Tytuł bloga powstał z inspiracji prozą Brunona Schulza, w której wielokrotnie, w różnych kontekstach, pada to tajemniczo brzmiące słowo, znaczące o wiele więcej niż „składniki”, bo mające rangę metafory, symbolu…
Kulturalne Ingrediencje nie jest blogiem monotematycznym, np. książkowym czy filmowym. Łączę w nim wszystkie moje pasje w jedną całość. Znajdują się tu teksty dotyczące literatury, filmu, muzyki i sztuk plastycznych. Ponadto rozmowy z artystami i własne zapiski.To także moje archiwum.
Już jutro, 3 września o godz. 19.00, operą Camille Saint-Saënsa: "Samson i Dalila" rozpocznie się 61. edycja Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego. NFM Filharmonię Wrocławską, chóry i solistów poprowadzi niemiecki dyrygent i pianista, dyrygent muzyczny Oper Frankfurt - Thomas Guggeis. W roli Samsona wystąpi Nikolai Schukoff (tenor), zaś partie Dalili zaśpiewa Anita Rachvelishvili (mezzosopran).
Thomas Guggeis / fot. Simon Pauly
Rozpoczynając pracę nad operąCamille Saint-Saënsosiągnął już wiek chrystusowy – trzydzieści trzy lata. W Samsonie i Dalili to symboliczne przekroczenie przez twórcę pewnej granicy w życiu idzie w parze z treściami zawartymi w libretcie. Mocarz Samson – na kartach Biblii stanowiący odpowiednik Heraklesa – sieje postrach wśród wrogów, sam jednak zostaje pokonany przez siłę namiętności. Ostatecznie odkrywa, że jedynym sposobem, w jaki może ujawnić się prawdziwy heroizm, jest złożenie ofiary z samego siebie.
Podczas koncertu partie tytułowych bohaterów usłyszymy w wykonaniu śpiewaków: Nikolaia Schukoffa i Anity Rachvelishvili, a NFM Filharmonia Wrocławska zagra pod batutą Thomasa Guggeisa – dyrektora muzycznego Oper Frankfurt.
Opracowanie historii Samsona i Dalili w zamyśle Saint-Saënsa miało początkowo przyjąć formę oratorium, a zatem zostać pozbawione akcji scenicznej. Do zmiany decyzji namówił go librecista, poeta Ferdinand Lemaire. Kompozytor ostatecznie, wzorem również sięgających po tematy biblijne Rossiniego i Verdiego, wybrał postać opery. Było to znakomite posunięcie. Autor późniejszego Karnawału zwierząt w wydarzeniach opisanych na kartach Starego Testamentu odnalazł napięcia godne najlepszych wzorców włoskich czy dzieł Richarda Wagnera, a w tytułowej bohaterce pełnokrwistą dramatis personae o skomplikowanej psychice. Opowieść o wojowniku dysponującym nadludzką siłą umożliwiła także wprowadzenie schlebiających francuskim gustom następujących elementów: sceny tanecznej, stylizacji sugerujących nawiązania do muzyki Bliskiego Wschodu oraz widowiskowego finału.
Kompozycja powstawała długo. Chociaż już w 1868 roku Saint-Saëns przedstawił II akt na prywatnym przesłuchaniu (nie zyskawszy aprobaty), to w kontynuowaniu prac przeszkadzały artyście udział w wojnie francusko-pruskiej oraz wydarzenia Komuny Paryskiej. Następnie on sam bardziej skłonny był poświęcić czas innego rodzaju twórczości, jednak na dokończenie dramatu naciskał Ferenc Liszt, który obiecał doprowadzić do wystawienia go w Weimarze. Utwór (w niemieckiej wersji językowej) faktycznie miał tam swoją prapremierę – w 1877 roku. Publiczność Opery Paryskiej czekała na dzieło aż piętnaście lat. Kiedy w końcu i tam je zaprezentowano, zostało przyjęte niezwykle gorąco. W konsekwencji Samson i Dalila jako jedyna opera Saint-Saënsa pozostaje w repertuarze do naszych czasów i zajmuje w nim miejsce w pełni zasłużone.
Program:
Camille Saint-Saëns Samson i Dalila op. 47 – opera w wersji koncertowej
Akt I
Akt II
***
Akt III
Wykonawcy:
Thomas Guggeis – dyrygent
Nikolai Schukoff – Samson (tenor)
Anita Rachvelishvili – Dalila (mezzosopran)
Philippe-Nicolas Martin – Arcykapłan Dagona (baryton)
Peter Kellner – Abimelech, Starzec hebrajski (bas)
Marek Belko – Pierwszy Filistyn (tenor)
Dawid Dubec – Drugi Filistyn (bas)
Paweł Zdebski – Posłaniec (tenor)
Chór NFM
Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM
Noé Chapolard – przygotowanie Chóru NFM
Slovenian Philharmonic Choir
Tom Varl – przygotowanie chóru
dr Borut Smrekar – kierownictwo artystyczne Slovenian Philharmonic Choir
W dniach 3–13 września 2026 r. we Wrocławiu oraz innych miastach Dolnego Śląska,na Opolszczyźnie i w Wielkopolsce odbędzie się 61. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego. Hasłem tegorocznej edycji jest "Smuga cienia".
Wystąpią: Thomas Guggeis, Chór NFM i NFM Filharmonia Wrocławska; Giovanni Antonini z Il Giardino Armonico; Alexander Sitkovetsky, Bartłomiej Nizioł i NFM Orkiestra Leopoldinum; Paul McCreesh z Gabrieli Consort & Players; Ars Cantus; Chór Accademia Bizantina i Chór Capella Cracoviensis pod dyrekcją Ottavia Dantone; Emilio Pomarico z Ensemble Musikfabrik; Jerzy Maksymiuk, Małgorzata Podzielny, Chór Dziewczęcy NFM, Chór Chłopięcy NFM; BREZZA; Andrzej Kosendiak z Wrocław Baroque Ensemble; Les 4 Sens; Daniele Gatti i Staatskapelle Dresden oraz inni.
Program festiwalu
02.09 śr. 17:00
Projekcja filmu „Smuga cienia” (1976, reż. Andrzej Wajda)
Wrocław, Muzeum Pana Tadeusza, Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich
Wstęp możliwy z biletem na dowolny koncert 61. Wratislavii Cantans. Wejściówki dostępne są w kasie Muzeum Pana Tadeusza.
3.09.2026, czwartek, 19.00
NFM, Sala Główna ORLEN
Samson i Dalila
Wykonawcy:
Thomas Guggeis – dyrygent
Brian Jagde – tenor
Anita Rachvelishvili – mezzosopran
Kostas Smoriginas – baryton
Chór NFM
Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM
NFM Filharmonia Wrocławska
Program:
Camille Saint-Saëns Samson i Dalila op. 47
4.09.2026, piątek, 19.00
NFM, Sala Czerwona
Sì dolce è’l tormento
Wykonawcy:
Giovanni Antonini – flety podłużne, dulcjan, kierownictwo artystyczne
Angelica Antonini – sopran
Il Giardino Armonico:
Stefano Barneschi, Angelo Calvo – skrzypce
Giulio Padoin – wiolonczela
Giulia Genini – flety podłużne, dulcjan
Andrea Inghisciano, David Brutti – kornety
Margret Köll – harfa
Riccardo Doni – klawesyn, pozytyw organowy
Program:
Claudio Monteverdi Sinfonia z opery Il ritorno d’Ulisse in patria SV 325
Tarquinio Merula Ciaccona
Dario Castello Sonata X à 3
Salomone Rossi Sinfonia in eco à 3
Giovanni Battista Riccio Sonata à 4
Benedetto Ferrari Amanti, io vi so dire
Marco Uccellini Aria sopra „La Bergamasca”
Claudio Monteverdi Sì dolce è 'l tormento SV 332
Dario Castello Sonata XVII à 4 in eco
***
Tarquinio Merula Or ch’è tempo di dormire (Canzonetta spirituale sopra alla nanna)
Dario Castello Sonata 12 à 3
Salomone Rossi Gagliarda „Zambalina” oraz Sinfonia grave à 5
Dominika Stoga, Katarzyna Szymko-Kawalec – animacje dźwiękiem
Martyna Bulińska, Agnieszka Grudzień-Gaczyńska – prowadzenie
5.09.2026, sobota, 15.00 i 18.00
Wrocław, Muzeum Pana Tadeusza, Oddział Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Salon romantyczny
Podróże Guliwera
Wykonawcy:
Alexander Sitkovetsky – skrzypce
Bartłomiej Nizioł – skrzypce
Program:
Georg Philipp Telemann Intrada, nebst burlesquer Suite D-dur na dwoje skrzypiec „Podróże Guliwera” TWV 40:108
Henryk Mikołaj Górecki Sonata na dwoje skrzypiec op. 10
Siergiej Prokofiew Sonata C-dur na dwoje skrzypiec op. 56
Bartłomiej Nizioł – improwizacje
5.09.2026, sobota, 20.00
Wrocław, Kościół pw. św. Marii Magdaleny, Katedra Kościoła polskokatolickiego
Koronacja wenecka 1595
Wykonawcy:
Paul McCreesh – dyrygent
Gabrieli Consort & Players
Program:
Rekonstrukcja mszy z okazji koronacji doży Marina Grimaniego w Bazylice św. Marka w Wenecji w 1595 roku – m.in. utwory m.in. Giovanniego i Andrei Gabrielich, Girolama Bendinellego, Giovanniego Paoli Cimy i Claudia Merulo (wersja koncertowa)
6.09.2026, niedziela, 10.00, 11.00, 12.00, 13.00
NFM, Sala Czarna
Rejs w nieznane
Koncerty Gordonowskie
Wykonawcy:
Magdalena Zawartko z zespołem
Dominika Stoga, Katarzyna Szymko-Kawalec – animacje dźwiękiem
Martyna Bulińska, Agnieszka Grudzień-Gaczyńska – prowadzenie
6.09.2026, niedziela, 12.00
NFM, Sala Kameralna
Noumen 5
Projekt „10/100” – zamówienia kompozytorskie na 100-lecie Polskiego Radia
Wykonawcy:
proMODERN:
Marta Czarkowska – sopran
Katarzyna Szymkowiak – mezzosopran
Martyna Jankowska – mezzosopran
Aleksander Rewiński – tenor
Krzysztof Chalimoniuk – baryton
Piotr Pieron – bas, kierownictwo artystyczne
Program:
Aleksander Kościów Noumen 5 (prawykonanie)
Utwór Noumen 5 Aleksandra Kościówa powstał na zamówienie Polskiego Radia w ramach obchodów 100-lecia Polskiego Radia
6.09.2026, niedziela, 16.00
NFM, Sala Czerwona
Burze namiętności
Wykonawcy:
Marta Niedźwiecka – prowadzenie, kierownictwo artystyczne, klawesyn
Uczestnicy 50. Kursu Interpretacji Muzyki Oratoryjnej i Kantatowej
Zespół instrumentalny
Program:
Louis-Nicolas Clérambault
Le Jaloux; Médée; Poliphêmeme; Le Triomphe de la paix – kantaty
Współorganizator: Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu
6.09.2026, niedziela, 19.00
NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
Na spokojnym, ciemnym morzu
Recital Andrzeja Filończyka
Wykonawcy:
Andrzej Filończyk – baryton
Sasha Yankevych – fortepian
Program:
M. Karłowicz Zawód; Śpi w blaskach nocy; Na spokojnym, ciemnym morzu; Nie płacz nade mną; Idzie na pola; Skąd pierwsze gwiazdy; Mów do mnie jeszcze; Pamiętam ciche, jasne, złote dnie; Po szerokim morzu
S. Moniuszko Dwie zorze; Kozak; Złota rybka; Morel; Znasz-li ten kraj; Pielgrzym; Wędrowna ptaszyna
K. Szymanowski Słońce, słońce – aria z opery Król Roger op. 46
S. Moniuszko Kto z mych dziewek serce której – aria z opery Straszny dwór; Skąd tu przybyła – aria z opery Halka
7.09.2026, poniedziałek, 19.00
Wrocław, Ratusz, Sala Wielka
De Machaut – miłość, polityka i fortuna
Wykonawcy:
Ars Cantus:
Aleksandra Hanus – śpiew
Monika Wieczorkowska – śpiew
Radosław Pachołek – śpiew
Maciej Gocman – śpiew
Piotr Karpeta – śpiew
Agnieszka Obst-Chwała – fidel
Ewa Prawucka – pozytyw
Tomasz Dobrzański – citola, flet podłużny, douçaine, kierownictwo artystyczne Ars Cantus
Program:
Guillaume de Machaut – motety i ballady
8.09.2026, wtorek, 19.00
NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
Horyzont
Wykonawcy:
Alexander Sitkovetsky – skrzypce, kierownictwo artystyczne NFM Orkiestry Leopoldinum
Bartłomiej Nizioł – skrzypce
NFM Orkiestra Leopoldinum
Program:
Andrzej Panufnik Landscape
Alfred Schnittke Concerto grosso nr 1
***
Arnold Schönberg Verklärte Nacht op. 4
9.09.2026, środa, 19.00
Wrocław, Kościół pw. św. Marii Magdaleny, Katedra Kościoła polskokatolickiego
9 października o 19.00 NFM Filharmonia Wrocławska otworzy nowy sezon artystyczny. Orkiestrę poprowadzi maestro Jacek Kaspszyk – dyrygent od lat związany z najważniejszymi polskimi orkiestrami i uznawany za wybitnego interpretatora muzyki późnego romantyzmu, a jako solista wystąpi brytyjski wirtuoz wiolonczeli – Steven Isserlis. Program wieczoru połączy dwa dzieła utrzymane w tonacji e-moll: melancholijny Koncert wiolonczelowy Edwarda Elgara oraz pełną zaskakujących kontrastów VII Symfonię Gustava Mahlera.
Steven Isserlis / fot. Jean Baptiste Millot
Edward Elgar był tradycjonalistą. Nie interesowało go poszukiwanie nowych dróg, a jego język muzyczny pozostawał silnie zakorzeniony w estetyce romantycznej. Koncert wiolonczelowy e-moll należy do późnych kompozycji artysty. Powstał w 1919 roku i często bywa postrzegany jako dzieło podsumowujące nie tylko twórczość Elgara, lecz wręcz całą epokę odchodzącą w przeszłość po dramatycznych wydarzeniach I wojny światowej. Choć gatunek ten kojarzy się zazwyczaj z muzyką efektowną i popisową, to ten utwór ma charakter introspekcyjny, liryczny i melancholijny. Dominuje w nim atmosfera zadumy i wyciszenia. Został napisany w czasie, gdy sztuka Elgara zaczynała tracić popularność, dlatego także samo dzieło przez wiele lat pozostawało niedocenione. Przełom nastąpił dopiero w 1965 roku, kiedy ukazało się nagranie z udziałem zaledwie dwudziestoletniej Jacqueline du Pré. Jej interpretacja przyczyniła się do ogromnego zainteresowania utworem, które trwa do dziś. W NFM partię solową wykona brytyjski wirtuoz Steven Isserlis, jeden z najwybitniejszych wiolonczelistów naszych czasów. Artysta gra na pochodzącym z pracowni Stradivariusa instrumencie „Marquis de Corberon” z 1726 roku. Muzyk regularnie występuje z najważniejszymi orkiestrami świata, a jego nagrania zdobyły liczne nagrody. Jest również autorem popularnych książek dla dzieci, przybliżających życie i twórczość wielkich kompozytorów.
Po przerwie zabrzmi VII Symfonia e-mollGustava Mahlera, reprezentująca świat skrajnie odmienny od koncertu Elgara. To dzieło radykalne pod względem języka muzycznego, pełne kunsztownych, a momentami wręcz celowo przerysowanych efektów kolorystycznych. Nieoficjalny podtytuł kompozycji brzmi „Pieśń nocy”. Choć Mahler nigdy oficjalnie go nie zaakceptował, pozostawił liczne wskazówki dotyczące interpretacji utworu. Uporczywy rytm pierwszego ogniwa ma przypominać rytm wioseł, drugie inspirowane było "Strażą nocną" Rembrandta, trzecie autor nakazał wykonywać „cieniście”, czwarte ma charakter czułej serenady z rozbudowanymi partiami gitary i mandoliny, a pompatyczny finał twórca podsumował słowami: „świat jest mój!”. Przez długi czas VII Symfonia pozostawała na marginesie repertuaru dyrygenckiego. Dopiero w drugiej połowie XX wieku zaczęto wykonywać ją częściej, a publiczność stopniowo doceniła oryginalność i niezwykłe bogactwo barw tego dzieła.. –
Ceniony szczególnie za ogromną żywiołowość i wyrazistość interpretacji Jerzy Maksymiuk obchodzi w tym roku podwójne święto – siedemdziesięciolecie pracy artystycznej oraz dziewięćdziesiąte urodziny. Podczas koncertu "Gra fal" w dniu 11 września o 19.00, w ramach festiwalu Wratoslavia Cantans, pod batutą zasłużonego dyrygenta NFM Filharmonia Wrocławska wykona kompozycje Benjamina Brittena oraz szczególnie ukochanego przez Maestra Claude’a Debussy’ego. Kiedy do muzyków dołączy Chór NFM, zabrzmi Symfonia Psalmów Igora Strawińskiego. Wcześniej, o 18.00, na Placu Wolności przed NFM zostanie odsłonięta tablica upamiętniająca współpracę Jerzego Maksymiuka z Narodowym Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu.
Wydarzenie rozpocznie Chór Dziewczęcy NFM i Chór Chłopięcy NFM, a na organach zagra Mikołaj Szczęsny. Zabrzmi wtedy The Call of Wisdom, a dziełem Anglika Willa Todda zadyryguje Małgorzata Podzielny. Z obchodami obu rocznic Maestra Maksymiuka utwór ten łączą okoliczności powstania. Ułożony został bowiem również z okazji jubileuszu – zamówiono go na odbywające się w 2012 roku w Katedrze św. Pawła w Londynie nabożeństwo dziękczynne wpisujące się w celebrację sześćdziesięciolecia panowania brytyjskiej królowej Elżbiety II.
Zaraz potem usłyszymy poemat symfoniczny Morze, oddający groźne piękno nieposkromionego żywiołu poprzez przywoływane w muzyce nastroje. Prawykonana w 1905 roku kompozycja Debussy’ego olśniewa do dziś. W jej otwarciu, zatytułowanym Od świtu do południa na morzu, Francuz sugeruje poranne przebudzenie świata przyrody i zmysłów. Kończy je zaznaczone świetlistym chorałem nadejście pory południa, „chwili najkrótszego cienia” – jak Friedrich Nietzsche opisywał ten ważny w jego dorobku symbol. Kolejne ogniwo to Gra fal – pełne życia scherzo. A początek finału o tytule Rozmowy wiatru z morzem jest czytelną zapowiedzią burzy.
Druga odsłona wieczoru rozpocznie się prezentacją również nawiązującego do morskiego krajobrazu Four Sea Interludes. Pochodzą one z najsłynniejszej opery Benjamina Brittena – "Peter Grimes". Jej akcja rozgrywa się w rybackiej wiosce położonej na wybrzeżu wschodniej Anglii. Cztery wyjątki z kompozycji, które w pierwotnym układzie towarzyszyły zmianie scenografii, twórca zdecydował się przeznaczyć do samodzielnego wykonywania. W sugestywny sposób przedstawiają one świt, poranek, księżycową noc i burzę na morzu.
Program koncertu zwieńczy Symfonia psalmów – wyrastające ze sfery sakralnej arcydzieło Igora Strawińskiego z 1930 roku. Artysta opracował wersety trzech fragmentów biblijnej Liber Psalmorum. Odnosząc się do sugerowanego przez tytuł kształtu muzyki, wyjaśniał, że jest to po prostu „symfonia, do której włączył psalmy przeznaczone do śpiewania” – w rzeczywistości miał on, jak twierdził, „wykonywanie psalmów poddać symfonizacji”. Znaczenie tego zagadkowego komentarza wyjaśnia się podczas słuchania efektów jego pracy. Zastosowany przez Strawińskiego nowoczesny język dźwiękowy stapia się tu ze starożytnymi tekstami w organiczną całość.
Program:
Will Todd The Call of Wisdom*
Claude Debussy Morze – poemat symfoniczny
***
Benjamin Britten Four Sea Interludes z opery Peter Grimes op. 33a
Dwie z najbardziej wizjonerskich i odważnych osobowości muzycznych naszych czasów – kompozytor Wayne Shorter oraz librecistka i artystka esperanza spalding – stworzyły współczesną operową interpretację słynnej starożytnej historii, …(Ifigenię), która zabrzmi podczas 23. edycji Jazztopad Festival! Kompozycja ta nie jest jednak adaptacją greckiego mitu, lecz stanowi raczej interwencję w samo tworzenie opowieści oraz w to, czym są muzyka i opera, jakie znamy. Formy klasyczne i jazzowe zderzą się w pełnej partyturze orkiestrowej zawierającej przełomową metodę improwizacji symfonicznej Shortera.
…(Ifigenia) multiplikuje się, jej tożsamość pęka i podlega podziałom, aż scena zostaje zajęta przez reprezentujący ją chór. Poprzez ten utwór autorzy spoglądają na historię gatunku i stawiają wymagania co do jego przyszłości. Kończą z tragicznymi bohaterkami śpiewającymi o samobójstwach i popadającymi w obłęd w idealnej intonacji. Kończą ze spektaklami o kobietach martwych lub umierających. Wreszcie kierują wzrok poza scenę – pytają, co zrobimy w tym właśnie momencie naszej zbiorowej rzeczywistości, kiedy tak rozpaczliwie potrzebujemy nowych wizji dla świata. „Nasza …(Ifigenia) ma w sobie poczucie autonomii” – mówi spalding. „W tej przygodzie życia masz wolność wyboru. Wszystkie karty są na stole, a Ifigenia może wybierać, całkowicie wolna. Dzięki jej przykładowi możemy nauczyć się, jak podchodzić twórczo do wszystkiego, wykorzystując siłę spontanicznego zaangażowania. Nadrzędnym uczuciem jest ludzka miłość, chęć rozbudzenia marzeń młodości, wolnych od presji wieku dorosłego”.
Kompozytorka Caroline Shaw – laureatka Nagrody Pulitzera – stworzyła aranżacje wokalne a cappella, a autorkami dodatkowych tekstów są Joy Harjo, Safiya Sinclair i Ganavya Doraiswamy. Produkcję zaś powierzono Octopus Theatricals (Mara Isaacs), Cath Brittan oraz Real Magic – firmie założonej przez esperanzę spalding i Jeffa Tanga, aby rozwijać ten projekt w warunkach umożliwiających radykalne eksperymenty i otwartą współpracę. Koncertem, w którym udział wezmą soliści, a także Chór NFM I NFM Filharmonia Wrocławska, zadyryguje Clark Rundell.
Współzamówienie Cal Performances z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, Centrum Sztuk Scenicznych im. Johna F. Kennedy’ego (Waszyngton), The Broad Stage (Los Angeles), ArtsEmerson (Boston), Carolina Performing Arts (Chapel Hill, Karolina Północna) oraz MASS MoCA (North Adams, Massachusetts).
Projekt hojnie wspierają: Fundacja Forda, Fundacja Andrew W. Mellona, Fundacja Charytatywna Doris Duke, Alexandra Leffa, Thomasa M. Neffa, Fundacja Stavrosa Niarchosa, New Music USA oraz wszyscy, którzy wsparli kampanię crowdfundingową …(Ifigenii).
Szczegółowe informacje na temat Jazztopad Festival dostępne są na stronie NFM. Bilety można zakupić w Kasie NFM oraz online.
5 czerwca o 19.00 zabrzmi ostatni w tym sezonie artystycznym koncert NFM Filharmonii Wrocławskiej. Usłyszymy IX Symfonię d-moll Antona Brucknera. – enigmatyczne dzieło, które kompozytor poświęcił „umiłowanemu Bogu”. Należy ono, wraz z Requiem Wolfganga Amadeusa Mozarta i X Symfonią Gustava Mahlera, do grupy mistrzowskich dzieł, które nie zostały przez swoich twórców ukończone. Już z tego powodu budzą fascynację i prowokują do pytań o kształt, jaki przybrałyby, jeśli ich autorom dane byłoby żyć dłużej. Koncert poprowadzi maestro Jacek Kaspszyk. Przed koncertem (godz. 17.30, Sala Kameralna) posiadaczy i posiadaczki abonamentu symfonicznego zapraszamy na spotkanie z NFM Filharmonią Wrocławską.
Koncert IV Symfonia A. Brucknera: Jacek Kaspszyk i Orkiestra Symfoniczna NFM, kwiecień 2016, fot. Bogusław Beszlej
Praca Antona Brucknera nad IX Symfonią d-moll trwała bardzo długo, bo aż dziewięć lat. Kompozytor rozpoczął ją już w 1887 roku, ale konieczność bezustannego rewidowania i przygotowywania do druku innych dzieł oraz pogarszające się zdrowie sprawiały, że ciągle musiał ją przerywać. Kiedy zaś zdał sobie sprawę, że śmierć jest już blisko, zasugerował, żeby w miejsce nieukończonego finału wykonywać napisane wcześniej Te Deum. Życzenie Brucknera nie jest jednak prawie nigdy respektowane, a w praktyce koncertowej przyjęło się wykonywanie Dziewiątej w wersji trzyczęściowej, w której dwa ogniwa w wolnym tempie otaczają brutalne, pełne dzikiej energii Scherzo. To muzyka z jednej strony surowa i ascetyczna, pełna uroczystych chorałów instrumentów dętych blaszanych, z drugiej zaś niezwykle indywidualna i zawierająca wyrafinowane, radykalne rozwiązania brzmieniowe. Sam Bruckner trzymał się na uboczu życia muzycznego. Ekscentryczny i naiwny samotnik żyjący głównie wiarą, pełen kompleksów, skromny aż do przesady, pozwalający kolejnym dyrygentom na przerabianie swoich utworów wedle ich życzeń – taki obraz Austriaka wyłania się ze źródeł. Co jednak znamienne, jego twórczość była entuzjastycznie przyjmowana przez kompozytorów młodego pokolenia, a jeden z nich, Gustav Mahler, cenił Brucknera za monumentalizm jego utworów i bogactwo inwencji.
Program:
A. Bruckner IX Symfonia d-moll WAB 109
Wykonawcy:
Jacek Kaspszyk – dyrygent
NFM Filharmonia Wrocławska
Czas trwania: 70 minut
Przed koncertem (godz. 17.30, Sala Kameralna) posiadaczy i posiadaczki abonamentu symfonicznego zapraszamy na spotkanie z NFM Filharmonią Wrocławską.
Serdecznie zapraszamy do Narodowego Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego na koncerty w nadchodzącym sezonie artystycznym 2026/2027. Jak zawsze, znajdą się w nim i dzieła kanoniczne, i fascynujące repertuarowe wyzwania oraz nowości, które zabrzmią w wykonaniu znamienitych zespołów NFM oraz muzyków o międzynarodowej renomie.
Jeszcze we wrześniu jako pierwsza sezon otworzy NFM Orkiestra Leopoldinum, która do wspólnej pracy zaprosiła cenioną łotewską akordeonistkę Kseniję Sidorovą. Artyści oprócz dzieł klasycznych zaproponują publiczności polskie i argentyńskie tanga. Podczas kolejnego wydarzenia – Opowieści z wysp – sięgną po twórczość angielską, a pod koniec listopada w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Wrocławia prawykonają kompozycję Mateusza Ryczka Struny Miasta na puzon, orkiestrę i elektronikę. Tego wieczoru zabrzmi też słynna Tabula RasaArvo Pärta.
Inaugurację sezonu NFM Filharmonii Wrocławskiej poprowadzi maestro Jacek Kaspszyk. Program zapowiada się niezwykle ciekawie: Steven Isserlis wykona partię solową Koncertu wiolonczelowego e-moll op. 85 Edwarda Elgara, a po nim zabrzmi VII Symfonia e-mollGustava Mahlera. W nadchodzących miesiącach zespół, a z nim całe NFM skupi się też na twórczości Johannesa Brahmsa, którego sto trzydziesta rocznica śmierci upamiętniona zostanie w 2027 roku. W październiku NFM Filharmonia Wrocławska zaprezentuje II Symfonię D-dur op. 77 oraz Koncert skrzypcowy D-dur op. 73 tytana romantyzmu (solistą będzie znakomity Benjamin Beilman). Z kolei w marcu usłyszymy IV Symfonię e-moll op. 98 i to w towarzystwie Harnasiówop. 55 Karola Szymanowskiego (również w kontekście dziewięćdziesiątej rocznicy śmierci kompozytora).
NFM Filharmonia Wrocławska / fot. Łukasz Rajchert
Jesienią czeka nas także koniunkcja jubileuszy. W październiku dwudziestolecie pracy koncertmistrzowskiej w NFM Filharmonii Wrocławskiej świętować będzie Radosław Pujanek. Muzycy przedstawią wtedy między innymi nową kompozycję jego brata Przemysława Pujanka oraz VI Symfonię h-moll op. 74 „Patetyczną” Piotra Czajkowskiego. Z kolei w ramach zwieńczenia wspólnych obchodów dwudziestolecia działalności Wrocławskiej Orkiestry Barokowej oraz Chóru NFM pod batutą Davida Reilanda zabrzmi monumentalne oratorium Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego Eliasz op. 70. Nie można też zapomnieć o RequiemMozarta, które wspólnie wykonają Chór NFM i NFM Filharmonia Wrocławska.
Szczególną uwagę warto zwrócić na koncert Rethinking the Well-Tempered Clavier stanowiący dialog pianistki Natalyi Pasichnyk z lipskim kantorem – preludia i fugi spotkają się tu ze śpiewem Calmus Ensemble, skutkując zaskakująco świeżym oddziaływaniem emocjonalnym. A skoro o Johannie Sebastianie Bachu mowa, zapraszamy na kawę z mistrzem u progu sezonu serwowaną przez maestra Andrzeja Kosendiaka wraz z Wrocław Baroque Ensemble. Miesiąc później wraz z muzykami przemierzymy Bursztynowy Szlak z Wenecji aż do Gdańska.
W listopadzie, po zakończeniu 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, w NFM odbędzie się kameralny recital laureatki lub laureata tego wydarzenia (prócz tego osoba ta zagra też w marcu z NFM Filharmonią Wrocławską, a finalistka lub finalista w tym samym miesiącu pojawi się na scenie z NFM Orkiestrą Leopoldinum). Miłośnicy pianistyki także znajdą program dla siebie, podczas koncertów orkiestrowych bowiem we Wrocławiu gościć będą laureaci Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina Lukas Geniušas i Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego na Instrumentach Historycznych Piotr Pawlak. W listopadzie czekają nas też dwa zupełnie wyjątkowe wydarzenia. Bezkompromisowy Marcin Masecki w Święto Niepodległości spotka się z Lutosławski Quartet, by wykonać impresje na temat chopinowskich Preludiów z op. 28. Dzień później, 12 listopada, ulubieni przez publiczność Bomsori Kim i Rafał Blechacz sięgną między innymi po sonatę Ignacego Jana Paderewskiego. W tym czasie, już po raz dwudziesty trzeci, odbędzie się też jeden z flagowych festiwali NFM Jazztopad – szczegóły tej edycji zostaną ogłoszone już niebawem!
Na początku grudnia NFM Orkiestra Leopoldinum wraz ze swoim dyrektorem artystycznym Alexandrem Sitkovetskym skupi się na muzyce amerykańskiej, w tym filmowej. Podczas wydarzenia Ameryka i Film usłyszymy między innymi Psycho Suite Bernarda Herrmanna z Psychozy Alfreda Hitchcocka. To nie jedyne wydarzenie oparte na kulturze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, kraju, którego deklaracja niepodległości została ogłoszona dokładnie dwieście pięćdziesiąt lat temu. Kilka dni później bowiem odbędzie się koncert American Dream w wykonaniu LutosAir Quintet z niebanalnym programem zawierającym utwory kompozytorek Ruth Crawford Seeger i Valerie Coleman.
W trakcie całego sezonu NFM Filharmonia Wrocławska prezentować będzie także szereg kompozycji współczesnych, ukradkiem spoglądając na wiosenny festiwal Musica Electronica Nova. Spośród dzieł młodszych, lecz już wpisujących się w absolutny kanon, usłyszymy między innymi dorobek Kaii Saariaho czy Philippe’a Manoury’ego, a szczególną uwagę warto zwrócić na koncert wiolonczelowy Tout un monde lointain… Henriego Dutilleux. W utworze tym pod batutą Pascala Rophé światowej sławy wiolonczelista Jean-Guihen Queyras wejdzie w dialog z orkiestrą. Tuż przed Bożym Narodzeniem Stradivariusa przywiezie ze sobą do Wrocławia Kolja Blacher. Jesień to też czas kameralistyki: wystąpią wówczas między innymi Lyatoshynsky Trio (z elektroniką!), poruszający duet altówkowy Caroli Fredes i Wojciecha Kołaczyka oraz sięgające po instrumenty historyczne Trio Laflamme. A to jeszcze nie pełen obraz okresu przedświątecznego! Zapraszamy na bachowski koncert Andrzeja Kosendiaka z Wrocław Baroque Ensemble pod tytułem Dzieciątko czy wieczór Carols with Karol, podczas którego siły połączą chóry NFM oraz Karol Mossakowski, dyrektor serii koncertów organowych naszej instytucji.
Zimową część sezonu rozpoczną niezwykłe Koncerty sylwestrowe przenoszące melomanów nad seledynowe wody laguny weneckiej. Mandolinista Avi Avital wraz z sopranistką Núrią Rial i Wrocławską Orkiestrą Barokową zestawią pieśni gondolierów z nieśmiertelnymi dziełami Antonia Vivaldiego.Wydarzenie 31 grudnia ukoronowane zostanie balem. Nie sposób nie wspomnieć też o interaktywnym spektaklu chóralnym Emocje, podczas którego prowadzone przez Małgorzatę Podzielny Chór Dziewczęcy NFM, Chór Chłopięcy NFM i Zespół Wokalny „Rondo” staną u boku Art’n’Voices Ensemble. W programie znajdą się utwory pochodzące z projektu Pieces of Myself nagrodzonego Fryderykiem 2026 w kategorii Muzyka Współczesna.
W karnawale NFM Filharmonia Wrocławska znów zaprosi nas do spotkania z twórczością XX wieku. Usłyszymy Gondwanę legendarnego spektralisty Tristana Muraila czy podejmujący temat emigracji koncert wiolonczelowy In Exile Jonathana Dove’a. W dziele Anglika partie solowe należeć będą do Raphaela Wallfischa oraz jego syna Simona, barytona. Utwory te zabrzmią w towarzystwie dzieł Maurice’a Ravela czy Ludwiga van Beethovena. Mało tego – Koncert skrzypcowy d-moll op. 47 Jeana Sibeliusa wykona z Wrocławskimi Filharmonikami Renaud Capuçon!
NFM Orkiestra Leopoldinum z kolei sięgnie po muzykę popularnych artystów współczesnych: Pēterisa Vasksa i Giovanniego Sollimy. Dodajmy, że w styczniu zespół poprowadzi sam Richard Tognetti. Miłośnicy opery nie mogą pominąć RadamistaGeorga Friedricha Händla prezentowanego przez Maxa Emanuela Cenčića w roli głównej i Wrocławską Orkiestrę Barokową, a wierni słuchacze Chóru NFM spotkania o tytule Zmierzchanie. Ten ostatni zespół 12 lutego z NFM Filharmonią Wrocławską przedstawi II Symfonię B-dur op. 52 „Lobgesang” Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego.
W serii koncertów kameralnych na początku Nowego Roku nie zabraknie wieczoru muzyki filmowej Minimal Cinematic czy spotkania z dawnymi brzmieniami Europy Środkowej – muzykom W drodze do Galicji towarzyszyć będzie aktor Mariusz Bonaszewski.LutosAir Quintet zaprosi nas do Tańca z losem, a Polish Cello Quartet pojawi się na scenie wraz ze wspomnianym już Raphaelem Wallfischem. 21 stycznia z recitalem na dwa fortepiany wystąpią znakomici południowokoreańscy pianiści, bracia Hyuk i Hyo Lee – uczestnicy ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. Warto zanotować datę koncertu Deep Listening inspirowanego techniką głębokiego słuchania uznanej amerykańskiej twórczyni Pauline Oliveros – czyli walentynki. Niewiele wcześniej zaś odbędzie się recital organowy Thomasa Ospitala. Ważnym wątkiem stanie się także dialog polsko-francuski z okazji obchodów Sezonu Kulturalnego planowanego na 2027 rok, o którym niebawem opowiemy.
Kolejną szczególną okazją do odwiedzin w NFM stanie się jubileusz dwudziestolecia działalności artystycznej zespołu Lutosławski Quartet, który zrealizuje stworzony przez siebie utwór Crossing. Marzec zaś otworzy Le Concert de l’Hostel Dieu – słynna lyońska formacja specjalizująca się w muzyce dawnej. W aurze Dnia Kobiet zapraszamy na recital pianistyczny Tomasza Maruta oraz koncertową wersję przeboju lat sześćdziesiątych, ikonicznego wręcz musicalu My Fair Lady, którego dokona NFM Filharmonia Wrocławska prowadzona przez Wayne’a Marshalla. Interesująco zapowiada się też wieczór z sześcioma motetami Johanna Sebastiana Bacha w wykonaniu Chóru NFM.
Idąc za paradoksem „mniej znaczy więcej”, w marcu przeniesiemy się wszyscy do świata kameralistyki. Usłyszymy rzadko prezentowane Septet Es-dur op. 20 Ludwiga van Beethovena czy Sekstet fortepianowy D-dur op. 110 Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego. Okres pasyjny tradycyjnie przeżywać będziemy z bachowską Pasją – tym razem Mateuszową, którą przedstawi Wrocławska Orkiestra Barokowa pod batutą Jarosława Thiela. W Wielki Czwartek natomiast za sprawą Andrzeja Kosendiaka i Wrocław Baroque Ensemble usłyszymy między innymiMissa Paschalis Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego. Z kolei podczas koncertu Czekając na światło pojawią się dzieła przeznaczone na niespotykany skład: organy, na których zagra Hanna Dys, a na saksofonie towarzyszyć jej będzie Szymon Zawodny.
Wróćmy do repertuaru NFM Filharmonii Wrocławskiej. Wiosną muzycy orkiestry symfonicznej sięgną między innymi poFinite Infinity Ariberta Reimanna. To okazja do wczucia się w genialną poezję Emily Dickinson za sprawą specjalizującej się w wykonawstwie muzyki nowej sopranistki Marisol Montalvo. Tematyki sezonu dopełni zaś niesamowity I Koncert fortepianowy d-moll op. 15 Johannesa Brahmsa. Stolicę Dolnego Śląska odwiedzi też Il Giardino Armonico i Giovanni Antoniniz programem złożonym wyłącznie z dzieł Vivaldiego, a także zespół wokalny Ensemble Polyharmonique, który wraz z Wrocławską Orkiestrą Barokową sięgnie po kantaty Georga Philippa Telemanna.NFM Orkiestra Leopoldinum natomiast podczas wydarzenia Między oberkiem a czardaszem przedstawi utwory inspirowane ludową muzyką Europy Środkowej. Spotka się też na scenie z Chórem NFM, 16 kwietnia prezentując program, w którym Arvo Pärt nie będzie jedynym estońskim nazwiskiem! W maju NFM Orkiestra Leopoldinum pod batutą Josepha Swensena zagra symfonię Pieśń o ziemi Gustava Mahlera. Ponadto odbędą się dwa koncerty promujące nowe wydawnictwa płytowe artystów NFM: album French flecisty Jana Krzeszowca z towarzyszeniem pianisty Tymoteusza Biesa oraz premierowy Marc’Antonio e Cleopatra Wrocławskiej Orkiestry Barokowej z Bruno de Sá. Warto też pamiętać o wspólnym projekcie Agaty Zubel i Ignacego Lisieckiego z dwudziestowiecznymi pieśniami, zwłaszcza że będzie to czas bliski wspomnianemu festiwalowi Musica Electronica Nova.
Końcówka sezonu obfitować będzie w wydarzenia wyjątkowe. Leo Festiwal – to oczywiste. Chór NFM wykona będący muzyczną Drogą do Santiago utwór Joby’ego Talbota Path of Miracles oraz – z towarzyszeniem Chóru Chłopięcego NFM i Chóru Dziewczęcego NFM – program Wspólnym głosem złożony z piosenek dziecięcych. Zawodowych śpiewaków czekają jednak jeszcze dwie współprace. W maju wraz ze znakomitą L’Orchestre Philharmonique Royal de Liège podczas wieczoru zatytułowanego Symfonia fantastyczna zaprezentują Pawanę fis-moll op. 50 Gabriela Faurégo. A będzie to jedynie rodzaj wstępu do wykonania słynnego II Koncertu fortepianowego g-moll op. 22 z Simonem Trpčeskim w roli solisty.
W czerwcu Wrocławska Orkiestra Barokowa przypomni wielką bachowską Mszę h-moll, a za pulpitem dyrygenckim stanie Jarosław Thiel. W Dzień Dziecka wystąpi jeszcze jedna gościnna formacja – Joshua Bell poprowadzi Verbier Festival Orchestra. Proponujemy też ciekawy eksperyment: dwie wersje słynnych Obrazków z wystawy Modesta Musorgskiego. Oprócz orkiestrowego opracowania autorstwa Maurice’a Ravela w wykonaniu Filharmoników Wrocławskich usłyszymy jeszcze inny wariant w interpretacji sekstetu Hexatonic. Ostatnim odwiedzającym Wrocław zespołem kameralnym będzie ceniony Cuarteto Casals. Z kolei NFM Filharmonia Wrocławska wraz z Giancarlem Guerrero zakończy sezon poematami symfonicznymi Ottorina Respighiego, a kiedy dołączy do nich Karol Mossakowski, zabrzmi twórczość Ferenca Liszta.NFM Orkiestra Leopoldinum jeszcze przed wakacjami poruszy nas kompozycją Fratres Arvo Pärta oraz Koncertem na troje skrzypiec i orkiestrę znakomitego Fina Olliego Mustonena. Wieńczącym cały sezon wydarzeniem stanie się wykonanie przez wszystkie chóry NFM oraz solistów Carmina Burana Carla Orffa. Niech taki finał przyniesie zwiastun pięknego lata.
29 maja o 19.00 w Narodowym Forum Muzyki wystąpi Leonhard Baumgartner, nazywany nową nadzieją wiolinistyki. Urodzony w 2007 roku w Wiedniu, pomimo młodego wieku, ma już na koncie ważne osiągnięcia i prestiżowe nagrody, jak choćby ICMA Discovery Award zdobyta w 2023 roku. Podczas swojego wrocławskiego koncertu austriacki skrzypek przedstawi interpretację "Koncertu e-moll" Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego – utworu, który powstał w czasie dla kompozytora przełomowym i pełnym nadziei. NFM Filharmonię Wrocławską poprowadzi francuski dyrygent Sébastien Rouland, który od 2018 roku pełni funkcję dyrektora Saarländisches Staatstheater w Saarbrücken.
Leonhard Baumgartner
Na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych XIX wieku Felix Mendelssohn Bartholdy był niejako rozdarty pomiędzy dwoma miastami – Lipskiem i Berlinem. W pierwszym z nich pracował dla króla Saksonii Fryderyka Augusta II, w drugim zaś dla króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Drugi z tych monarchów zaangażował go do pracy w Berlinie w celu kształtowania tamtejszego życia muzycznego. Obiecywał kompozytorowi złote góry, ale kiedy okazało się, że były to tylko czcze słowa, artysta z ulgą zakończył współpracę i wrócił do Saksonii, gdzie pełnił funkcję dyrygenta Gewandhausu. Koncertmistrzem był tam Ferdinand David, wieloletni przyjaciel Mendelssohna Bartholdy’ego, któremu już w 1838 roku twórca obiecał napisanie dla niego koncertu skrzypcowego – ze względu na pracę w Berlinie i związany z tym nawał obowiązków nie był jednak w stanie należycie szybko wywiązać się z tego zobowiązania. Pracę ukończył dopiero w 1844 roku. Tak powstał utwór na stałe obecny w kanonie literatury skrzypcowej. Sławny wirtuoz Joseph Joachim określił Koncert mianem „klejnotu serca”. Rękopis arcydzieła znajduje się w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie.
W drugiej części wieczoru maestro Rouland poprowadzi II Symfonię e-mollSiergieja Rachmaninowa – rozbudowane dzieło powstałe w latach 1906 i 1907. Jest bez wątpienia najpopularniejszą i najczęściej graną ze wszystkich trzech symfonii napisanych przez rosyjskiego twórcę. To zasługa niezwykłej urody zawartych w niej śpiewnych melodii, barwnej i pełnej przepychu orkiestracji, a także sprawnie skonstruowanej, nasyconej kontrastami formy. Utwór trzyma w napięciu uwagę słuchacza od początku do końca. Przez wiele lat dyrygenci prezentowali ją z licznymi skrótami, dopiero w drugiej połowie XX wieku zaczęło nagrywać i wykonywać II
Program:
F. Mendelssohn Bartholdy Koncert skrzypcowy e-moll op. 64
10 kwietnia o 19.00 w Narodowym Forum Muzyki zabrzmi koncert zatytułowany "Odwieczne pieśni". Usłyszymy kompozycje Mieczysława Karłowicza, Ericha Wolfganga Korngolda, Giuseppe Martucciego oraz Richarda Straussa. NFM Filharmonię Wrocławską poprowadzi znakomity dyrygent Yaroslav Shemet, dyrektor artystyczny Filharmonii Śląskiej i dyrektor muzyczny Opery Bałtyckiej w Gdańsku.
Ulubionym gatunkiem muzycznym Mieczysława Karłowicza był poemat symfoniczny. Sześć jego utworów tego typu badacze uważają za szczytowe osiągnięcia polskiej muzyki symfonicznej początku XX wieku. Odwieczne pieśni są dość nietypowe, gdyż składają się z trzech ogniw. Kompozytor nie pozostawił też zbyt rozbudowanego komentarza do tego dzieła, a jedynie dwa motta: „Oto stoję przed wami, by nieść skargę na los swój…” oraz „Wielkość, potęga, majestat, wieczność, bezwzględność, konieczność”. Przyjaciele Karłowicza nadmieniali, że głównym źródłem inspiracji były dla niego wędrówki po Tatrach, a Henryk Opieński po rozmowie z nim zanotował: „W formie symfonicznego tryptyku wypowiedział autor to, co mu w duszy muzyka-artysty śpiewało, kiedy, spoczywając może na granitowych wierchach Tatr (wśród których od lat kilku stale przebywa), dumał o największych zagadkach ludzkiego bytu: o wiekuistej tęsknocie ducha, o miłości i o śmierci...”.
Często zwraca się uwagę na to, jak wiele kompozytorzy muzyki filmowej zawdzięczają twórcom późnego romantyzmu. Jednym z artystów łączących obie te dziedziny był urodzony w Brnie Erich Wolfgang Korngold. Nazywano go cudownym dzieckiem, a o jego talencie z wielkim entuzjazmem wypowiadał się sam Gustav Mahler. W latach trzydziestych XX wieku Korngold wyjechał do USA i zdobył wielką sławę jako autor muzyki do hollywoodzkich produkcji. Przykładem takiego sukcesu była ścieżka dźwiękowa do filmu przygodowego Sea Hawk z 1940 roku, z której skompilowana została później Suita przeznaczona do samodzielnego wykonywania podczas koncertów. Barwna, przystępna i efektowna Uwertura jest dobrym przykładem stylu Korngolda.
Włoch Giuseppe Martucci jest obecnie postacią nieco zapomnianą. Jego nastrojowy, liryczny i śpiewny Nokturn Ges-dur stanowi przypomnienie, że kompozytorzy pochodzący z Półwyspu Apenińskiego pisali nie tylko opery, ale także utwory symfoniczne pozbawione elementów programowych. Z tego powodu oraz ze względu na inspiracje niemiecką szkołą romantyczną Martucci bywa określany mianem „włoskiego Brahmsa”.
Koncert zakończy wykonanie barwnej, pełnej przepychu Suity z opery komicznej Kawaler srebrnej różyRicharda Straussa. Przygotował ją Artur Rodziński – dyrektor artystyczny Filharmonii Nowojorskiej, który poprowadził też prawykonanie Suity w październiku 1944 roku. Polski dyrygent z pewnością miał wielki sentyment dla tego utworu: w 1922 roku w Operze Warszawskiej przewodniczył polskiej premierze dzieła Straussa – została ona później uznana za jedno z najważniejszych wydarzeń w historii tej instytucji w okresie dwudziestolecia międzywojennego.
Program:
M. Karłowicz Odwieczne pieśni – poemat symfoniczny op. 10
E.W. Korngold Uwertura z suity z filmu Sea Hawk
***
G. Martucci Nokturn Ges-dur op. 70 nr 1
R. Strauss Suita z opery Kawaler srebrnej róży op. 59, TrV 227
Dziś o 19.00 w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu wystąpi NFM Filharmonia Wrocławska pod batutą znakomitego dyrygenta – Daniela Raiskina. Motywem przewodnim koncertu będzie protest przeciwko tyranii. Podejmowali go w swoich dziełach kompozytorzy różnych epok, także ci, którzy sami na co dzień musieli mierzyć się z opresyjnymi reżimami. W programie koncertu znalazły się dzieła Giuseppe Verdiego, Stewarta Copelanda, Johanna Sebastiana Bacha oraz Dmitrija Szostakowicza. Przed koncertem Przed koncertem (godz. 17.30, VIP-Room) posiadaczy i posiadaczki abonamentu symfonicznego zapraszamy na spotkanie z Danielem Raiskinem i Iią Rayskinem.
Daniel Raiskin / fot. Alexey Molchanovsky
Twórczość Giuseppe Verdiego można rozpatrywać jako połączenie sztuki z polityką. Czteroaktową operę Nabucco po raz pierwszy zaprezentowano na deskach mediolańskiej La Scali w 1842 roku. Tematem dzieła jest podbój Judei przez chaldejskiego króla Nabuchodonozora II. Włoska publiczność odniosła sytuację ludności żydowskiej do swojej własnej, ponieważ terytorium tego kraju znajdowało się wówczas pod okupacją austriacką, a chór Va, pensiero stał się nieoficjalnym hymnem ruchu dążącego do zjednoczenia Półwyspu Apenińskiego. Barwna Uwertura zawierająca wątki z opery często wykonywana jest samodzielnie.
Stewart Copeland to amerykański perkusista rockowy najbardziej znany z działalności w zespole The Police. Po rozpadzie grupy zajął się komponowaniem muzyki filmowej, ale nie tylko, czego dobrym przykładem jest Tyrant’s Crush: Concerto for Trapset and Orchestra. Zgodnie z komentarzem kompozytora utwór ten opowiada historię rewolucji kończącej się objęciem władzy przez dyktatora, który zaprzecza jej ideałom, co prowadzi do kolejnego aktu sprzeciwu. Podczas koncertu w NFM na zestawie perkusyjnym zagra Ilia, syn maestra Raiskina.
Drugą część koncertu rozpocznie preludium chorałowe Johanna Sebastiana BachaO Mensch, bewein dein Sünde groß w opracowaniu na smyczki przygotowanym przez Maxa Regera. Melodia oparta jest na luterańskim hymnie pasyjnym. Ostatnie dzieło tego wieczoru, VI Symfonia h-mollDmitrija Szostakowicza, powstało w 1939 roku, a więc w okresie, w którym kompozytor wracał do siebie po brutalnych atakach prasowych inspirowanych przez władze. W czasach stalinowskich oskarżenia o zbyt małą komunikatywność języka muzycznego mogły skończyć się tragicznie, z czego artysta świetnie zdawał sobie sprawę. Jego reakcją na tę sytuację było tworzenie muzyki, w której pozornie stosował się do zaleceń władz, a tak naprawdę jednak kpił z nich. Takim niejednoznacznym i enigmatycznym utworem jest właśnie VI Symfonia złożona z tragicznej w wyrazie części wolnej, po której następują dwie „radosne”, dynamiczne i błyskotliwe części szybkie. Jednak cyrkowa, bombastyczna parada wieńcząca kompozycję nie jest szczera. Jej wesołość wydaje się wymuszona, podobnie jak „triumfalne” zakończenie V Symfonii – innego dzieła Szostakowicza z lat trzydziestych XX wieku.
Program:
G. Verdi Uwertura do opery Nabucco
S. Copeland Tyrant’s Crush: Concerto for Trapset and Orchestra
***
J.S. Bach O Mensch, bewein dein Sünde groß – preludium chorałowe BWV 622 (oprac. na orkiestrę smyczkową M.Reger)
Dziś, podczas spotkania prasowego w Narodowym Forum Muzyki, poznaliśmy program 61. edycji Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego. Festiwal odbędzie się w dniach od 3 do 13 września 2026 r. we Wrocławiu oraz innych miastach Dolnego Śląska, a jego tematem będzie inspirowana twórczością Josepha Conrada Smuga cienia. Bilety będą dostępne w przedsprzedaży online oraz w Kasie NFM od 17 marca 2026 r., godz. 11.00.
Spotkanie prasowe prowadził red. Grzegorz Chojnowski, na prawo od niego: prof. Andrzej Kosendiak, dyrektorka NFM Olga Humeńczuk, pierwszy z lewej: Jarosław Perduta, dyrektor Departamentu Kultury i Sportu w Urzędzie Miejskim Wrocławia, fot. Barbara Lekarczyk-Cisek
Podczas tegorocznej edycji wystąpią: Thomas Guggeis, Chór NFM i NFM Filharmonia Wrocławska; Giovanni Antonini z Il Giardino Armonico; Alexander Sitkovetsky, Bartłomiej Nizioł i NFM Orkiestra Leopoldinum; Paul McCreesh z Gabrieli Consort & Players; Ars Cantus; Chór Accademia Bizantina i Chór Capella Cracoviensis pod dyrekcją Ottavia Dantonego; Emilio Pomarico z Ensemble Musikfabrik; Jerzy Maksymiuk, Małgorzata Podzielny, Chór Dziewczęcy NFM, Chór Chłopięcy NFM; BREZZA; Andrzej Kosendiak z Wrocław Baroque Ensemble; Les 4 Sens; Daniele Gatti i Staatskapelle Dresden oraz inni.
61. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego:
Smuga cienia
3–13 września 2026
Wrocław i Dolny Śląsk
Olga Humeńczuk – Dyrektorka NFM
Andrzej Kosendiak – Dyrektor artystyczny
Program
3.09.2026, czwartek, 19.00
NFM, Sala Główna ORLEN
Samson i Dalila
Wykonawcy:
Thomas Guggeis – dyrygent
Brian Jagde – tenor
Anita Rachvelishvili – mezzosopran
Kostas Smoriginas – baryton
Chór NFM
Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM
NFM Filharmonia Wrocławska
Program:
Camille Saint-Saëns Samson i Dalila op. 47
4.09.2026, piątek, 19.00
NFM, Sala Czerwona
Sì dolce è’l tormento
Wykonawcy:
Giovanni Antonini – flety podłużne, dulcjan, kierownictwo artystyczne
Angelica Antonini – sopran
Il Giardino Armonico:
Stefano Barneschi, Angelo Calvo – skrzypce
Giulio Padoin – wiolonczela
Giulia Genini – flety podłużne, dulcjan
Andrea Inghisciano, David Brutti – kornety
Margret Köll – harfa
Riccardo Doni – klawesyn, pozytyw organowy
Program:
Claudio Monteverdi Sinfonia z opery Il ritorno d’Ulisse in patria SV 325
Tarquinio Merula Ciaccona
Dario Castello Sonata X à 3
Salomone Rossi Sinfonia in eco à 3
Giovanni Battista Riccio Sonata à 4
Benedetto Ferrari Amanti, io vi so dire
Marco Uccellini Aria sopra „La Bergamasca”
Claudio Monteverdi Sì dolce è 'l tormento SV 332
Dario Castello Sonata XVII à 4 in eco
***
Tarquinio Merula Or ch’è tempo di dormire (Canzonetta spirituale sopra alla nanna)
Dario Castello Sonata 12 à 3
Salomone Rossi Gagliarda „Zambalina” oraz Sinfonia grave à 5
Rekonstrukcja mszy z okazji koronacji doży Marina Grimaniego w Bazylice św. Marka w Wenecji w 1595 roku – m.in. utwory m.in. Giovanniego i Andrei Gabrielich, Girolama Bendinellego, Giovanniego Paoli Cimy i Claudia Merulo (wersja koncertowa)
6.09.2026, niedziela, 10.00, 11.00, 12.00, 13.00
NFM, Sala Czarna
Rejs w nieznane
Koncerty Gordonowskie
Wykonawcy:
Magdalena Zawartko z zespołem
Dominika Stoga, Katarzyna Szymko-Kawalec – animacje dźwiękiem
Martyna Bulińska, Agnieszka Grudzień-Gaczyńska – prowadzenie
6.09.2026, niedziela, 12.00
NFM, Sala Kameralna
Noumen 5
Projekt „10/100” – zamówienia kompozytorskie na 100-lecie Polskiego Radia
Wykonawcy:
proMODERN:
Marta Czarkowska – sopran
Katarzyna Szymkowiak – mezzosopran
Martyna Jankowska – mezzosopran
Aleksander Rewiński – tenor
Krzysztof Chalimoniuk – baryton
Piotr Pieron – bas, kierownictwo artystyczne
Program:
Aleksander Kościów Noumen 5 (prawykonanie)
Utwór Noumen 5 Aleksandra Kościówa powstał na zamówienie Polskiego Radia w ramach obchodów 100-lecia Polskiego Radia
6.09.2026, niedziela, 16.00
NFM, Sala Czerwona
Burze namiętności
Wykonawcy:
Marta Niedźwiecka – prowadzenie, kierownictwo artystyczne, klawesyn
Uczestnicy 50. Kursu Interpretacji Muzyki Oratoryjnej i Kantatowej
Zespół instrumentalny
Program:
Louis-Nicolas Clérambault
Le Jaloux; Médée; Poliphêmeme; Le Triomphe de la paix – kantaty
Współorganizator: Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu
6.09.2026, niedziela, 19.00
NFM, Sala Główna ORLEN, estrada w odwróceniu
Na spokojnym, ciemnym morzu
Recital Andrzeja Filończyka
Wykonawcy:
Andrzej Filończyk – baryton
Sasha Yankevych – fortepian
Program:
M. Karłowicz Zawód; Śpi w blaskach nocy; Na spokojnym, ciemnym morzu; Nie płacz nade mną; Idzie na pola; Skąd pierwsze gwiazdy; Mów do mnie jeszcze; Pamiętam ciche, jasne, złote dnie; Po szerokim morzu
S. Moniuszko Dwie zorze; Kozak; Złota rybka; Morel; Znasz-li ten kraj; Pielgrzym; Wędrowna ptaszyna
K. Szymanowski Słońce, słońce – aria z opery Król Roger op. 46
S. Moniuszko Kto z mych dziewek serce której – aria z opery Straszny dwór; Skąd tu przybyła – aria z opery Halka
13 marca o 19.00 w Narodowym Forum Muzyki zostanie zaprezentowany koncert pod wiele mówiącym tytułem "Powrót do domu". Tym, który powraca, jest kostarykański dyrygent Giancarlo Guerrero – poprzedni dyrektor artystyczny NFM Filharmonii Wrocławskiej. Maestro niejednokrotnie podkreślał, że czuje się we Wrocławiu jak w domu, nic więc dziwnego, że tym razem wybrał do swojego programu utwór, który właśnie o domu opowiada. Oprócz niego zabrzmi barwna i ciesząca się dużą popularnością symfonia Josepha Haydna. Przed koncertem, o 18.00 odbędzie się spotkanie ze skrzypkiem Marcinem Danilewskim, koncertmistrzem NFM Filharmonii Wrocławskiej, które poprowadzi Agnieszka Ostapowiecz.
Giancarlo Guerrero, fot. Łukasz Rajchert
Symfonia G-dur Hob. I/100 Josepha Haydna, zwyczajowo nazywana „Wojskową”, wchodzi w skład zbioru „Symfonii londyńskich” napisanych w latach dziewięćdziesiątych XVIII wieku na zamówienie działającego w stolicy Anglii impresaria Johanna Petera Salomona. Nowatorskim rozwiązaniem było wówczas użycie w niej instrumentarium perkusyjnego: trójkąta, talerzy i wielkiego bębna, które pojawiają się w drugim i czwartym ogniwie symfonii – w ten sposób twórca nawiązał do muzyki wojskowej. Akcenty tego typu pojawiają się także w partii trąbki, która w pewnym momencie stylizowana jest na militarną fanfarę. O fenomenie tego dzieła stanowią nie tylko wskazane zabiegi, ale także wielki dar melodyczny Haydna.
Kompozycja Haydna będzie grać rolę wstępu do rozbudowanego, późnoromantycznego dzieła programowego autorstwa Richarda Straussa. Mowa o ukończonej w 1903 roku Symphonia domestica, która – podobnie jak poemat symfoniczny Życie bohatera – jest utworem autobiograficznym. Niemiecki artysta uważał bowiem, że wydarzenia z jego własnego życia rodzinnego są świetnym materiałem w twórczości kompozytora – tak samo dobrym, jak dramat Szekspira czy rozprawa filozoficzna Nietzschego. W barwnie orkiestrowanej symfonii pojawiają się grupy tematów charakteryzujące zarówno samego Straussa, jak i jego najbliższych – żonę Paulinę i syna Franza, którym twórca ją zadedykował. Ogniwo drugie przedstawia radosne zabawy dziecięce, trzecie – zmysłową scenę miłosną pomiędzy małżonkami. Kończy się ona dźwiękiem budzika (siódmą rano symbolizuje siedem sygnałów dzwonka), po którym następuje finał rozpoczynający się od porannej krzątaniny oddanej poprzez wirtuozowską fugę. Jest to dzieło niezwykle wymagające dla orkiestry, dlatego też jego realizacji podejmują się jedynie najlepsze zespoły. Sam Strauss przed prawykonaniem w Nowym Jorku pod jego batutą zażyczył sobie aż piętnastu prób!
Program:
J. Haydn Symfonia G-dur Hob. I/100 „Wojskowa”
***
R. Strauss Symphonia domestica op. 53
Wykonawcy:
Giancarlo Guerrero – dyrygent
NFM Filharmonia Wrocławska
Czas trwania:
120 minut
Marcin Danilewski, fot. Łukasz Rajchert
Spotkajmy się w NFM – Marcin Danilewski
Skrzypek. Pochodzi z rodziny o dużych tradycjach muzycznych. Już w wieku 4 lat rozpoczął naukę gry na skrzypcach. Ukończył Uniwersytet Muzyczny F. Chopina w Warszawie w klasie K. Jakowicza oraz Universität Mozarteum w Salzburgu w klasie I. Ozima. Jest laureatem wielu konkursów, m.in. Międzynarodowego Konkursu im. T. Wrońskiego na Skrzypce Solo w Warszawie i Międzynarodowego Konkursu im. P. Czajkowskiego dla Młodych Muzyków w Kurashiki (Japonia). Jako solista występuje z takimi zespołami jak NFM Filharmonia Wrocławska, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Opolskiej, Tatrzańska Orkiestra Klimatyczna, West Side Sinfonietta czy Salonorchester St. Moritz. Jako koncertmistrz gościnny współpracował z Mozarteumorchester Salzburg, Singing Europe Orchestra, Filharmonią Dolnośląską i Neue Lausitzer Philharmonie. Artysta jest też cenionym kameralistą – występuje z Lutosławski Quartet, Silius Trio, Camerata Galiciana Trio i NFM Ensemble. Jest koncertmistrzem NFM Filharmonii Wrocławskiej i orkiestry Camerata Pontresina. Gra na skrzypcach „Raffaele ed Antonio Gagliano”.
W październiku 2022 roku inauguracja sezonu Orkiestry Leopoldinum okazała się doprawdy szczególna. Usłyszeliśmy wówczas po raz pierwszy we Wrocławiu znakomitego skrzypka – Daniela Hope`a, który nas całkowicie i nieodwołalnie oczarował. Kiedy więc okazało się, że w lutym tego roku zagra ponownie, nie miałam wątpliwości, na jaki koncert zaproszę męża z okazji jego urodzin (to już tradycja). Tym razem zagrał przepięknie "Koncert skrzypcowy" Benjamina Brittena i ponownie zatriumfował. Towarzyszyła mu dyskretnie NFM Filharmonia Wrocławska pod niezawodnym maestro Jackiem Kaspszykiem.
Daniel Hope & NFM Filharmonia Wrocławska pod batutą Jacka Kaspszyka, fot. Adam Sokołowski
Daniel Hope, czyli nadzieja
Artysta urodził się w Dubanie w Południowej Afryce, w rodzinie o irlandzko-żydowsko-niemieckich korzeniach, a nawet polskich: jego pradziadek pochodził z ... Głogowa (wówczas Glogau) Ojciec skrzypka jest powieściopisarzem, matka zaś pracowała jako asystentka Yehudiego Menuhina. Gdy Daniel miał zaledwie sześć miesięcy, jego rodzina przeprowadziła się z Południowej Afryki do Londynu z powodu antyapartheidowych poglądów ojca. W Wielkiej Brytanii Hope uczęszczał do Highgate School i studiował w Yehudi Menuhin School w Stoke d'Abernon.
O muzycznym swoim dojrzewaniu pod okiem Yehudi Menuhina skrzypek opowiedział na antenie Dwójki: - To on sam siebie nazywał moim muzycznym dziadkiem. Nasza relacja była bardzo rodzinna, pełna serdeczności. Był bardzo wielkoduszny jako człowiek i jako artysta. Ale równocześnie był wielkim mistrzem.
W 2011 roku został mianowany profesorem wizytującym w dziedzinie skrzypiec przez Royal Academy of Music, gdzie studiował pod kierunkiem Zakhara Brona i gdzie uzyskał dyplom. Nie miejsce tutaj, aby opisywać jego błyskotliwą karierę. Kiedy jednak nosi się znaczące nazwisko Hope, to warto przypomnieć, że w marcu 2020 roku, w odpowiedzi ograniczenia związane z epidemią COVID-19, artysta rozpoczął serię ponad 100 koncertów na żywo, transmitowanych w Arte. Te transmisje pod tytułem „Hope@Home” dotarły do milionów widzów, i zdobyły nagrodę OPUS KLASSIK, Sonderpreis der Jury für besondere Leistungen. Projekt rozpoczął się jako "koncerty domowe" nagrywane w domu Hope`a w Berlinie. Występowali z nim artyści, często znani, którzy również mieszkali w tym mieście.
Repertuar Daniela Hope`a jest bardzo rozległy: od Bacha do Bartoka. Nie stroni również od muzyki współczesnej. - Robię to, w co wierzę. Muzykę współczesną poznałem w zasadzie dzięki Alfredowi Schnitke – opowiadał dziennikarzowi Programu 2 Polskiego Radia, Jakubowi Kukli. Najpierw poznałem twórczość, potem jego osobiście. Spotkanie z nim bardzo mocno na mnie wpłynęło. Otworzyło mi oczy i uszy. Zdałem sobie sprawę, że nie muszę ciągle grać muzyki nieżyjących kompozytorów.
Daniel Hope podczas koncertu, fot. Adam Sokołowski
Koncert skrzypcowy Benjamina Brittena w Narodowym Forum Muzyki
Podczas swojego drugiego koncertu we Wrocławiu Daniel Hope wykonał Koncert skrzypcowy op. 15 Benjamina Brittena. Dodajmy, żeartysta nagrał ten utwór w 2004 roku wraz BBC Symphony Orchestra pod dyr. Paula Watkinsa.
Koncert fortepianowy został napisany przez Brittena na przełomie 1938/1939 roku i miał premierę w Nowym Jorku 29 marca 1940 roku. Wykonywał go wówczas hiszpański skrzypek Antonio Brosy z towarzyszeniem Nowojorskiej Filharmonii pod dyrekcją Johna Barbirolli. Rok po pierwszym wykonaniu w Nowym Jorku koncert został po raz pierwszy wykonany w Anglii w Queen's Hall 6 kwietnia 1941 roku. Dyrygentem był Basil Cameron, a solistą Thomas Matthews, lider London Philharmonic Orchestra. Potem był jeszcze przez kompozytora poddany korekcie.
Koncert fortepianowy op. 15 rozpoczyna się serią uderzeń kotłów, co jest być może przypomnieniem Koncertu skrzypcowego Beethovena z 1806 roku. Rytm przejmują fagot i inne instrumenty, utrzymując się jako ostinato przez całe dzieło. Partia skrzypiec rozpoczyna się przypominającym pieśń lamentem, wznosząc się ponad orkiestrę. Temat ten wkrótce zostaje przerwany przez bardziej wojskowy i perkusyjny motyw wtórny. Następująca potem druga część, utrzymana została jako dzikie moto perpetuo scherzo, które bez wątpienia przywodzi na myśl Prokofiewa. Na finał Britten używa passacaglii: zestawu wariacji na basso ostinato, w tradycji barokowych chaconnes Purcella i Bacha. Basso ostinato, tonalnie niestabilne, jest początkowo wprowadzane przez puzon, podczas gdy skrzypce przywołują jego liryczny temat z pierwszej części. Poszczególne wariacje rozwijają się, przybierając formę piosenki, tańca, capriccio i marszu. Pod koniec basso ostinato zostaje sprowadzone do przypominających śpiew wspomnień; orkiestra pozostawia nuty jednoznacznego akordu D-dur, podczas gdy solista zostaje w zawieszeniu w trylu między dźwiękami F-dur a Ges-dur.
Choć cały koncert uważam za bardzo udany, to jednak dzięki wirtuozowskiej grze Daniela Hope`a, kompozycja Brittena wypadła najbardziej interesująco. Artysta jest muzykiem nie tylko błyskotliwym, ale także wrażliwym i dojrzałym, dzięki czemu zaproponował słuchaczom niezwykle bogatą skalę interpretacji. Tak grają tylko wybitni interpretatorzy muzyki, którzy potrafią wydobyć z utworu wszystkie niuanse i czynią to w sposób naturalny, bez popisywania się. Powrót Mistrza okazał się szczęśliwy i owocny. Pozostaje więc mieć nadzieję, że kiedyś znów...
.png)
