WROSTJA 2014: Mistrzowie monodramu: Joanna Szczepkowska i Bogusław Kierc

 Na koniec relacji z festiwalu teatralnego WROSTJA 2014 warto wspomnieć, że monodramy były prezentowane w murach wrocławskiej filii  PWST im. L. Solskiego w Krakowie. Dzięki temu przyszli adepci aktorskiego zawodu mogli nie tylko pokazać własne monodramy, ale również uczyć się od mistrzów. W tym roku swoje spektakle zaprezentowali wybitni aktorzy, którzy gościli na festiwalu wielokrotnie: Dorota Stalińska, Joanna Szczepkowska oraz Bogusław Kierc.

Bogusław Kierc w monodramie "To wszystko"

Bogusław Kierc nie tylko zaprezentował swój najnowszy monodram ”To wszystko”, ale był bohaterem spotkania promującego najnowszą książeczkę z  ”Czarnej serii z Hamletem”, zatytułowaną ”Zakochany pielgrzym. Samogry Bogusława Kierca”. Jej autorem jest znany krytyk teatralny Tomasz Miłkowski. Książka zawiera złożony i bogaty portret artysty wszechstronnie uzdolnionego – aktora, poety, reżysera, dramaturga, scenarzysty, pedagoga, krytyka literackiego, a także wydawcy dzieł Rafała Wojaczka, z którym był zaprzyjaźniony.

Promocję wzbogacił autorski monodram Bogusława Kierca, który wystąpił w roli ni to proroka, ni to pielgrzyma, roztaczając apokaliptyczne obrazy końca, które jednak  przynoszą w finale miłość i dobro (może należałoby to napisać dużymi literami). Sylwetka aktora, ubranego jedynie w pokutny worek, poruszającego się w pustej przestrzeni, jest również bardziej ”byciem na scenie” niż grą aktorską w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Po prezentacji monodramu odbyła się rozmowa na temat aktora i jego monografii.

Goła Baba Joanny Szczepkowskiej

Joanna Szczepkowska w monodramie "Goła Baba"

Z dwóch pokazów mistrzowskich miałam okazję obejrzeć spektakl Joanny Szczepkowskiej – jej autorski monodram ”Goła Baba”, którego premiera odbyła się w 1997 roku i z którym – po latach – przyjechała do Wrocławia ponownie. Spektakl jest zabawnym, podszytym głębszą refleksją, rozważaniem na temat sztuki aktorskiej i życiowych ról. Aktorka wcieliła się w nim w wysublimowaną postać Kobiety z Parasolką, aby następnie wejść w rolę kontrastowej i przebojowej Gołej Baby. I w jednej, i w drugiej była znakomita – wzruszająca, zabawna, bystra obserwatorka rzeczywistości. Prawdziwa mistrzyni w swoim zawodzie!

Pozostaje mieć nadzieję, że za rok znowu będziemy uczestnikami równie znakomitych monodramów – owego jedynego w swoim rodzaju teatru, którego podstawowe kryterium stanowi wyrazista osobowość aktora i istotny dla niego tekst.

Artykuł ukazał się pierwotnie na portalu Kulturaonline.

"Muzeum Marzeń" - monodramy inspirowane sztuką /relacja/

Różnorodność inspiracji oraz niezwykłe możliwości twórczego wykorzystania sztuki muzealnej - w najnowszym projekcie Jacqueline Kornmüller  i Petera Wolfa: "Muzeum Marzeń". Tym razem na otwarcie ESK.

Bartosz Porczyk w "Śnie putina" Martina Pollacka, zdjęcie organizatorów

Muzeum Marzeń jako element narracji o kulturze Wrocławia

16 stycznia austriaccy artyści: Jacqueline Kornmüller (reżyser) i Peter Wolf (producent) po raz wtóry zaprezentowali projekt własnego pomysłu, w którym z inspiracji sztukami plastycznym powstają teksty literackie, służące następnie aktorom do przygotowania monodramów i performance. Te zaś prezentowane są symultanicznie publiczności poruszającej się w przestrzeni muzealnej. 

Tym razem kontekst tego przedsięwzięcia był szczególny. Powstało ono bowiem w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016, współtworząc wspólną narrację o kulturze stolicy Dolnego Śląska. W odróżnieniu od poprzedniego, projekt ten został zatytułowany "Muzeum Marzeń", odwołując się w ten sposób do wyobraźni odbiorców dzieł sztuki.

Pisarze i ich inspiracje

Źródłem inspiracji były dzieła artystów znajdujących się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, ale do współpracy przy tworzeniu projektu stanęli nie tylko polscy pisarze: Jacek Dehnel, Julia Fiedorczuk, Mikołaj Łoziński i Joanna Bator. Teksty inspirowane obrazami i rzeźbami stworzyli także: austriacka pisarka japońskiego pochodzenia: Milena Michiko Flašar, nigeryjski tancerz, aktor i choreograf, pracujący w Austrii - Emmanuel Obeya i doskonale w Polsce znany austriacki pisarz i tłumacz - Martin Pollack. Zaproszono także do współpracy austriacką kompozytorkę  Johannę Doderer, dla której inspiracją stało się średniowieczne "Biczowanie".  Jako źródła inspiracji posłużyły także: "Spotkanie" Władysława Podkowińskiego, "Wieczór" Władysława Kandinskiego, "Sen Jakuba" Johanna  Twengera oraz Tryptyk Świętej Rodziny anonimowego Mistrza.  

Liryczne rozstania, sny o potędze i dramat uchodźcy

Joanna Szczepkowska w monodramie "A księżyc nad nimi w półpełni"

 Dla Mileny Michiko Flašar źródłem inspiracji do napisania opowiadania "A księżyc nad nimi w półpełni" stał się "Portret Julii Gėrard de Festenburg z córką Karoliną" Marcina Jabłońskiego, znanego lwowskiego portrecisty. Obraz przedstawiający żonę burmistrza to  pendant "Portretu Emila Gėrard de Festenburg z córką Julią". Komponują się one w całościowy portret rodziny. Zaś tekst  opowiadania rozwija temat braku ojca rodziny, którego śmierć godzi w sam jej rdzeń i prowadzi do destrukcji. Przejmującą opowieść z perspektywy dorosłego już dziecka, które odtwarza ostatnie zapamiętane chwile, kiedy ojciec odchodził na zawsze, zaprezentowała Joanna Szczepkowska. Ubrana jedynie w czarny kostium, pozbawiona makijażu, staje się Każdym, kto doświadcza owej utraty, a mimo to nie jest w stanie jej przyjąć, łudząc się do końca, że ojciec powróci, a wraz z nim powróci dawne poczucie bezpieczeństwa i miłości scalającej i ocalającej rodzinę. Był to bodaj najbardziej poruszający monodram, ta forma sceniczna bowiem wymaga jednak wyrazistej osobowości aktora. A tak było bez wątpienia w wypadku Joanny Szczepkowskiej. 

Kolejnym monodramem pozostającym w pamięci, innym stylistycznie, ale nie mniej znakomitym, był inspirowany rzeźbą Thomasa Weissenfeldta Święta Barbara "Sen Putina" Martina Pollacka w interpretacji Bartosza Porczyka. Groteskowy i kabotyński monolog współczesnego dyktatora, który odwołuje się do postaci, która stworzyła imperialną Rosję - do Katarzyny Wielkiej, znakomicie charakteryzuje zapędy wielkomocarstwowe Putina - jego sny o potędze. Bartosz Porczyk jako dyktator cynicznie deklarujący swoje umiłowanie pokoju, zabawny jako symbol męskości - o twarzy pokerzysty, który (czujemy to) zdolny jest do wszystkiego - oszczędnymi środkami stworzył znakomitą kreację. 

Atutem projektu było nie tylko aktorstwo, ale także różnorodność środków wyrazu. "Lampedusa" Emmanuela Obeya inspirowany "Ucieczką do Egiptu" Martina Johanna Schmidta był przede wszystkim poruszającą pieśnią uchodźcy, który nie czuje się już człowiekiem, ale numerem oczekującym na odmianę życia, więźniem, dla którego życie straciło sens i smak. Tamta, biblijna ucieczka do Egiptu przed prześladowaniami, nie tylko zmienia swój kierunek, ale także zyskuje nowy, aktualny sens, a to za sprawą pięknego śpiewu Briana Wimpela, przypominającego współczesną modlitwę. 

Muzeum Marzeń

Oryginalny był także monodram bez słów: "Czerwień", zainspirowany sceną "Biczowania" anonimowego średniowiecznego Mistrza, do którego muzykę skomponowała austriacka kompozytorka Johanna Doderer. Występujący w nim Pál Szepesi  jako Chrystus, przy dźwiękach akordeonu Jarosława Gałuszki, poszukiwał zrozumienia i współczucia u widzów dla swojego cierpienia.

Już choćby te przytoczone przeze mnie przykłady dają wyobrażenie o rodzaju prezentowanych spektakli - różnorodności inspiracji (niekiedy bardzo odległych, innym razem bliższych wyobrażeniom przeciętnego widza) oraz możliwości ich wykorzystania w procesie twórczego potraktowania sztuki muzealnej, która wcale nie musi być szacowna i martwa.

Kolejne prezentacje odbędą się 25.01, 30.01, 6.02, 1.10, 8.10, 15.10 oraz 22.10.2016 w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Recenzja ukazała się na portalu Kulturaonline w styczniu 2016 roku.

Kultura w czasach epidemii, czyli #ZostańwDomuzNinateką

Film o sile fantazji umożliwiającej podróżowanie bez opuszczania domu oraz dokument o kontaktowaniu się z najbliższymi wyłącznie przez internet. Ninateka kontynuuje akcję #ZostańwDomuzNinateką. Codziennie o godz. 20:00 na stronie głównej serwisu odbywają się pokazy wybranych przez redakcję fabuł, dokumentów i spektakli. Ponadto, od wtorku 24 marca, w serwisie udostępniony zostanie serial Polskie 100 lat, a także, gratka dla najmłodszych, Akademia Pana Kleksa oraz 50 polskich animacji!

In touch, reż. Paweł Ziemilski | mat. promocyjne

W poniedziałek, 23 marca o godz. 20:00, Ninateka zaprasza na dokument Komeda – muzyczne ścieżki życia w reżyserii Claudii Buthenhoff-Duffy. Film pokazuje muzyczne fascynacje Komedy, życie w komunistycznej Polsce, sprzeciw wobec władzy, który manifestował się przede wszystkim w jego twórczości.

Obsypana nagrodami Wenecja Jana Jakuba Kolskiego ze znakomitymi zdjęciami Artura Reinharta to kolejna propozycja od Ninateki (do obejrzenia we wtorek). Historia podróży, która się nie odbyła oraz opowieść o tym, jak siła marzeń pozwala zamienić piwnicę w najbardziej romantyczne miasto na Ziemi…

Środa poświęcona będzie teatrowi – zostając w domu, będzie można obejrzeć Iluzje w reżyserii Agnieszki Glińskiej. Spektakl, który powstał na postawie tekstu Iwana Wyrypajewa, to pełna paradoksów opowieść o małżeńskich układankach. Dwa małżeństwa – cztery osoby, cztery spojrzenia na wspólne życie. Kto kogo kochał, a komu się zdawało, że kochał? Co w mijającym życiu było rzeczywistością, a co iluzją?

Iluzje, reż. Agnieszka Glińska | fot. TVP

Jak radzić sobie w czasach, gdy bezpośrednie kontakty z bliskimi są bardzo ograniczone? Jak komunikacja prowadzona wyłącznie przez internet zmienia tematy rozmów i wzajemne postrzeganie? Czy daje namiastkę obecności drugiego człowieka, czy tylko podsyca tęsknoty? Próby odpowiedzi na te pytania będzie można znaleźć w dokumencie Pawła Ziemilskiego In touch, który dotychczas nie był pokazywany szerokiej publiczności. Premierowy pokaz filmu odbędzie się w czwartek o godz. 20:00 i będzie dostępny online tylko w Ninatece, jedynie przez 2 tygodnie!

W repertuarze znalazł się także przewrotny spektakl Opowieści z Hollywoodu Kazimierza Kutza z brawurową kreacją Janusza Gajosa, która przeszła do historii Teatru Telewizji (transmisja w piątek) oraz filmowa adaptacja powieści Szpital przemienienia Stanisława Lema w reżyserii Edwarda Żebrowskiego (sobota). Na zakończenie tygodnia Ninateka proponuje spektakl Trzy siostry Aleksandra Bardiniego z 1974 roku, który został zaliczony do Złotej Setki Teatru Telewizji. Role tytułowe zagrały debiutujące wówczas studentki PWST w Warszawie: Krystyna Janda (Masza), Joanna Szczepkowska (Irina), Ewa Ziętek (Olga).

24 marca Ninateka udostępni 10 odcinków serialu dokumentalnego Polskie 100 lat, ukazującego najważniejsze wydarzenia i postaci z historii Polski, od przełomu XIX i XX wieku po rok 2018. Każdy z 42 odcinków dotyczy konkretnych problemów lub przełomowych momentów historycznych. Historii opowiadanej głosem Tomasza Marzeckiego towarzyszą bogate archiwalia zebrane z różnych krajów – zdjęcia i  materiały audiowizualne. Fotografie zostały przekształcone w obrazy 3D. Do serialu zaangażowano wybitnych specjalistów historyków, którzy zadbali o jakość merytoryczną przekazu. FINA jest koproducentem serialu.

Kadr z serialu Polskie 100 lat

Na koniec informacja dla najmłodszych widzów – od środy będzie można obejrzeć trzy części kultowych przygód Pana Kleksa (Akademii Pana Kleksa, Podróże Pana Kleksa i Pan Kleks w kosmosie) oraz 50 animowanych bajek z archiwów Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego z okresu od lat 40. do 80. XX wieku, takich twórców jak Teresa Badzian, Krzysztof Kiwerski i Jerzy Kotowski.

informacja prasowa

WROSTJA 2014: Mistrzowskie monodramy

Znakomite aktorstwo, dobry tekst i przekonanie, że najważniejszy jest człowiek i osobowość artysty. Tak można by podsumować tegoroczną odsłonę festiwalu WROSTJA.

logo festiwalu

Odbywające się od 1966 roku Wrocławskie Spotkania Teatrów Jednego Aktora mają mają tak długą tradycję, że mogłyby stać się skostniałą imprezą dla wtajemniczonych. Tak się jednak nie stało i odkąd sięgam pamięcią, zainteresowanie monodramami nie słabnie, lecz nasila się. Sama z ochotą uczestniczę w tych wspaniałych teatralnych prezentacjach. Zachowało się w nich bowiem to, co w sztuce aktorskiej esencjonalne: znakomite aktorstwo, dobry tekst i przekonanie, że najważniejszy jest jednak człowiek. W ostatecznym rozrachunku liczy się jednak przede wszystkim osobowość artysty.

Tegoroczny program obejmował zarówno prezentacje monodramów, jak też część konkursową(OFTJA). Odbyły się także dwa pokazy mistrzowskie: Doroty Stalińskiej i Joanny Szczepkowskiej. Wyjątkowo pojawił się także teatr radiowy, któremu poświęcono sesję skoncentrowaną na pracy aktora w teatrze Polskiego Radia. Uczestniczyli w niej Janusz Kukuła – dyrektor i główny reżyser Teatru Polskiego Radia oraz red. Jacek Wakar – krytyk teatralny, red. Polskiego Radia Wrocław.

Jak co roku promowano nową publikację z serii ”Czarna książeczka z Hamletem”, tym razem poświęconą Bogusławowi Kiercowi.
A oto recenzje wybranych spektakli:

Smakowity monodram Pavola Seriśa oraz pamiętne Słowa napiasku Biruté Mar

OFTJA 2014: Niemcewicz od przodu i od tyłu

Mistrzowie monodramu: Joanna Szczepkowska i Bogusław Kierc

11.Netia Off Camera - spotkanie z Małgorzatą Szumowską i Romanem Polańskim

Półmetek 11.Netia Off Camera to spotkania z niezwykłymi gośćmi. W środę (02.05) punktualnie o 16:00 w Kijów Centrum pojawią się Grażyna Torbicka i Małgorzata Szumowska. Tego samego dnia wieczorem publiczność zobaczy nowym film Romana Polańskiego „Prawdziwa historia”. Reżyser osobiście zaprosi widzów na seans. 

Mocne kino mocnych kobiet! Tak tegoroczny program podsumowali krytycy. Czego podczas konkursowych pokazów szukają jurorzy? Jak wygląda kino, które może wytyczać drogę? Między innymi z tymi pytaniami zmierzy się Małgorzata Szumowska podczas spotkania z cyklu „Camera ON” (01.03, godz. 16:00).

Wieczorem poznamy laureatów konkursu Script Pro. Jury w składzie: Małgorzata Jurczak, Michał Komar, Maciej Sobieszczański, Małgorzata Szczepkowska-Kalemba oraz Anna Waśniewska-Gill oceni 10 finałowych scenariuszy i doceni autorów najlepszych.

Dobrze napisane historie to znak rozpoznawczy filmów Romana Polańskiego. Tym razem reżyser sięgnął po głośną powieść Delphine de Vigan. W rolach głównych obsadził Emmanuelle Seigner i Eve Green. To powrót filmowca do Krakowa. W 2015 roku odebrał nagrodę "Pod prąd" i zostawił odcisk swojej dłoni na Krakowskiej Alei Filmowej.

drugi dzień festiwalu, fot. Kamila Szatan

Jednym z miejsc, które festiwalowi goście odwiedzają najczęściej jest Galeria Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach.  Cały czas trwają warsztaty w ramach OFF CAMERA PRO INDUSTRY. To okazja, aby dowiedzieć się więcej na temat produkcji filmowej i wszelkich aspektów związanych z tą sferą branży. „Staramy się przygotować wydarzenia i tematy, które są ciekawe dla szerokiej publiczności, ale przede wszystkim dotyczą branży filmowej i stojących przed nią wyzwań. – powiedziała Joanna Szymańska, koordynatorka działu PRO INDUSTRY – „Współpracujemy z partnerami z Polski i Europy, w tym roku są to KIPA, Krakowski Park Technologiczny, EAVE, Torino Film Lab i Kancelaria Porwisz i Partnerzy. Można powiedzieć, że tegoroczna edycja Pro Industry koncentruje się mocno na tematach ekonomicznych i biznesowych - będą okazje do rozmów zarówno o mikrobudżetach, jak i na spotkania z inwestorami prywatnymi- dodaje.

11.Netia OFF CAMERA trwa w Krakowie do 6 maja. Projekcje odbywające się na Placu Szczepańskim,  w Kinie nad Wisłą i wydarzenia w ramach Canal+SerialCon są bezpłatne. Więcej informacji o programie można znaleźć na www.offcamera.pl.

informacja prasowa