Galeria sztuki polskiej 1800-1945 w Muzeum Śląskim

Galeria prezentuje znaczną część zbiorów malarstwa polskiego z lat 1800–1945 oraz wybrane eksponaty z ówczesnej Sekcji Rzeźby (aktualnie 122 eksponaty). Jej podstawę stanowią obiekty zgromadzone w zbiorach przedwojennego Muzeum, uzupełnione zakupami dokonywanymi od czasu restytucji placówki w 1984 roku. W zbiorach Galerii znajdują się m.in obrazy Stanisława Wyspiańskiego, Stanisława Ignacego Witkiewicza i Jacka Malczewskiego.

Galeria sztuki polskiej 1800-1949

Galeria Malarstwa Polskiego, powstała dzięki staraniom pierwszego dyrektora Muzeum Tadeusza Dobrowolskiego, wyróżniała się wysokim poziomem artystycznym zebranych dzieł. Według założeń programowych swego twórcy, miała być pozbawiona cech regionalizmu, spełniać funkcje wychowawczo‑dydaktyczno‑estetyczne, zapoznawać z kulturą artystyczną kraju oraz krzepić świadomość narodową Ślązaków. Stanowiła jeden z najbardziej kompletnych zbiorów sztuki XIX i XX wieku. Włączano do niej dzieła najwybitniejsze, najbardziej charakterystyczne dla danego twórcy  bądź nurtu artystycznego. Kupowano je głównie w prężnie działających warszawskich, krakowskich i lwowskich antykwariatach, salonach, domach sztuki oraz galeriach, a także w placówkach zagranicznych, m.in. w Paryżu i Wiedniu. Istotnym elementem polityki pozyskiwania obrazów była nowatorska decyzja Dobrowolskiego o kolekcjonowaniu sztuki współczesnej, reprezentującej okres określany dziś mianem dwudziestolecia międzywojennego. Żadne muzeum nie skupiało wówczas uwagi na gromadzeniu tego typu zbiorów. W 1939 roku kolekcja liczyła 280 obrazów olejnych, pasteli i akwarel.

Jacek Malczewski, 1913, Muzeum Śląskie w Katowicach

W czasie wojny wiele dzieł uległo zniszczeniu, a ok. 100 obrazów zaginęło. Ocalała część zbiorów była przechowywana, eksponowana i opracowywana w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, które do 1950 roku nosiło nazwę Muzeum Śląskie. W 1988 roku zbiory zostały zwrócone naszej – restytuowanej w 1984 roku, po wielu latach starań – placówce.

St Wyspiański, Portret żony artysty z synkiem Stasiem, 1904, Muzeum Śląskie w Katowicach

Jeszcze przed powrotem galerii do Katowic reaktywowana instytucja rozpoczęła uzupełnianie przedwojennej kolekcji malarstwa polskiego. Wzbogacono ją o ok. siedemdziesiąt obrazów, w większości w drodze zakupów w galeriach i antykwariatach, od prywatnych kolekcjonerów, a także dzięki cennym darom. Jednym z pierwszych ofiarowanych dzieł był „Portret mężczyzny w berecie” pędzla Aleksandra Orłowskiego.

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Portret kobiety, Muzeum Śląskie w Katowicach

Wśród pozyskanych obrazów znalazły się zarówno dzieła artystów, których prace stanowiły część przedwojennej kolekcji muzealnej (np. Stanisława Ignacego Witkiewicza, Władysława Podkowińskiego, Aleksandra Orłowskiego, Stanisława Czajkowskiego, a ostatnio – dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – także dzieło Józefa Brandta „Niebezpieczna przeprawa”), jak i tych, których obrazy nie były w niej reprezentowane (m.in. Franciszka Kostrzewskiego, Zygmunta Rozwadowskiego, Tadeusza Dobrowolskiego, Piotra Stachiewicza, Stanisława Grocholskiego i dwa dzieła Alfonsa Dunin‑Borkowskiego, również zakupione dzięki ministerialnemu grantowi). Dzieła te stanowią doskonałe uzupełnienie dotychczasowej  kolekcji, pełniej ilustrują określony nurt, kierunek w sztuce bądź bezpośrednio danego twórcę.

Stanisław Wyspiański, Rapsod. Portret sceniczny Andrzeja Mielewskiego, 1904,
Muzeum Śląskie w Katowicach

Otwarcie nowej siedziby Muzeum Śląskiego

Obecnie całą kolekcję polskiego malarstwa dawnego w Muzeum Śląskim tworzy ponad 260 obiektów. Uważa się ją za jedną z bardziej reprezentatywnych galerii malarstwa polskiego XIX i XX stulecia w skali ogólnokrajowej. Obejmuje ona wszystkie znaczące kierunki w sztuce polskiej lat 1800–1945: dziewiętnastowieczne malarstwo portretowe oraz pejzażowe, malarstwo romantyczne i realistyczne, nurt akademicki, malarstwo historyczne i symboliczne, a także secesyjne obrazy z okresu Młodej Polski, dzieła polskich impresjonistów, wreszcie sztukę okresu międzywojennego.

Kurator wystawy: Katarzyna Jarmuł-Niemczyk

Józef Chełmoński, Trójka, 1880, Muzeum Śląskie w Katowicach

Dodam jeszcze, że każdy obraz opatrzony jest notą popularyzatorską.

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu /5-8.11.2026/

„Od pamiątki do dzieła sztuki. Szkoła Snycerska w Cieplicach” wykład Barbary Andruszkiewicz, „Sztuka starożytnego Rzymu” wykład Grzegorza Wojturskiego, „Śląskie kościoły pokoju – piękno ukryte w skromnej bryle” wykład Agnieszki Seidel-Grzesińskiej, „Cztery ofiary górskiej wędrówki po Karkonoszach” wykład Karoliny Rybickiej – to propozycje wydarzeń dla dorosłych, które w najbliższy weekend planuje Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Dla najmłodszych przygotowano zajęcia edukacyjno-plastyczne towarzyszące wystawie „Maestro i uczniowie. Cirillo dell’Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach”.

Wystawa "Życie na węglu" w Muzeum Etnograficznym, fot. Wojciech Rogowicz

Do Muzeum Etnograficznego można wybrać się na wydarzenia towarzyszące wystawie „Życie na węglu” – wykład Karoliny Rybickiej o tradycjach górniczych na obszarze Niecki Żytawskiej do roku 1945 oraz oprowadzanie kuratorskiego po ekspozycji, które poprowadzą Katarzyna Majbroda i Julia Szot. Z kolei warsztaty rodzinne pt. „Malowana skrzynia” będą okazją do poznania opowieści o skrzyniach wiannych, które panienki wnosiły w posagu do małżeństwa oraz do samodzielnego malowania drewnianych skrzyneczek.

W Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej zaplanowano szereg wydarzeń towarzyszących wystawie sztuki średniowiecznej „Stulecie”. Odbędzie się spacer miejski pod hasłem „Historia sztuki w terenie” po Bazylice św. Elżbiety oraz wykłady – Piotra Oszczanowskiego o doktorze Erichu Wiese i awangardzie niemieckiej w zbiorach Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu, a także Iwony Gołaj o muzyce w sztukach plastycznych. Na dziedzińcu Pawilonu prezentowana jest wielkoskalowa rzeźba Anny Bujak „Sub rosa”, która stanie się punktem wyjścia kilku wydarzeń – rozmowy z artystką nt. statusu rzeźbiarek, warsztatów dla dorosłych oraz rodzinnych warsztatów jogi. Odbędzie się także wykład Barbary Przerwy o body arcie, a Justyna Oleksy poprowadzi poranny rozruch wśród sztuki współczesnej.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

7.11, g. 12:00 

Cztery ofiary górskiej wędrówki po Karkonoszach. Wykład dr Karoliny Rybickiej w ramach cyklu „Mroczne oblicze Dolnego Śląska” (wyłącznie dla osób dorosłych)

Dwa dni przed Bożym Narodzeniem w 1929 r. w Karkonoszach panowały skrajnie trudne warunki atmosferyczne. Mimo to członkowie Narodowosocjalistycznego Oddziału Sportowego z Berlina i z Jeleniej Góry postanowili wyruszyć ze schroniska Spindlerbaude w kierunku schroniska Prinz-Heinrich-Baude. Jednak nie wszyscy uczestnicy górskiej wędrówki dotarli do celu. Zorganizowano kilka wypraw ratunkowych, nie udało się jednak odnaleźć wszystkich osób z towarzystwa. Dopiero kilka dni później natrafiono na ciała trzech mężczyzn i kobiety. Dla upamiętnienia ofiar wystawiono kamienny krzyż.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

7.11, g. 12:00 

Pan Cirillo, krasnale i zwierzęta. Zajęcia edukacyjno-plastyczne dla dzieci w wieku 3–5 lat z rodzicami w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Maestro i uczniowie. Cirillo dell’Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach”, prowadzenie: Sławomir Ortyl

Kim był Pan Cirillo? Jakie imiona miały krasnale, skąd przywędrowały, co lubiły i czym się zajmowały? Co puszczał do dzieci jeden z trzech krasnali? Kto był ich przyjaciółką? I wreszcie, kto im pomagał? A może i ty mógłbyś pomóc krasnalom w ich codziennych obowiązkach? Jakich? – pewnie zapytasz – przyjdź, a się dowiesz!

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl lub 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

7.11, g. 13:00 

Od pamiątki do dzieła sztuki. Szkoła Snycerska w Cieplicach. Wykład Barbary Andruszkiewicz towarzyszący wystawie „Maestro i uczniowie, Cirillo dell’Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach”

Ponad sto lat temu w Cieplicach u podnóża Karkonoszy powstała szkoła, do której ściągali artyści z całej Europy, by opanować snycerstwo – sztukę zamieniania drewna w pełne emocji rzeźby, portrety, szopki, a także pospolite pamiątki. Wykład przybliży historię Szkoły Snycerskiej w Cieplicach, założonej w 1902 r. z myślą o podniesieniu poziomu miejscowego rzemiosła i kształceniu twórców drewnianych pamiątek. Słuchacze poznają historię o tym, jak dzięki nauczaniu rysunku, znajomości tradycji snycerskich i rozwijaniu indywidualnych umiejętności uczniów warsztat rzemieślniczy stał się miejscem powstawania dzieł o wysokich walorach artystycznych.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

8.11, g. 11:00 

Sztuka starożytnego Rzymu – trwałość architektury i realizm narracji. Wykład Grzegorza Wojturskiego w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

Słuchacze będą mieli okazję poznać źródła sztuki rzymskiej – m.in. w tkwiące w kulturze Etrusków, Latynów oraz Greków z italskich miast. Zobaczą typowe rzymskie budowle, specyficzne rozwiązania konstrukcyjne oparte na półkolistym łuku, filarach i sklepieniach kopułowych, kolebkowych i krzyżowych. Prelegent zaprezentuje też zapewniające niezwykłą trwałość nowatorskie rozwiązania technologiczne i materiałowe oraz stosowane przez Rzymian metody wznoszenia mostów, akweduktów, amfiteatrów czy bazylik. Ukaże dzieła w większości anonimowych rzeźbiarzy rzymskich inspirujących się sztuką grecką oraz rozmiłowanych w realistycznej narracji figuralnej. Byli to twórcy portretowych popiersi konsulów i cezarów, jak również rozbudowanych scen narracyjnych wyrażonych w reliefie na kolumnach i sarkofagach.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

8.11, g. 13:00 

Śląskie kościoły pokoju – piękno ukryte w skromnej bryle. Wykład dr Agnieszki Seidel-Grzesińskiej towarzyszący wystawie „Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju”

Światową sławę śląskie kościoły pokoju zawdzięczają przede wszystkim spektakularnym okolicznościom powstania oraz innowacyjnym rozwiązaniom konstrukcyjnym. Niemniej godne uwagi są jednak wystroje i wyposażenia ich wnętrz, które – rzec można – zostały całkowicie zdominowane przez obraz. I nawet jeżeli pod względem artystycznym rzeźbie i malarstwu zdobiącym luterańskie kościoły Jawora i Świdnicy trudno konkurować z czołowymi osiągnięciami baroku w Europie, to pod względem treści mało jest takich, które mogłyby się z nimi równać. Zapraszam zatem na niezwykłą podróż tropem ukrytych w tych dziełach znaczeń – symbolicznych, alegorycznych i emblematycznych.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

Wystawa "Maestro i uczniowie" w gmachu głównym Muzeum Narodowego,
fot. Arkadiusz Podstawka

Muzeum Etnograficzne

8.11, g. 12:00

Malowana skrzynia. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: Olga Budzan

Skrzynia wianna służyła dawniej niezamożnym panienkom do przechowywania wszelkiego dobra, jakie przydać się miało w nowym domu, gdy przeprowadzą się do przyszłego męża. W skrzyni takiej trzymało się wszystko to, co dla młodej dziewczyny ważne i piękne. Wspólnie przyjrzymy się skrzyniom, które przyjechały na Dolny Śląsk z różnych regionów kraju. Podczas warsztatów każdy będzie mógł pomalować drewnianą skrzyneczkę wedle swojego uznania a potem trzymać w niej to, co sam uważa za najcenniejsze.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

8.11, g. 12:00

„Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej” – oprowadzanie kuratorskie po wystawie, prowadzenie: Katarzyna Majbroda, Julia Szot

Wystawa poświęcona ludziom, krajobrazom i dziedzictwu regionu wokół kopalni i elektrowni Turów w gminie Bogatynia na Dolnym Śląsku. Tytułowe życie na węglu ukazane zostało w perspektywie międzygatunkowego sąsiedztwa ludzi, surowca, kompleksu wydobywczo-energetycznego, technologii oraz ożywionej i nieożywionej materii. Jak pisze prof. Katarzyna Majbroda: „Wystawa zachęca do refleksji nad relacjami między człowiekiem, energią i środowiskiem. Pokazuje, że krajobraz wokół Turowa jest przestrzenią splątanych historii: industrializacji i utraty, modernizacji i degradacji, pamięci i przyszłości. To miejsce, w którym niezwykle istotne wydaje się pytanie o energię jako krwiobieg gospodarek późnego kapitalizmu i jednocześnie ważny element kultury wspólnoty ‘żyjącej na węglu’”.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

8.11, g. 15:00

Tradycje górnicze na obszarze Niecki Żytawskiej do roku 1945. Wykład dr Karoliny Rybickiej towarzyszący wystawie „Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej”

Najstarsze odnalezione dotąd wzmianki o złożach węgla brunatnego na obszarze Niecki Żytawskiej pochodzą z pierwszej połowy XVII w., ale prace górnicze zaczęto prowadzić tutaj dopiero w następnym stuleciu. Wówczas na terenie położonym dziś pomiędzy Polską, Niemcami i Czechami zaczęły powstawać kopalnie, w których pozyskiwano tę kopalinę na stosunkowo niewielką skalę. Dopiero XIX w. przyniósł poważne zmiany, ponieważ eksploatacja węgla kamiennego stało się opłacalnym zajęciem, dlatego na przestrzeni wieku powstało tutaj blisko kilkadziesiąt prywatnych kopalni zarówno odkrywkowych, jak i podziemnych. Jednak nie był to koniec przemian, ponieważ od 1890 r. najmniej rentowe kopalnie zostały zlikwidowane, a te bardziej dochodowe zostały włączone do powstającej Spółki Akcyjnej „Herkules”. W 1904 r. na skalę przemysłową ruszyła eksploatacja metodą odkrywkową. Do wybuchu I wojny światowej w miejscowości Hirschfelde wybudowano brykietownię, elektrownie i warsztaty, co wraz z kopalnią stworzyło nowoczesny kompleks wydobywczo-energetyczny. Ten dobrze zorganizowany organizm gospodarczy oparty na węglu brunatnym nadawał kierunek i rytm życia temu regionowi aż do końca II wojny światowej.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Historia sztuki w terenie: Bazylika św. Elżbiety we Wrocławiu, fot. archiwum MNWr

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

5.11, g. 18:30

Historia sztuki w terenie. Spacer po Bazylice św. Elżbiety. Spacery po średniowiecznym Wrocławiu w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”, prowadzenie: Sebastian Bagiński

Fara elżbietańska, znana dziś wielu Wrocławianom jako kościół garnizonowy, należy do najwspanialszych zabytków architektury gotyckiej na Śląsku. Jest przejawem ambicji patrycjatu i stanowi materialną kronikę dziejów miasta. Zapraszamy na zwiedzanie z przewodnikiem, które pozwoli poznać dzieje tej niezwykłej świątyni i jej niezwykłe wyposażenie. W trakcie oprowadzania dowiemy się m.in.: gdzie się znajduje Tablica Jałmużnicza, kim był Caspar Neumann oraz jakie dziedzictwo pozostawiła po sobie rodzina Rehdigerów. Spróbujemy odpowiedzieć też na pytanie: które z dzieł sztuki średniowiecznej, będące obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, zdobiły wnętrze kościoła św. Elżbiety, a także – jaki element wyposażenia świątyni pamięta jeszcze wieki średnie.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

Zbiórka przed Bazyliką św. Elżbiety, ul. św. Elżbiety 1/2 we Wrocławiu

5.11, g. 10:10

Dzień dobry. Poranny rozruch. Przedpołudniowe warsztaty ruchowe, prowadzenie: Justyna Oleksy

Gdyby te zajęcia były hasztagami, byłyby to: #wdech, #wydech, #ruch, #poranek, #sztuka współczesna, #czwartek, #dobrostan. 

„Dzień dobry” to cotygodniowy poranny rozruch pod niebem dziedzińca Pawilonu Czterech Kopuł – łagodna praktyka ruchowa, zaproszenie do wglądu w ciałopoczucie, osadzenia się w kontekście dnia i tygodnia. Ćwiczenia poprzedza kwadrans spędzony na wystawie i wspólny namysł nad wybranym dziełem sztuki, które staje się potem swobodną inspiracją do praktyk ruchowych.

Dla kogo? Dla tych, którzy potrzebują inspirującego, lekkiego startu w dzień. Dla tych, którym w okolicach czwartego dnia tygodnia przyda się zastrzyk energii i mobilizacji, ale także nieco wytchnienia.

Co wziąć ze sobą? Wygodny strój i butelkę wody. Przy sprzyjającej aurze warsztaty odbywają się w ogrodzie rzeźb za muzeum. Zbiórka przy kasie Pawilonu Czterech Kopuł.

Bilety w cenie 15 zł

W razie pytań lub potrzeby zapisania liczniejszej grupy – zachęcamy do kontaktu mailowego: justyna.oleksy@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

7.11, g. 11:00

Opowieści ukryte w przedmiotach. Zabawa plastyczna dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”, prowadzenie: Julia Czerwińska

Jak możemy rozpoznać postacie ze średniowiecznych dzieł? Czym są atrybuty i w jaki sposób pomagały opowiadać historie kilkaset lat temu? Przyglądając się wystawie „Stulecie”, odkryjemy, że trzymane przez różnorodne postacie przedmioty, gesty i charakterystyczne symbole nie były przypadkowe. Zastanowimy się, jakie przedmioty, cechy lub zainteresowania mogłyby stać się naszymi znakami rozpoznawczymi. Wybierając różnorodne materiały i elementy, stworzymy w trakcie warsztatów własne przestrzenne atrybuty, nadając im indywidualne kształty i znaczenia.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

7.11, g. 12:00

Body art. Wykład Barbary Przerwy w ramach cyklu „Kurs historii sztuki. Klasycy nowoczesności”

Po happeningu czas na body art! W sztuce współczesnej nurt ten traktuje człowieka jako jedność umysłu i ciała, a dla artysty najważniejsze staje się badanie relacji między własną fizycznością a psychiką, traktując działania artystyczne jako swoiste źródło samopoznania. Przedstawicielami body artu są m.in. Marina Abramović, Bruce Nauman, Vito Acconci, Chris Burden, Gina Pane, Orlan. Dla każdego z nich najważniejszym elementem działań twórczych była bezpośrednia interwencja dokonana na własnym ciele. Mimo spektakularnych i prowokacyjnych zachowań głównym dążeniem pozostaje niezachwiane pragnienie niewerbalnej, bezpośredniej i emocjonalnej komunikacji z publicznością Przedstawiciele body artu nieustająco dążą do przesunięcia granic sztuki tradycyjnej, którą uważają za zbyt odległą od życia i jego podstawowych sił napędowych: narodzin, dojrzewania, cierpienia i przyjemności.

Bilety w cenie 15 zł

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

7.11, g. 16:30

Wielkość umysłu: Sub rosa. Spotkanie warsztatowe, prowadzenie: Wojtek Grabałowski

Prezentowana na dziedzińcu Pawilonu Czterech Kopuł czerpiąc z formalnych rozwiązań sztuki gotyku, staje się manifestem na temat zawodowych aspiracji kobiet-artystek. Podczas spotkania zapoznamy się z instalacją „Sub rosa”, procesem powstania i jej znaczeniem dla twórczyni, by następnie doświadczyć jej w medytacji. Od wizji do wizualizacji, podczas której temat potęgi sztuki stanie się początkiem podróży w głąb siebie, tak by odnaleźć swoją siłę wyrazu i własną ekspresję. W wielkości i ciszy. W spokoju i ruchu. Między kruchością jednostki a monumentalnością otoczenia. Podejmiemy działania, by po cichu odkryć i poczuć własne ciało i następnie przetransformować emocje w ruch.

Bilety w cenie 20 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

7.11, g. 18:00

O statusie rzeźbiarek, skrywanych ambicjach i przekraczaniu granic. Spotkanie z Anną Bujak. Prowadzenie: Małgorzata Micuła

Anna Bujak to artystka wizualna, rzeźbiarka i wykładowczyni akademicka. Jest autorką instalacji „Sub rosa”, którą oglądać można na dziecińcu Pawilonu Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej do końca grudnia 2026. Rozmowa poświęcona będzie jej praktyce artystycznej, inspiracjom gotykiem oraz roli, jaką we współczesnym świecie odgrywa sztuka tworzona przez kobiety.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

8.11, g. 11:00

Sub rosa. Rozkwitaj po swojemu. Rodzinne warsztaty jogi dla rodzin z dziećmi w wieku 3–10 lat, prowadzenie: Katarzyna Badan

Twórczo inspirować się będziemy rzeźbą Anny Bujak. Każdy z nas nosi w sobie kwiat, który rozkwita we własnym tempie. Czasem potrzebuje więcej światła, innym razem troski, czułości i chwili wytchnienia. Warto dać mu przestrzeń, by mógł rozwijać się na swój własny, niepowtarzalny sposób.

W trakcie spotkania poprzez ruch, oddech i twórcze działanie będziemy odkrywać siebie, swoją wyjątkowość i piękno bycia razem. Rozpoczniemy od łagodnej praktyki Powitania Wewnętrznego Słońca – bo tak jak kwiat potrzebuje światła, tak i my potrzebujemy ciepła, akceptacji i uważności. Następnie, mocno zakorzenieni w ziemi, pozwolimy naszym ciałom rozkwitać w kolejnych asanach – od małego ziarenka, przez nieśmiały pąk, aż po kwiat otwierający swoje płatki. Każdy w swoim tempie, na miarę własnych możliwości, bez pośpiechu i porównywania się z innymi. Skierujemy uwagę na kolorowy oddech, który pomoże nam odnaleźć spokój, oraz na płatki odwagi – małe symbole siły i wiary w siebie, które zabierzemy do domu jako przypomnienie, że możemy rozkwitać po swojemu. Na zakończenie, otuleni ciepłym zapachem, zanurzymy się w chwili relaksu. Pozwolimy ciałom odpocząć, myślom zwolnić, a wspólnemu doświadczeniu pozostać z nami na dłużej. Bo nie każdy kwiat musi rozkwitać tak samo. Wystarczy, że pozwolimy mu być sobą.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

8.11, g. 14:00

Chóry anielskie i ziemscy soliści. O muzyce w sztukach plastycznych. Wykład Iwony Gołaj towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Spotkanie poświęcone interdyscyplinarnym związkom muzyki ze sztukami wizualnymi. Prelegentka na wybranych przykładach przeanalizuje wątki muzyczne w malarstwie, rzeźbie i grafice od starożytności po czasy współczesne ze szczególnym uwzględnieniem ikonografii średniowiecznej, kontrastując niebiańskich muzyków w sferze sacrum z ziemskimi wykonawcami i alegoriami w sferze profanum.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

8.11, g. 16:00

Doktor Erich Wiese i awangarda niemiecka w zbiorach Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Wykład dr. hab. Piotra Oszczanowskiego towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Przybliżona zostanie postać pierwszego kuratora wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej dr. Ericha Wiesego oraz jego zasługi w promowaniu sztuki awangardowej, przez nazistów uznanej za wynaturzoną (Entartete Kunst) i jako przejaw zdegenerowanej formacji stylowej brutalnie usuniętej z wrocławskich zbiorów muzealnych. Cenę za tę polityczną decyzję poniósł sam promotor tej sztuki, który pozbawiony został nie tylko funkcji dyrektora, lecz także zmuszony do rozstania się z wrocławskim muzeum i przeniesiony do Jeleniej Góry.

Dzisiaj systematycznie odnajdujemy wybitne dzieła sztuki pierwszej tercji XX w. w licznych światowych kolekcjach muzealnych i prywatnych. Były one w pewnym momencie historii niekwestionowaną chlubą miasta Wrocławia, miasta otwartego i bardzo liberalnego w czasach Republiki Weimarskiej.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym i Oddziałach 23-26.05.2024

W najbliższy weekend Muzeum Narodowe proponuje interesujące wykłady o dziedzictwie kulturowym dawnego księstwa nyskiego i o impresjonizmie. W Muzeum Etnograficznym zaplanowano rozmowę z artystką Karoliną Gembarą na temat etnografii i sztuki. Obydwa wydarzenia towarzyszą wystawie „Rzeczy przysposobione”. Ponadto  wyjazd studyjny do Sokołowska i warsztaty dla dzieci w różnym wieku  w Pawilonie Czterech Kopuł. W planach również kolejne spotkanie z cyklu „Sztuka w dialogu”, którego bohaterką będzie artystka Urszula Śliz.

Wątki mitologiczne w kolekcji MNWr - spacer tematyczny z
Roksaną Lajkosz, fot. materiały prasowe

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

25.05, g. 11:00

Jej portret. Warsztaty plastyczne Karoliny Rzepki dla dzieci w wieku 6–12 lat, w ramach cyklu „Zostań Cudo-Twórcą”

Maj jest miesiącem wyjątkowym z wielu powodów, jednym z nich jest Dzień Matki. Na zajęciach porozmawiamy o portretach kobiet z kolekcji wrocławskiego Muzeum Narodowego, a w części plastycznej stworzymy portrety naszych mam. Powstałe dzieła mogą stać się upominkami dla bliskich z okazji świętowania tego wyjątkowego dnia. Prosimy, by każdy uczestnik miał przy sobie fotografię portretowanej osoby.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

25.05, g. 14:00

„Cykl Wojna Artura Grottgera” – integracyjne oprowadzanie kuratorskie z tłumaczeniem na polski język migowy, prowadzenie: Natalia Sienkiewicz, tłumaczenie PJM: Elżbieta Resler

Wystawa jest okazją do zapoznania się z rysunkowym cyklem „Wojna” autorstwa Artura Grottgera – historią i procesem jego realizacji, a także ze znaczeniami poszczególnych przedstawień ukazanych przez artystę. Oprowadzanie to odpowiedź na tytułowe wezwanie do wędrówki, którą my jako widzowie podejmiemy wraz z parą głównych bohaterów tego dzieła.

Oprowadzanie w formule otwartej, również dla osób słyszących.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl lub 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

25.05, g. 15:00

Wątki mitologiczne w sztuce z kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Spacer tematyczny po wystawach stałych MNWr, prowadzenie: Roksana Łajkosz

Uczestnicy spotkania będą mieli okazję przekonać się, jak ważną dla tematyki dzieł tworzonych od renesansu po początek XX wieku były wątki mitologiczne. Często twórczo modyfikowane i przekształcane – szczególnie w sztuce symbolizmu na przełomie XIX i XX wieku. Autorka spaceru przybliży słuchaczom opowieści mitologiczne m.in. o Orfeuszu i Eurydyce, porwaniu Prozerpiny, zakochanym Herkulesie i Omfale, Ganimedesie czy groźnym Sfinksie.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl lub 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

26.05, g. 11:00

Impresjonizm. Wykład Jadwigi Jasińskiej-Sadury w ramach cyklu „Kurs historii sztuki”

„Wrażeniowość” to polskie tłumaczenie nazwy rewolucyjnego kierunku, który cieszy się obecnie dużym powodzeniem, jednak jego początki nie były łatwe i dopiero z czasem entuzjaści impresjonizmu zdobyli zdecydowaną przewagę. W trakcie wykładu przedstawiona zostanie twórczość takich artystów jak Claude Monet, August Renoir, Edgar Degas, nie zabraknie też polskich impresjonistów: Władysława Podkowińskiego, Józefa Pankiewicza, Leona Wyczółkowskiego i innych rodzimych twórców zafascynowanych tym modnym kierunkiem.

Bilety w cenie 10 zł

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

26.05, g. 13:00

Dziedzictwo kulturowe dawnego księstwa nyskiego. Wykład Anny Zwiech w ramach cyklu „Mój Śląsk. Fascynacje”

Historyczne biskupie księstwo nyskie – dobrze zorganizowane i zarządzane już od XV w. – zaowocowało rozwojem handlu i rzemiosł. Jego dawna stolica Nysa, nazywana Śląskim Rzymem, zasłynęła jako perła architektury barokowej w tym rejonie.

Prezentacja przygotowana przez liderkę Stowarzyszenia „Zakochaj się w Polsce” przybliży najwspanialszą barokową świątynię nyską – arcydzieło baroku – kościół pw. świętych Piotra i Pawła, w którym zrealizowana została barokowa zasada integracji sztuk, gdzie splotły się w całość architektura, malarstwo, rzeźba oraz elementy wystroju i wyposażenia. Słuchacze poznają także pozostałe najważniejsze zabytki Nysy, m.in. bazylikę św. Jakuba St. Apostoła i św. Agnieszki – Pomnik Historii, Skarbiec św. Jakuba – galerię sztuki złotniczej, zespół pojezuicki, zabudowę śródmiejska z budynkiem Wagi Miejskiej. Nie zabraknie informacji o innych turystycznych atrakcjach regionu, np. o gotycko-renesansowym zamku biskupów wrocławskich w Otmuchowie, który od XVII w. pełnił rolę letniej rezydencji dostojników, z unikatowymi „końskimi schodami”, czy późnorenesansowym dworze z połowy XVII w. w Piotrowicach Nyskich i dworze w Ściborzu, pałacyku myśliwskim z początku XVIII w. zbudowanym dla biskupa Franza Ludwiga von Pfalz-Neuburga oraz zabytkach zlokalizowanych w Czechach – w tym słynnym Jánskim Vrchu.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

 Etnografia i sztuka, fot. Karolina Gembara

Muzeum Etnograficzne

23.05, g. 17:00

Muzealizacja szczątków ludzkich – przemieszczenia i przysposobienia (Breslau/Wrocław, XX i XXI w.). Wykład dr. Łukasza Bukowieckiego towarzyszący wystawie „Rzeczy przysposobione”

Historyczka sztuki, była minister kultury Małgorzata Omilanowska w opublikowanym w 2021 roku wywiadzie prasowym na temat dekolonizacji kolekcji muzealnych zastanawiała się: „Można się zastanawiać, na ile poniemieckie zbiory mają «czyste» pochodzenie. Jeśli hipotetyczna kolekcja sztuki jakuckiej utworzona w XIX w. w Berlinie trafiłaby do muzeum archeologicznego np. w Łodzi, to czy powinniśmy ją zwracać Niemcom czy Jakutom, a może zostawić sobie?”.

We Wrocławiu „poniemieckie zbiory” – a wśród nich również szczątki ludzkie – nie są tylko hipotetycznym problemem do rozważenia, lecz materialną spuścizną po niemieckich badaczach i kolekcjonerach, za którą po II wojnie światowej wzięły odpowiedzialność polskie uczelnie wyższe i instytucje kultury. W jaki sposób takie wrażliwe kolekcje były i są przemieszczane i przysposabiane? Jak opowiadać o trudnej przeszłości, którą ucieleśniają? Czy restytucja jest jedynym sposobem na ich dekolonizację? Podczas wykładu pod uwagę zostaną wzięte zbiory Muzeum Archeologicznego, Muzeum Człowieka przy Zakładzie Biologii Człowieka UWr oraz Muzeum Medycyny Sądowej UMWr.

Dr Łukasz Bukowiecki – kulturoznawca, historyk muzealnictwa, adiunkt w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, autor książki „Muzea-preteksty. Niezrealizowane przedsięwzięcia muzealne wobec negatywnego dziedzictwa w Warszawie” (WUW 2022), nagrodzonej tytułem najlepszej monografii roku o tematyce pamięci w konkursie polskiej grupy regionalnej Memory Studies Association.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

Aśka Borof, Koszula. Odłam. Źdźbło, haft, szycie, 2021,
fot. Barbara Lekarczyk-Cisek

25.05, g. 13:00

„Aśka Borof. Powszednie misterium” – oprowadzanie z audio deskrypcją. Oprowadzanie dla osób z niepełnosprawnością wzroku po wystawie czasowej, prowadzenie: Olga Budzan

Prace Aśki Borof wykonane są tradycyjnymi technikami takimi jak haft, malarstwo na szkle czy wycinanka. Tematyka poruszana przez artystkę to życie ludzkie od narodzin aż do śmierci oraz przesądy, wierzenia i marzenia w świecie, w którym religia przeplata się z magią. Prace artystki odwołują się także do pierwotnego sensu sztuki – mediacji. Poprzez sztukę, obiekty wotywne prosi ona o zdrowie dla siebie i najbliższych. Przygląda się pięknu katolickiego rytu bez uprzedzeń, a przecież najtrudniej dostrzec piękno w tym, co bliskie i codzienne. Aśka Borof niczym etnografka dokumentuje też przemijające piękno Górek Zachodnich, dzielnicy Gdańska, w której mieszka i pracuje.

Bilety w cenie 3 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, tel. 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

25.05, g. 15:00

Etnografia i sztuka: rozmowa z artystką Karoliną Gembarą. Spotkanie towarzyszące wystawie „Rzeczy przysposobione”

Karolina Gembara jest fotografką, edukatorką i badaczką, której prace koncentrują się wokół tematu domu, migracji i opieki. Fotografię wykorzystuje jako narzędzie i pretekst do współpracy, wspierając procesy twórcze. Zainicjowała i zrealizowała w ostatnich latach kilka projektów partycypacyjnych z udziałem osób z doświadczeniem uchodźczym. Współpracuje z Archiwum Protestu Publicznego, w ramach którego inicjuje projekty artystyczno-badawcze, redaguje także Gazety Strajkowe. Jest członkinią Sputnik Photos. Obecnie pisze doktorat w Szkole Filmowej im. K. Kieślowskiego w Katowicach i pracuje nad książką fotograficzną o Ziemiach Zachodnich. Pochodzi z Ząbkowic Śląskich – niemieckiego Frankenstein.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

26.05, g. 12:00

Plum, plum, plusk, plusk. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–10 lat w ramach cyklu „Etno w południe” oraz obchodów Dni Odry. Prowadzenie: Wioletta Cerkiewicz

„Plum, plum, plusk, plusk”, czyli tworzenie wspaniałego podwodnego krajobrazu, jaki chcielibyście podarować rybom, ślimakom i wszystkim stworzeniom żyjącym w Odrze. Zapraszamy na zajęcia rozwijające nie tylko kreatywność, ale również wrażliwość na otaczający świat! Z przestrzennych ramek i kolorowego papieru powstaną trójwymiarowe obrazy – dioramy. Zachęcamy uczestników do przyniesienia jednego, naturalnego elementu, który będzie można wkomponować w miniaturową przestrzeń, nadając jej osobisty, niepowtarzalny charakter.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl, tel. 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne

O czwartej pod Kopułami, fot. materiały prasowe MNWr.

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

24.05, g. 16:00 

O czwartej pod Kopułami. Oprowadzanie po wystawie czasowej „Bożenna Biskupska. Artystka i Budowla Możliwa”

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po wystawie czasowej, na której obejrzeć można monumentalne instalacje przestrzenne, cykle malarskie oraz wizjonerskie projekty z pogranicza rzeźby i architektury autorstwa współczesnej artystki związanej z Sokołowskiem Bożenny Biskupskiej.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

25.05, g. 13:00 

Sztuka w dialogu: rozmowa z Urszulą Śliz. Prowadzenie: Anna Chmielarz

W ramach cyklu „Sztuka w dialogu” przestrzeń Pawilonu Czterech Kopuł wypełniają rozmowy z artystkami i artystami, których prace znajdują się w kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Bohaterką majowego spotkania będzie wrocławska malarka, rysowniczka i fotografka Urszula Śliz, która odpowiadać będzie na pytania dotyczące m.in. jej inspiracji twórczych, eksperymentów z technikami plastycznymi, poszerzania granic malarstwa i siły abstrakcji, a także nowych realizacji.

Spotkanie połączone będzie z prezentacją obiektów autorstwa Urszuli Śliz pochodzących ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

26.05, g. 9:00 

Jak wyglądało „śląskie Davos”? – wyjazd studyjny do Międzynarodowego Laboratorium Kultury w Sokołowsku. Jednodniowa wycieczka autokarowa do Sokołowska, wydarzenie towarzyszące wystawie „Bożenna Biskupska. Artystka i Budowla Możliwa”

„Śląskie Davos”, jak przed laty nazywane było Sokołowsko – siedziba imponującego sanatorium doktora Brehmera – to miejsce, w którym obecnie mieszka i tworzy artystka Bożenna Biskupska, a dzieciństwo spędził wybitny polski reżyser Krzysztof Kieślowski.

Muzeum Narodowe we Wrocławiu wraz z Fundacją Sztuki Współczesnej In Situ zapraszają na jednodniową wycieczkę do Sokołowska. W artystycznej atmosferze obejrzeć tu będzie można nie tylko pracownię Bożenny Biskupskiej, ale także imponujący gmach sanatorium oraz urokliwe sokołowskie uliczki.

Bilety w cenie 60 zł dostępne online https://krotki.link/GQsnxm 

Wyjazd spod Muzeum Narodowego we Wrocławiu przy pl. Powstańców Warszawy 5

Na miejscu zapewniona będzie audiodeskrypcja

26.05, g. 11:00 

Linie na płótnie. Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku do lat 2, wydarzenie w ramach cyklu #muzealniaki_pod_kopułą

Linia jest jednym z najmocniejszych środków wyrazu w malarstwie, ale czy obraz można zbudować wyłącznie linią? Przyjrzymy się wspólnie niezwykłym obrazom Bożenny Biskupskiej, która malarstwo redukuje do najprostszych czynników. Następnie wraz z maluszkami sprawdzimy, czy faktycznie obraz można namalować… olejem roślinnym.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

26.05, g. 13:00 

Na jednej nodze. Rodzinne warsztaty Mai Kwiecińskiej dla rodziców i dzieci w wieku 3–5 lat w ramach cyklu „Sztuczki w Pawilonie”

Jak długo potraficie stać na jednej nodze? W Pawilonie zamieszkał stwór, który na jednej nodze stoi cały czas! Na zajęciach poznamy Jednonogiego, a potem każdy uczestnik stworzy własną dziwną i intrygującą postać.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł

informacja prasowa

32. Europejskie Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku 7-8 i 14-15 września

Gra terenowa w zamkach piastowskich, dawny gród słowiański w Lubinie, piknik rzemieślniczo-historyczny na Zamku w Bolkowie, wędrówki piesze i rowerowe, wizyta w śląskim Betlejem i nieudostępnianych zazwyczaj podziemiach Ostrowa Tumskiego, koncerty muzyki dawnej, warsztaty szklarskie, piekarnicze i wyplatania koszy – to tylko niektóre z atrakcji 32. Europejskich Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku odbywających się pod hasłem „Szlaki. Sieci. Połączenia”. W ramach tegorocznej edycji zaplanowano blisko sto wydarzeń w 40 miejscowościach regionu.

Temat przewodni EDD odwołuje się do projektu Szlaków Kulturowych Rady Europy. Projekt zainicjowany w 1987 r. obejmuje dziś 47 tras, a 18 z nich przebiega przez Polskę. Szlaki posiadają różnorodny charakter – od najstarszej Drogi Świętego Jakuba, przez obiekty wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, po mniej oczywiste, jak Europejski Szlak Ceramiki, z Bolesławcem na trasie.

„Lokalnie istnieją też systemowe rozwiązania sieciujące miejsca o niezwykłej wartości w skali kraju. Wśród nich są m.in. lista pomników historii czy krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego wyznaczająca miejsca, gdzie spotkać można mistrzów rzemiosła i rękodzieła” – tłumaczy Agnieszka Szepetiuk-Barańska, koordynatorka EDD na Dolnym Śląsku. „Szlaki, sieci i połączenia to również architektura, komunikacja, potrawy, rytuały i język – dziedzictwo materialne i niematerialne, które stale kreuje naszą indywidualną i wspólną historię” – dodaje koordynatorka.

Kaplica Hochberga we Wrocławiu

Europejskie Dni Dziedzictwa to cykliczny projekt kulturalny, społeczny i edukacyjny o międzynarodowym zasięgu. Przez cały wrzesień, ze szczególnym uwzględnieniem dwóch weekendów, mieszkańcy Dolnego Śląska mogą bezpłatnie wziąć udział w różnorodnych wydarzeniach, które odbędą się m.in. w Bielawie, Bolesławcu, Bolkowie, Brzegu, Bystrzycy Kłodzkiej, Dusznikach-Zdroju, Dzierżoniowie, Gryfowie Śląskim, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Karpaczu, Kątach Wrocławskich, Kłodzku, Krzeszowie, Lubinie, Oleśnicy, Oławie, Polanicy-Zdroju, Siedlimowicach, Siedlęcinie, Strudze, Sycowie, Szklarskiej Porębie, Świdnicy, Tarczynie, Wałbrzychu, Wleniu, Wrocławiu, Zagórzu Śląskim czy Złotym Stoku.

W trakcie EDD będzie można przemierzyć dolnośląskie odcinki Drogi Świętego Jakuba – szlaku pielgrzymkowego prowadzącego do katedry w hiszpańskim Santiago de Compostela. Zaplanowano wycieczki piesze z Brzegu do Lipek, z Gorzycy do Chocianowa, z Pielgrzymki do Lwówka Śląskiego, z Trestna do Wrocławia oraz rowerowe przez Sycowski Szlak Jakubowy.

W muzyczną podróż po średniowiecznej Europie zabierze słuchaczy zespół Vox Imaginaria w trakcie koncertu we wrocławskim Muzeum Etnograficznym. Z kolei w Ośrodku Postaw Twórczych w Leśnicy zaplanowano piknik historyczny oraz pokaz dawnych technik walki na miecze. Swoje bramy dla zwiedzających otworzą Pałac Łomnica, śląskie Betlejem z niezwykłym letnim pawilonem na wodzie w pobliżu Opactwa Cysterskiego w Krzeszowie, a we Wrocławiu – Kaplica Hochberga czy podziemia klasztoru Sióstr Szkolnych de Notre Dame na Ostrowie Tumskim.

Szlakiem wrocławskich legend. Nagrobki Henryka II Pobożnego i Henryka IV
Probusa  w Muzeum Narodowym we Wrocławiu

Pasjonaci szyfrów i zagadek mogą wziąć udział w grze terenowej na Szlaku Zamków Piastowskich, do którego należą zamki Bolków, Grodno, Grodziec, Świny, Wleń i Wieża Książęca w Siedlęcinie. Natomiast w Oławie odbędzie się gra terenowa szlakiem lokalnych baśni i legend. W Muzeum Narodowym we Wrocławiu miejskie legendy wybrzmią w trakcie warsztatów dla dzieci, a w hotelu The Bridge będzie można wysłuchać historii znanych wrocławskich postaci, których wizerunki zdobią ściany pokoi i foyer.

Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze organizuje Biennale Fotografii Górskiej i pokazy wytopu szkła. W Gryfowie Śląskim nadarzy się wyjątkowa okazja, by odkryć tajemnice gór w trakcie pokazu filmu „Wędrowcy Karkonoszy”. Jak zmieniały się pojazdy komunikacji zbiorowej, można przekonać się we wrocławskiej Zajezdni Popowice, a Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu zaprasza na wystawę o XIX-wiecznych dyliżansach pocztowych. Zagadnieniom historii śląskiej komunikacji i transportu poświęcone będą wykłady w Ossolineum, które proponuje też spacer fotograficzny, rodzinne tropienie aniołów, oprowadzanie po wystawie fotografii Jadwigi Nowak-Jeziorańskiej czy odczyt na temat egzotycznych podróży Melchiora Wańkowicza.

Szlaki turystyczne w Polanicy-Zdroju

W Starej Kopalni uczestnicy wydarzeń poznają Europejski Szlak Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH), do którego należy ta wałbrzyska placówka muzealna. W Świdnicy będzie można zgłębić dziedzictwo kupieckie i kolejowe tego miasta. Zaplanowano spacery historyczne – po centrum Oleśnicy, po terenie dawnego garnizonu w Jeleniej Górze, tropem szczelin przeciwlotniczych w Bielawie czy trasą lokali gastronomicznych dawnego Breslau.

Z Jodłowego Młyna wyruszy rajd rowerowy szlakiem młynów wodnych usytuowanych wzdłuż Odry, a w Młynie Siedlimowice odbędą się warsztaty wypieku chleba. Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju przygotowało wystawę poświęconą międzynarodowemu projektowi wpisania europejskich młynów papierniczych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W tym roku mija 180. rocznica buntu tkaczek. Z tej okazji Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze zaplanowało czytanie poezji inspirowanej tkackim dziedzictwem regionu.

Śląskie Betlejem – letni pawilon na wodzie

Muzeum Historyczne w Lubinie zaprosi do grodu słowiańskiego na pokazy rzemieślnicze i koncert muzyki dawnej. Wrocławskie Muzeum Etnograficzne przygotowało warsztaty wyplatania koszy ze słomy. Do Bolesławca można wybrać się na Piknik Kresowy i wziąć udział w konkursie wiedzy o Europejskim Szlaku Ceramiki. Fenomen kulturowy bolesławieckiej kamionki będzie też tematem wykładu w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu.

W trakcie EDD odbędą się liczne spotkania autorskie. Ich bohaterami będą m.in. Dobiesław Karst – archeolog i pasjonat świdnickich tradycji kupieckich (MBP w Świdnicy), Waldemar Jankowski – tłumacz dawnej kroniki wsi (świetlica wiejska w Pełcznicy), Agata Ciastoń – autorka książki o autostradzie A4 pt. „Na środkowym pasie latem trawa była wysoka” (GOKiS Kąty Wrocławskie) czy Sabina Jakubowska – autorka nagradzanej książki „Akuszerki” (Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu).

 Muzeum Farmacji we Wrocławiu

W EDD po raz pierwszy weźmie udział Info WuWa café proponująca zwiedzanie wrocławskiego osiedla WuWA, które wraz z innymi europejskimi osiedlami tworzy unikatowy zespół architektoniczny uhonorowany Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. Debiutantami EDD są również: Muzeum Farmacji, liczne instytucje z Gryfowa Śląskiego, Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych czy Centrum Kultury Nowy Pafawag we Wrocławiu.

Szczegółowy program: https://edd.nid.pl/

Koordynator ogólnopolski EDD: Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Koordynator EDD na Dolnym Śląsku: Muzeum Narodowe we Wrocławiu i jego Oddział Muzeum Etnograficzne.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

informacja prasowa

Wrzesień w Muzeum Architektury: dla dorosłych, dzieci i ciekawych miasta

 Muzeum Architektury we Wrocławiu zaprasza na spotkanie warsztatowe w ramach Akademii Architektury, warsztaty dla dorosłych: "Śląski detal w metalu", warsztaty rodzinne "SPLOTY. Architektura relacji" oraz na debatę "Architektura podróży między Wrocławiem a Görlitz".

Akademia Architektury | Spotkanie warsztatowe
czwartek, 17 września, godzina 17.00

Co to jest plan ogólny i dlaczego jest taki ważny? Co to znaczy “mpzp”? Jak korzystać z dokumentów planistycznych i gdzie ich szukać? To tylko kilka z najważniejszych pytań, jakie postawimy podczas pierwszego z naszych spotkań warsztatowych.

Jubileuszowy program edukacyjny Akademia Architektury wkracza w ostatni etap! We wrześniu i październiku w Muzeum Architektury we Wrocławiu odbędą się trzy wydarzenia, podczas których wspólnie z zaproszonymi ekspertami i ekspertkami zastanowimy się, jak funkcjonuje miasto.

Co to jest plan ogólny i dlaczego jest taki ważny? Co to znaczy “mpzp”? Jak korzystać z dokumentów planistycznych i gdzie ich szukać? To tylko kilka z najważniejszych pytań, jakie postawimy podczas pierwszego z naszych spotkań. Podejmiemy również temat kompetencji poszczególnych organów miejskich w zakresie planowania przestrzennego oraz opowiemy o znaczeniu konsultacji społecznych, czyli jakie możliwości działania mamy my – mieszkańcy i mieszkanki Wrocławia.

Podejmiemy również temat kompetencji poszczególnych organów miejskich w zakresie planowania przestrzennego oraz opowiemy o znaczeniu konsultacji społecznych, czyli jakie możliwości działania mamy my – mieszkańcy i mieszkanki Wrocławia.

Wstęp wolny!

Śląski detal w metalu | warsztaty dla dorosłych
sobota, 19 września, g. 12.00

Zapraszamy na warsztaty organizowane w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa.

Dawniej codzienność, dziś zapomniane rzemiosło. Inspiracją do warsztatów będą śląskie wyroby kowalsko-ślusarskie. Uczestnicy wykonają własne reliefy metodą embossingu, poznając formy i ornamenty zdobiące drzwi oraz wnętrza minionych epok.

Dawniej codzienność, dziś zapomniane rzemiosło. Inspiracją do warsztatów będą śląskie wyroby kowalsko-ślusarskie. Uczestnicy wykonają własne reliefy metodą embossingu, poznając formy i ornamenty zdobiące drzwi oraz wnętrza minionych epok. Choć technika ta jest prostsza od tradycyjnych metod, również wymaga skupienia, precyzji i cierpliwości. To także okazja, by zwolnić tempo i podczas twórczej pracy zastanowić się, czy sztuka ta ma szansę ponownie znaleźć swoje miejsce we współczesnym świecie.

Udział nie wymaga wcześniejszego doświadczenia ani przygotowania plastycznego!

Europejskie Dni Dziedzictwa przebiegają w tym roku pod hasłemPrzyszłość przeszłości. DZIEDZICTWO W ZAGROŻENIU.

Wstęp wolny, ale obowiązują zapisy: edukacja@ma.wroc.pl

SPLOTY. Architektura relacji | warsztaty rodzinne

niedziela, 27 września, g. 12.00

Podczas warsztatów inspirowanych historiami Heleny Syrkus i Barbary Brukalskiej przyjrzymy się architekturze jako sztuce budowania więzi i wymiany myśli.

Poznamy akwarele Le Corbusiera, a także wypróbujemy techniki malarskie „mokre na suche” oraz „mokre na mokre”. Powstałe kompozycje staną się materiałem do wykonania kolaży. Każda praca powstanie z myślą o bliskiej osobie, nawiązując do idei projektowania dla innych i troski o ich potrzeby.

Wiek uczestników: 7-12 lat

Obowiązują zapisy: edukacja@ma.wroc.pl

Patrząc w bok. Architektura podróży między Wrocławiem a Görlitz | debata
wtorek, 29 września, g. 18.00

Wspólnie z Muzeum Śląskim w Goerlitz zapraszamy na debatę towarzyszącą prezentowanej niedawno w Muzeum Architektury we Wrocławiu wystawie Na środkowym pasie latem trawa była wysoka.

Zaproszeni prelegenci i prelegentki przyjrzą się dolnośląskiemu odcinkowi autostrady A4 – między Wrocławiem a Görlitz – jako krajobrazowi kulturowemu. Podczas rozmowy interesować nas będą pobocza, parkingi, stacje benzynowe, wiadukty, reklamy i przypadkowe widoki – wszystko to, co zwykle pozostaje na marginesie podróży.

Przyjrzymy się także śladom dawnej infrastruktury przedwojennej Reichsautobahn.

GDZIE: Muzeum Śląskie w Görlitz we współpracy z Muzeum Architektury we Wrocławiu

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym i oddziałach 13-15.10.2023

 Fakty i mity o obyczajach Sarmatów, oprowadzania kuratorskie po wystawach „Szklane życiorysy” i „Barokowi herosi”, muzealne ciekawostki śląskiego średniowiecza – to tylko niektóre z tematów wydarzeń zaplanowanych w najbliższy weekend w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. W Pawilonie Czterech Kopuł można już oglądać październikowe #dziełomiesiąca – obraz wybitnej malarki Teresy Tyszkiewiczowej. Co jeszcze?

Wystawa "Szklane życiorysy", Barbara Górska-Kaczmarek, Wazony, Kanna, 1973, 
fot. Arkadiusz Podstawka

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

14.10, g. 12:00

Hulaj dusza bez kontusza, czyli o obyczajach Sarmatów – wykład Jadwigi Jasińskiej-Sadury w ramach obchodów Wrocławskich Dni Seniora

Uczestnicy spotkania poznają fakty i mity o szlachcie polskiej, a także jej wady i zalety. Dowiedzą się o modzie, m.in. dlaczego nie każdy pas kontuszowy jest słucki, a kołpaki nie mogły być zdobione futrem z nutrii. Zobaczą też, jakie cechy sarmackie przetrwały do dziś w polskiej kulturze.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116

14.10, g. 13:00

„Szklane życiorysy” – oprowadzanie kuratorskie, prowadzenie: dr Barbara Banaś

Bohaterkami wystawy „Szklane życiorysy. Polskie projektantki szkła (1945–2020)” są polskie designerki szkła tworzące w ciągu ostatnich 75 lat. Ich aktywność zawodowa – niezwykle bogata, ale niemal nieznana – świadczy o niebagatelnej roli, jaką odegrały w historii wzornictwa ostatnich dekad. „Szklane życiorysy” to także opowieść i zapis historii zmieniających się oczekiwań odbiorców, podlegającej nieustannym transformacjom sferze życia domowego i społecznego, która wraz z reorientacją potrzeb i rytuałów wpływa na ikonosferę wnętrz prywatnych i publicznych i na ostateczny kształt przedmiotów.

Wstęp biletem na wystawy czasowe

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

14.10, g. 15:00

Muzealne ciekawostki śląskiego średniowiecza – oprowadzanie w PJM. Oprowadzanie po wystawie „Sztuka śląska XIV–XVI w.” z tłumaczeniem na polski język migowy. Prowadzenie: Izabela Trembałowicz-Chęć, tłumaczenie PJM: Elżbieta Resler

Kiedy mowa o zabytkach galerii średniowiecznej, pojawiają się tajemniczo brzmiące słowa: belka tęczy, szafa ołtarzowa, tryptyk, pieta, relikwiarz, herma. Co one oznaczają? Czy coś bardzo skomplikowanego i tylko dla znawców? Zapraszamy na spotkanie, dzięki któremu wszystko się wyjaśni.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

15.10, g. 11:00

Czego możemy dowiedzieć się o artystach z ich autoportretów? Warsztaty plastyczne Karoliny Rzepki dla dzieci w wieku 6–12 lat, w ramach cyklu „Zostań Cudo-Twórcą”

Przyjrzymy się twarzom: Jana Matejki, Stanisława Wyspiańskiego, Jacka Malczewskiego i innych artystów. Nasze rozmowy zostaną zakończone stworzeniem własnych autoportretów. Na zajęcia warto przynieść niewielkie lusterko.

Bilety w cenie 5 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

15.10, g. 13:00

„Barokowi herosi…” – oprowadzanie kuratorskie, prowadzenie: Barbara Andruszkiewicz

Współkuratorka wystawy „Barokowi herosi. Wrocławskie rzeźby Johanna Georga Urbansky’ego z lat 20-tych XVIII wieku” przybliży sylwetkę Johanna Georga Urbansky’ego i przedstawi jego realizacje, zwracając jednocześnie uwagę na zawiłe losy rzeźb w czasie i po II wojnie światowej. Opowie także o swoich poszukiwaniach w trakcie przygotowań do wystawy i najnowszych odkryciach.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

15.10, g. 15:00

Nie tylko złote oblicze polskiej jesieni [UA]. Spacer tematyczny po wystawach stałych z tłumaczeniem na język ukraiński, wydarzenie w ramach cyklu „Radość ze sztuki”, prowadzenie: Grzegorz Wojturski

Kalendarzowa jesień rozpoczynająca się 23 września to czas malowniczych i najbardziej chyba nastrojowych pejzaży, które mamy okazję oglądać w naszym kraju. Legendarna złota polska jesień, ale też okres mgieł i słoty czy jesiennych prac polowych stały się interesującym tematem dla malarzy polskich i europejskich szczególnie w II połowie XIX wieku i na początku wieku XX. O klimatach jesiennych w sztuce oraz ich specyfice będzie można wysłuchać w trakcie godzinnego spaceru tematycznego po wystawach stałych Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Wstęp wolny

Zapisy: edukacja@mnwr.pl, 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Muzeum Etnograficzne

15.10

15 października Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu będzie nieczynne dla zwiedzających. Tego dnia w gmachu Muzeum znajdować się będzie lokal wyborczy, obwodowa komisja wyborcza nr 136.

F. W. Hoepffner, Christine Henriette Stolberg-Stolberg, Niemcy (?), 1762,
wystawa "Szaleństwo rokoka!", fot. Barbara Lekarczyk-Cisek.

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

13.10, g. 16:00

O czwartej pod Kopułami – oprowadzanie po wystawie kolekcji w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po ekspozycji stałej prezentującej kolekcję sztuki polskiej II połowy XX i XXI wieku. Spotkanie zawsze o tej samej porze – w piątek o czwartej – pod Kopułami.

Wstęp z biletem na wystawę stałą

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

14.10, g. 16:00

Propaganda polityczna w sztuce śląskiej II poł. XVIII w. Nowy styl, nowe metody i nowe wyzwania –  wykład dr. hab. Piotra Oszczanowskiego towarzyszący wystawie „Szaleństwo rokoka! Fascynacja rokokiem na Śląsku (XVIII–XXI w.)”

W XVIII w. w wyniku trzech wojen o panowanie nad Śląskiem (pomiędzy monarchią Habsburgów ze stojącą na jej czele cesarzową Marią Teresą a Prusami Hohenzollernów reprezentowanymi przez młodego, utalentowanego i niezwykle ambitnego władcą Fryderyka II Wielkiego) większość tej krainy razem z ziemią kłodzką przeszły we władanie Prus. W czasie tych wojen (1740–1742, 1744–1745 oraz 1756–1763) Śląsk stał się areną ważnych wydarzeń militarnych i politycznych, a długość trwania konfliktu sprawiła, że ogromną rolę w budowaniu postaw ludności śląskiej i wyznaczaniu celów Fryderyka II odegrała propaganda polityczna. To przy jej użyciu, za sprawa jej perswazyjnego charakteru, kreowano nowy status polityczny ziem, przekonywano mieszkańców Śląska do lojalności względem nowego władcy. Historia pokazała, że ci, którzy jeszcze niedawno byli poddanymi władzy Habsburgów, ostatecznie pogodzili się z nowym porządkiem politycznym. Kończący ów okres pokój w Hubertusburgu (15 lutego 1763 r.) potwierdził zdobycze terytorialne Fryderyka II, triumf jego siły militarnej i skuteczność działań propagandowych.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

14.10, g. 18:00

Czego mnie nauczyła Maria Jarema? Warsztaty tańca intuicyjnego dla dorosłych w ramach cyklu „Co mnie porusza w sztuce współczesnej”, prowadzenie: Barbara Przerwa

Każde dzieło sztuki to manifestacja pewnej idei, kreacja sytuacji artystycznej. Warto przyjrzeć się z bliska pracom Marii Jaremy i poprzez ruch intuicyjny i swobodny gest spróbować zamanifestować emocje, jakie w nas wywołują.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

15.10, g. 11:00

W rokokowym buduarze i w ogrodowej altanie, czyli sekrety z życia XVIII-wiecznej damy. Spacer edukacyjny na wystawie „Szaleństwo rokoka! Fascynacja rokokiem na Śląsku (XVIII–XXI w.)”. Prowadzenie: Michał A. Pieczka

Czasy rokoka to ten moment w dziejach, w którym pozycja kobiety, a zwłaszcza damy, zyskuje na znaczeniu. Sytuacja ta umożliwiła damom z kręgów arystokratycznych prowadzenie ożywionego życia intelektualnego, pogłębianie zainteresowań, a także kształtowanie życia intymnego według własnych upodobań. W trakcie spotkania przypomniane zostaną sylwetki wybitnych kobiet epoki rokoka – z markizą de Pompadour na czele – oraz ich główne pasje i namiętności, którym oddawały się z największym upodobaniem. To zaproszenie do świata wonnych perfum, pudru, gorsetów, bransoletek, jak również erudycyjnych i kokieteryjnych rozmów i spotkań w zaciszu buduaru i altany ogrodowej. Skojarzenie ze zmysłową atmosferą „Niebezpiecznych związków” Pierre’a Choderlosa de Laclosa z pewnością będzie uzasadnione!

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Zapisy: edukacja.pawilon@mnwr.pl, 71 712 71 81

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

15.10, g. 16:00

Malarstwo śląskie w czasach rokoka. Wykład Małgorzaty Macury towarzyszący wystawie „Szaleństwo rokoka! Fascynacja rokokiem na Śląsku (XVIII– XXI w.)”

Czy śląskie malarstwo potrafi uwodzić? Odpowiedzi na to pytanie dostarczy kolejny wykład prezentowany w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie czasowej prezentowanej w Pawilonie Czterech Kopuł. W trakcie wykładu zaprezentowane zostaną przykłady dzieł z dawnej rezydencji królów pruskich we Wrocławiu, świątyń w Głogówku i Krzeszowie, a także niedostępne dla publiczności obrazy z klasztoru minorytów i Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie. Ważnym uzupełnieniem będą archiwalne fotografie niezachowanych wnętrz pałacowych. Niektóre z tych dzieł fascynują wizualnie, inne domagają się uwagi i niepokoją swoją nachalnością, wskazując na całe spektrum zagadnień, takich jak wyobraźnia twórcza, kategoria przyjemności, a także role społeczne czy płciowe.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Teresa Tyszkiewiczowa, 4-66, 1966, olej, płótno

#dziełomiesiąca
Teresa Tyszkiewiczowa, „4/66”, 1966

10 października – 4 listopada 2023

Obraz Teresy Tyszkiewiczowej „4/66” to dzieło miesiąca prezentowane w październiku w Pawilonie Czterech Kopuł. Tworzą go rytmicznie zestawione szerokie plamy, linie, piony i poziomy tworzące jakby kolejne plany wielowymiarowej kompozycji, która z jednej strony sprawia wrażenie ciągłego stawania się i przeobrażania, a z drugiej wydaje się być niezwykłym symbolem określonego z góry porządku.

Teresa Tyszkiewiczowa (1906–1992) – wybitna malarka, graficzka, ilustratorka, projektantka tkanin, profesor i twórczyni słynnej Katedry Druku na Tkaninie w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi, współzałożycielka Grupy Piąte Koło, animatorka życia kulturalnego, uczestniczka wszystkich najważniejszych wystaw polskiej sztuki nowoczesnej po wojnie.

Twórczość artystki przechodziła różne etapy: od koloryzmu, figuracji, przez syntetyczny kubizm, a nawet surrealizm, do taszyzmu, który otworzył jej drogę do ekspresyjnej, oszczędnej w formie, utrzymanej w odcieniach bieli i czerni abstrakcji. Artystka zmierzała do redukcji zbędnych elementów oraz palety barw, syntezy kształtu i czystości form, emanujących niezwykłym napięciem emocjonalnym i mocą pobudzania skojarzeń. Te poszukiwania pod koniec lat 60. doprowadziły ją do wypracowania oryginalnej formuły malarstwa opartego na znaku plastycznym zbliżonym do pisma.

Malarka zawsze podkreślała olbrzymią rolę intuicji i znaczenia spontanicznego gestu, które pogłębiają i wzbogacają sferę duchową człowieka. Już w pracach z połowy lat 50. widać jej dążenia do – jak wspominał Stanisław Fijałkowski – „nadania formie znaczenia przekraczającego prostą ekspresję gestu, do uczynienia z niej żywego symbolu, obdarzenia jej wyrazem”.

Teresa Tyszkiewiczowa miała szerokie horyzonty intelektualne. Bardzo bliska była jej filozofia Pierre’a Teilharda de Chardin czy św. Augustyna, ale studiowała też pisma Carla Gustava Junga i interesowała się filozofią Wschodu.

W „Notatkach” z lat 1940–1983, pisząc o kształtowaniu form swoich obrazów wspominała, że musi „chwytać je ze zdziwieniem i czujnością w każdej sekundzie trwania pracy, potem śledzić je w skupieniu […], aby doprowadzić do wyrazu jednego, zsumowanego, i wtedy pozostawić je przy życiu”. Pisała też: „Ja chcę poprzez sztukę abstrakcyjną wyrazić (i uważam, że ona, gdy jest, dobrze spełnia tę rolę) i poświadczyć istnienie prawd i świata pozamaterialnego. […] Treścią zasadniczą moich obrazów jest zdziwienie, ciągłe zdziwienie nad światem, nad jego tajemnicą, potęgą, możliwościami i dramatem […]”.

Tak jest w obrazie „4/66” z 1966 r., w którym artystka, wychodząc od pełnego ekspresji gestu, zmierza do organizacji płaszczyzny obrazu za pomocą doskonale wyważonego kontrastu dynamicznie kształtowanych form umieszczonych na jasnym tle. Tworzą go rytmicznie zestawione szerokie plamy, linie, piony i poziomy tworzące jakby kolejne plany tej wielowymiarowej, zarchitektonizowanej kompozycji, która z jednej strony sprawia wrażenie ciągłego stawania się i przeobrażania, a z drugiej wydaje się być niezwykłym symbolem określonego z góry porządku.

Wybitna sztuka Teresy Tyszkiewiczowej nadal pozostaje aktualna, namawia do ciągłych powrotów, a jej odważne, pionierskie na polskim gruncie poszukiwania i bezkompromisowość w realizowaniu własnych idei artystycznych zasługują niewątpliwie na większą obecność w oficjalnym dyskursie historii sztuki.

Anna Chmielarz

kustosz w Dziale Malarstwa Muzeum Sztuki Współczesnej

Prezentację z cyklu #dziełomiesiąca dopełni w dniu 29 października o g. 13:00 wykład Anny Chmielarz pt. „Hrabina i awangarda. O roli intuicji i znaczeniu spontanicznego gestu w twórczości  Teresy Tyszkiewiczowej”.

informacja prasowa

Wydarzenia w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i Oddziałach /9–11 października 2026/

Wykład dr. hab. Piotra Oszczanowskiego nt. nowożytnego złotnictwa śląskich kościołów pokoju oraz dr. Jakuba Łubockiego o zorganizowanej 100 lat temu wystawie poświęconej zbiorom wrocławskich bibliotek i archiwów publicznych – to niektóre z propozycji weekendowych wydarzeń w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. 

Georg Nawarra (złotnik czynny w latach 1737–1750 we Wrocławiu), Kielich komunijny,
1737. Zbiory Kościół Pokoju w Świdnicy. Fot. Magdalena Lorek, MNWr

W Muzeum Etnograficznym odbędzie się wykład dr Karoliny Rybickiej pt. „Ciche apokalipsy miejscowości w sąsiedztwie Kopalni Węgla Kamiennego Turów” oraz oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej”.

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej w ramach obchodów 80-lecia Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu zaprasza na międzynarodowy projekt badawczo-artystyczny w ramach festiwalu LAACT (Light as a Creative Tool). W programie: działania performatywne, wykłady, spotkania i dyskusje, koncentrujące się wokół pojęcia worlding – światotwórstwa.

Witkacy i Jaremianka będą bohaterami pierwszego spotkania z nowego cyklu oprowadzań literackich Justyny Oleksy po wystawie stałej. Będzie można wziąć też udział w oprowadzaniach po wystawie „Stulecie” – w j. polskim, j. niemieckim oraz z tłumaczeniem na PJM. Zaplanowano wykłady: o stylu pięknym w sztuce gotyckiej na Śląsku (prowadzenie dr hab. Romuald Kaczmarek), o świętych kobietach, ich historiach i ikonografii (prowadzenie Julia Stacha) oraz o europejskich muzeach, których bohaterem jest jeden artysta (prowadzenie Iwona Gołaj).

Muzeum Narodowe we Wrocławiu

10.10, g. 12:00 

Z wrocławskich bibliotek i archiwów publicznych sto lat temu. Wykład dr. Jakuba Łubockiego w ramach cyklu „Mój Śląsk. Fascynacje” 

W 1926 roku Schlesisches Museum für Kunstgewerbe und Altertümer (Śląskie Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności) udostępniło widzom wystawę „Aus breslauer öffentlichen Bibliotheken und Archiven” (Z wrocławskich bibliotek i archiwów publicznych). Kto ją zorganizował? Co na niej pokazywano i jaka była jej recepcja? Z jakich zbiorów pochodziły eksponaty? Czy dotrwały do naszych czasów? Jakie znaczenie ma dla nas ta wystawa sto lat później? Tego wszystkiego będą mogli się Państwo dowiedzieć podczas wykładu.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

11.10, g. 11:00 

Łowcy blasku. W pracowni barokowego złotnika. Warsztaty edukacyjno-plastyczne Eveliny Kachynskiej dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju”

Czy można rzeźbić w metalu? Jak powstają misterne ornamenty i dlaczego barok tak bardzo lubił blask? A wreszcie: jak złotnik sprawiał, że przedmiot stawał się wyjątkowy? Wyruszymy tropem śląskich złotników i przyjrzymy się z bliska niezwykłym przedmiotom pochodzącym m.in. z kościołów pokoju w Świdnicy i Jaworze. Będziemy obserwować, jak powierzchnie złotniczych zabytków reagują na światło, rozszyfrowywać dekoracje i odkrywać sekrety dawnych technik złotniczych. Na koniec sami wcielimy się w barokowych mistrzów, tworząc metaliczny relief, którego najważniejszym elementem stanie się światło.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@mnwr.pl lub 71 372 51 48

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu

11.10, g. 12:00 

Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju. Wykład dr. hab. Piotra Oszczanowskiego towarzyszący wystawie „Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju”

W jakich okolicznościach śląskie kościoły pokoju pozyskiwały swoje cenne precjoza złotnicze? W trakcie wykładu omówione zostaną same zabytki, jak i przybliżone sylwetki ich fundatorów. Będzie to opowieść o pewnej specyfice, która dała o sobie znać także w przypadku wzbogacania się świątyń luterańskich o naczynia liturgiczne w Głogowie, Jaworze i w Świdnicy, a które były pochodną określonych warunków, w jakich powstawały te kościoły. Sankcje, jakie dotknęły ze stronny władzy zwierzchniej śląskich luteran sprawiły, że mogli liczyć tylko na siebie samych oraz na ofiarność i wsparcie współwyznawców ze Śląska oraz całej Europy. Dopełnieniem wykładu będzie możliwość zwiedzenia wystawy prezentowanej w muzealnym Skarbczyku.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, s. 116, I piętro

Widok wystawy „Życie na węglu”, fot. Wojciech Rogowicz

Muzeum Etnograficzne

10.10, g. 12:00

„Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej” – oprowadzanie kuratorskie. Prowadzenie: Katarzyna Majbroda i Julia Szot

Wystawa poświęcona ludziom, krajobrazom i dziedzictwu regionu wokół kopalni i elektrowni Turów w gminie Bogatynia na Dolnym Śląsku. Tytułowe życie na węglu ukazane zostało w perspektywie międzygatunkowego sąsiedztwa ludzi, surowca, kompleksu wydobywczo-energetycznego, technologii oraz ożywionej i nieożywionej materii. Jak pisze prof. Katarzyna Majbroda: „Wystawa zachęca do refleksji nad relacjami między człowiekiem, energią i środowiskiem. Pokazuje, że krajobraz wokół Turowa jest przestrzenią splątanych historii: industrializacji i utraty, modernizacji i degradacji, pamięci i przyszłości. To miejsce, w którym niezwykle istotne wydaje się pytanie o energię jako krwiobieg gospodarek późnego kapitalizmu i jednocześnie ważny element kultury wspólnoty ‘żyjącej na węglu’”.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

11.10, g. 12:00

Krajobrazy na szkle malowane. Warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 6–12 lat w ramach cyklu „Etno w południe”, prowadzenie: Julia Szot

Zajęcia poświęcimy na zapoznanie się z techniką malowania na szkle. To rzemiosło uprawiane również na Dolnym Śląsku wymagało od autorów malowideł na szkle planowania pracy, precyzyjności oraz zwracania uwagi na detale. Tematem warsztatów będzie pejzaż. Spróbujemy przenieść krajobrazy znane z naszego regionu na szklaną taflę.

Bilety w cenie 10 zł

Zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

11.10, g. 15:00

Ciche apokalipsy miejscowości w sąsiedztwie Kopalni Węgla Kamiennego „Turów”. Wykład dr Karoliny Rybickiej towarzyszący wystawie „Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej”

Wiele miejscowości na Dolnym Śląsku bezpowrotnie zniknęło z lokalnego krajobrazu lub przetrwało w szczątkowej formie. To zjawisko wystąpiło wielokrotnie jeszcze przed II wojną światową, ale też wiele lat po jej zakończeniu. Można wyróżnić jego dwie główne przyczyny: proces wyludniania oraz celową likwidację. Do pierwszej grupy zaliczono takie wsie i osady jak np. Budniki, Czerwony Strumień, Rogóżka oraz Ostra Góra, w których na odpływ ludności miały wpływ np. brak umiejętności uprawy roli w specyficznym górskim mikroklimacie, trudności komunikacyjne czy położenie przygraniczne. Z kolei w drugiej znalazły się: Miedzianka, Opolno-Zdrój, Rybarzowice, Śląska Dolina i Wigancice Żytawskie. W tych przypadkach miejscowości zostały wyznaczone do wysiedlenia i całkowitej lub częściowej likwidacji z powodu szkód górniczych, budowy zapory wodnej czy rozwoju przemysłu wydobywczego. Co więcej, jedna z nich – Opolno-Zdrój – w wyniku zwiększania obszaru wydobywczego zatraciła swoje funkcje uzdrowiskowe, a historyczna zabudowa uległa degradacji. W świadomości dawnych mieszkańców Rybarzowic i Wigancic Żytawskich zapisały się obrazy i emocje towarzyszące likwidacji tych wsi. Warto zatem zachować ich historię, która jest przykładem wpływu rozwijającego się przemysłu na lokalny krajobraz oraz ludzi żyjących na tych obszarach.

Wstęp wolny

Miejsce: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

9.10, g. 16:00

O czwartej pod Kopułami. Oprowadzanie po wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

A może by tak zacząć weekend od spotkania ze sztuką? Pawilon Czterech Kopuł zaprasza na oprowadzanie po wystawie prezentującej dzieła sztuki średniowiecznej, przygotowanej w setną rocznicę ekspozycji „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters” zorganizowanej przez Heinza Braunego i Ericha Wiesego na wrocławskich Szczytnikach. W owym czasie było to nie tylko wielkie wydarzenie w świecie wystawienniczym, ale przede wszystkim istotny krok dla badań nad śląską sztuką średniowieczną. Współczesnego widza z pewnością zainteresuje ukazanie zmian, jakie przez ostatnie sto lat zaszły zarówno w badaniach nad śląską sztuką średniowieczną, jak i w rozwoju muzealnictwa. Ciekawa również będzie wielowątkowa narracja wystawy, poświęcona m.in. kuratorom dawnej ekspozycji oraz średniowiecznym mistrzom, których imiona za sprawą badań sprzed wieku przywrócone zostały historii sztuki.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

10.10, g. 9:00–15:00

Światotwórstwo / Worlding. Speculative Research–Art Workshops – LAACT extended (beyond light) [EN]

W ramach obchodów 80-lecia Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu zapraszamy na międzynarodowy projekt badawczo-artystyczny w ramach festiwalu LAACT (Light as a Creative Tool). 

Tegoroczna edycja koncentruje się wokół pojęcia worlding – światotwórstwa. Zamiast traktować świat jako gotową przestrzeń, w której pojawiają się ludzie, rzeczy i dzieła, worlding kieruje uwagę ku relacjom i procesom, poprzez które rzeczywistość jest nieustannie współtworzona. Praktyka artystyczna nie służy tutaj wyłącznie tworzeniu obiektów. Może być sposobem poznawania, przesuwania perspektywy i tworzenia warunków, w których możliwe staje się wspólne myślenie. Człowiek nie pozostaje przy tym jedynym punktem odniesienia.

Program sobotnich wydarzeń w Pawilonie Czterech Kopuł:

9:00–11:00 | Işıl Eğrikavuk – Practising Another World. Partycypacyjne działanie performatywne w Parku Szczytnickim (trawnik przed Pawilonem Czterech Kopuł)

11:30–13:00 | Yvonne Volkart – Plant Intelligence: Artistic Research as Transmaking

13:30–14:30 | Tymon Adamczewski – Reflecting on the Process. Kolektywna refleksja nad pytaniami, spotkaniami i przesunięciami pojawiającymi się podczas Worlding, wraz z pierwszą prezentacją rozwijanej Process Platform

14:30–15:00 | Closing Discussion – wszyscy uczestnicy projektu. Kolektywna refleksja nad wspólnym procesem Worlding

Wstęp wolny

Wydarzenia w j. angielskim

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

10.10, g. 16:00

Muzeum jednego artysty. Wykład Iwony Gołaj w ramach cyklu „Nie tylko Pawilon. Muzea sztuki współczesnej w Europie”

Artysta i jego muzeum? Bohaterami opowieści będą m.in. Muzeum van Gogha w Amsterdamie, Teatro Museo Dalí, surrealistyczny obiekt zaprojektowany przez samego artystę w jego rodzinnym mieście Figueras, a także trzy muzea Picassa: w Paryżu, Maladze i Barcelonie…

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

10.10, g. 18:00

Styl piękny w sztuce gotyckiej na Śląsku. Wykład dr. hab. Romualda Kaczmarka towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”

Opowieść dotyczyć będzie problematyki sztuki gotyckiej na Śląsku z okresu lat ok. 1370–1430. Na wstępie pojawią się wyjaśnienia genezy i zakresu terminu „styl piękny” jako lokalnego, środkowoeuropejskiego odpowiednika pojęcia „styl międzynarodowy”. Zostanie ukazana na najważniejszych przykładach chronologia i dynamika przemian form stylowych w omawianym okresie sztuki śląskiej. Będą pokazane dzieła, które jako najprawdopodobniejsze importy na teren Śląska inicjowały powstawanie lokalnych naśladownictw. Pojawi się również kwestia tzw. Mistrza Ukrzyżowania z kaplicy Dumlosych, wykreowanego przy okazji wystawy 1926 r., a budzącego do dzisiaj kontrowersje.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

11.10, g. 11:00

„Das Jahrhundert. Zum Jubiläum der Großausstellung schlesischer Kunst des Mittelalters“ [DE]

Eine Führung in deutscher Sprache durch die Sonderausstellung „Das Jahrhundert. Zum Jubiläum der Großausstellung schlesischer Kunst des Mittelalters“. Durchführung: Nicole Ullrich.

Nach einhundert Jahren sind unschätzbare mittelalterliche Meisterwerke wieder im den Vier-Kuppel-Pavillon zurück. Das Nationalmuseum in Wrocław erinnert an die legendäre Ausstellung aus dem Jahr 1926 – ein Ereignis, das zum Meilenstein in den Forschungen zur schlesischen Kunst des Mittelalters wurde. Die aktuelle Ausstellung ist eine Erzählung über die Meister des Mittelalters, Kuratoren und Forscher. Ihr Ziel ist es, die Veränderungen aufzuzeigen, die sich im Laufe des letzten Jahrhunderts auf dem Gebiet des Museumswesens und der Kunstgeschichte vollzogen haben.

Vier-Kuppel-Pavillon

Eintritt mit einer Eintrittskarte für die Sonderausstellung

11.10, g. 12:00

„Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” – oprowadzanie kuratorskie [PJM]. Prowadzenie: dr Agata Stasińska, tłumaczenie na polski język migowy: Elżbieta Resler

Prezentowana w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej wystawa dzieł sztuki średniowiecznej przygotowana została w setną rocznicę ekspozycji „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters” zorganizowanej przez Heinza Braunego i Ericha Wiesego na wrocławskich Szczytnikach. W owym czasie było to nie tylko wielkie wydarzenie w świecie wystawienniczym, ale przede wszystkim istotny krok dla badań nad śląską sztuką średniowieczną. Współczesnego widza z pewnością zainteresuje ukazanie zmian, jakie przez ostatnie sto lat zaszły zarówno w badaniach nad śląską sztuką średniowieczną, jak i w rozwoju muzealnictwa. Ciekawa również będzie wielowątkowa narracja wystawy, poświęcona m.in. kuratorom dawnej ekspozycji oraz średniowiecznym mistrzom, których imiona za sprawą badań sprzed wieku przywrócone zostały historii sztuki.

Wstęp z biletem na wystawę czasową

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

11.10, g. 14:00

Święte kobiety. Ich historia, ikonografia i lekcje, jakie za sobą niosły [PJM]. Wykład Julii Stachy towarzyszący wystawie „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”, tłumaczenie na polski język migowy: Elżbieta Resler

Spotykamy je na obrazach i rzeźbach zdobiących kościelne mury. Ich obecność w przestrzeniach sakralnych wydaje się nam niemalże oczywista. Niektóre znamy z imienia i kojarzymy z określonymi wydarzeniami lub grupami społecznymi, a inne po prostu są – w końcu przez tyle lat istnienia kościoła pojawiło się wielu świętych – i z braku wiedzy nie poświęcamy im zbyt wiele uwagi… 

Podczas wykładu o świętych kobietach przybliżone zostaną sylwetki niektórych z nich. Poznamy historie ich życia (niejednokrotnie przekazywane w formie legendy), na podstawie przykładów ze świata sztuki odkryjemy, w jaki sposób ukazywane są w ikonografii i jak je rozpoznać dzięki ich atrybutom, a także zastanowimy się nad tym, jaką naukę za sobą niosły i czy możemy przełożyć ją na dzisiejszy – z pozoru znacznie inny od średniowiecznego – świat.

Wstęp wolny

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

11.10, g. 16:00

Język wystaw. Oprowadzanie literackie | Witkacy, Jaremianka. Prowadzenie: Justyna Oleksy

Czytałeś regulamin? „Klient musi być zadowolony. Nieporozumienia wykluczone”. Zapraszamy na nowy cykl oprowadzań literackich, w czasie których poznamy twórczynie i twórców prezentowanych na wystawach w Pawilonie także z perspektywy ich twórczości pisarskiej. Bywają to odkrycia zupełnie zaskakujące. Niektóre z nich dopełniają obrazu plastycznego, inne – niespodziewanie go rozszerzają. Zapraszamy do wspólnego namysłu nad manifestami, listami, wierszami, bajkami, regulaminami, dramatami, powieściami. Wszystkie te formy bowiem zostaną omówione w ramach literackich oprowadzań „Język wystaw”.

Wstęp z biletem na wystawę stałą

Miejsce: Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

informacja prasowa