca uwagi na dźwiękową stronę alegorii. Jest ona jednak bardzo istotna – gdzie ma miejsce taniec, tam musi być i muzyka.

Na najstarszych przedstawieniach, pochodzących z końca średniowiecza, to właśnie Śmierć gra na instrumencie. Co ciekawe, jest to instrument dęty, jak flet czy dudy, lub perkusyjny. W średniowieczu takie instrumentarium kojarzone było z diabłem (skrzypce są w tym kontekście atrybutem nowoczesnym). Wiedza o tym skojarzeniu pozwoliła historykom sztuki zrozumieć genealogię popularnego motywu. Pokrewieństwo ówczesnych wizerunków śmierci i diabła (do którego domeny należała tak cielesna czynność, jak taniec) tłumaczy dydaktyczną funkcję słynnej alegorii, która pojawiła się w Europie po epidemii dżumy w XIV wieku.

W kontekście licznych przedstawień malarskich i tekstów literackich tego okresu zbiór zabytków muzycznych nawiązujących do tańca śmierci jest stosunkowo skromny. Dziewiętnastowieczne realizacje, takie jak Totentanz Ferenca Liszta i Danse macabre Camille’a Saint-Saënsa, niewiele mają wspólnego z klasycznym kształtem alegorii. Dopiero czasy modernizmu i rozwój historycznych nauk o sztuce sprawiły, że kompozytorzy, zgłębiając dawne techniki, wprost odnieśli się do zachowanych średniowiecznych przedstawień. Na wyobraźnię kompozytorów najbardziej wpłynęły malunki pochodzące z Bazylei i Lubeki. Szwajcarski Totentanz zainspirował Arthura Honeggera (La danse des morts) i Franka Martina (Ein Totentanz zu Basel im Jahre 1943), natomiast temu północnoniemieckiemu autorowi hołd złożył Hugo Distler w swoim dziele Totentanz op. 12 nr 2.

(…) W 1932 roku na nieszporach w kościele św. Jakuba, za których oprawę muzyczną odpowiadał Distler, odbyło się przedstawienie oparte na motywie danse macabre – zabrzmiał wówczas niedawno odkryty, renesansowy cykl motetów Leonharda Lechnera Deutsche Sprüche von Leben und Tod. Utwory te, będące zbiorem aforystycznych refleksji nad naturą przemijania, zrobiły na Distlerze ogromne wrażenie. Jego Totentanz nawiązuje do nich zarówno formalnie, jak i pod względem techniki kompozytorskiej. Distler wpisał się w ten sposób w ważny nurt niemieckiego historyzmu. Po gatunek motetu sięgali m.in. Felix Mendelssohn Bartholdy, Robert Schumann, Johannes Brahms i Max Reger. Motet łączył się z istotnymi dla niemieckiej tradycji toposami, co widać na przykładzie kompozycji dwóch ostatnich z wymienionych twórców.

(…) Na niniejszym albumie znajduje się jeszcze jeden utwór – Sarabanda z Partity a-moll na flet solo BWV 1013 Johanna Sebastiana Bacha. Zabrzmi niczym lament samej Śmierci na zgliszczach lubeckiego kościoła. Bach był dla dziewiętnastowiecznej kultury niemieckiej ideałem romantycznego artysty i jednocześnie religijnego rzemieślnika. Ufundowana na podobnych sprzecznościach kultura zrodziła arcydzieła literatury muzycznej, ale też zbrodniczą ideologię nazizmu. To Bachowi każdy z wspomnianych kompozytorów chciał dorównać i to on bywał postrzegany jako dowód na wyższość niemieckiego narodu. A przecież, podobnie jak oni, był tylko kolejnym człowiekiem w korowodzie Śmierci”.

Szymon Atys, fragment eseju zamieszczonego w booklecie dołączonym do płyty

informacja prasowa

59. Międzynarodowy Festiwal Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju

Już w czerwcu kolejna (pięćdziesiąta dziewiąta!) odsłona Międzynarodowego Festiwalu Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju! Festiwal hołduje tradycji związanej z pobytem i koncertowaniem w Szczawnie-Zdroju, Henryka Wieniawskiego, jednego z najwybitniejszych polskich skrzypków i kompozytorów.

Orkiestra Filharmonii Sudeckiej, fot. Michał Mazurkiewicz

IDEA FESTIWALU

Festiwal Henryka Wieniawskiego hołduje tradycji związanej z pobytem i koncertowaniem w Szczawnie-Zdroju, Henryka Wieniawskiego, jednego z najwybitniejszych polskich skrzypków i kompozytorów . Obok przybliżania i promowania na koncertach twórczości Kompozytora, Festiwal poszerza horyzonty i sięga również po dorobek artystyczny brata Henryka – Józefa Wieniawskiego, a także córki Ireny Wieniawskiej (Poldowski). Na Festiwalu wykonywane są również dzieła kompozytorów współczesnych Wieniawskiemu, w tym, przede wszystkim twórców polskich, także z późniejszych lat i pierwszej połowy XX wieku. W ten sposób właśnie Festiwal przybliża słuchaczom i melomanom literaturę skrzypcową polskich i europejskich kompozytorów.

Zadaniem Festiwalu Wieniawskiego jest również promocja i prezentacja wiolonistyki polskiej i zagranicznej. Stąd na koncertach pojawiają się znani, wybitni skrzypkowie, ale także młodzi artyści, rozpoczynający dopiero swoją karierę, często będący laureatami prestiżowych konkursów skrzypcowych.

Organizatorzy Festiwalu co roku zapraszają mieszkańców, kuracjuszy i gości podwałbrzyskiego Szczawna do udziału w wyjątkowych koncertach, na które wstęp jest bezpłatny. Dzięki temu to unikatowe w skali regionu wydarzenie kulturalne stanowi doskonałą możliwość promocji muzyki klasycznej wśród odbiorców, którzy nie mają częstego kontaktu z tym rodzajem sztuki.

Zapraszamy na tegoroczną edycję Festiwalu, który odbędzie się w terminie  13-16 czerwca oraz 15 sierpnia 2024 r.!

PROGRAM FESTIWALU:

13 czerwca (czwartek), godz. 18:30 (Deptak spacerowy przy Teatrze Zdrojowym)

Uroczyste złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową Henryka Wieniawskiego

13 czerwca (czwartek), godz. 19:00 (Teatr Zdrojowy)

Koncert Inauguracyjny

Paul Huang – skrzypce (instrument “ex-Wieniawski” Guarneri del Gesù 1742)

Antoni Wit – dyrygent

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej

Prowadzenie koncertu – Krystyna Swoboda

Program:

Johannes Brahms

Koncert skrzypcowy D-dur op.77

Felix Mendelssohn-Bartholdy

Sen nocy letniej

14 czerwca (piątek), godz. 19:00 (Teatr Zdrojowy)

Koncert Kameralny

Bartosz Bryła – skrzypce

Andrzej Tatarski – fortepian

Prowadzenie koncertu – Izabella Starzec

Program:

Henryk Wieniawski – Józef Wieniawski

Allegro de la Sonate g-moll op. 2 na skrzypce i fortepian

Henryk Wieniawski opr. Józef Wieniawski

Souvenir de Posen. Mazourka Charactéristique op. 3l

Chanson polonaise z cyklu Deux Mazourkas de Salon op. 12

Kujawiak. Mazourka favorit

Henryk Wieniawski (1835-1880)

Legenda op. 17

Obertas op. 19 nr 1

p r z e r w a

Józef Wieniawski (1837-1912)

Sonata d-moll op. 24 na fortepian i skrzypce

Largamento. Allegro moderato

Andante religioso

Scherzo. Allegro molto vivace e giocoso

Finale. Allegro appasionato ma non troppo

15 czerwca (sobota), godz. 15:00 (Sala kameralna, Teatr Zdrojowy)

Wykład Marka Dyżewskiego pt. „BLASKI I CIENIE WIRTUOZOSTWA”

15 czerwca (sobota), godz. 19:00 (Teatr Zdrojowy)

Koncert Kameralny

Piotr Gładki – skrzypce

Joanna Steczek – fortepian

Kwintet Smyczkowy GIOCO w składzie: Agnieszka Skomorowska, Anna Król, Joanna Botor, Jerzy Szkopek, Paweł Łamik

Prowadzenie koncertu – Izabella Starzec

Program:

Henryk Wieniawski – Romance z II z Koncertu Skrzypcowego  d-moll op.22

Jacob Gade – Tango Jalousie

John Williams –  Marsz z filmu „Gwiezdne Wojny”

Eric Serra – I Plava Lagunas Song z filmu „Piąty Element”

Krzysztof Komeda –  kołysanka z filmu „Dziecko Rosemary”

Nicolo Paganini / David  Garrett  –  Lo Ti Penso Amore z filmu „Uczeń Diabła”

John Williams – „Lista Schindlera”

Michał Lorenc – Ave Maria

Astor Piazzola –Tanti Anni Prima

Thomas Newman –  Tango z filmu „Zapach Kobiety”

Henryk Wieniawski – Kujawiak a-moll

Julies Massanet – Medytacja z opery „Thais”

Fryderyk Chopin – Nokturn cis- moll

Jerry Bock / John Williams – Fantazja i kadencja z filmu „Skrzypek na dachu”

ARTYŚCI:

Piotr Bogusław Gładki – skrzypce

w towarzystwie VIVA MUSICA STRING QUARTET, w składzie:

Anita Koźlak – skrzypce

Małgorzata Kosendiak – skrzypce

Aleksandra Zych  – altówka

Sylwia Matuszyńska – wiolonczela

Mateusz Lasatowicz – fortepian

oraz

GOŚĆ SPECJALNY

Słowo o muzyce: Iwona Strzelewicz-Ziemiańska

_________________________________________________________________________

16 czerwca (niedziela), godz. 19:00 (Teatr Zdrojowy)

Koncert Finałowy

Meruert Karmenova – skrzypce, Laureatka II Nagrody 16. Międzynarodowego Konkursu skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego

Przemysław Neumann – dyrygent

Orkiestra Filharmonii Opolskiej

Prowadzenie koncertu: Marek Dyżewski

Program:

Ludwig van Beethoven –  Uwertura do baletu „Twory Prometeusza” op. 43

Henryk Wieniawski – II Koncert skrzypcowy d-moll op. 22

Ludwig van Beethoven IV symfonia B-dur op. 60

_________________________________________________________________________

15 sierpnia (czwartek), godz. 19:00 (Hala Spacerowa w Parku Zdrojowym)

Koncert w rocznicę występu Henryka Wieniawskiego w Szczawnie – Zdroju

Wieniawski Kwartet:

Jarosław Żołnierczyk – I skrzypce

Mirosław Bocek – II skrzypce

Leszek Bałaban – altówka

Maciej Mazurek – wiolonczela

W repertuarze utwory od klasycyzmu po muzykę współczesną, zarówno z literatury polskiej jak i światowej w tym utwory Henryka Wieniawskiego.

informacja prasowa

Pasja wg św. Mateusza J. S. Bacha w Narodowym Forum Muzyki z gwiazdami /zapowiedź koncertu/

 27 marca 2024 roku o 19.00 zostanie zaprezentowana w Narodowym Forum Muzyki Pasja wg św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha. Wśród wykonawców znaleźli się dwaj znakomici angielscy tenorzy: Ian Bostridge  oraz James Gilchrist jako Ewangelista. W rolę Jezusa wcieli się Yannick Debus – baryton znany z wielu ról operowych, wielokrotnie współpracujący z René Jacobsem i Freiburg Baroque Orchestra. Partie sopranu zaśpiewa Joanne Lunn - angielska śpiewaczka, która współpracowała z Monteverdi Choir pod dyr. sir Johna Eliota Gardinera w projekcie tzw. kantat pielgrzymkowych J. S. Bacha. Artystom towarzyszyć będzie Chór NFM i Wrocławska Orkiestra Barokowa pod batutą Jarosława Thiela.

Ian Bistridge, fot. materiały prasowe NFM

Środa w Wielkim Tygodniu przyniesie wykonanie dzieła należącego do tych w historii muzyki najsłynniejszych – Pasji według św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha. Jest ona jedną z dwóch zachowanych w całości pasji napisanych przez tego kompozytora. Wśród znakomitych muzyków wykonujących oratorium z towarzyszeniem Wrocławskiej Orkiestry Barokowej znajdzie się m.in. Ian Bostridge – fantastyczny brytyjski tenor znany od lat dziewięćdziesiątych przede wszystkim z interpretacji niemieckiego repertuaru pieśniowego.  

Swoje wielkie dzieło Bach skomponował z myślą o prezentacji podczas wielkopiątkowego nabożeństwa w kościele św. Tomasza w Lipsku, gdzie był zatrudniony jako kantor. Miano je tam wykonać, dzieląc utwór kazaniem na dwie części. Ostatecznie po raz pierwszy Pasji wierni wysłuchali tam w Wielki Piątek w 1727 lub 1729 roku. Wkrótce potem została ona jednak na niemal sto lat zapomniana. Zyskała popularność dopiero w 1829 roku, gdy w Berlinie zaprezentował ją razem z Berliner Singakademie Felix Mendelssohn Bartholdy. Było to wówczas pierwsze wykonanie Pasji poza Lipskiem.

Kompozycję tworzą dwadzieścia cztery sceny. Bach przedstawia w niej obrazy Ostatniej Wieczerzy, modlitwy w Ogrójcu, pojmania, procesu, ukrzyżowania i pochówku Jezusa. Całość rozpoczyna się na dwa dni przed śmiercią Jezusa (a więc właśnie w środę), który zapowiada uczniom swoją mękę. Teksty Ewangelii uzupełnione są tu o fragmenty protestanckiego chorału i poetycki komentarz autorstwa Picandra. Pod względem muzycznym niemiecki kompozytor zawarł tu cały repertuar uprawianych w epoce baroku form – zarówno religijnych, jak i świeckich. Będąc mistrzem muzycznej retoryki, doskonale dobiera kompozytorskie środki do treści opracowywanego tekstu. Znajdziemy tu zatem zarówno pobożną kontemplację, jak i rozdzierającą emocjonalność, a geniusz dawnego kantora kościoła św. Tomasza w Lipsku wciąż fascynuje. Słuchając Pasji według św. Mateusza, bez żadnych wątpliwości będziemy mieć do czynienia z arcydziełem.

informacja prasowa

Kojące okłady muzyczne z Felixa Mendelssohna Bartholdy` ego /relacja z koncertu/

Nowy Rok rozpoczęłam od koncertu, podczas którego wysłuchałam m. in. III Symfonii a-moll („Szkockiej") op. 56 Felixa Mendelssohna Bartholdy` ego. Prowadzący koncert Michał Nesterowicz nie tylko złożył melomanom piękne noworoczne życzenia, ale podarował nam jeszcze  muzykę na bis. A oto wczoraj dane mi było wysłuchać Mendelssohna ponownie. Tym razem był to słynny Koncert skrzypcowy e-moll op. 64 w wykonaniu wspaniałej skrzypaczki Aleny Baevy (plus dwa bisy). Właściwie nie miałam ochoty opuszczać Narodowego Forum Muzyki, ale w końcu zrobiłam to w przekonaniu, że (cytując Tadeusza Kantora) "ja tu jeszcze powrócę" 😁 I Mendelssohn także!

Michał Nesterowicz i NFM Filharmonia Wrocławska podczas koncertu 
"Szkocki poemat", fot. Sławek Przerwa

Nils Mönkemeyer gra Carla Reinecke i Franza Antona Hoffmeistra

Pierwszą część koncertu "Szkocki poemat" wypełniła muzyka Carla Reinecke i Franza Antona Hoffmeistra, którą wspaniale interpretował niemiecki altowiolinista Nils Mönkemeyer, a towarzyszyła mu niezawodna NFM Filharmonia Wrocławska pod dyrekcją Michała Nesterowicza. 

Mönkemeyer po raz pierwszy zagrał na włoskiej altówce Giuseppe Cavaleriego z 1742 roku, wypożyczonej z Landessammlung Rheinland-Pfalz. Obecnie gra na instrumencie zbudowanym przez Petera Erbena w Monachium. To artysta wszechstronny i szalenie uzdolniony. Na swoją pierwszą płytę, "Ohne Worte", wybrał pieśni Franza Schuberta i Roberta Schumanna, grając je "bez słów", z towarzyszeniem Nicholasa Rimmera. Na drugiej, zatytułowanej "Weichet nur, betrübte Schatten" ("Odejdźcie tylko, smutne cienie"), nagrał koncerty altówkowe Antonio Rosettiego i austriackiego kompozytora dobry klasycyzmu, Franza Antona Hoffmeistera, którego Koncertu D-dur na altówkę i orkiestrę mogliśmy wysłuchać we Wrocławiu. Występ był wspaniały! Należy się radować, że swoim napiętym grafiku artysta uwzględnił także występ we Wrocławiu i był szczęśliwy z powodu zgotowanej mu owacji.

Nils Mönkemeyer i NFM Filharmonia Wrocławska, dyr. M. Nesterowicz,
fot. Sławek Przerwa

Niech zabrzmi Mendelssohn!

Drugą część koncertu wypełniła III Symfonia a-moll Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego. W listach do rodziny Felix Mendelssohn Bartholdy wspominał, że bezpośrednią inspiracją do rozpoczęcia prac nad tym utworem były odwiedziny w nastrojowych ruinach Holyrood Abbey w 1829 roku. Do opisu tego miejsca kompozytor dołączył także szkic tematu rozpoczynającego to dzieło. Jednak praca nie szła mu dobrze i po dwóch latach odłożył szkice. Powrócił do nich dopiero dekadę później, a prawykonanie ukończonego dzieła miało miejsce w Gewandhausie w Lipsku w 1842 roku. Publiczność polubiła nową kompozycję, która od tego czasu uznana została za doskonały obraz dzikich, odludnych, targanych wichrem, skrytych w ciemnych mgłach północnych wzgórz. Jednak nie cała symfonia jest tak dramatyczna i pochmurna jak pierwsza i trzecia część. Drugie i czwarte ogniwo są dynamiczne, pojawia się tu także rytm charakterystyczny dla szkockich tańców ludowych, w których pierwsza nuta jest krótka, druga natomiast dłuższa. Dzieło wieńczy monumentalna apoteoza, w której kompozytor niespodziewanie przechodzi do słonecznej tonacji durowej. 

Kierowana przez Michała Nesterowicza NFM Filharmonia Wrocławska zagrała ten utwór znakomicie. Czy mogło być inaczej, skoro i zespół muzyków wspaniały, i dyrygent fantastyczny.  Lista orkiestr, którymi dyrygował, wypełniłaby ramy tego artykułu, wspomnę więc tylko, że Nesterowicz koncertuje regularnie w Europie, Ameryce Południowej i Stanach Zjednoczonych. W Polce współpracuje z takimi orkiestrami, jak Sinfonia Varsovia, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia, Polska Orkiestra Radiowa, Sinfonietta Cracovia i Polska Filharmonia Kameralna. Ponadto stał za pulpitem dyrygenckim m.in. BBC Philharmonic Manchester, The Royal Liverpool Philharmonic, Wiener Kammerorchester, Royal Flemish Philharmonic.... Mimo tej międzynarodowej sławy, ów absolwent wrocławskiej Akademii Muzycznej okazał się też skromnym i serdecznym człowiekiem, który obdarował nas nie tylko pięknymi życzeniami noworocznymi, ale także nie pożałował bisów. Brawo!

Alena Baeva, fot. Joanna Stoga

Alena Baeva gra Mendelssohna!

Kiedy więc zaczęłam rok obdarowana Mendelssohnem, nie mogłam odmówić sobie kolejnego koncertu z muzyką tego kompozytora i tak trafiłam na Alenę Baevą z towarzyszeniem kolejnego wspaniałego zespołu - NFM Orkiestry Leopoldinum. Zacznę od Baevy, urodzonej w Kirgizji skrzypaczki, będącej po prostu zjawiskiem. Opisywana jako "magnetyczna obecność" i "niezmiennie fascynująca techniką dźwięku" ("New York Classical Review") jest uważana za jedną z najbardziej ekscytujących, wszechstronnych skrzypaczek działających obecnie na światowej scenie. Posiadając niezwykłą pamięć i pasję muzyczną, Baeva ma już ogromny repertuar, w tym ponad pięćdziesiąt koncertów skrzypcowych (!). Jest ponadto orędowniczką dzieł mniej znanych, obok literatury skrzypcowej głównego nurtu, jej ostatnie wykonania promują takich kompozytorów jak Grażyna Bacewicz (której utworu mogliśmy posłuchać na bis), Gara Karaev, Mieczysław Karłowicz czy Valentyn Silvestrov. Cieszy się owocną relacją z Orkiestrą XVIII Wieku, wykonując i nagrywając różnorodny repertuar na instrumentach historycznych. Ich nagranie z 2022 roku (II Koncert skrzypcowy Wieniawskiego) zostało ukoronowane "Nagraniem miesiąca" przez BBC Music Magazine, który uznał je za "konieczne do słuchania". 

Od 2010 roku Alena Baeva mieszka w Luksemburgu z mężem i trójką dzieci i gra na "ex-William Kroll" Guarneri del Gesù z 1738 roku – hojnie wypożyczonym od anonimowego mecenasa, z życzliwą pomocą J&A Beares.

We Wrocławiu Baeva nie tylko zagrała, ale przeprowadziła także master class i miejmy nadzieję, że uczestnicy wiele na tym skorzystali.

Alena Baeva, NFM Orkiestra Leopoldinum, fot. Joana Stoga

Dla nas, słuchaczy, najważniejszy był jej wspaniały występ, podczas którego zagrała Koncert skrzypcowy e-moll, uznawany za najpopularniejsze dzieło Mendelssohna. W XIX wieku, pod koniec którego był już uważany za jeden z najwybitniejszych koncertów skrzypcowych w literaturze, należał do repertuaru czołowych skrzypków, takich jak Ferdinand David, Joseph Joachim i Pablo de Sarasate. To zobowiązuje, łatwo popaść w banał i być odtwórczym. Baevej to jednak nie dotyczy. Dodajmy, że Koncert skrzypcowy Mendelssohna zawiera szereg innowacji kompozytorskich. Na przykład płynne przejście od pierwszej do drugiej części, co w tamtych czasach było niezwykłe. Również główny temat pierwszej części grany jest na instrumencie solowym, skrzypcach, a nie, jak to zwykle bywa, przez orkiestrę. Baeva zagrała go  na swój niepowtarzalny sposób: z temperamentem (aż urwało się włosie ze smyczka!), a także śpiewnie i lirycznie. Grała w jakimś zapamiętaniu i to się udzielało słuchaczom. Aplauz był gorący i artystka bisowała dwukrotnie, pokazując przy tym zdumiewającą skalę swoich możliwości.

Kojące okłady muzyczne z Felixa Mendelssohna Bartholdy` ego sprawiły, że nie chciało się z Narodowego Forum wychodzić, ale... "ja tam jeszcze powrócę!".

Takie wykonanie Sibeliusa znalazłam w sieci:

Sibelius Violin Concerto | Alena Baeva